20250514 gemeenteraad verslag avond.pdf

Wij leren als gemeente heel erg veel over hoe leg je nu een warmtenet het beste aan, hoe doe je dat samen met de buurt, hoe kun je dat ook gebruiken als middel, bijvoorbeeld in democratisering, dat je echt mensen mee kunt krijgen. Dat is in mijn ogen een fantastisch goed. Wat we juist in deze transitie kunnen gebruiken, dat we niet alleen een andere bron gaan gebruiken, maar dat is ook de eigenaar verandert. En dat niet grote bedrijven dan straks onze schone energie in handen hebben, maar wijzelf en onze inwoners. En daar zetten we ons ook voor in. Maar natuurlijk vinden we het ook belangrijk om dat goed in de gaten te houden en in mijn ogen gaat dat hand in hand met elkaar op en op basis van de toezegging die ik net heb gedaan kunt u ook onze besteding daarin volgen. En ik denk wat ik nog mee wil geven wat een heel mooi voorbeeld is waar het fantastisch werkt, is natuurlijk in Denemarken waar op grote schaal warmtenetten in de handen zijn van de eigen bewoners. En het werkt daar fantastisch. Dan kom ik bij de moties. Motie 123 van het CDA, we hebben daar volgens mij al net even de meningen over gewisseld. Daar zit een negatief preadvies op. Dat zal u niet verbazen. Dan motie 153 van D66, dat kan ik positief preadviseren. Motie 156 van de Partij voor de Dieren kan ik positief preadviseren.

De motie 148 van de VVD negatief adviseren, maar ik snap heel goed dat u wel dat inzicht wil als VVD, dus we kunnen toezeggen dat we kijken naar de mogelijkheden voor zo'n gemeentelijke stimuleringsregeling. Dan brengen we het in kaart wat dat zou betekenen, ook in relatie tot de motie van het lid Bakker. Maar of we het dan vervolgens moeten willen, daar moeten we het nog over hebben. Want ik zie in de motie bijvoorbeeld ook staan dat het over de hogere labels zou gaan en daar ben ik het echt niet mee eens omdat ik vind dat we vol ons geld in moeten zetten, juist bij die lagere labels en de mensen die in de slechtste woningen zitten. (Het lid BAKKER: Ik hoorde een positief preadvies op de motie van D66 terwijl de wethouder eigenlijk eerder in haar betoog zei, we zouden Shell eigenlijk niet geld moeten geven maar we zouden ze de rekening moeten voorleggen. En die motie van D66 roept op om te onderzoeken wat de industrie mogelijk nodig heeft van Amsterdam, financieel staat erin. Dus waarom zou het college deze motie dan positief preadviseren?) Ja, ook vanwege een technische aard. Het is een vraag om informatie, kunt u dat inzichtelijk maken als college. En dan doen wij dat. En het is natuurlijk ook zo dat wij geld vrij hebben gemaakt voor de haven en industrie, ook op dit moment al in het Klimaatfonds.

18

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En daarvan heb ik meegegeven dat ik het heel erg belangrijk vind op het moment dat we daar investeren dat het een investering is die publiek rendeert. Dus dat betekent dat het nooit bijvoorbeeld naar één bedrijf mag gaan maar dat je kunt zien dat je daarmee een investering doet waarmee je grootschaliger bijvoorbeeld in de haven kunt verduurzamen. Maar op dit moment is het voor de motie een positief advies omdat het in mijn ogen een informatievraag is en een onderzoeksvraag. (Het lid BAKKER: Dat verbaast me wel enorm. Want als ik nu met motie kom om te onderzoeken wat de mogelijkheden zouden zijn om een kerncentrale in Amsterdam neer te zetten of een microkerncentrale in Amsterdam, ook al rendeert hij terug naar de Amsterdammer, dan verwacht ik gewoon geen positief preadvies. Of zie ik dat verkeerd?) Dat gaat natuurlijk eerst om, die aanvraag ligt er niet. Dan ten tweede waarschijnlijk kan dat ook niet in Amsterdam. Dus de waarschijnlijkheid dat zoiets voorligt is heel erg beperkt. En ik denk dat we ook moeten opletten, want ik zei we moeten Shell eerder de rekening sturen dan het geld, maar niet alle bedrijven in de haven of in onze industrie zijn Shell. We moeten niet ook in één keer bijvoorbeeld het mkb wat ook in onze haven zit over een kam scheren met de allergrootste uitstoters die we hier hebben.

Dus volgens mij moeten we ook zorgen dat we een verschil aanbrengen in hoe we naar verschillende bedrijven kijken op basis van hun uitstoot, en denk ik, veel belangrijker, dat hebben we toch gemist bij de allergrootste uitstoters wereldwijd, inzicht in hun eigen handelen en bereid zijn om zelf te veranderen. (Het lid BAKKER: Dan wil ik eigenlijk de wethouder uitnodigen om de motie zo te interpreteren dat we alleen onderzoeken bij de bedrijven waar wij aandeelhouder van zijn, in plaats van alle industrie in Amsterdam wat de motie nu eigenlijk vraagt.) Volgens mij is de motie zo niet bedoeld. Dus voordat ik aan de wandel ga met iemand anders zijn motie en het daarmee misschien zo verander dat de indiener er niet meer achter staat, heb ik gezegd het is een begrijpelijke onderzoeksvraag vanuit D66 die wij gaan uitzoeken en daar komen wij op terug. Dus ik kan de motie zoals die is positief preadviseren. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER meldt dat de tweede termijn van het agendapunt wordt uitgesteld Grond en Ontwikkeling 7. Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel Bouw met respect voor de natuur en het milieu van het lid Koyuncu en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2025-005755 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu.

Het lid KOYUNCU: Voorzitter, ik wil u meenemen naar een wandeling die ik een jaar geleden maakte op Centrumeiland, over zandwegen, tussen kranen, containers en halfafgebouwde huizen. Een plek vol belofte maar ook een plek waar ik iets anders zag,

19

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

natte cementresten op de stoep, opgedroogde grijze plakken op straat, rioolputten onder de cementresten. In eerste instantie dacht ik, is dit toeval. Maar hoe vaker ik op bouwplaatsen kwam, hoe meer ik zag dat dit geen incident was. Betonwagens worden na het lossen op straat schoongespoeld, mortelresten lekker weg onder silo's. Bij regen spoelt alles rechtstreeks de bodem in, het riool in, het oppervlaktewater in. Wat je dan ziet is geen technisch detail, het is vervuiling. En het is zonde, zonde van ons riool, van ons water, van de stad die we proberen te bouwen en te beschermen. Daarom diende ik dit initiatiefvoorstel in. Want bouwen aan een nieuwe stad kan niet samengaan met het vervuilen van de bestaande. Er zijn regels, ja. Maar wat heb je aan regels als niemand ze kent, als niemand ze uitlegt, als niemand ze handhaaft? Wat ik wilde was simpel, duidelijkheid voor bouwers, bewustwording bij opdrachtgevers en handvatten voor de gemeente om echt op te treden. En het mooie is, het lijkt erop dat het is gelukt. Het college heeft mijn voorstel overgenomen. Voortaan komt dit onderwerp standaard terug in startgesprekken met bouwers, de regels worden opgenomen in de WIOR en BLVC-plannen. En in de vergunningsprocedures wordt expliciet verwezen naar deze milieuregels. De gemeente erkent dat dit een probleem is en gaat het aanpakken.

Voorzitter, bij DENK geloven we dat duurzaamheid geen onderwerp is voor alleen beleidsnota's en verkiezingsprogramma's. Duurzaamheid begint op straat bij wat je ziet en wat je doet. Schoon bouwen is geen politiek kleurspel, het is gezond verstand. Laten we samen zorgen dat Amsterdam een stad is waar we bouwen met respect voor natuur en het milieu en waar de straat na afloop schoner is dat je hem aantrof. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER Voorzitter, ik hou het kort met het oog op de spreektijd. Ik wil collega Koyuncu heel erg bedanken voor dit mooie voorstel. Het doet me heel erg veel deugd dat er ook andere partijen zijn die dit onderwerp zo prominent op de agenda zetten. We zien inderdaad dat bouwen vaak ten koste gaat van de stad en onze natuur en dat is niet wenselijk. Bouwen kan prima natuurvriendelijk, dus ik kijk bijzonder uit naar de reactie van de wethouder. En nogmaals, veel dank en lof voor dit voorstel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI Ook van mijn kant kort een bijdrage en ook kort een woord van dank in de richting van het lid Koyuncu. Superbelangrijk onderwerp, de bouwsector is inderdaad ook een van de meest vervuilende sectoren. En goed dat daar aandacht voor is. Dus alle steun en ook lof voor de inzet van collega Koyuncu. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink.

Wethouder GROOT WASSINK: Ik feliciteer het lid Koyuncu met zijn initiatiefvoorstel. Ik denk dat de bestuurlijke reactie voor zichzelf spreekt en ik hoop dat eenieder het tot zich genomen heeft en dat dienovereenkomstig wordt gestemd. Maar desalniettemin, complimenten. Want dit is iets wat we mogelijkerwijs snel vergeten maar wel degelijk grote invloed heeft op onze directe leefomgeving. Dus daarom kan ik het belang van dit initiatiefvoorstel met de daarbij gemaakte kanttekeningen niet genoeg onderstrepen. De discussie wordt gesloten.

20

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Grond en Ontwikkeling 9. Vaststellen van de investeringsnota Nieuwe A2 Entree in stadsdeel Oost en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet VN2025-000849 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Aslami en Minderhoud inzake hoogbouw Nieuwe A2 Entree Ruimtelijke Ordening, nr. 133.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: bij de verdere uitwerking van het plan na het investeringsbesluit de mogelijkheden voor meer hoogbouw binnen het plangebied actief te benutten, passend binnen het hoogbouwbeleid en met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit; in deze uitwerking nadrukkelijk te onderzoeken of het aantal hoge gebouwen kan worden uitgebreid tot meer dan twee, mits dit bijdraagt aan de doelstellingen op het gebied van wonen, voorzieningen en stedelijke kwaliteit; de raad hierbij te informeren over de resultaten van deze uitwerking en de gemaakte keuzes in de bouwhoogtes en hun ruimtelijke inpassing. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI Voorzitter, ik hou het kort. Het is een inderdaad de investeringsnota de nieuwe A2 Entree in stadsdeel Oost. En dat ziet er hartstikke goed uit. Het is een mooi stukje gebiedsontwikkeling waarbij we 40-40-20 realiseren. En dat ook nog eens met een positief saldo. Dus dat is denk ik hartstikke goed.

Het enige waar wij aandacht voor vragen is het benutten van de hoogte, uiteraard passend binnen ons hoogbouwbeleid, vandaar de motie. (Het lid VAN MUNSTER Wat ik hier interessant aan vind, is dat we eigenlijk een plan voor hebben liggen wat redelijk gebalanceerd is, en we gaan straks over de complete stad hebben. Natuurlijk het is een onderzoeksmotie maar er wordt gezegd van kijk maar of er even twee flats bij kunnen. Het woontekort oplossen is niet zo moeilijk, dan plempen we heel landelijk Noord vol met Sovjet-flats en dan zijn we er eigenlijk wel. Maar volgens mij is het juist wat we hier graag met elkaar willen doen, is die complete stad bouwen met al die voorzieningen. En op het moment dat je zegt ga onderzoeken of daar extra flats bij kunnen, betekent dat natuurlijk ook dat het ergens anders weer vanaf gaat, met alle opgaven die we hebben op groen, sport en voorzieningen. Collega Minderhoud zie ik ook al een motie erin schuiven met kijk maar wat er maximaal aan voorzieningen bij kan. Dus ik ben wel benieuwd hoe het lid Aslami daar tegenaan kijkt. Natuurlijk met aandacht binnen het kader van het hoogbouwbeleid, want dat is het kader wat wij als raad stellen.

Maar ik weet niet of dit de manier is waarop we dit als raad moeten doen met één pennenstreek.) Ik begrijp de verwarring, maar laat ik er dit over zeggen, want volgens mij is dit niet iets wat je even met een pennenstreek doet. Natuurlijk gaat het om een complete stad. We

21

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hebben een hoogbouwbeleid en daarbinnen moet je natuurlijk kijken hoe je het beste de ruimte kunt benutten, juist met de argumenten die het lid Van Munster terecht aanhaalt, zodat je recht kunt doen aan groen, aan sport en cultuur. En volgens mij moeten we dat met elkaar willen en juist op het moment dat er een positief saldo ligt is dat denk ik iets waardevols om datgene wat u belangrijk vindt ook een plekje te geven. (Het lid VAN MUNSTER Ik was benieuwd, kan collega Aslami aangeven, is het dan zo dat we straks bij ieder voorstel wat er komt, dat er een motie komt met ga kijken binnen het kader van het hoogbouwbeleid wat we maximaal daaruit kunnen trekken aan woningen? Of is dit gewoon een eenmalig incidenteel geval?) Nee, dat ligt natuurlijk veel complexer. Dat is niet zo eenvoudig. U kunt niet zomaar overal hoogbouw realiseren, bijvoorbeeld hier met Unesco-werelderfgoed in de binnenstad is dat bijvoorbeeld onmogelijk. Dus zo werkt dat niet, zou ik in de richting van het lid Van Munster willen zeggen. En daarnaast staat het u natuurlijk altijd vrij om dat initiatief wel te nemen, maar u gaat dat van mijn zijde zeker niet zien. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank, voorzitter. En ik denk ook echt een mooi plan wat hier ligt. Daar mogen we ook wel trots op zijn.

Wat betreft de motie kan ik kort zijn, kan ik positief preadviseren, wel met een aantal overwegingen. De investeringsnota is natuurlijk nu een globaal plan, er wordt bij de uitwerking sowieso nader gekeken naar mogelijkheden om te verdichten waarbij het aantal van duizend woningen als minimum is aangegeven en wellicht nog iets hoger kan uitvallen, rekening houdend met de hoogbouwrichtlijnen en de normen die gelden voor groen en sport, et cetera. Dus daar gaan we natuurlijk ook naar kijken. De motie sluit daarbij aan en roept daar ook toe op. En daarbij moet wel in acht worden genomen dat naast de twee hoogteaccenten al veel meer hoogbouw is opgenomen in de huidige opzet en er ook rekening moet worden gehouden met de hoogbouw in het naastgelegen Muyskenkwartier waarbij er al drie torens tussen 45 en 70 meter staan of komen. Met deze kanttekening kan ik positief op de motie zijn. De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 3. Verlengen van het Klimaatfonds en uiten van wensen en bedenkingen inzake het bestedingsperspectief Klimaatfonds 2025 VN2025-004701 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar in tweede termijn. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik dank de wethouder hartelijk voor haar uitgestoken hand om te onderzoeken, ook als het moeilijk wordt, door te zetten.

En ik heb een tijdje in de maritieme industrie gewerkt, de wethouder was net heel positief over de D66-motie om onder andere te kijken wat de maritieme sector nodig heeft om te verduurzamen. Ik weet het al. Een van de dingen die daar echt nodig voor is om duurzame synthetische brandstoffen te maken is kernenergie. En gelukkig zijn er veel ontwikkelingen voor en gelukkig zit hier een wethouder die niet opgeeft als het moeilijk wordt en over de grens van

22

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de partijen heen wil meedenken. Dus daarom deze motie, mede namens JA21 en de VVD om deze optie goed te onderzoeken. En ik dank de wethouder voor haar uitgestoken hand. (Het lid MOESKOPS: Ik vind het toch interessant. Een onderzoekje kan nooit kwaad maar ik ben bang dat dit een briefje wordt van twee regels, nee dat kan niet. Al is het maar omdat het CDA ook altijd als er bewoners moeilijk doen over het plaatsen van een windmolen meteen zeggen nee, dan kunnen we hem niet daar plaatsen. Denkt het CDA dat het wel een plek kan vinden voor een kerncentrale in Amsterdam?) Ik maak veel bezwaar tegen de persiflage die hier gemaakt wordt over hoe het CDA in het windturbinedebat zit. En ik denk dat deze wethouder een serieuze uitgestoken hand gedaan heeft en dat dat geen briefje van twee kantjes wordt, maar net zoals op uw motie een serieus onderzoek. (Het lid BOBELDIJK: Ik wil het lid Havelaar graag nog even herinneren aan zijn betoog over de kosten. De huidige kosten die door TNO worden geraamd over microkerncentrales is dat ze een stuk duurder zijn dan allerlei andere vormen van duurzame energie. Dus hoe moet ik het vorige betoog van het lid Havelaar plaatsen in dit kader?) Het lid Havelaar neemt op dat punt zijn verlies en ziet dat deze gemeente liever pioniert dan het maximale CO2-rendement pakt en dan denkt hij dat dit een hele kansrijke energie is.

(Het lid BOBELDIJK: Dan heb ik nog een andere vraag, want ja kernenergie geeft CO2-reductie, alleen het geeft ook afval. En als we het hebben over roofbouw plegen op volgende generaties, heeft het lid Havelaar enig idee hoelang dit afval radioactief blijft?) Ik heb eigenlijk niet zo'n zin in zo'n overhoring als deze. Iedere energiebron heeft voor- en nadelen. Ik ben bekend met de nadelen van kernenergie maar het is ook wel bekend dat kernenergie een belangrijke rol zal spelen in de energietransitie met elkaar. (Het lid BOBELDIJK: Omdat het lid Havelaar niet van het vraagspel houdt zal ik het antwoord gewoon geven. Meer dan 16 miljoen jaar is de halfwaardetijd van uranium, een van de stoffen die gebruikt wordt in kerncentrales, 16 miljoen jaar. En in die tijd hou je dus dat. En dat stapelt zich op zolang je het gebruikt, want iedere keer komt afval erbij en pas na 16 miljoen jaar heb je de helft over. Hoe duurzaam is dat?) Ik zou het lid Bobeldijk eigenlijk dezelfde uitnodiging willen doen als wethouder Pels net deed aan het lid Van der Kamp, namelijk om door te gaan als het moeilijk is en niet de handdoek in de ring te gooien. En op dat punt geloof ik wel de kracht van innovatie. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Havelaar, Kreuger en Van der Kamp inzake open blik op microkernenergie voor een groene maakindustrie, nr.

177.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in aansluiting op de uitvoering van de D66-motie te onderzoeken hoe en op welke termijn microkernenergie of andere vormen van kleinschalige, stedelijk inpasbare kernenergie kunnen bijdragen aan de vergroening van de maritieme sector, de maakindustrie en bredere duurzame doelstellingen in de Metropoolregio Amsterdam; daarbij expliciet te betrekken welke internationale ontwikkelingen gaande zijn en welke rol Amsterdam daarin kan spelen als koploper of aanjager;

23

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

daarbij ook te onderzoeken in hoeverre en op welke manier dit weer kan renderen naar de Amsterdammer toe; eventuele obstakels (juridisch, maatschappelijk, technisch) in kaart te brengen en aan te geven wat nodig is om hierover met open vizier verdere stappen te zetten.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels in tweede termijn. Wethouder PELS: Voorzitter, dank voor het woord en complimenten voor de vernuftigheid van de raadsleden die zo snel een motie hebben weten op te stellen. En in die zin denk ik ook wel complimenten voor het deel van het dictum wat mij betreft. Ik ben blij dat mijn inbreng net zo is ervaren. Maar ik moet hem helaas toch negatief preadviseren, de teleurstelling is groot, onverwacht. Ja ik weet het, maar het zit als volgt. We hebben aan de ene kant de vraag van D66 in een motie gegoten, kunt u in kaart brengen wat er nodig is voor de huidige zittende industrie om een slag te maken en ook in relatie tot wat dat zou kosten. Ik heb daartegenover gezet, ook naar aanleiding van vragen van de Partij voor de Dieren, dat we wel goed moeten kijken naar wie heeft er eigenlijk voor een hogere rekening gezorgd dan dat het ook iets heeft bijgedragen aan de stad en wie durft nou echt zijn verantwoordelijkheid te nemen ook als bedrijf. En dat zou ook leidend zijn in hoe ik die motie uitvoer. En wat het grote verschil is tussen die motie en deze motie, is dat die gaat om bestaande initiatieven van bestaande bedrijven en dit iets is wat helemaal nieuw is, dus dat is even het verschil tussen die twee moties. Daarnaast is kernenergie ontzettend duur.

Niet voor niks komt het niet van de grond in heel het land. Want ik denk dat nationaal gezien is iedereen zo dol op kernenergie, dat ze nog steeds niet hier onze stadsgrenzen binnen zijn gestormd met dit idee zegt volgens mij meer over de haalbaarheid dan welk punt in de motie dan ook. Dan is het ook nog zo dat de techniek, ook zeker van de kleinere vormen van kernenergie, vaak in handen is van regimes waar wij helemaal niet mee willen samenwerken. Een van de grootste problemen in Europa nu op dit moment in het realiseren van allerlei vormen van kernenergie, is dat we afhankelijk zijn van techniek uit China en uit Rusland. En dat we daar helemaal niet afhankelijk van willen zijn. En zoals de SP net al noemde, het afval is natuurlijk iets waarmee we geen enkele generatie na ons willen opzadelen. (Het lid KREUGER: Maar als de wethouder daar allemaal zo zeker van is, dan staat haar toch niks in de weg om te zeggen laten we het gewoon onderzoeken en kijken hoe het zit. En dan zegt ze bij wijze van spreken, ik geef geen negatief preadvies maar ik laat hem oordeel raad, zodat zelfs D66 hem nog zou kunnen steunen.) Zoals ik eerder aangaf, en wat ook het lid Kreuger aanhaalt, het is gewoon ontzettend belangrijk om ons in te zetten voor het uitvoeren van het klimaatbeleid.

En als ik nu een serieus onderzoek moet laten doen naar iets wat totaal niet serieus te nemen is op dit moment binnen de Amsterdamse context, dan zet ik ambtenaren aan het werk. Volgens mij staan er ook partijen onder deze motie die vaak commentaar hebben over de omvang van het ambtenarenapparaat, die dan ontzettend veel tijd kwijt zijn aan dit onderzoek. En dat lijkt me echt zonde van de tijd. (Het lid HAVELAAR: Toch staat in de motie van D66 ook wat over de maritieme industrie en we weten dat voor de maritieme industrie, om die te

24

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

verduurzamen, dat je eigenlijk niet heel veel andere opties hebt dan kernenergie. Dus waarom gaat die wethouder dan die motie wel uitvoeren?) Volgens mij is die motie breed opgesteld en gaat het over de breedte van de industrie in de stad en niet specifiek voor de maritieme sector. En ik moet eerlijk zeggen, ik ben wethouder van Amsterdam en niet minister van klimaat. Zoveel weet ik ook niet specifiek over de maritieme sector dat ik dit met u kan delen over wat er dan wel of niet aan kernenergie te halen is. (Het lid HAVELAAR: U bent ook wethouder van een gemeente die eigendom heeft over een hele grote haven, een hele grote maritieme sector waar we ook nog uit mijn hoofd 40 tot 60 miljoen dividend per jaar van krijgen. Dus dan weet je dit soort dingen toch wel als wethouder Duurzaamheid hoe zo'n sector zo'n deelneming moet verduurzamen?) Voorzitter, het lid Havelaar ging net in op de maritieme sector als geheel. Natuurlijk hebben wij heel erg veel gesprekken met de haven en weet het lid Havelaar ook dat de maritieme sector een hele brede is. En het Havenbedrijf heeft op geen enkel moment in de gesprekken met ons aangegeven dat zij zitten te wachten op een kerncentrale. Geen enkel moment. Waar zij graag willen dat we ons vol op inzetten is bijvoorbeeld op waterstof. Dus daar loop ik de hele tijd voor te leuren, ook bij het kabinet, van kom nu door met die investeringen.

Dus ik denk dat ons Havenbedrijf ons zeker voldoende kennis geeft om daar een goede afweging in te maken. (Het lid BAKKER: Ik wil beginnen met te zeggen dat ik hartstikke blij ben dat de wethouder de motie over de kerncentrales negatief preadviseert. Want wij zijn natuurlijk ook tegen kerncentrales, dus ik ben heel blij dat ze niet de lijn van de onderbouwing van de D66-motie doorzet naar kernenergie. Dus dat om mee te beginnen, daar ben ik heel erg opgelucht over. En eigenlijk ook dat ze aangeeft dat ze de motie, zoals die door D66 is opgesteld, niet zo precies gaat uitvoeren zoals in het dictum staat. Dat vind ik ook goed om te horen.) De discussie wordt gesloten. Grond en Ontwikkeling 10. Overnemen van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Bouwen aan de complete stad VN2025-004831 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Minderhoud, Taj en Aslami inzake de Brede Welvaart Scan toe te passen op de ambities rondom het bouwen van een complete stad, nr. 117.25 Verzoekt het college: de Brede Welvaartsscan toe te passen op de ambities rondom het bouwen van een complete stad, met specifieke aandacht voor: de balans tussen woningbouwambities en de beschikbaarheid van maatschappelijke voorzieningen; de impact van de wijze waarop we complete buurten bouwen op brede welvaartsthema's zoals (maar niet uitputtend) gezondheid, subjectief

25

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

welzijn, sociaal kapitaal, economisch kapitaal, ruimtelijke samenhang en kwaliteit, onderwijs en cultuur. de resultaten van deze scan uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 aan de raad te presenteren.

Motie van de leden Havelaar, Kreuger en Von Gerhardt inzake pragmatische woningverdeling, nr. 126.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: de woningbouwverdeling aan te passen naar 30 procent sociale huur, 40 procent middensegment en 30 procent vrije sector; deze nieuwe verdeling toe te passen op alle nieuw te ontwikkelen woningbouwprojecten vanaf 1 januari 2026. Motie van het lid Havelaar inzake mooi bouwen voor een complete stad, nr. 128.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 een visie op stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit te presenteren, waarin ook de lessen uit het rapport van de Rekenkamer worden verwerkt; in deze visie een minimale kwalitatieve ondergrens en toetsingskader op te nemen voor woningbouwprojecten onder gemeentelijke regie of met gemeentelijke betrokkenheid; deze visie te betrekken bij toekomstige investeringsbesluiten en bij de actualisering van het Woningbouwplan 2022–2028; de raad voorafgaand aan de vaststelling van deze visie te informeren over de wijze waarop kwaliteit meetbaar en toetsbaar gemaakt wordt, inclusief de relatie met Gewoon Goed. Motie van het lid Emmerik inzake geen afwijkingen meer van Amsterdamse referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen, sport en groen, nr.

134.25 Spreekt uit dat: het afwijken van de Amsterdamse referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen, sport en groen zeer onverstandig is gezien de huidige tekorten in de stad en de conclusies uit het alarmerende rapport van de rekenkamer Bouwen aan de complete stad. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: zich opnieuw maximaal te committeren aan het behalen van de Amsterdamse referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen én de referentienormen voor sport en groen, zolang deze nog niet geactualiseerd zijn, in elk project waar nog geen onomkeerbare besluiten zijn genomen. Motie van het lid Emmerik inzake realiseer tijdelijke voorzieningen bij achterblijvende gebiedsontwikkeling, nr. 135.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken of en hoe in alle grootschalige transformatiegebieden tijdelijke voorzieningen kunnen worden gerealiseerd tijdens de ontwikkel- en bouwfase om te voorkomen dat nieuwe bewoners in incomplete wijken komen te wonen; dit vraagstuk mee te nemen in het plan van aanpak en de bestuursopdracht. -

26

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Emmerik en Von Gerhardt inzake afdracht Vereveningsfonds verlagen ten behoeve van complete wijken, nr. 136.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders in het plan van aanpak en de bestuursopdracht verschillende scenario's uit te werken waarin de gevolgen van het verlagen van de jaarlijkse afdracht uit het vereveningsfonds inzichtelijk worden gemaakt en waaruit duidelijk wordt hoe het verlagen van de afdracht kan bijdragen aan het bouwen van de complete stad met complete wijken; ruim voor de begrotingsbehandeling van de Begroting 2026 deze scenario's te presenteren aan de raad. Motie van het lid Aslami over structurele financiële buffer binnen het Vereveningsfonds, nr. 154.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken hoe binnen het Vereveningsfonds een structurele financiële buffer kan worden ingericht ter demping van economische schommelingen in gebiedsontwikkelingen; hierbij te betrekken: - de omvang en voorwaarden waaronder de buffer kan worden aangesproken; - hoe de buffer in goede tijden aangevuld wordt; - hoe deze zich verhoudt tot bestaande risicoreserveringen en kasstromen binnen het Vereveningsfonds. dit onderzoek mee te nemen in de het plan van aanpak die het college heeft aangekondigd onder anderen naar aanleiding van het rekenkamerrapport Bouwen aan de complete stad.

Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: Amstel III, nr. 168.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om delen van het bestemmingsplan van Amstel III te verruimen en plaats te maken voor bijvoorbeeld een extra kinderopvang, supermarkt of drogisterij, om zo leegstand te voorkomen. Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: De Bongerd, nr. 169.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om in De Bongerd ruimte te maken voor meer horeca aangelegenheden en een extra kinderopvang locatie, zodat er ingelopen kan worden op de achtergestelde ontwikkeling in maatschappelijke voorzieningen. Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: NDSM, nr. 170.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om delen van het bestemmingsplan van NDSM te verruimen en plaats te maken voor bijvoorbeeld een extra kinderopvang, supermarkt of drogisterij, om zo leegstand te voorkomen. Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: Houthavens, nr. 171.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om ruimte te maken voor een supermarkt in de Houthavens, zodat de inwoners van de Houthavens niet langer genoodzaakt zijn om zich te moeten verplaatsen

27

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

naar de Spaarndammerbuurt om te voldoen aan hun behoeften naar levensmiddelen. Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: Elzenhagen Zuid, nr. 172.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om in Elzenhagen Zuid ruimte te zoeken voor een extra speelvoorzieningen voor kinderen. Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: Zuidas, nr. 173.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om op de Zuidas ruimte te zoeken voor een extra kinderopvang. Motie van het lid Von Gerhardt inzake één complete stad: Zeeburgereiland, nr. 174.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om op Zeeburgereiland ruimte te maken voor een extra supermarkt, zodat de groeiende populatie van Zeeburgereiland beter bedient kan worden in de behoefte naar levensmiddelen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. Het rapport legt de vinger op de zere plek. We moeten meer huizen bouwen, maar ook meer voorzieningen. En het rapport maakt duidelijk dat het linkse beleid van de afgelopen jaren de woningbouw in Amsterdam geen goed gedaan heeft. Natuurlijk is er een landelijke trend, maar Amsterdam heeft het zichzelf en vooral de woningbouwsector extra moeilijk gemaakt.

Onze stad staat vooraan bij torenhoge grondprijzen en eindeloze discussies over residueel rekenen. We lopen voorop met extra eisen zoals 40-40-20 waar eigenlijk niemand in gelooft, maar toch nog steeds doen we het. En Amsterdam staat vooraan bij het uitgeven van geld van het Vereveningsfonds. En dat is niet goed. Ik heb daarom alvast één motie, de rest komt later, en dat betekent dat we nu eindelijk af moeten van 40-40-20 en 30-40-30 moeten gaan bouwen zodat er gewoon meer geld vrijkomt. Het positieve voor de coalitiepartijen is dat er dan ook weer meer geld naar het Vereveningsfonds kan gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. De conclusies van de Rekenkamer zijn behoorlijk alarmerend maar voor de Partij voor de Dieren helaas niet nieuw. Wat wij al jaren signaleren wordt nu pijnlijk onderbouwd. Er is sprake, ik citeer, van een fundamenteel gebrek aan realisme in het Amsterdamse bouwbeleid. En de Rekenkamer bevestigt het beeld nu zwart op wit, het streven naar een complete stad raakt steeds verder uit beeld. Er wordt gebouwd zonder dat er voldoende ruimte is voor groen, voor sport, voor spontane ontmoeting. Nieuwe buurten ontstaan als geïsoleerde enclaves, economische functies sluiten niet aan bij de wijken, veiligheid, gezondheid, klimaatadaptatie komen onder druk te

28

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

staan, kleine ondernemers worden verdreven en voor de natuur is al helemaal geen plek. Ook blijven de nieuwe buurten jarenlang onvolledig. De Partij voor de Dieren vindt dat het college moet kiezen, niet alleen voor woningen maar ook voor alles wat een wijk leefbaar maakt. Daarom dienen wij drie moties in waarmee we proberen de belangrijkste aanbevelingen van de Rekenkamer wel serieus te nemen. Allereerst, stop met het afwijken van de referentienormen. De gemeente heeft richtlijnen opgesteld voor de hoeveelheid groen, sport, voorzieningen, minimaal, maar die normen worden keer op keer losgelaten. Dat is niet realistisch. Het ondermijnt het streven naar de complete stad. Deze motie roept het college op om opnieuw en ondubbelzinnig zich te committeren aan die normen zolang die nog niet zijn geactualiseerd. Dan de tweede motie, onderzoek de verlaging afdracht uit het Vereveningsfonds. Er verdwijnt jaarlijks 24 miljoen uit het Vereveningsfonds richting de algemene middelen. Dat geld was juist bedoeld om leefbare wijken mogelijk te maken. In deze motie vragen we het college, onderzoek scenario's waarin die afdracht omlaag kan zodat middelen beschikbaar blijven voor voorzieningen die nu structureel tekortschieten. Dan de laatste motie, dat gaat over tijdelijke voorzieningen bij trage gebiedsontwikkeling.

Ik zat als middelbare scholier in de Bijlmer op school, midden in een wijk die destijds volop in transformatie was. De eerste drie jaar zat ik in een tijdelijke keet en naast die keet werd de school gebouwd. En weet u wat? Het werkte gewoon. Er was in ieder geval iets, een plek om naar school te gaan, om te leren, om te leven terwijl de wijk zich ontwikkelde. De Rekenkamer stelt heel duidelijk dat nieuwe bewoners zich vaak vestigen in wijken die feitelijk nog niet compleet zijn, geen winkels, geen voorzieningen, geen scholen, geen levendigheid, niks. Die leegte zorgt voor minder sociale samenhang en minder veiligheid. De laatste motie vraagt niks wereldschokkends, alleen om tijdelijke sportvelden en keten voor een school en ontmoetingsplekken zolang de wijk nog in de steigers staat. Op sommige plekken gebeurt het al, in Weesp heb je bijvoorbeeld ook een tijdelijke school maar in de praktijk wonen mensen gewoon al op plekken waar gewoon vrijwel niks is. Dus wij zouden graag willen dat dit structureel beter wordt georganiseerd. De Rekenkamer is glashelder, de stad verliest balans, we bouwen niet compleet en wij vragen gewoon aan het college wat gaat u extra doen, welke keuzes maakt u wel, welke niet en hoe garandeert u dat deze stad leefbaar blijft voor onze bewoners en leefbaar voor de natuur. Het is tijd voor een koerswijziging en dit is gewoon een wake up call.

Dus laten we gaan bouwen aan een stad die echt leeft. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Om betaalbare woningen neer te zetten heb je geld van de overheid nodig. Uit zichzelf komen ze er niet omdat als je gaat kijken naar hoe tot nu toe steeds gebouwd is geworden, als je dat aan de markt overlaat dan krijg je alleen maar dure woningen. En de vraag naar dure woningen is niet gierend groot. Dat valt best mee. Woningnood voor rijke mensen bestaat eigenlijk niet echt. Die kunnen altijd wel wat vinden. Het probleem zit hem natuurlijk in de echt goedkopere woningen. En dat zelfs goedkopere woningen op dit moment doen toch ook al 900 euro om maar eens eventjes zo op de achterkant van een bierviltje te berekenen als het om nieuwbouw gaat. En dat betekent dus dat we als overheid eigenlijk elke keer tegen de wind in moeten behangen. Nu heeft Amsterdam dat lang gedaan en dat kon ook via de verevening, want we zetten gewoon overal hele grote dure hotels en kantoren neer en nu gaat het mis. Daar hebben we voor gewaarschuwd, want dat Vereveningsfonds is natuurlijk niet een

29

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

grabbelton, dat kan een keertje leeg gaan en dan kun je dus als overheid niet investeren. Dat is toch gedaan door dit college en dat was niet handig. Daar hebben we dus ook voor gewaarschuwd. Tegelijkertijd hebben we natuurlijk een grotere context en die context is dat we te maken hebben met toch regeringsbeleid wat zegt, we moeten het wel toch bij de markt laten liggen, wij gaan niet investeren. Klagen over huurbevriezing maar tegelijkertijd niet over de brug komen als het gaat om de mogelijkheid om corporaties die de meeste sociale huurwoningen neerzetten te helpen. En dat helpen kan de overheid niet door gewoon te zeggen hier heb je geld, ga maar bouwen maar wel door te zeggen we zorgen ervoor dat jullie niet meer de vennootschapsbelasting betalen, wij zorgen ervoor dat jullie niet meer de ATAD hoeven te betalen. ATAD, dat is een heffing die je betaalt tegen witwassen, alsof corporaties aan witwassen doen. Geen idee, maar ik heb er nooit signalen over gehoord. Dat doen ze niet. En dus zitten wij hier met een aantal gebakken peren. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, het lid Alberts heeft natuurlijk helemaal gelijk dat de uitnamen uit het Vereveningsfonds schandalig zijn. Nu is het zo dat het lid Alberts weliswaar al heel lang in deze raad zit, maar één periode niet, van 2018 tot 2022.

En daar heeft een wethouder van de SP toch echt voor misschien wel honderden miljoenen geld uit het Vereveningsfonds naar de algemene middelen gehaald. Dus ik vraag me af, hoe kijkt het lid Alberts daar nu naar?) Ik ken niet letterlijk de context van die uithaal toen, dat was wel weer inmiddels bijna acht jaar geleden. Dat is natuurlijk ook een beetje flauw, maar het was toch wel de verantwoordelijkheid van het volledige college en daar is dit college mee doorgegaan. En die waarschuwing heb ik nu bij dit college gegeven, dat kan een keertje gebeuren, het kan toch nodig zijn vanwege dat je op alle andere plekken gekort wordt. Laten we zeggen de jeugdzorg of weet ik veel, wat dan ook waar het rijk toch regelmatig met partijen als de VVD daarin voor gezorgd heeft. Ja, dan moet je dus tegen de wind in en dan ga je kijken waar heb je als overheid in Amsterdam geld tot je beschikking. Maar dat kun je niet eeuwig doen en daar heb ik voor gewaarschuwd. (Het lid VON GERHARDT: Maar dit is het halve verhaal. Het lid Alberts heeft inderdaad de laatste jaren gewaarschuwd, maar het is in de periode 2018 tot 2022, dat is nog geen vier jaar geleden, dat er voor honderden miljoenen, terwijl er gewoon een plus werd gedraaid op de begroting in die jaren, door de SP, door een SP-wethouder geld uit het Vereveningsfonds is gehaald.

En mijn vraag is heel simpel, zou het lid Alberts met de kennis van nu zeggen dat was een slecht idee?) Dat kan ik niet zeggen omdat ik niet helemaal uit mijn hoofd heb waar die gelden toen naartoe gingen. En dat is een verantwoordelijkheid van het gehele college geweest en daar zullen hele goede redenen voor geweest zijn. Ik ga die nu niet afvallen. Ja, ik word geholpen, corona. Het lid VON GERHARDT: Dan zal ik het lid Alberts iets verder helpen, want dit was al voor corona dat deze uitname werd gedaan. Dat was namelijk meteen in het coalitieakkoord 2018 ongeveer afgesproken. Toen was er nog geen corona, of mensen hadden een voorspellende blik. Maar dan nogmaals de vraag, want volgens mij is het een hele simpele vraag, als je nu kijkt naar hoe de stand van het Vereveningsfonds is en het lid Alberts had daar heel graag sociale huurwoningen mee gebouwd, ik had er misschien andere woningen mee gebouwd, heeft het lid Alberts dan spijt dat op dat moment een SP-wethouder al die uitnames heeft gedaan?

30

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Volgens mij heb ik dat antwoord net al gegeven. Eigenlijk was ik wel een beetje klaar met het verhaal. Misschien zou ik nog kunnen zeggen van hoe deze wethouder misschien de handschoen oppakt om te zeggen, we gaan eens een brief sturen naar Den Haag, volgens mij hebben we dat eigenlijk al gedaan, van hou nou eens op over dat gemekker over die huurbevriezing maar ga eens werken aan het afschaffen van die vennootschapsbelasting en die ATAD. Want volgens mij zijn corporaties daarbij gebaat en daarmee kunnen ze ook veel meer dan wat er nu voor voorhanden is, ook al is het Vereveningsfonds wat aan de krappe kant inmiddels. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj. Het lid TAJ: Dank u, voorzitter. Bouwen aan een complete stad, het zit al in de naam, een stad zonder voorzieningen is uiteraard niet compleet. En deze voorzieningen maken de stad een stad en dat bouwen we samen en dat doen we niet zomaar. Dat doen we zodat mensen door het park kunnen fietsen naar hun werk, of samen kunnen komen in een buurthuis, of sterker nog om het hoekje een balletje kunnen trappen. En het betalen van betaalbare woningen met voldoende voorzieningen staat onder druk. Dat blijkt maar weer eens uit dit rapport van de Rekenkamer.

Dat blijkt ook uit een ander rapport, het meerjarenperspectief grondexploitaties over het Vereveningsfonds, wat ook al is benoemd, en daar gaan we volgende week over spreken. En we moeten daar oplossingen voor vinden. En als GroenLinks hebben we daar al eerder oplossingen voor aangedragen, want een van de oplossingen zit hem in om vooraf van tevoren goed te kijken naar hoe kunnen we ervoor zorgen dat we genoeg ruimte inbouwen voor voorzieningen. En een van die voorzieningen is groen en daar hebben we bijvoorbeeld een initiatiefvoorstel voor ingediend, Een stem voor groen, om juist ook daar meer ruimte voor te creëren. En toch is dat niet genoeg en dus moet we zoeken naar oplossingen in de toekomst. En dat begint bij het inzichtelijk maken waar staan we nu en wat zijn mogelijke oplossingen. De wethouder heeft toegezegd om met een brief te komen om te kijken naar de financiële situatie. Dus daar wachten wij rustig op om te kunnen kijken hoe kunnen we het Vereveningsfonds verder aanvullen richting de toekomst en dat financieel weerbaar houden. En een ander onderzoek wat we van harte ondersteunen is eigenlijk van de collega Minderhoud, die daar zo meteen meer over gaat zeggen en dat de Brede Welvaart Scan en dat ondersteunen wij van harte. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt.

Het lid VON GERHARDT: Dit Rekenkamerrapport laat eigenlijk zien wat de VVD al jaren zegt. Dit college heeft hard aan de wind gezeild, er zijn te weinig financiële middelen om een complete stad te bouwen. En wat krijg je daardoor? Te weinig voorzieningen, een leeg Vereveningsfonds, kleine woningen. En dat is slecht voor de stad. Want we willen een complete stad waar mensen niet alleen fijn kunnen wonen, maar waar ook ruimte is voor gezinnen, waar voldoende voorzieningen zijn zodat iedereen op een fijne manier kan wonen. En daarom heeft de VVD twee moties ingediend die ervoor gaan zorgen dat dit beter kan worden, namelijk het loslaten van de 40-40-20-verhouding en het bouwen van grotere gezinswoningen. (Het lid MINDERHOUD: Wat betekent de complete stad precies voor de VVD?)

31

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Hier kan ik een heel opstel over schrijven. Om het kort te houden, een complete stad is dat je er fijn kan wonen, werken, leven en recreëren. (Het lid MINDERHOUD: En wie mogen er allemaal wonen in die stad? Zijn dat ook mensen die niet de hoofdprijs verdienen op de Zuidas? Of zijn het ook mensen die een iets kleinere portemonnee hebben?) Iedereen mag wonen in die stad. (Het lid MINDERHOUD: Maar dan begrijp ik niet waarom de VVD nu voorstelt om minder sociale huurwoningen te bouwen en volledig te gaan aan inzetten op het bouwen van dure koopwoningen die we geloof ik al in overvloed hebben als ik op Funda kijk.) Als we koopwoningen in overvloed hadden, dan zouden niet zoveel biedingen op elke koopwoning zijn, Volgens mij hebben we een groot tekort aan koopwoningen. (Het lid MINDERHOUD: Ik geloof echt dat iedere econoom het hiermee oneens is.) Het laatste kleine stukje is dat wij een aantal moties hebben ingediend om een complete stad voor elkaar te krijgen nu al. Want het is zo dat we nu al wat dingen kunnen doen. Dat zijn moties om meer supermarkten, drogisterijen, kinderopvang toe te voegen in nieuwbouwwijken waar daar nu een tekort aan is. En ik verwacht eigenlijk jullie steun, want dat willen we allemaal. En daarnaast wil ik nog even de wethouder complimenteren met het feit dat zijn onderzoek gaat uit laten voeren voor wat er nodig is voor de complete stad.

Wij kijken daarnaar uit, want dan kunnen we een keer echte keuzes gaan maken en daar is deze raad en Amsterdam hard aan toe. (Het lid TAJ: Dan heb ik een vraag in het vervolg van de vorige vraag van collega Minderhoud aan het lid Von Gerhardt. U geeft aan de stad is voor iedereen, iedereen mag hier komen wonen. Maar u wilt wel minder sociale huurwoningen. Hoe rijmt u dat dan met uw verwelkomend gebaar van iedereen mag hier wonen? Hoe zit het voor mensen die een krappe beurs hebben?) 30 procent van de Nederlanders heeft recht met zijn inkomen op een sociale huurwoning. Dus als je kijkt naar een eerlijke verdeling zou een eerlijke verdeling in de stad zijn een derde sociaal, een derde midden, een derde vrije sector. Dat past namelijk ook bij de inkomensnormen die we in Amsterdam of in Nederland hebben. En daarmee zeggen we ook voor elke categorie is er evenveel kans om een woning te vinden in Amsterdam. En dat is eerlijk. Want het eerlijke verhaal is ook niet iedereen kan in Amsterdam wonen, want daar zijn te weinig woningen voor. Dan moeten we 18 miljoen mensen in Amsterdam gaan huisvesten. Dat is niet te doen. Maar een eerlijke verdeling over de segmenten, dat is wel te doen. (Het lid MINDERHOUD: Die logica van de VVD gaat natuurlijk niet helemaal op. Dat weet het lid Von Gerhardt ook.

In Wassenaar heb je geloof ik nul procent sociale huur en in Amsterdam komt 46 procent van de mensen in aanmerking voor sociale huur, terwijl het aandeel ondanks al onze inspanningen niet meegroeit met het aantal mensen dat op zoek is naar een sociale huurwoning. Dus hoe kan het dat de VVD nu zegt dat het aanbod ook maar moet slinken naar de Nederlandse vraag? Die vlieger gaat helemaal niet op in Amsterdam.) Ik kan het ook omdraaien. Amsterdam heeft maar 8 procent woningen die voor het middensegment zijn. Heel veel gezinnen met een middeninkomen zouden hier kunnen wonen, maar die woningen zijn er niet. En als je kijkt naar het landelijk gemiddelde zou het

32

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

meer dan 20 of 30 procent moeten zijn. Dus volgens mij zouden we daarop in moeten zetten. (Het lid MINDERHOUD: We hebben geloof ik 40-40-20. Ja, daar zit 40 procent middenhuur bij. Dat wij er alles aan moeten doen om die middenhuur te realiseren is deze hele gemeenteraad het geloof ik over eens. Dus ik weet niet waar het lid voor Gerhard het over heeft.) Dan raad ik het lid Minderhoud aan om toch een keer te kijken naar wat er uiteindelijk opgeleverd wordt. Er wordt geen middensegmentwoning gebouwd. En weet je waarom dat komt? Omdat het financieel niet haalbaar is, omdat 40-40-20 een financiële strop is voor deze gemeente waardoor we uiteindelijk geen complete stad kunnen bouwen. (Het lid ASLAMI Voorzitter, dank aan collega Von Gerhardt voor zijn betoog. Volgens mij een helder verhaal. Waar ik heel erg benieuwd naar ben, en daar heb ik het lid Von Gerhardt niet heel veel over horen over horen zeggen, is hoe de VVD kijkt tegen de Vereveningsfonds en de staat van de Vereveningsfonds. Dat staat er namelijk beroerd bij. Heeft de VVD daarover plannen?) Zeker, ik heb in het verleden ook heel veel plannen ingediend. Ik heb het nu expres niet gedaan omdat we het volgende week echt over het Vereveningsfonds gaan hebben. En ik denk dat die discussie beter daar past.

(Het lid ASLAMI Voorzitter, ik zie dan toch wel stiekem een plannetje van de VVD in een van de moties, namelijk dat u zegt dat Amsterdam tegen lagere grondprijzen woningen moet gaan uitgeven. Dat is dus een greep uit het Vereveningsfonds. Dus u heeft wel degelijk plannen, namelijk het Vereveningsfonds door de bodem.) Er staat realistische grondprijzen, die kunnen inderdaad wat lager voor grote gezinswoningen. Maar daarbij laat ik ook 40-40-20 los. En ik wil het lid Aslami eraan herinneren dat een vrijesectorwoning dertig keer zoveel inkomsten heeft voor de gemeente qua grondprijzen dan de sociale huurwoningen. Dus door minder sociaal te bouwen kunnen we meer grote gezinswoningen bouwen. De volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Von Gerhardt en Havelaar inzake stoppen met 40-40-20, nr. 118.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: af te zien van de vastgestelde 40% sociaal, 40 procent middensegment en 20 procent vrije sector ambitie en om per project een verhouding vast te stellen, die aansluit op de actuele vraag van de gemengde en complete stad waar plaats is voor iedereen; hierbij te streven naar een stadsgemiddelde waarbij de verhouding van woningen gelijk verdeeld is over de segmenten. Motie van het lid Von Gerhardt inzake houd gezinnen in de stad!, nr.

119.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: gezinnen in de stad te behouden door meer, grotere en betaalbaardere gezins(koop)woningen te realiseren; dit voor elkaar te krijgen door realistische grondprijzen aan te bieden, die zorgen voor grotere woningen.

33

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Minderhoud. Het lid MINDERHOUD: Dank, voorzitter. Iedereen wil een fijne buurt, een buurt waar je zorg, opvang en ondersteuning kunt vinden, waar je kunt sporten, spelen, ondernemen en elkaar kunt ontmoeten. Maar juist die plekken die de lijm van de stad vormen en een buurt fijn maken, die plekken die staan steeds meer onder druk. Terwijl we bouwen aan duizenden nieuwe woningen groeit het besef dat de maatschappelijke voorzieningen onvoldoende meegroeien. De Rekenkamer heeft dit een aantal weken geleden bevestigd. Mensen zien de glimmende nieuwe torens en appartementencomplexen om hen heen verrijzen en nieuwe bewoners de wijk in trekken, maar constateren ook steeds vaker dat het aantal voorzieningen en de kwaliteit daarvan niet meegroeit, of in het slechtste geval zelfs stagneert en steeds minder aansluit op hun wensen en behoeften, waardoor ze dreigen te vervreemden van hun eigen buurt. In diverse stadsdelen stapelen de signalen zich op, signalen waar wij als PvdA de afgelopen jaren ook veelvuldig aandacht voor hebben gevraagd. We bouwen op basis van verschillende beleidsstukken, van de Omgevingsvisie 2050 tot de ontwikkelstrategie 2035, het woningbouwplannen en afspraken over de rechten van bewoners bij sloop- en nieuwbouwprojecten.

Maar het blijft lastig te overzien wat nu de echte impact is van al dit beleid op het welzijn van Amsterdammers die er dagelijks mee te maken krijgen. Inzichten over hoe dit beleid landt in de praktijk bereiken ons vaak versnipperd. Een Rekenkamerrapport over voorzieningen in twee transformatiewijken, kritische bewoners uit Nieuw-West die komen inspreken over een sloop-nieuwbouwproject, een Verwey-Jonkerrapport over gemengde wijken in datzelfde stadsdeel, of een losstaand bericht van bewoners over de ontwikkeling in de H-buurt. Daarom dienen wij een motie in voor een Brede Welvaart Scan, een hele mond vol maar in werkelijkheid vrij simpel. Met zo'n scan wordt er een samenhangende analyse gemaakt van wat het gemeentelijke beleid omtrent het bouwen van wijken daadwerkelijk betekent voor de gezondheid, kansengelijkheid en het leefplezier en het gevoel van thuis dat Amsterdammers ervaren in de stad. Deze scan levert noodzakelijke informatie op om ons als gemeenteraad te helpen bij het maken van cruciale keuzes om de stad zo leefbaar mogelijk te houden, zodat iedereen gelukkig kan zijn, een mooi huis kan hebben en zich thuis kan voelen in Amsterdam. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik ken natuurlijk de sociaaldemocratie ook als gedachtegoed wat door mooi te bouwen het volk wil verheffen.

En ik maak van de gelegenheid gebruik om die motie, die ik net vergat aan te kondigen, nu aan te kondigen. In het verleden stemde de Partij van de Arbeid tegen. Ik vond het onbegrijpelijk. Binnenkort levert u zichzelf uit aan GroenLinks. Gaat de Partij van de Arbeid die mooi bouwen-motie steunen?) Wij moeten er in ieder geval nog even over nadenken. Dat heeft ermee te maken dat wanneer je extra eisen gaat toevoegen op een businesscase die op dit moment al ongelofelijk zwaar ligt, met name ook wanneer het gaat over voorzieningen, dat het ook lastig is om nog extra eisen toe te voegen over zaken die te maken hebben met esthetiek. Bovendien hebben we al allerlei eisen rondom hoe we bouwen in de stad. Dus de vraag is ook, is het echt nodig. (Het lid HAVELAAR: Als we zien wat voor lelijke objecten er verrezen zijn denk ik zeker dat het nodig is. Maar dan denk ik dat het handig is dat we toch nog wel even gaan schorsen. Want als de Partij van de Arbeid er nog

34

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

een kommaatje aan wil veranderen wil ik daar best in mee om hun gedachtegoed veilig te stellen.) Schorsen lijkt me onnodig. Bovendien, lelijk is geloof ik ook een kwestie van smaak, zou ik aan het lid Havelaar willen meegeven. Dan hebben mensen het er in ieder geval over. Ik denk dat we heel erg mooi bouwen in Amsterdam, ik denk dat het de laatste jaren alleen maar mooier wordt. Er zijn zat voorbeelden van allemaal mooie dingen die we op dit moment neerzetten. Dus in dat opzicht ben ik het ook niet helemaal eens met het lid Havelaar. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI Voorzitter, we hebben er uitgebreid over gesproken in de commissie en ik val misschien in herhaling. Want meerdere collega's hebben ernaar verwezen, het rapport van de Rekenkamer legt de vinger op de zere plek. En dat is volkomen terecht. De ambities die we hebben als stad stroken niet met de beschikbare middelen die we hiervoor vrijmaken. En wat je ziet is dat die onderzochte transformatieprojecten, dat het daar eigenlijk volledig ontbreekt aan de nodige voorzieningen. En hierdoor staat de leefbaarheid behoorlijk onder druk. Betaalbare woningen zijn keihard nodig maar zonder voorzieningen doen we Amsterdammers te kort.

En wat ons betreft blijven we dus inzetten op complete buurten, zodat je niet alleen een dak boven je hoofd hebt, maar ook de ruimte voor groen, voor sport en voor uiteraard cultuur. Je kunt meer betaalbare woningen en meer voorzieningen willen, dat kan, maar dan moet je daar dus ook de financiën voor regelen. Of je moet zeggen ik heb minder ambities. En volgens mij is dat laatste iets waar we met zijn allen zeggen dat willen we liever niet. We steunen dan ook de oproep van de Rekenkamer. Ik kijk uit naar de uitwerking van het plan van aanpak. Maar ik geef daarin ook mee richting het college dat het goed is om te onderzoeken hoe we binnen het Vereveningsfonds een structurele buffer kunnen inrichten, zodat we niet alleen in goede tijden maar ook in slechte tijden kunnen bouwen en kunnen blijven bouwen aan een complete stad met de nodige voorzieningen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u, voorzitter. Voor onze fractie laat het rapport van de Rekenkamer zien wat wij allemaal al heel lang weten. Bouwen voor winst van projectontwikkelaars werkt gewoon niet. De stad heeft visie nodig, een plan, betaalbare woningen en volkshuisvesting en geen moordende quota die we jaarlijks moeten behalen waardoor we afhankelijk blijven van ontwikkelaars die een belang hebben bij de winstgevendheid van projecten.

Zoals het lid Von Gerhardt net zei, een koopwoning daarmee verdien je drie keer zoveel als met een sociale huurwoning, dertig keer zoveel. Maar we moeten inzetten op wat cruciaal is en versterken wat we hebben. 7.500 woningen is een onrealistische eis als die is voortgevloeid uit de ontwijkingspolitiek van de VVD die de hele woningcrisis heeft gecreëerd door de betaalbaarheid van woningen op te drijven en corporaties vleugellam te maken. En vervolgens te proberen dit te verdraaien door te claimen dat het gaat om onvoldoende woningen, niet onbetaalbare woningen. Maar waarom is alles tot nu toe dan alleen maar duurder geworden terwijl we keihard blijven doorbouwen? Ondanks dat we continu blijven doorbouwen. Het is tijd om een eigen plan te trekken en toe te geven dat het niet gaat om de hoeveelheid woningen maar om de kwaliteit en de betaalbaarheid daarvan. Een Amsterdamse visie op wonen is nodig waarin volkshuisvesting centraal staat en dan

35

Jaar

2025

Vergaderdatum 14 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

investeren we niet alleen maar in nieuwe projecten, maar juist in de woningen die we al hebben in de stad. Want bijna 40 procent van de bestaande voorraad is corporatiewoning en 30 procent van Amsterdam heeft het inkomen tot de huurtoeslaggrens. Zij kunnen bijna nergens naartoe in de stad en zitten gevangen in slecht geïsoleerde schimmelwoningen. Zorg ervoor dat al die woningen als eerste op orde zijn en voeg alleen maar toe wat absoluut van meerwaarde is voor de stad. Alleen dan bouw je aan een stad met ziel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Deze wooncrisis vraagt om eerlijkheid. Niet alleen over het bouwen van woningen en bouwen van woningen maar vooral voor wie. En de Rekenkamer is heel eerlijk maar ook heel scherp hierin geweest, we bouwen vaak te klein, te duur en te eenzijdig. Ik ben het ook niet eens met wat de VVD zegt, dat de stad voor iedereen is, maar er zijn allemaal te weinig woningen en er moeten meer koopwoningen bij. Ja, er zijn te weinig woningen maar er moeten meer betaalbare woningen bij. En betaalbare woningen dankzij het verhogen van huur verdwijnen in de middenhuur, soms in de dure huur. En dan zijn we ze kwijt. Er zijn gezinnen die wegvluchten uit deze stad omdat ze hier letterlijk niet meer passen.

Er zijn jongeren die jaren wachten, sommige jongvolwassenen passeren de 30, 35, en maken hun ouders gek omdat ze zelf geen woning kunnen vinden. En het is niet hun schuld. En dan hebben we nog studenten die op banken slapen of in omgebouwde kasten die weggezet worden als woningen. En dan moet ik het nog niet eens hebben over de schimmelwoningen, want daar hebben we het eerder over gehad. Ik pleit daarom voor grotere sociale huurwoningen bij de andere woningen die worden gebouwd en snellere tijdelijke oplossingen. Daarnaast zeg ik niet alleen 40-40-20, maar als de mogelijkheid er is 50-50. Want er staan gewoon dure woningen leeg, dus kennelijk hebben we veel minder daarvan nodig. En laten we ook uitleggen hoe deze crisis is ontstaan. En als raadsleden hebben we zelf die verantwoordelijkheid. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank, voorzitter. Ik heb het in de commissie ook al gezegd, ik ben trots op wat we de afgelopen jaren hebben gedaan, ik ben trots op het woonbeleid van Amsterdam en wat deze coalitie tot stand heeft gebracht. We hebben namelijk ontzettend veel betaalbare woningen bijgebouwd en we hebben ook heel veel voorzieningen bijgebouwd.