20250305 Verslag gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ook geen bloedkolen uit Cesar moeten zijn. Dat is een plek in Colombia waar mijnbouwbedrijven in de jaren negentig een paramilitaire groep betaalde om zo'n zestigduizend bewoners te verdrijven en naar schatting drieduizend executies uit te voeren. De heer Bobeldijk noemde het net ook al. Getroffenen zijn nog steeds niet gecompenseerd voor het feit dat ze hun huis uit zijn gejaagd, hun geliefden hebben verloren en ik dien opnieuw een motie in waarmee ik het college wil oproepen zich actiever in te zetten om bloedkolen uit deze regio te boycotten. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, hierachter op de Warmoesstraat 750 jaar geleden begon de haven en dan bespreken we nu de strategische visie van een haven die in de topvijf-haven van Europa is. Hoe mooi is dat? En vergeet niet, die haven is enorm belangrijk voor de economie, een werkgever, natuurlijk ook heel belangrijk voor de transitie naar een duurzame economie. Maar dan kijk ook even naar de wethouder Deelnemingen, we zijn natuurlijk ontzettend blij dat er ook bijna elk jaar 50 miljoen aan dividenden binnenkomt waarvan wij mooie dingen in de stad kunnen doen. Voorzitter, toen dit aan de orde kwam mijn collega Norbruis in de fractie en die zei ik heb een goed idee, ik wil graag een innovatiehub energietransitie in de stad.

En toen zeiden wij, dat vinden we eigenlijk allemaal een heel goed idee. Dus hoe mooi is het dat je een innovatiehub in het hart van de haven hebt waar bedrijven, kennisinstellingen, en dan noem ik het wo, het hbo maar natuurlijk ook het mbo en de gemeente samenwerken aan de energietransitie. Dat vind ik nou een mooi voorbeeld van publiek-private samenwerking om die transitie te versnellen. Dus daar ligt een motie voor in de raad. En het tweede, ik vond het wel heel mooi dat in de haven een aantal bedrijven bij elkaar zijn gekomen en gezegd hebben we gaan een energiecoöperatie oprichten waardoor zij die energiecongestie eigenlijk veel beter kunnen beheren. Ik noem dat wel een beetje een best practice, dus mijn vraag aan de haven is maak dat nou toegankelijk voor de hele stad. Misschien kunnen andere industrieterreinen daar ook nog wat van leren. Dus voorzitter, ik zeg dank aan het team van de haven, dank voor de sessie, dank voor de mooie rondvaarttocht. Ik zeg trossen los en aan de gang met de nieuwe strategie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Het is inderdaad een mooie grote haven, die zandbak van wethouder Den Uyl destijds, en die zou nu in 2050 klimaatneutraal moeten zijn. Waarom eigenlijk? Om de CO2-uitstootdoelen te halen. In de hele wereld is klimaatmanie op zijn retour, gelukkig maar.

Zie Trump, zie de honderden kolencentrales die in China en India gewoon worden bijgebouwd en zie de grote welvaartsverliezen die gepaard gaan met die energietransitie. En zie ook mijn discussienota die morgen ter tafel ligt. Waarom honderden miljarden uitgeven aan een probleem, de opwarming, waar we het fijne niet van weten? Dat zei Bolkestein zes jaar geleden in de Volkskrant. Toen werden de zaken nog eens uitgezocht in de VVD. De focus moet gericht blijven op het genereren van economische waarde, welvaartsgroei en ook werkgelegenheid. Nu dreigt onze haven door de remmende CO2-uitstootmaatregel bedrijvigheid en zijn concurrentiepositie te verliezen. Voorzitter, wist u dat het afbouwen van productieproces gebaseerd op fossiele brandstoffen heel risicovol is nu rendabele alternatieven veelal ontbreken? Zie de financiële

20

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

onhaalbaarheid van de uitrol van nog meer windparken op de Noordzee. En door old thinking en ideologie gedreven bedrijfsvoering schept enorme financiële risico's, die worden door dit college kennelijk gewoon geaccepteerd. Straks is NV Havenbedrijf een honderd procent dochter van de stad, een met schulden à la AEB-beladen onderneming waar de stad uiteindelijk voor moet dokken. Who knows? Wat zeg ik, ik denk dat het die kant zou op kunnen gaan. Kan de wethouder aangeven hoe hoog de huidige schuldpositie van het Havenbedrijf is en wat de risico's zijn tot 2030? Er zitten genoeg ambtenaren in de zaal die haar even kunnen inlichten. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. We hebben in de commissie, de afgelopen commissie zes dagen geleden ook al uitgebreid gesproken over de visie van het Havenbedrijf dus ik zal nu vooral gaan reageren op de ingediende moties. En dan begin ik even met de moties van heer Schmit over de oprichting van een innovatiehub energietransitie in de Amsterdamse haven en die kan ik preadviseren met daar heb ik geen bezwaar tegen. Dan de motie van Van Pijpen en Bakker duurzaam in en buiten voor foodbedrijven in de haven. Die kan ik ook preadviseren, heb ik geen bezwaar tegen aanneming.

Dan ook van Bakker en Van Pijpen, een rol voor de haven in de duurzame voedseltransitie. Daar heb ik ook geen bezwaar tegen. En dan hebben we de motie de afbouw van aardolie in de haven versnellen van Bakker. Ja, ik ontraad deze motie want het Amsterdamse Havenbedrijf werkt al aan de afbouw van fossiele brandstoffen en sinds 2008 wordt er geen ruimte meer uitgegeven voor nieuwe of bestaande terminals en bij de contractverlengingen die tot na 2050 gelden nemen ze een clausule op dat de terminal al vanaf 2050 volledig fossielvrij is. En vandaar dat ik de motie ontraad. (Het lid BAKKER: Als er een contractverlenging aan zit te komen op heel korte termijn, is de wethouder het dan met mij eens dat 2050 nog wel heel erg lang duurt?) Ja, 2050 duurt inderdaad nog 25 jaar. Maar er wordt wel in de contracten opgenomen zo spoedig mogelijk. Dit doet het Havenbedrijf ook en het gaat met name om de bestaande contracten. Dus er worden geen nieuwe contracten meer uitgegeven voor nieuwe terminals. Dus dan bestaat het niet tot 2050, want dan wordt per direct natuurlijk de aardolie uitgefaseerd. (Het lid BAKKER: Ja dan begrijp ik goed dat inderdaad van die bestaande contracten als die verlengd worden op korte termijn, mijn motie roept dan op om binnen een overgangstermijn van maximaal vijf jaar dan af te spreken dat er geen olie meer wordt overgeslagen.

Zegt de wethouder eigenlijk dat vind ik dan te snel gaan?) Ik zeg dat we moeten wel realistisch blijven. We moeten de bedrijven ook de mogelijkheid bieden om dat uit te faseren en ik vind dat de haven daar best wel een stevige positie aanneemt. Dan de motie ook van het lid Bakker over de biobrandstoffen uit organisch materiaal beperken. Ja, het Havenbedrijf verplicht zijn klanten tot certificeren van biobrandstoffen om te voorkomen dat die leiden tot uitputting van landbouwgronden of concurreren met de

21

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voedselketen en de Europese en Nederlandse richtlijnen die zorgen ervoor dat het aandeel organische brandstoffen al gemaximeerd is. En daarom ontraad ik ook deze motie. Dan de laatste motie ook van Bakker en Van Pijpen over Amsterdam komt op tegen de mensenrechtenschending in Cesar. Ja, ik heb dat al eerder gezegd, ik trek me enorm het lot aan van de bewoners van Cesar, ik heb een aantal bewoners ook zelf gesproken en we hebben ook verschillende partijen zoals de kolenoverslagbedrijven en de kolencentrales opgeroepen de import uit Colombia te staken. En hiermee heb ik echt duidelijk gemaakt dat de gemeente de import van kolen uit Colombia afkeurt. En op basis van de reacties op de brieven, want we hebben daar ook brieven over gestuurd, kijk ik verder of en welke vervolgstappen we kunnen nemen. Dus de motie komt nu te vroeg en ik wil eerst de reactie op de brieven afwachten. Dus vandaar dat ik deze motie ontraad. (Het lid BAKKER: Voorzitter, ik ben benieuwd of de wethouder iets kan zeggen over wanneer zij verwacht dat er antwoord komt op die brieven. Want dan kan ik overwegen of ik het de moeite waard vind om daarop te wachten en de motie in te trekken.) Ik weet niet wanneer er antwoord komt op die brieven. Ik zit er echt scherp bovenop, ik kan dat ook laten weten.

Misschien kunnen we daarnaar informeren wanneer we dat antwoord kunnen verwachten en ik kan echt toezeggen dat ik er echt scherp bovenop zit. (Het lid BAKKER: Dan ga ik daarin mee, dan trek ik de motie in. Dan denk ik dat er wel zo snel mogelijk wanneer daar meer helderheid over is we dit weer goed moeten bespreken met elkaar. Want het is echt, de motie die wij toentertijd hebben ingediend, dat was 2023, dus de tijd gaat hartstikke snel en volgens mij is er weinig veranderd in de tussentijd, en we moeten echt die bloedkolen boycotten. Dus dan ga ik daar ook scherp op zitten want ik vind echt dat we moeten dat gewoon doen naar die mensen toe om dit goed te bespreken met elkaar. Dus dan trek ik de motie bij deze in. En de wethouder zegt er zijn allemaal afspraken over biobrandstoffen die worden overgeslagen in de haven, dat zit eigenlijk wel goed, dat is vastgelegd. Maar ik denk toch dat de wethouder het met ons eens moet zijn dat als de luchtvaart niet krimpt, dan zijn wij straks niet alleen het tankstation geweest van de haven als het gaat over kerosine maar dan worden we vervolgens het biobrandstoffentankstation van Schiphol. En dat moeten we toch niet willen, is mijn vraag aan de wethouder.) Het is lastig om extra, weer extra richtlijnen voor de haven en de bedrijven daar te doen.

Dus ik heb al aangemerkt dat de Europese en Nederlandse richtlijnen er al voor zorgen dat het aandeel organische brandstoffen al gemaximeerd is, dus daar blijf ik bij. (Het lid BAKKER: Dezelfde discussie hebben we eigenlijk ook al gehad toen het ging over biomassa. Er waren ook allerlei richtlijnen en certificeringen voor houtige biomassa en die biomassacentrales en we hebben allemaal gezien hoe dat is afgelopen, niet goed. En ik denk dat we het ook op die manier moeten zien wat de Partij voor de Dieren zegt, dat bijmengen van biobrandstoffen bij kerosine zien wij hetzelfde als wat er gebeurde met die houtblokjes die je dan in de afvalcentrale gooit. Dus ik denk dat het ook wel dat het belangrijk zal zijn om eens te kijken wat de wethouder Duurzaamheid van deze kwestie vindt. Ik houd de motie wel aan, want hij vraagt om meer inzicht en dat kan denk ik nooit kwaad. Maar sowieso wil ik hem ook in de commissie Duurzaamheid voeren. Want ik denk dat deze heel belangrijk is.)

22

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dat lijkt me verstandig. En dan had ik nog een laatste motie van de VVD, dat gaat over veiligheid. Het is logisch wat mij betreft dat het Havenbedrijf dat ook meeneemt, dus de veiligheid, de nationale veiligheid en de rol van de haven daarin. Nu weet ik ook dat ze dat doen dus bij deze adviseer ik dat deze motie overbodig is. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik had dus nog een vraag over de schuldpositie van het Havenbedrijf en de financiële risico's de komende jaren. Is het nou schuldenvrij? Ik hoor 50 miljoen dividend per jaar. Dat klinkt heel goed, misschien zie ik beren op de weg die er gewoon niet zijn. Kan de wethouder daar even op ingaan?) Dat zal mijn collega-wethouder Deelnemingen beantwoorden. De motie-Bakker en Van Pijpen inzake Amsterdam komt op tegen mensenrechtenschendingen Cesar, nr. 039, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Voorzitter, ik moest nog een toezegging afdoen en ik heb nog een vraag van de SP gehad en ik hoor net ook een vraag van Forum voor Democratie. Uit mijn hoofd, in 2023 was de schuldpositie van het Havenbedrijf 307 miljoen, over 2024 weten we dat nog niet. Dat neemt niet weg dat het Havenbedrijf wat mij betreft een financieel gezond bedrijf is.

Als het gaat over dividend, ik heb nog een toezegging gedaan via wethouder Van Buren over het dividend bij het Havenbedrijf, de VVD heeft me daarnaar gevraagd. En de VVD had het over teruglopend dividend van het Havenbedrijf, die zijn echt van tijdelijke aard geweest sinds 2021. In 2021 is er 53,8 miljoen ontvangen, in 2022 was het 25 miljoen vanwege een eenmalige bijdrage aan de zeesluis bij IJmuiden en in 2023 was er geen dividend, dat had te maken met de dividenduitkeringssystematiek van de haven om die gelijk te trekken met andere deelnemingen, dus krijg je dividend over het lopende jaar of over het afgelopen jaar. En dat is toen gelijkgetrokken. In 2024 is er 52,9 miljoen ontvangen en ik verwacht ook dit jaar een dividend van ruim 50 miljoen euro, waarbij ik wel aangeef dat we ook in gesprek zijn met het Havenbedrijf over het dividendbeleid. Want het is belangrijk natuurlijk dat het Havenbedrijf niet alleen voldoende middelen heeft maar ook voldoende middelen behoudt om investeringen uit het strategisch plan te kunnen doen. Dan de vraag van de SP. Het is natuurlijk heel verleidelijk om het debat te voeren over de wenselijkheid om het Havenbedrijf weer onderdeel van de gemeente te laten maken. Het lijkt mij niet wenselijk, maar kan het? Dat kan wel technisch gezien, ja.

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter ik vind een schuldpositie van 307 miljoen twee jaar geleden best heel veel. Dat is in orde van grootte in vergelijking met AEB bijvoorbeeld. Dus ik vind het voor een verzelfstandigd bedrijf, wat de haven is. Weten we zeker dat met het meegaan in die energietransitie dat daar geen grote brokken van kunnen gaan komen? Heeft de gemeente dat goed in de gaten?) Voorzitter, ik weet dat het lid Van Schijndel een bepaalde afkeer heeft van de energietransitie. Het Havenbedrijf opereert internationaal met overslag en kan ervoor kiezen welke overslag faciliteer jij en daar hebben we met elkaar een koers gekozen dat het Havenbedrijf minder overslag doet van fossiel en meer overslag doet van niet-fossiel, maar opereert gewoon nog steeds in een markt, is een gezond bedrijf en ik heb er alle vertrouwen in dat dat ook een gezond bedrijf blijft.

23

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, alle vertrouwen in dat hebben we allemaal. Maar het gaat erom dat er goed wordt gemonitord vanuit uw afdeling en zo dat al die bedrijfsactiviteiten en het inspelen op de energietransitie, dat daar niet allerlei financiële risico's uiteindelijk van komen.) Voorzitter, ik ben het geheel met Forum voor Democratie eens dat onverantwoorde financiële risico's niet moeten worden genomen. Daar zien we natuurlijk ook op toe als aandeelhouder en daar ziet de RvC ook op toe als RvC. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. Coördinatie Inkoop 17. Instemmen met het gewijzigd initiatiefvoorstel ‘Amsterdams geld voor Amsterdam: inkopen met waarde(n)’ van het lid IJmker en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2025-002412 Gevoegd behandeld met 18. Kennisnemen van de afhandeling van moties over het inkoopbeleid (moties 420, 422 en 425) VN2025-001244 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Krom inzake zorg dat kleinere lokale ondernemers kunnen meedoen met Amsterdamse aanbestedingen, nr.

037 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken hoe kleine lokale ondernemers beter betrokken kunnen worden bij aanbestedingen, en hierbij nadrukkelijk de percelenregeling mee te nemen in het onderzoek; hierbij ook proactief de lokale ondernemers zelf te betrekken, en te onderzoeken welke drempels zij momenteel ervaren bij deelname; na dit onderzoek een plan van aanpak te rapporteren aan de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Het initiatiefvoorstel gaat over 3,1 miljard euro, dat is namelijk hoeveel wij als gemeente elk jaar uitgeven aan het inkopen van producten en diensten. 3,1 miljard, dat is echt een enorm bedrag en mijn overtuiging is dat we daar zoveel meer mee zouden kunnen doen dan we nu al doen. Dus wat zou er gebeuren als we die 3,1 miljard

24

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

inzetten voor niet alleen goede producten en diensten maar ook voor maatschappelijke waarden en doelen die we nastreven? Denk aan duurzaamheid, werkgelegenheid en een sterke lokale economie zodat bijvoorbeeld lokale ondernemers ook profiteren van ons inkoopbeleid. Het is een gemiste kans om alleen maar te kijken naar prijs terwijl de Europese aanbestedingsregels het ook mogelijk maken om aandacht te besteden aan het mkb en daarbij economische, sociale en duurzaamheidsdoelstellingen mee te nemen. En daarnaast dat ik vanmiddag nog, vers van de pers, dat het college ook lobbyt bij de Europese commissie om bij de herziening van de regels meer aandacht te hebben aan sociale lokale en duurzame inkoop. Nou dat ging wel heel snel, het voorstel is nog niet aangenomen en we zijn al ervoor aan het lobbyen. Maar volgens mij goed nieuws. Maar ook nu kan er al meer binnen de huidige regels. Dat betekent andere keuzes gaan maken in ons inkoopbeleid door in te kopen bij lokale organisaties die binding hebben met de buurt of bij bedrijven die zorgen voor lokale werkgelegenheid. Daarmee stimuleren we de sterke en lokale economie die we graag zien in Amsterdam. En zoals ik in mijn voorstel schrijf laten voorbeelden uit steden als Preston en Manchester zien wat voor effect dat kan hebben als we hier serieus mee aan de slag gaan.

De kern van mijn voorstel, en ook zeker de aangepaste versie, is om meer te gaan sturen op maatschappelijke impact. Dat begint met het verbeteren van onze informatiepositie en vervolgens moeten we concrete doelstellingen stellen en wat mij betreft ook een hele belangrijke stap, daar jaarlijks over rapporteren. Want zo zorgen we ervoor dat zowel de organisatie intern als wij in de raad meer kunnen sturen op die maatschappelijke meerwaarde. Met dit voorstel wil ik het college dan ook echt uitdagen om hier meer werk van te gaan maken en structureel mee aan de slag te gaan. Laten we bijvoorbeeld eens de juridische grens opzoeken van wat wel al kan binnen die huidige regels, een aanbesteding uitkiezen waarbij we nadrukkelijk kiezen voor een lokale sociale organisatie waar we goede ervaring mee hebben. Maatschappelijke impact is wat mij betreft niet alleen een leuke bijvangst maar moet centraal staan in ons inkoopbeleid. 3,1 miljard is gewoon echt heel veel geld en het is een uitgelezen kans om meer te gaan sturen op welke economie we willen sturen en wat voor stad we willen zijn. Tijd om aan de slag te gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, ik begin eigenlijk waar het lid IJmker net eindigde. Want 3,1 miljard euro is wat de gemeente ieder jaar heeft te besteden. Moet je je voorstellen hoeveel goed je daarmee kunt doen.

En vandaag doet het lid IJmker een mooi voorstel omdat de bewerkstelligen, bijvoorbeeld een onderdeel daarvan is het waardegedreven inkoopkader waardoor de gemeente beter kan sturen op waar dat geld heen gaat. En we zullen dit voorstel dan ook met volle overtuiging steunen. Maar voorzitter, we kunnen ook nu al meer invloed uitoefenen op waar het geld naartoe gaat en ik heb in de commissie gesproken over de aanbesteding rondom de koffie en het blijkt bij deze aanbesteding dat er gewoon nog onvoldoende gestuurd wordt en dat er keuzes worden gemaakt die ervoor zorgen dat onze lokale en duurzame ondernemers niet meekunnen in het gunningsproces. En zoals ik in de commissie ook al zei, ik vind het een gemiste kans want we zouden bijvoorbeeld gebruik kunnen maken van de percelenregeling en andere criteria hanteren die ervoor zorgen dat niet alleen de grote partijen mee kunnen doen, maar ook bedrijven die het echt anders willen, die echt anders willen ondernemen. Zoals in dit geval van de koffie, ondernemers die een echt eerlijke prijs betalen aan de boeren.

25

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En voorzitter, al eerder verzochten we als raad werk te maken van de percelenregeling en te onderzoeken hoe en wanneer deze ingezet kan worden en hier vervolgens een plan van aanpak voor te maken. Maar de wethouder heeft eigenlijk geen uitvoering gegeven aan deze motie. Dus dan maar opnieuw een motie waarin we het nog een keer vragen zodat kleine ondernemers en lokale ondernemers met vaak een duurzame of sociale signatuur eindelijk echt mee kunnen doen. We vragen dan ook, ga in gesprek met deze ondernemers en kijk welke andere criteria je kan toevoegen om ervoor te zorgen dat ze vaker meekunnen in het gunningsproces. Maar goed, we kunnen nog heel veel andere plannen maken en vragen om de aanbestedingen anders in te richten, uiteindelijk moet het ook gewoon gedaan worden. En zoals bij de koffie, ik kom er nog een keer op terug, waren er gewoon andere keuzes mogelijk die niet gemaakt werden. Er had een duurzamere keuze gemaakt kunnen worden en er had lokaal kunnen worden ingekocht. En toch gebeurt het niet. En ik zou hier als raad meer grip op willen hebben. Dus dat je niet pas als het te laat is erachter komt dat zo'n aanbesteding niet is ingericht zoals we zouden willen.

En ik heb gepuzzeld op een motie maar daar kwam ik niet echt uit, want moeten we de wethouder dan vragen om een maandelijks overzicht met nieuwe aanbestedingen en de wegingskaders? Maar goed, dat vraagt weer om een extra taak van de ambtenaren en we krijgen natuurlijk ook de monitoring op de waarde-inkoopkaders zoals het lid IJmker dat voorstelt. Maar eigenlijk wil je gewoon dat wanneer de keuze voor lokaal en duurzaam gemaakt kan worden dat er dan niets anders gedaan wordt dan dat die keuze gemaakt wordt. Dus mijn vraag aan de wethouder is hoe kijkt zij daarnaar. Hoe kunnen we er nou voor zorgen dat dat we al die inkoopkaders, al de beleidskaders, de extra initiatiefvoorstellen en aangenomen moties ook daadwerkelijk tot ander inkoopgedrag leiden? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, inkopen met impact, het is gewoon een hartstikke goed voorstel en ik wil eigenlijk collega IJmker danken voor dit mooie voorstel. Want voorzitter, stelt u nou eens voor dat dat we 10 procent van onze inkopen alleen al met social impact zouden inkopen, dan hebben we een impact van 300 miljoen euro in een sociale economie in de stad. Of laat het dan 1 procent zijn, dan hebben we nog steeds 30 miljoen impact waardoor we meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk krijgen en onze duurzame economie versnellen. Dus dank voor dit voorstel.

Ik was ook zeer gecharmeerd van het voorstel waarmee we zeggen laten we nou met die brancheorganisatie, met de omslag en met social impact, gewoon ook dat hele proces evalueren. Want ik denk dat dat echt nog wel wat beter kan. Dus blij dat we dat gaan doen. En als laatste voorzitter als positief ingesteld mens, ik geloof altijd in rolmodellen, ik zie zulke mooie voorbeelden van social enterprises in de stad, dan zou ik het ook mooi vinden als een keer zo'n sociale onderneming zo’n tender, zo'n inkoop wint en dat we dat ook goed met elkaar gaan vieren, we creëren de rolmodellen in de stad zodat anderen die kunnen gaan volgen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Ik wil natuurlijk nogmaals allereerst het lid IJmker bedanken voor het vele werk wat ze heeft gedaan voor dit initiatiefvoorstel.

26

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dat waardeer ik ook zeer dus wil ik nog wel even benadrukken dat ik mijn waardering daarvoor uitspreek. Dan begin ik even met de vraag van het lid Schmit om de successen met inkoop bij sociale firma's publiekelijk te vieren. We vieren natuurlijk succes als daar aanleiding voor is en voor de sociale firma's doen we dat onder andere via de netwerken van Sociaal Werkkoepel Amsterdam en Bureau Social Return en intern gebruiken we alle reguliere interne communicatiekanalen, maar we kunnen daar nog naar kijken want een feestje vieren is natuurlijk ook altijd leuk en ook om naar buiten toe uit te stralen. Dan het lid Krom, we hebben natuurlijk al heel veel daarover gesproken met elkaar om te onderzoeken hoe toch kleine lokale ondernemers beter trokken kunnen worden bij aanbestedingen. In Amsterdam, dat zeggen we ook steeds, we willen een inclusieve en innovatieve stad zijn waar iedereen de kans krijgt om bij te dragen. En een van de manieren om dat te doen is die inkoopopdrachten ook beter toegankelijk te maken en niet alleen voor grote bedrijven natuurlijk, ook voor lokale bedrijven en kleinere bedrijven. De MKB Regionaal hebben we niet voor niets als een van onze beleidsdoelen binnen opdrachtgeven en inkopen met invloed gemaakt. Maar zoals de ervaring leert dat de praktijk soms weerbarstiger is en we zijn volop bezig met dit te optimaliseren.

En vandaag heeft u in de dagmail kunnen lezen dat we ook in Europa lobbyen voor het makkelijker maken van lokaal en duurzaam aanbesteden. (Het lid KROM: Ik moet toch helaas weer technisch over die koffiedeal beginnen, maar volgens mij is het zo dat daar niet de EU-regels de aanbesteding ervan hebben weerhouden om daar andere criteria aan toe te voegen waardoor wel gewoon lokale ondernemers mee hadden kunnen doen. Dus ik ben blij dat we gaan lobbyen, dat terzijde natuurlijk, want bij de FIXbrigade en zo is het, kom ik niet helemaal achter, waarschijnlijk wel een van de factoren geweest waardoor we niet bijvoorbeeld in percelen konden gaan. Maar dat had bij de koffie volgens mij wel gekund en is ervoor gekozen toch om er één grote aanbesteding van te maken.) Daar hebben we natuurlijk ook al over gesproken en wij hebben de koffie op deze manier aanbesteed dat we wel een voorwaarde hadden dat er ook lokale en duurzame ondernemers mee konden doen. Dat is ook een weging geweest omdat het nog gaat om een hele grote aanbesteding van alle koffieapparaten binnen de gemeente. Over de FIXbrigade, want we gaan dat natuurlijk ook nog, daar is ook een evaluatie toegezegd, dan kijken we natuurlijk ook hoe dat daar anders had gekund. Dus dat nemen we ook mee en daar komen we natuurlijk ook op terug wat er uit die evaluatie komt.

(Het lid KROM: Ja bij die aanbesteding van de koffie konden juist niet kleinere partijen mee omdat, ik weet niet meer precies wat de criteria waren maar dat was iets aan twaalf vestigingen voor drie maanden lang 250 apparaten, volgens mij zoiets was het waardoor nou juist kleinere ondernemers niet mee konden doen. Misschien wel als ze bijvoorbeeld samen hadden kunnen gaan en vandaar ook mijn motie waarbij ik vraag betrek lokale ondernemers bij dat aanbestedingsproces en kijk hoe ze beter kunnen worden meegenomen zodat we ook echt duurzame kleinere ondernemers nu al mee kunnen nemen in het gunningsproces.) Wij hebben toen ook gezegd dat juist bij de aanbesteding voor de koffie was een van de criteria dat daar natuurlijk werd samengewerkt door een groter bedrijf met lokale ondernemers en kleinere ondernemers. Dat is ook gebeurd. En terugkomend op de motie zegt ik ook, mijn advies is ook dat de motie overbodig is omdat we juist aan het zoeken zijn naar mogelijkheden om met kleinere ondernemers en buiten de Europese

27

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

aanbestedingsregels te gaan aanbesteden. En vandaar ook de brief die vandaag in de dagmail zat om te lobbyen. (Het lid KROM: Ja maar het punt is nou juist dat het niet gebeurt terwijl het wel al kan. Bij de koffie had de percelenregeling bijvoorbeeld gekozen kunnen worden en dat is niet gedaan. Dat was ook de motie die we hadden ingediend waarbij we vroegen van waar het kan, doe dat, kom met een plan van aanpak. En daar is gewoon niet voor gekozen. Dus de kleinere ondernemers worden dan op geen enkele manier uitgedaagd om alsnog daarop in te schrijven. Dus vandaar ook mijn vraag ga proactief ophalen wat kunnen we doen en betrek die percelenregeling. En ik denk dat de EUregels hier eerlijk gezegd vrij weinig mee te maken hebben.) De percelenregeling betrekken we ook maar we hebben ook al uitgelegd dat we natuurlijk ook moeten kijken naar de bedrijfsvoering en ook wat kleine ondernemers aan kunnen. We kijken natuurlijk ook naar de financiën. En in de koffieaanbesteding was het zo dat we inderdaad nogal veel locaties hebben en dat het lastig was voor één ondernemer en kleine ondernemers om dat gezamenlijk te doen. Dus volgens mij hebben wij wel, nogmaals zeg ik, dat we wel de kleine ondernemers de kans hebben gegeven om met grote ondernemers samen te werken hierin. En dit is een apart verhaal over de koffie maar de kleine percelenaanbesteding kijken we natuurlijk ook naar.

Dat nemen we ook mee (Het lid KROM: Ja ik heb gesproken met die ondernemers uit Amsterdam, de duurzamere optie dan waar we nu voor gekozen hebben en die zeiden we hadden het prima aangekund als er niet had ingestaan je moet een organisatie zijn die 250 vestigingen, dat verhaal, dan hadden we gewoon meegekund. En nu is er gekozen voor een partij die het hoofdkantoor in Zwitserland heeft staan, misschien ook wel dingen in Amsterdam doet maar waarvan het grootste deel van de omzet toch echt niet ten goede komt aan onze stad.) Voorzitter, volgens mij heb ik al een paar keer uitgelegd hoe we die aanbesteding hebben aangepakt. De discussie wordt gesloten. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 20. Vaststellen van het uitvoerings- & kredietbesluit van de mobiliteitshub Zuidoost als onderdeel van het DNK-gebouw in De Nieuwe Kern VN2025-000683 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, het grootste deel van deze discussie hebben we al in de commissie gedaan, onder andere dat dit een mobiliteitshub heet maar vooral een grote parkeeroplossing voor de omgeving van het ArenA-terrein. Op zich wel goede voorstellen die in onze ogen ook wel nuttig zijn en het is ook een combinatie met een totaalplan waar ook straks huisvesting bij komt. Dus er zitten diverse functies bij die wij nuttig vinden.

Wat we wel zien is dat dit een investering is met name ook weer in de auto maar wij vinden ook dat er vooral ook geen geïnvesteerd moet worden in het openbaar vervoer. Hier zit een grote bijdrage van het rijk in, prima, maar laat het rijk ook vooral eens gaan investeren in goed betaalbaar openbaar vervoer. Dus wij roepen ook de wethouder

28

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

op als er hier contact over is met de minister om ook dit punt mee te nemen, over het openbaar vervoer. En hetzelfde geldt om vooral ook te investeren in het openbaar vervoer in Zuidoost omdat de automobilisten hierbij gebaat zijn maar we het ook belangrijk vinden dat de openbaarvervoergebruikers, dat vooral hier ook geïnvesteerd in blijft worden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank, voorzitter. En ik kan deze oproep natuurlijk alleen maar ondersteunen dat we zeker ervoor moeten zorgen dat het rijk ook blijft investeren in het openbaar vervoer, al helemaal nu er een bezuiniging van 10 procent op het vervoer in deze regio boven ons hoofd hangt. Dus weet ook dat ik daar zeer hard voor aan het strijden ben, wederom zou ik willen zeggen, om ook deze bezuiniging tegen te kunnen houden. Want we hebben niet minder openbaar vervoer nodig maar vooral meer. Dus dank hiervoor. De discussie wordt gesloten. Openbare Ruimte en Groen 21. Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel ‘Gastvrije Openbare Ruimte’ van het lid Moeskops en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2024-011121 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops. Het lid MOESKOPS: Dank u wel, voorzitter.

Driekwart jaar na de eerste indiening is het een leuk toeval dat we dit onderwerp voorafgaand aan Internationale Vrouwendag mogen behandelen. En laat ik eerst beginnen met mijn dank uit te spreken. Dit initiatiefvoorstel heeft echt een bak werk gekost kan ik jullie verklappen en Julia bij ons op het D66-bureau heeft het een stuk harder volgehouden dan ik. En door vele gesprekken en mede door een door de griffie gesmeerd georganiseerde expertsessie heb ik ook bij ambtenaren nieuwe inzichten zien ontstaan. En wat mij betreft zou advies en ambtelijke bijstand er op die manier uit moeten zien, dat je het gevoel krijgt dat je echt bezig bent om samen de stad een beetje beter te maken. Of in dit geval, een beetje gastvrijer. Want wat maakt de stad nou echt gastvrij? Is het de levendige horeca, groene parken, onze mooie grachten? Ja ook, maar vooral een stad is gastvrij als mensen zich er welkom voelen. Want de stad, gebeurt buiten, op de pleinen, op de bushaltes, op de stoepen, daar ontmoeten we elkaar. Hierbij hoort een openbare ruimte die uitnodigt om te leven en te zijn en je niet alleen doorheen te bewegen om van A naar B te komen. Dat is op een bankje zitten zonder obstakels en je veilig voelen op straat, ook 's avonds laat of bij Hollands weer. Of dat zou zo moeten zijn. Want als we eerlijk zijn gebeurt dat steeds minder.

Kinderen spelen minder buiten, Amsterdammers voelen zich niet overal veilig en sommige plekken wil je gewoon zo snel mogelijk doorheen lopen. En dat is zonde want de openbare ruimte is echt van ons allemaal. Dus hoe krijgen we onze openbare ruimte weer gastvrij, weer een plek waar je wil zijn, waar je je buren tegenkomt, een praatje maakt op een bankje of gewoon even geniet van onze mooie stad? Dat is eigenlijk heel simpel. Ontwerp onze stad de komende tijd door de ogen van een jonge vrouw. Want wat blijkt? Als zij zich prettig en veilig voelt in de

29

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

openbare ruimte dan doet eigenlijk iedereen dat. Jonge vrouwen worden niet voor niets ook wel de otters van de openbare ruimte genoemd. Als zij ergens zijn, dan weet je dat het goed zit. Net zoals otters laten zien dat de waterkwaliteit goed is. Ik heb dit niet verzonnen, dit is de Erasmusuniversiteit. De stad inrichten met de blik van een jonge vrouw, wat betekent dat concreet? Denk aan verlichte parken, bankjes waar je wel op kunt zitten zonder halverwege een leuning tegen te komen, veilige fietsroutes, plekken waar je niet alleen even doorheen beweegt maar ook echt even kunt blijven hangen. Maar bijvoorbeeld ook een bankje met rugdekking. Vrouwen vinden het fijn om wat in hun rug te hebben en er is niemand die dat nou echt vervelend vindt. Bij nieuwe ontwerpen moeten we niet alleen maar naar zonnige plaatjes gaan kijken, van die prachtig gerenderde ontwerpschetsen met een zonnetje erop, glimlachende mensen. Maar hoe ziet het plein of die straat er nou eigenlijk uit bij druilerig weer en een beetje in de schemering? Voel je je er dan ook fijn? Andere steden laten zien dat het kan en dat is eigenlijk toeval, mijn lievelingsstad zo'n beetje om buiten te zijn is Wenen en in de aanloop van dit initiatiefvoorstel kwam ik erachter dat ze daar al veertig jaar een vrouwenbureau in de lokale politiek zich laten bemoeien met de inrichting van die openbare ruimte.

Maar ook Rotterdam is bezig met pilots, Stockholm, daar worden dit soort principes al toegepast. Laten we er inspiratie uit halen en ook in Amsterdam gaan starten met een paar pilots. We willen ons toch niet laten inhalen door Rotterdam? (Het lid HAVELAAR: Korte vraag over de artist impressions waar ik het helemaal mee eens ben. En het is niet om te sarren maar het is ook de vraag, het gaat niet alleen om het weer maar ook om zwerfafval en om assets en welk onderhoudsniveau. Vindt u bijvoorbeeld sober B of vindt u dat C wat het op dit moment is in die artist impressions moet staan?) Weet u, ik denk ook dat we oprecht ergens moeten beginnen. En dat is ook niet om flauw te doen maar we moeten inderdaad laten zien hoe iets eruitziet onder verschillende omstandigheden. En laten we nu inderdaad gewoon beginnen met een dag- en een avondimpressie, kijken wat dat ons brengt en dan ben ik echt van harte bereid om nog een keer een discussie aan te gaan over wat we nog meer kunnen doen om een nog realistischer beeld te geven. Maar de vraag is ook even of dat iets doet met hoe we onze openbare ruimte gaan ontwerpen. (Het lid HAVELAAR: We moeten die tekeningen toch nog maken en deze coalitie zegt laten we in de hele stad maar het niveau B loslaten. Dus het lijkt me dan wel eerlijk als je dat ook in de tekeningen laat zien.) Maar dan gaat het lid Havelaar een beetje voorbij het doel.

Want het gaat erom hoe gaan we onze openbare ruimte en onze pleinen en straten ontwerpen. En die ontwerpen we niet met afval op de straten. Die ontwerpen we zoals we ze gaan ontwerpen en kunnen we daar keuzes maken die slimmer zijn, beter en bestendiger. (Het lid HAVELAAR: Ja, nee voorzitter, ik hoorde het lid Moeskops ook bij AT5. Het gaat er juist om de bewoner een realistisch beeld te geven van hoe het eruit komt te zien, wat ik helemaal onderschrijf en steun. En daarom zou ik zeggen laten we gelijk het ambitieniveau van deze coalitie daarin laten zien zodat de mensen weten wat ze krijgen.) Dan nodig ik Havelaar uit om het voorstel nog iets beter te lezen want het gaat niet om realistisch, het gaat om hoe je je voelt in zo'n omgeving en op welke manier we de openbare ruimte ontwerpen. (Het lid STAARTJES: Voorzitter, de initiatiefnemer wil wel op de stoel van de ontwerper gaan zitten maar boter bij de vis ontbreekt, gewoon het geld

30

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

om te kunnen investeren in een goede openbare ruimte. Waarom is er geen financiële dekking in het initiatiefvoorstel?) Ik zie niet hoe ik op de stoel van de ontwerper ga zitten, want volgens mij laat ik dat echt over aan de professionals. Dat is even ten eerste. En ten tweede is ook mijn hele punt dat slim ontwerper niet per se duurder hoeft te zijn. Als je dat bankje met of zonder rugdekking maakt, dat maakt niks uit in de kosten. Als je hem naar links draait of naar rechts draait om, of je wel of niet elkaar kan ontmoeten en met elkaar kan praten, dat maakt niks uit in de kosten. (Het lid STAARTJES: Het initiatiefvoorstel gaat juist op de stoel van ontwerper zitten omdat er een sterke visie op hoe de stad eruit moet zien neergezet wordt terwijl we daar al professionals voor hebben die dat kunnen. En deze professionals hebben geld nodig om hun werk uit te kunnen voeren en dat ontbreekt in het intensiefvoorstel.) Voorzitter, ik vind nogmaals niet dat ik op de stoel van ontwerpers ga zitten, daar hebben we inderdaad professionals voor. Alleen die hebben de hele tijd instructies gekregen en werken zelf ook al heel veel jaren vanuit een bepaalde blik en we instrueren ze nu op een manier om te kijken, verbreed die blik. Dus we geven ze gewoon een andere opdracht mee.

Om vervolgens te kijken hoe dat dan gaat wil ik ook graag de Thermometer van de Amsterdamse Openbare Ruimte terugbrengen. Die wilden we al weer terugbrengen, toen kwam helaas covid, begrijpelijkerwijs is die er even tussenuit gevallen maar volgens mij is die belangrijk om te kunnen meten hoe onze gastvrij onze stad eigenlijk is. En dan stoppen we met een beetje mazzel ook eindelijk met die vijandige architectuur die mensen wegjaagt in plaats van verwelkomt. Voorzitter, Amsterdam verdient meer dan niet-vijandig. Amsterdam verdient een buitenruimte die uitnodigt, omarmt, verbindt, een stad waar je graag buiten bent, waar je elkaar ontmoet en waar je je thuis voelt. En ik hoop dat we daar met elkaar werk van gaan maken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Staartjes. Het lid STAARTJES: Dank, voorzitter. Bij de inrichting van de openbare ruimte moet wat mijn fractie betreft de mens centraal staan, in alle facetten en rollen. Een jonge vader zoals ik die met de kinderwagen door West wenst te bewegen of een oudere vrouw die met de auto in Amsterdam Zuidoost haar familie bezoekt. Goed dat de gemeente en de stadsdelen hier nu al rekening mee houden. Ruimte is schaars en de afwegingen kunnen soms moeilijk zijn. Ik pleit dan ook om die reden regelmatig ervoor om bij groot onderhoud en herinrichtingen bewoners goed te betrekken en dat kan wat mij betreft nog meer.

Maar dat is kennelijk niet voldoende. In het initiatiefvoorstel van D66 wordt de mens die ik beschreef met kinderwagens en de auto's de standaardmens genoemd. De openbare ruimte zou volgens D66 door witte mannen worden ingericht, ongastvrij en niet intersectioneel, een ideologische academische discussie in progressieve dagbladen die het nu tot een voorstel heeft geschopt. En voorzitter, dit gewijzigd initiatiefvoorstel is minder radicaal dan het eerdere voorstel dat we in de commissie bespraken. Toch blijft de gedachte erachter er een van wantrouwen. Fysieke ingrepen om de openbare ruimte veilig te houden voor mannen, vrouwen en kinderen worden weggezet als vijandige architectuur. Overlast beperken zou niet gastvrij zijn. Voorzitter, onzin. Gastvrijheid betekent dat stadsdelen de keuze maken om de openbare ruimte zo in te richten dat kinderen er fijn en veilig kunnen voetballen, ook als sommige gebruikers er liever jointjes hadden willen roken.

31

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid MOESKOPS: Ik wil even checken of ik het lid Staartjes goed begrijp. Zegt hij nu dat hij de wetenschap over sociologie, inrichting en veiligheid wegzet als ideologische discussies in vrijetijdblaadjes?) Nee. (Het lid MOESKOPS: Dan zou ik graag het lid Staartjes willen uitnodigen om nog een keer te herhalen wat hij net zei. Want dan heb ik hem niet goed gehoord.) Voorzitter, ik zei dat het onzin is. Gastvrijheid betekent dat stadsdelen de keuze maken om de openbare ruimte zo in te richten dat kinderen er fijn en veilig kunnen voetballen ook als sommige gebruikers er liever jointjes hadden willen roken. (Het lid MOESKOPS: Maar dan concludeer ik dus dat het lid Staartjes zegt dat diezelfde wetenschap onzin is.) Nogmaals nee, voorzitter, ik ben zelf ook socioloog. Uiteindelijk is het simpel. Een goede openbare ruimte kost geld, investeringen. Het schoon, heel en veilig houden van onze stad is een stevige opgave. De voorgestelde pilots en intersectionele debatten kunnen we daarbij missen als kiespijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER: Dank u wel, voorzitter. En dank aan collega Moeskops voor dit voorstel en klaarblijkelijk moet ik ook dank je wel zeggen tegen Julia. We hebben daar een goede expertsessie over gehad en het heeft bij mij wel een soort blinde vlek weggenomen.

En dit voorstel zegt eigenlijk wat we misschien in bredere zin zouden moeten doen, dat mannen misschien eens wat meer naar vrouwen moeten luisteren en meer met de bril van een jonge vrouw in dit geval naar de openbare ruimte moeten kijken. En dat klinkt misschien als in progressieve blaadjes en het is allemaal beetje wokegedoe, dit en dat. we hebben vanochtend bij het vragenuur gehoord hoe kwetsbaar de positie van vrouwen is in de wereld eigenlijk en hoeveel geweld er plaatsvindt. En dat gebeurt ook in de openbare ruimte. En het is daarom denk ik goed dat dit voorstel, dat roept daartoe op, om vrouwen in de openbare ruimte letterlijk en figuurlijk in een ander licht te zetten bijvoorbeeld. Dat was een eyeopener die ik had bij zo’n expertsessie, dat je denkt hoe simpel kan het zijn. Maar zo simpel kan het dus zijn. En ik ben het met het lid Moeskops eens dat dat niet per se gepaard hoeft te gaan met hoge kosten. Dus alle lof voor dit initiatiefvoorstel en verder doe ik nog oproep dat iedere man aanstaande zaterdag bij de Feminist March moet zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van de Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank, voorzitter. En ik denk ook veel dank aan de initiatiefnemer van dit voorstel. Ik denk dat het een heel mooi voorstel uiteindelijk is geworden.

Het initiatiefvoorstel is ook gewijzigd en er is duidelijk echt heel veel werk in gestoken, dus dank daarvoor. De expertsessie heeft inderdaad ook echt blikken geopend en veel inzichten opgeleverd om ook nog verder met dit voorstel verder te kunnen. Dus dank daarvoor. Volgens mij is het ook echt een vernieuwende kijk gewoon op de openbare ruimte en ik denk dat het altijd goed is, je ontwerpt de ruimte altijd met een bepaalde blik en het is goed om die te bevragen en daar ook gewoon nu op deze nieuwe manier weer een stap verder in te zetten om de openbare ruimte nog gastvrijer te maken. Ten aanzien van het voorstel bij punt 1 en 8 zie ik ook echt al initiatieven die we nu vanuit Amsterdam Maakt Ruimte ook al doen voor vrouwen en meisjes en voor alle anderen

32

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

in de omgeving die ruimtes als onveilig en onprettig worden ervaren. We onderzoeken bijvoorbeeld in stadsdeel Oost wat hiervoor nodig is in de omgeving van metrostations en onderdoorgangen. Want we kunnen wel straks beter ov willen maar als meisjes en jonge vrouwen er niet naartoe durven te lopen, dan kunnen ze er ook nog steeds geen gebruik van maken. Dat is echt vanuit stadsdeel Zuidoost bijvoorbeeld iets heel erg belangrijks. De voorstellen bij punt 2, 3 en 6 bieden ook echt ruimte om in het ontwerpproces bij het toetsteam en ook in onderzoek met het thema aan de slag te gaan. En over de vorm en uitwerking hiervan ga ik wel nog even in beraad. Een voorstel is om dan daar in de tweede helft van 2025 verder over te informeren en ook te rapporteren. Ambtelijke inspiratie opdoen in Wenen en Rotterdam en kennis uit te wisselen, volgens mij zijn de betrokkenen daar zeker voor te porren. En inzet bij voorstel 5 op gastvrije varianten van straatmeubilair en inrichtingselementen, daar kunnen we ook mee werken. En tot slot bij voorstel 7 wordt in het verlengde van de gastvrije varianten gevraagd om een inventarisatie van vijandige architectuur te koppelen aan het vraagstuk van de voetgangersknelpunten en daarover kan ik zeggen deze koppeling die zie ik ook maar ook de koppeling meer met toegankelijkheidsvraagstukken breder.

En die neem ik mee in een raadsinformatiebrief die ik ook al gestuurd heb. Kortom, we gaan hier gewoon heel graag mee aan de slag om de openbare ruimte nog fijner en gastvrijer te maken, maar dan echt voor iedereen. Dank u wel. De discussie wordt gesloten. Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol) 22. Kennisnemen van het Jaarverslag Deelnemingen 2023 VN2025-002077 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Havelaar, Burgers en Bakker over jaarlijkse dag voor de deelnemingen en deelnemingen beschouwing, nr. 027 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in 2025 een Deelnemingen dag te organiseren bij voldoende animo onder de raadsleden waarin de deelnemingen hun plannen presenteren en in gesprek gaan met de raadsleden bij deze Deelnemingendag in 2025 stil te staan bij de bijdrage die deelnemingen doen aan de grote thema’s van deze tijd, zoals het mogelijk maken van gebiedsontwikkeling in verschillende delen van de stad, het bouwen van huizen en de energietransitie; bij een succesvolle editie jaarlijks te inventariseren of er onder de raadsleden animo is om een nieuwe editie te organiseren Motie van de leden Havelaar, Garmy en Bakker inzake duurzaamheid en dividendbeleid gemeentelijke deelnemingen, nr.

031 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: per deelneming in kaart te brengen hoe een lagere eis aan dividend kan bijdragen aan meer duurzaamheid. De moties maken deel uit van de beraadslaging.

33

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. De gemeente Amsterdam heeft deelnemingen die belangrijke maatschappelijke functies vervullen en geld op leveren. Toch vind ik de gemeenteraad onvoldoende betrokken. Bij werkbezoeken is de opkomst bijvoorbeeld vaak laag. Daarom stel ik mede namens het lid Burgers voor om jaarlijks een dag van de deelnemingen te organiseren. De deelnemingen presenteren zich dan aan de raad, we bespreken de toekomstplannen en hoe we elkaar kunnen versterken. Voorzitter, ten tweede zou je als gemeente natuurlijk geen geld moeten willen verdienen met vervuilende werkzaamheden. Schiphol gaat in 2027 als het goed is weer dividend uitkeren. Ik heb daarom een motie ingediend om per deelneming in kaart te brengen hoe een lagere dividendseis van de gemeente bij kan dragen aan vergroening. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. En over één motie van het CDA en VVD ben ik erg enthousiast. Dat is die voor de jaarlijkse dag van de deelnemingen. Het werd in de commissie ook al even voorgesteld, ik denk dat het een mooie manier zou kunnen zijn om inderdaad het contact tussen raad en deelnemingen te versterken. Deelnemingen dragen veel bij aan de stad en het is ook mooi als ze hierover in de raad met de raad in gesprek kunnen gaan.

Dus ik interpreteer deze motie ook als voor alle deelnemingen, dus ook dat verschillende thema's daar aan bod kunnen komen en ik weet zeker dat een aantal deelnemingen enthousiast zal zijn. Ik ben ook wel blij met de tekst over dat u aandacht vraagt voor het belang van voldoende animo. Dat is natuurlijk best, als alle deelnemingen daar komen, best een investering. Dus ik hoop dat er ook voldoende animo is. Maar ik ben heel enthousiast over het voorstel, dus positief hierover. Dan de motie van de leden Havelaar en Garmy, motie 031 inzake duurzaamheid. Deelnemingen hebben het publiek belang te dienen, niet om daar maximaal financieel rendement uit te halen. Wij verwachten ook dat dat onze deelnemingen, dat staat ook in deelnemingenbeleid, dat ze een voortrekkersrol spelen ten aanzien van duurzaamheid. Wij prikkelen hen om dat te doen vanuit de gesprekken, brieven, gesprekken over het strategisch plan bijvoorbeeld, ook door het onderwerp te agenderen op aandeelhoudersvergaderingen. Er is geen sprake van dat dividend door een beperkt aantal deelnemingen wordt uitgekeerd dat dat hun duurzaamheidsambities in de weg zit. Want we hebben altijd een gesprek over wat is de kapitaalstructuur, welke investeringen zijn nodig. En soms kan dat ook impact hebben op het dividend uiteraard. Overigens is er ook maar een beperkt aantal deelnemingen dat daadwerkelijk dividend uitkeert.

Ik bedoel de Beurs van Berlage, de Johan Cruijff ArenA, NV Zeedijk, SADC, Carré, WPW, AEB, op dit moment ook het GVB, keren allemaal geen dividend uit. Volgens mij kijken we altijd naar wat is de situatie. Welke investeringen zijn nodig en ik denk dat het ook redelijk is om bijvoorbeeld in het geval van de haven ook dividend te ontvangen als compensatie voor de erfpachtinkomsten die wij daar mislopen aangezien de haven nu de gronden gewoon mag verhuren zonder canon te betalen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik dacht ik doe het met een motie, dat scheelt een hoop schriftelijke vragen en daarin werk. Kan de wethouder dan toezeggen dat hij het in beeld wil brengen. Ik geloof op het moment dat je dividend uitkeert steek je het niet in duurzaamheid, bijvoorbeeld Schiphol

34

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vanaf 2027. Ik wil weten waar liggen de vergroeningskansen die nog niet optimaal benut zijn. Ik denk dat dat met minder dividend zou kunnen. Als de wethouder me aan kan geven bij welke deelnemingen daar sprake van kan zijn neem ik er ook genoegen mee. Maar het gaat mij er ook om dat je dat dividend niet moet accepteren op het moment dat een bedrijf nog vervuilend is.) Voorzitter, als het CDA een oproep doet om geen enkel dividend meer te accepteren van zowel de haven als Schiphol als andere organisaties, dan zijn we het daar niet over eens. Ik vind het heel redelijk om een dividend te ontvangen voor het maatschappelijk kapitaal wat je ook in een deelneming stopt. En nogmaals, er is altijd een gesprek met de aandeelhouder over de investeringen die worden voorgesteld en in hoeverre dat mogelijk is en wat de impact daarvan is ook op het dividend. We hebben ook met Alliander gesprekken over alle investeringen die ze moeten doen gezien de energietransitie. Dus daar is altijd een redelijk gesprek mogelijk. Maar om nou te zeggen dat we naar nul dividend moeten voor alle deelnemingen die nog niet honderd procent duurzaam zijn, dat gaat mij echt te ver.

(Het lid HAVELAAR: En daar hebben het politieke punt te pakken want dit is namelijk een coalitie die allerlei bedrijven en instellingen de maat neemt tot duurzaamheid en ik vind dat zo'n coalitie af zou moeten zien van winst, van dividend, op het moment dat het dividend ook ingezet kan worden voor verduurzaming. Ik herhaal daarom mijn oproep aan de wethouder om de motie toch positief te preadviseren. Dan kan hij namelijk zelf bedenken hoe die dat onderzoek vormgeeft en anders krijgt de wethouder voor mij een hele set schriftelijke vragen om dat te doen.) Het staat het CDA vrij uiteraard om hier inderdaad een politiek punt te maken. Ik vind het heel lastig om in het algemeen iets te zeggen over dividend in relatie tot investeringen. Wij kijken altijd gewoon per jaar, per deelneming, over wat daar nodig is en wat de investeringen zijn. Als u daar schriftelijke vragen over wil stellen, dan is dat uw goed recht. De discussie wordt gesloten. ICT en Digitale Stad 23. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de Amsterdamse visie op AI VN2025-001369 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. Vorige week stond het ChatGPT-verbod in het medewerkersnieuws vanwege de AI-verordening. Daarover heb ik een vraag.

Is dit verbod handhaafbaar bij 18.000 medewerkers? Wat voorkomt dat de ambtenaren deze tools privé gaan gebruiken, zoals ook bij de reactie stond? En hoe zorgen we dat ze vertrouwd raken met AI? Bijvoorbeeld, vraag ik aan de wethouder, hoe gaat het met de AIgeletterdheid in de organisatie? Ten tweede, naast risico's biedt AI ook kansen. Samenwerken met AI kan de dienstverlening verbeteren. Er zijn lijsten van welke beroepen veel te maken gaan krijgen

35

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

met AI en die lijsten worden vaak door consultants gemaakt. Zou de wethouder, zou het college, zo'n lijst ook kunnen maken voor de staffuncties binnen de gemeente? Ten slotte voorzitter, verantwoord werken met AI wordt een belangrijke vaardigheid. Ik vind het essentieel dat onze ambtelijke en bestuurlijke leiding niet alleen een papieren beleid maar ook in de praktijk met AI leert werken. Daarom een motie om dat te gaan doen. Ik kreeg als preadvies grotendeels overbodig maar ik denk toch dat het goed is dat college en met name ook collegeleden en topambtenaren met AI leren omgaan en daarom dien ik hem toch in. (Het lid IJMKER: Ik had een vraag over het ChatGPT-verbod, want ik deel wel de observatie dat het natuurlijk moeilijk te handhaven is. Maar is het lid Havelaar het ook niet met mij eens dat een verbod ook iets zegt over normeren?) Ik vind het lastig met alle discussies over organisatiecultuur die we hebben dat je met dit verbod eigenlijk bewerkstelligt dat mensen nog iets meer stiekem gaan doen.

(Het lid IJMKER: En is het lid Havelaar het wel met mij eens dat het onwenselijk is als we bijvoorbeeld privacygevoelige informatie van Amsterdammers in een chatbot als GTP stoppen?) Voorzitter, dat ben ik met het lid IJmker eens en daarom vind ik het ook veel verstandiger om dus te investeren in die vaardigheid, in trainingen, in het gedrag, in plaats van het verbod op het gebruik van een tool. Want ik vrees dat mensen het dan alsnog gaan doen. (Het lid IJMKER: Wat mij betreft is dat een valse tegenstelling en daarbij is natuurlijk dat hele idee van AI-geletterdheid ook een verplichting uit de huidige AI-wet en dit onderdeel daarvan is al een paar weken van kracht. Dus ik ga ervan uit dat de wethouder daar ook al druk mee bezig is.) De volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Havelaar inzake verantwoord AI-gebruik binnen de gemeente Amsterdam, nr. 043 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een praktische handreiking te ontwikkelen voor het verantwoord gebruik van AI-tools door ambtenaren waarin onder andere aandacht is voor zakelijk gebruik van AI op privé-devices; een opleidingsplan voor collegeleden en senior management te maken zodat zij verschillende AI-toepassingen en vaardigheden leren kennen; te investeren in trainingen voor ambtenaren over het veilig en effectief gebruiken van AI. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Dank, voorzitter. Ja, het is iets met die IT-punten die altijd heel laat op de avond komen, of het nou FKD-commissie is of de raad. Maar daar moeten we toch nog een keertje wat aan doen. Maar voorzitter, toen ik ruim vier jaar geleden de raad inkwam was een van mijn ambities om vaker het politieke gesprek te voeren over digitalisering. Want technologie is niet neutraal, zo zei ik toen in mijn maidenspeech. Als er iets duidelijk is geworden de afgelopen weken is dat dat wel volgens mij, digitalisering is

36

Jaar

2025

Vergaderdatum 5 maart 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

politiek, tegenwoordig zelfs geopolitiek. De ontwikkelingen op het gebied van AI zijn dan ook amper bij te houden ik ben heel blij dat Amsterdam nu een duidelijke visie heeft neergelegd en ook het gesprek is aangegaan met allerlei mensen over eigenlijk de vraag in wat voor stad we willen leven en eigenlijk vervolgens de vraag welke rol willen we dan dat AI daarin speelt. Vorige week in het gesprek met de burgemeester hadden we het nog over de nieuwe term AI-pulp, denk aan nepbeelden en misinformatie. En dat lijkt misschien soms grappig en onschuldig maar kan ook leiden tot misleiding of soms hele walgelijke filmpjes. Natuurlijk, moet ik altijd zeggen, er zijn ook kansen en mogelijkheden. Maar zoals de wethouder zelf ook schrijft in deze visie, hoe en waarvoor we AI willen inzetten als gemeente, dat gaat om morele afwegingen. Zo schrijft de wethouder. Wie profiteert hiervan en wie niet? Welke waarden staan er op het spel en hoe wegen we die tegen elkaar af? En ik las gisteren nog een VNG-rapport over de inzet van AI bij gemeenten waarin het belang werd benadrukt van democratische besluitvorming op deze onderwerpen op basis van concrete voorstellen maar daarin dan ook een beoogd doel van de inzet van de AI en de kansen en de risico's voor de samenleving en de publieke waarden.

En de wethouder heeft toegezegd dat we binnenkort de AI-agenda gaan ontvangen, want deze visie is natuurlijk nog wel enigszins abstract. En in die agenda zouden dan die concrete voorstellen komen. Dan kunnen we ons als raad ook denk ik uitspreken over welke AI-toepassingen we wel of niet wenselijk vinden en ik wil het college dam ook vragen om tot die tijd terughoudend te zijn met de inzet van AI omdat, ik herhaal het nog maar eens het wat mij betreft gaat om politieke keuzes. Maar uiteraard vind ik het ook belangrijk dat we daarna nog als raad betrokken blijven, niet eenmalig bij zo'n AI-agenda. En de stukken die nu voorliggen, en specifiek ook de wat technische bijlages, die zeggen daar niks over en daar werd ik wel een beetje ongerust van. Nu heb ik een half jaar geleden samen met het lid Garmy een motie, of al langer eigenlijk, een motie ingediend over de rol van de raad bij de inzet van hoog-risicoalgoritmen en toen heeft het college toegezegd ons periodiek te informeren daarover.

Dus mijn vraag aan de wethouder is eigenlijk, dat vraag ik aan het hele college, want alle vakwethouders hebben natuurlijk hiermee te maken, of theoretisch, het zou kunnen, ik spreek ze graag allemaal aan, ook al zijn ze er niet, is dan ook om bij die rapportages die dan naar de raad gaan komen ook over de inzet van hoog-risico-AI te rapporteren zodat de raad daar ook actief bij betrokken wordt of in ieder geval een mening over mag hebben. Die motie was trouwens alweer van juni vorig jaar, dus dat is alweer een tijdje geleden dus ik hoor eigenlijk ook wel graag wanneer we de eerste rapportage daarvan kunnen verwachten. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, toch misschien ook een worsteling wat ik zelf af en toe ook heb. Want als het gaat om digitalisering dan gaat het inderdaad razendsnel. Enerzijds is het meeveren met innovatie en anderzijds is het ook terughoudend zijn met alle risico's. En een van de worstelingen die ik heb is hoe voorkomen we nou dat we niet in de stoel gaan zitten van de uitvoering. Dus dat we juist de politieke lijnen bewaken maar ook de ruimte geven aan in dit geval de wethouder en de ambtenaar om ook die innovatie mee te maken. Hoe kijkt het lid IJmker daarnaar?) Voorzitter, ik herken die worsteling.