20250129 Verslag gemeenteraad avond

En omdat het dus niet herleidbaar hoeft te zijn met de naam van een ambtenaar die iets instuurt, iets mailt, bent u gewoon denk ik verplicht onder het huidige wettelijk kader van de Woo om alles vrij te geven. Dat helpt enorm in de controle door de raad. Dat begrijpt iedereen toch?) Ik zoek even als de donder de artikelen erbij. Maar volgens mij hebben we dat ook al vrij uitgebreid besproken, ben ik er al vrij uitgebreid op ingegaan. Er is een beperkt aantal uitzonderingsgronden in de Woo, daar zijn u en ik het over eens. Met die uitzonderingsgronden moet ook nog eens secuur en terughoudend worden omgegaan. Daar zijn u en ik het ook over eens. Als het gaat om persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren, dan kan dat een grond zijn om te lakken. Wat hier speelde is de eenheid van beleid en die is ook gewoon vermeld in de Woo als een grond om af te kunnen zien, in 5.1.2.i, om af te kunnen zien van openbaarmaking. In 5.1.2.i staat dat afgeweken kan worden van openbaarmaking wanneer dit het goed functioneren van de staat of andere overheden schaadt en dit belang zwaarder weegt dan het belang van openbaarheid. En

CONCEPT

17

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

daar heb je zeer terughoudend mee om te gaan. Dat is ook een van de redenen waarom wij hebben gezegd we maken niet integraal gebruik van de uitzonderingsgrond maar we gaan passage voor passage, document voor document, alsnog beoordelen op openbaarmaking. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja maar dan de specifieker uit het artikel daaronder, 5.2 onder lid 3, persoonlijke beleidsopvattingen bij besluitvorming in colleges, openbare colleges, de minister, Gedeputeerde Staten, de wethouder en burgemeesters, dan worden die persoonlijke beleidsopvattingen in niet tot personen herleidbare vorm niet verstrekt indien als het zo is dat het voeren van intern beraad onevenredig wordt geschaad. Omdat het allemaal is weggelakt, de namen van wat de ambtenaren hebben ingestuurd, vind ik dat gewoon die stukken die ambtenaren als beleidsopties of adviezen en zo zijn ingestuurd gewoon openbaar behoren te zijn. En dat schrijft 5.2 lid 3 voor, naar mijn oordeel.) Weet u, wij hebben nu een hele stap gezet en we gaan het zien. Want dat is natuurlijk ook het goede aan de Woo, het kent sterke procedures. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Eerlijk gezegd, voorzitter, denk ik dat het meeste al is gezegd en ik hoop dat het iets is verhelderd.

Het enige wat ik nog wel kan zeggen over de retraite over de begrotingsbespreking of de Voorjaarsnota, ik ben nu alweer bezig met de Voorjaarsnota en bij de begrotingen beginnen we al eind augustus. Ik ben ook altijd wat eerder terug van vakantie om samen met de ambtenaren dat al te starten. En dan begint het opvragen van bepaalde stukken bij de ambtenaren en daar zitten vaak ook veel conceptstukken bij die ik dan in staven bespreek en daarna zijn de verschillende wethouders in hun eigen programma's daar natuurlijk ook mee bezig. En het gaat om, nog even voor de duidelijkheid, het gaat om het verdelen van geld. Dus daar liggen allerlei voorstellen. Ik ga daar verder niet op in maar daarom zijn het ook zoveel stukken omdat ook de conceptstukken erbij zitten die ik dan opvraag. En nogmaals, over de discussie over de ozb, daar hebben we natuurlijk al uitgebreid over gedebatteerd. Volgens mij hebben we daar ook de meningen en hoe wij tot die besluitvorming zijn gekomen. Want ik vind ook dat wij prudent financieel beleid moeten voeren, dat we ook het ravijn hebben gedicht, dat we de schulden niet onverantwoord laten oplopen. Dus dat is de inhoudelijke discussie. Ik heb op verzoek van het lid Bobeldijk medio oktober vorig jaar een brief gestuurd samen met mijn collega-wethouder De Jager over de overwegingen en de afwegingen hoe wij tot het ozb-besluit zijn gekomen.

Daar zit ook nog een document bij wat wij zelf natuurlijk ook hebben gebruikt met de verschillende scenario's over de ozb. Dus ik wou dat nog even nader toelichten wat al die documenten zijn en ook dus de conceptdocumenten zitten daarbij. Goed, volgens mij heeft burgemeester Halsema de rest allemaal al gezegd, dus bij deze. (Het lid BAKKER: Ik dacht dat u de vragen over de financiële en juridische belangen die ook in het Woo-besluit worden genoemd als grond, dat die door de wethouder beantwoord zouden gaan worden. Maar dan is dat misschien toch bij de burgemeester.) Ik hoor hier net dat valt gewoon onder het belang van de staat. Dus ik weet niet hoe we daar verder nog op in moeten gaan.

CONCEPT

18

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

(Het lid BAKKER: Ik had daar best wel wat vragen over gesteld en de VVD ook. Dus als dat nu van mijn spreektijd gaat dan vind ik dat wel zonde.) De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik weet niet precies hoe het is verwoord in de brief aan AT5. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat daar waar het gaat waar de eenheid van beleid wordt omschreven en gedefinieerd en daarbij wordt gezegd dat het belang van de staat in het geding kan zijn, dat daaronder wordt begrepen de economische en juridische positie. (Het lid BAKKER: In de brief worden als risico's juridische claims en het benutten van beleidsvoornemens expliciet genoemd, het benutten van beleidsvoornemens in eigen voordeel. Maar ik heb net aangegeven dat ik niet goed voor me zie om wat voor voorbeelden dat dan zou kunnen gaan omdat het gaat om, het is geen lopend besluit, maar het is al genomen.

Dus op wat voor manier kunnen mensen daar dan dus vormgeven aan juridische claims of beleidsvoornemens in eigen voordeel benutten? Ik zie dat eigenlijk gewoon niet dus ik vraag me af op welke stukken dat dan betrekking kan hebben en hoe.) Ik denk dat je in zijn algemeenheid gewoon kan zeggen dat als er onderliggende stukken zijn die scenario's schetsen waarin tegengestelde oplossingsrichtingen worden gezocht, dan kan het natuurlijk altijd door een burger, door een bedrijf, door iemand anders gebruikt worden voor juridische claims of om iets aan de economische positie te doen. Dat kan deel zijn van de afweging over het belang van de staat. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik kan dit bij best wel wat financiële besluiten volgen. Maar de ozb-verhoging is een belastingverhoging die ook door de raad is vastgesteld. En daarom zijn wij zoekende naar hoe dan zo'n besluit nog juridisch aangevochten kan worden of uiteindelijk financiële schade kan krijgen. Want elke Amsterdammer krijgt straks gewoon een aanslag voor de deur die 27 procent hoger is en dat een besluit is geweest van deze raad. Dus ik vraag me echt af hoe dat dan precies gaat.) Ja weet u, ik weet eigenlijk niet zo goed wat u van mij verwacht.

Dit verwijst volgens mij naar een ozb-discussie die u al heel uitgebreid met de wethouder heeft gevoerd waarbij de wethouder ook de procedure van de totstandkoming van het besluit met u heeft gedeeld. Dus ik snap eigenlijk niet zo goed wat u mij hier nog over vraagt. (Het lid VON GERHARDT: Het gaat helemaal niet over de ozb-verhoging of die discussie. Het gaat om een van de redenen die in het Woo-besluit worden gegeven, namelijk dat het kan leiden tot juridische claims of beleidsvoornemens in eigen voordeel wat de gemeente kan schaden. Dat is een van de redenen die worden aangedragen waarom stukken over de ozb-verhoging niet openbaar gemaakt kunnen worden. En ik vraag mij af hoe een al genomen besluit door de gemeenteraad, wat gewoon een belastingverhoging is, nu nog tot juridische claims kan leiden. Ik snap gewoon niet hoe dat in zijn werk kan gaan. En daar vraag ik of de burgemeester om uitleg.) U verwijst naar een oud besluit dat inmiddels door ons herzien is. Dus dat dat lijkt me ook verwarrend. En volgens mij is het zo dat op het moment dat je motiveert als staat waarom je besluit om niet alles te openbaren dan is een van de argumenten is eenheid van

CONCEPT

19

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

beleid. Eenheid van beleid, daartoe behoort ook het risico op juridische claims, het risico op economische ondermijning. Ik bedoel er kan van alles toe behoren. Dus dat is uw antwoord en een beter antwoord gaat u van mij niet krijgen. Dit is het antwoord. (Het lid VON GERHARDT: Dit punt wordt echt als een apart punt genoemd in het Woo-besluit. Maar laat ik met de burgemeester meebewegen, want de burgemeester zegt het Woo-besluit is een oud besluit, op basis van die punten gaan we geen dingen meer weigeren. Kan ik het dan zo vertalen als in het feit van we gaan in ieder geval niet meer op basis van de juridische economische claims zaken geheimhouden?) Bijvoorbeeld daar waar het gaat om aanbestedingen die in gevaar kunnen komen zal dat natuurlijk opnieuw gewogen worden. Zoals wij altijd, en die plicht hebben wij ook gewoon, om de eenheid van beleid te bewaken en te zorgen dat de gemeente niet geschaad wordt zullen wij altijd afwegingen moeten maken in welke mate openbaarheid belangrijker is dan bijvoorbeeld economische of juridische belangen van de gemeente. Dat lijkt mij toch volstrekt logisch. Dit is ook een van de genoemde redenen waarom in principe geheimhouding rust op dit soort stukken die deel uitmaken van de beraadslaging van het college.

Dus u bent iets aan het zoeken alsof wij iets specifieks niet naar buiten willen brengen terwijl het gewoon de algemene argumentatie is die wordt gebruikt in dit soort situaties. (Het lid BAKKER: Voorzitter, bij mij zit de verwarring erin dat er dus op zichzelf in het besluit wordt beschreven dat bepaalde stukken niet zijn openbaar gemaakt vanwege die risico's die ik net noemde. En dus dan zou ik nu wel graag willen vragen aangezien dit besluit herzien wordt of het college dit dan ook erin meeneemt, kritischer kijken naar of er daadwerkelijk sprake van is.) Vanzelfsprekend. We hebben een integraal besluit ten aanzien van de geheimhouding genomen in eerste instantie, dat was een principieel besluit. En dat besluit is ook van belang want ik moet ook zeggen dat we het met tegenzin doen. Omdat het namelijk echt grote gevolgen heeft voor de eenheid van beleid bij volgende begrotingen. Daar zit echt een risico in dat wij het nu openbaar maken. En ja, wij hebben een integraal besluit genomen in eerste instantie en nu hebben we dat besluit herroepen, gaan we passages door, we gaan de documenten door. Daarbij zal elk keer gewogen worden of juridische en economische belangen opwegen tegen het belang van openbaarheid, vanzelfsprekend. Maar dat kan ten nadele van openbaarheid uitvallen omdat we ook de gemeente en de belangen in de gemeente en van de stad hebben te bewaken.

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Dat onderdeel van economische en juridische belangen van de gemeente is een weigeringsgrond. Dat ben ik met het lid Von Gerhardt wel eens, dat speelt hier helemaal niet. Dat is bij aanbestedingen en zo. Hier is gewoon een gewone belastingverhoging, that’s it. En daar kun je niet tegenop komen tenzij het zou gaan om echt een onredelijke verhoging, een verdubbeling misschien of tweedubbeling, maar kwart echt niet.) Weet u, ik ga toch maar even afronden. Ik heb nu het Woo-besluit ook voor me. Uw inhoudelijke discussie over de ozb die laat ik even voor wat hij is. Maar het is volstrekt standaard en logisch dat op het moment dat je een principieel besluit neemt om niet te openbaren dat je dan verwijst naar artikel 5.1 tweede lid a en f en onder b waarin in algemene zin wordt gewogen of economische of financiële belangen van de staat en de gemeente worden geschaad. Dat is hier ook gedaan. Dat gebeurt altijd.

CONCEPT

20

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 11. Instemmen met het initiatiefvoorstel 'Geef het goede voorbeeld en betaal de echte prijs' van het lid Hofland en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2025-000333 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. En over garanties gesproken, we moeten het even over wasmachines hebben. Want stel je voor, je koopt een spotgoedkope wasmachine, een koopje denk je, maar snel gaat die kapot, de reparaties stapelen zich op en uiteindelijk moet je alsnog een nieuwe kopen en uiteindelijk ben je dus duurder uit. Dat is precies wat er nu gebeurt met heel veel producten. In de winkel lijken ze goedkoop maar de verborgen kosten, milieuvervuiling, CO 2-uitstoot, maatschappelijke schade, die betalen we later via belastingen of een verslechterd klimaat. En dat is oneerlijk. En daarom wil ik dat we in Amsterdam de echte prijs inzichtelijk maken. Duurzame keuzes moeten beloond worden en niet bestraft. Geen moreel appel meer op de consument maar een systeem waarin de goedkoopste optie ook echt de goedkoopste optie is. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter.

Ik heb mijn doodgraverspak maar even aangetrokken voor dit onderwerp want wat hier ten grave wordt gedragen is de vrije ondernemingsgewijze productie. Het is inderdaad zo dat massaproductie al tweehonderd jaar in gang is en dat dat grote voordelen heeft op het gebied van welvaartsgroei. En ik denk dat het lid Hofland er beter aan had gedaan om een even langs te gaan bij bijvoorbeeld, daar is ze weer, mevrouw Barbara Baarsma die daar allerlei andere gedachtes over heeft. Dan de klimaatimpact is een element, het wordt erg opgehangen weer aan het laatste IPCC-rapport, Intergovernmental Panel on Climate Change van de Verenigde Naties, gezaghebbende bron. Je moet echt verder kijken. Daar is zoveel discussie over en dus niet alleen over of CO 2 allesbepalend is, allesbepalend, helemaal niet het geval. De meeste klimaatwetenschappers wijzen op oceaanstromingen, variaties in de intensiteit van de zon, de aardbaan van die zon, de wolkenvorming, het vulkanisme in de diepzee, noem maar op. En dat zijn dus heel veel factoren en die worden door dus die beleidsbepalers van het IPCC eigenlijk genegeerd. Hele slechte zaak, we hebben het dan over een model dat zich uitstrekt over 75 jaar ongeveer, tot het eind van deze eeuw, ongelooflijk veel factoren. Dus een goed begrip van echte wetenschap is weten dat je heel veel dingen niet weet. Je weet heel veel dingen niet.

Heel veel zaken zijn nog niet in kaart gebracht, vooral hoe die verschillende factoren op elkaar inwerken. Dan de true pricing, ik denk dat het niet zo is dat het tot goedkopere producten leidt. Het is een enorm kostenverhogend fenomeen die true pricing denk ik, of denkt eigenlijk elke econoom die ertoe doet. Dus daar moeten we vooral niet aan beginnen. Dan over het analyseren van toeleveringsketens, enorm bewerkelijk, ik lees iets over drieduizend

CONCEPT

21

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

verschillende grondstoffen die door dat bureau in TU Delft in kaart zijn gebracht. Dat is eigenlijk een soort economisch communisme waar D66 nu kennelijk op uit is. En dan wil men klein beginnen met koffie en thee bij de inkoop door de gemeente, koffie en thee en de openbare verlichting. Ach, als het daarbij blijft dan is het allemaal wel best. Misschien dat uiteindelijk zal blijken nadat dit is geprobeerd dat we deze kant, deze weg echt niet op moeten gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik had mij niet aangemeld voor dit punt. Ik heb ook de commissiebehandeling niet mee kunnen maken en ik wilde toch nog wat zeggen over dit onderwerp. Allereerst omdat het een onderwerp is wat me aan het hart gaat. True pricing, betaal de echte prijs, en dat klinkt ook als een hele logische stap in de richting van een eerlijke en duurzame economie. En daarom wil ik hier vooral toelichten waarom ik straks toch tegen zal stemmen omdat helaas je soms met een binair ja of nee je keuze moet maken. Want het voorstel zoals het er ligt, hoe klein ook als pilot, vind ik een stap in een richting die ik nu nog niet mee wil maken. D66 stelt voor dat we bij gemeentelijke aanbesteding de ware prijs betalen.

Ja, wie wil dat nu niet? Maar het betekent naast de berekende prijs dat er een berekening gaat moeten komen uiteindelijk van maatschappelijke schade die verder gaat dan CO 2. Een nobel streven maar hoe bepaal je nu zo'n prijs? Wat is precies de schade van een liter water of van een gram CO2? Hoe waardeer je mensenrechtenschendingen in een getal en wie bepaalt dat? En bovendien, voorzitter, we hebben op dit moment nog voldoende uitdaging om de huidige CO2-systematiek goed uit te voeren en daar zou ik mijn kaarten op willen zetten, bijvoorbeeld door de interne CO 2-prijzen gelijk te trekken aan de Europese aanbestedingsgrens, wat nu nog niet zo is. Zelfs dat krijgen we nu nog niet goed van de grond. Bijvoorbeeld ook in het klimaatfonds waar we de gereduceerde CO2-besparing niet in een getal, namelijk kosten per CO2 kunnen uitdrukken. En dan vind ik deze stap naar een nog complexer systeem, hoe sympathiek ook, niet de goede. Een tweede punt van reflectie die ik wil delen is dat ik het een behoorlijk instrumentalistische benadering vind van iets wat veel meer moreel zal zijn. En ik zal een voorbeeld noemen. Je hebt het B Corp-certificaat en dan denk ik, ik koop iets goeds maar er is ook een heel hippig merk wat B Corp is, wat gewoon allemaal plastic verpakkingen heeft, deodorant in aluminium flesjes, terwijl als je gewoon een stuk zeep koopt, dat is echt veel duurzamer.

En ik zie nu in de markt rondom CO 2, netto nul CO2, CO2-neutraal, klimaatneutraal, er is een wirwar aan stempeltjes, aan keurmerken, en deze beweging van de true pricing zet dat in gang. Je werkt een rapportagecircus op wat goed is voor de consultants maar niet bijdraagt aan echte duurzaamheid. Want bij echte duurzaamheid denk je na over wat voor wasmachine je koopt. Een laatste voorbeeld, een gemiddeld glas water, daarvoor is meer water nodig om dat glas weer af te wassen na gebruik dan dat er water ingezeten heeft. Dus het gedrag wat je hebt, wat je koopt, wat je aanbesteedt, is veel belangrijker. Kortom voorzitter, ik ben voor verduurzaming, ik ben voor het aanpakken van uitbuiting, ik ben tegen vervuiling. Maar ik ben ook tegen een plan wat technocratisch in aard is en nog meer administratie en kosten voor ondernemers geeft terwijl we niet eens de CO2-beprijzing goed in onze systemen krijgen. En daarom zal ik straks tegenstemmen. De discussie wordt gesloten.

CONCEPT

22

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

Personeel en Organisatie 18. Kennisnemen van de vernieuwde Bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit 20242028 en de uitvoeringsagenda VN2024-018448 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Namane. Het lid NAMANE: Dank, voorzitter. We staan hier vandaag om de vernieuwde Bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit te bespreken. Dat is een actieplan wat keihard nodig was en waar toch wel redelijk raadsbreed om is gevraagd. En we hebben hier natuurlijk al vaker over gesproken met elkaar, over rapporten en meldingen waaruit bleek dat de gemeentelijke organisatie niet voor alle werknemers altijd een fijne plek is geweest. En sterker nog, voor heel veel mensen niet. En het is echt heel erg pijnlijk om te bedenken dat mensen niet eerlijk zijn behandeld en dat ze het gevoel hebben gehad alleen te staan. En dat mag niet gebeuren in onze organisatie. Elk geval van pestgedrag, discriminatie, racisme of een andere vorm van uitsluiting of ongewenst gedrag is een geval te veel. En alles op alles moet worden gezet om een zo inclusief mogelijke cultuur te hebben op de werkvloer. En de gemeentelijke organisatie moet zo veel mogelijk een doorsnede zijn van de samenleving om inclusiviteit te bevorderen en omdat het uiteindelijk zorgt voor betere dienstverlening voor Amsterdammers. En daarom zijn we ook heel erg blij met de aanpak van de wethouder.

Ze heeft een stap naar voren gezet en de onderste steen heeft ze proberen boven te krijgen. Er ligt hier nu een hele uitgebreide lijst van maatregelen. Ik ben blij om te zien dat de meeste mensen in de raad zich hierachter kunnen scharen omdat we hier bijna allemaal zien dat we alles uit de kast moeten halen. Voorzitter, ik wil graag kort even ingaan op representatie. Want om te zorgen dat we overal een goede afspiegeling van de stad hebben moeten we het talent dat we in huis hebben koesteren en daar hoort ook bij dat mensen kunnen doorgroeien en doorstromen. En ik begrijp dat daar nog een apart actieplan voor komt, dus daar kijk ik naar uit, net zoals plannen voor betere representatie. Want de cijfers van het CBS liegen er niet om. We zien dat bij veel afdelingen de representatie naar herkomst ondermaats is. En een van de opvallendste afdelingen was bijvoorbeeld communicatie met bijvoorbeeld maar 15 procent medewerkers met een niet-westerse achtergrond terwijl dat bij uitstek lijkt mij in ieder geval een afdeling moet zijn die een goede afspiegeling is van de stad om zo alle Amsterdammers te kunnen bedienen en bereiken. We zien ook dat de representatie in de verschillende schalen nog lang niet op orde is en tot en met schaal 9 gaat het best wel goed maar daarna keldert de representatie snel.

En ik ben blij dat het college de aanpak met streefcijfers uit wil breiden naar schaal 12 en alles daarboven maar wij willen graag dat dit wordt uitgebreid naar alle andere schalen waar de representatie nog niet op orde is. En daarom dienen wij hierbij dan ook een motie in om dit als overweging mee te nemen bij de volgende voortgangsrapportage. En het doel is dan representatievere teams met betere resultaten voor Amsterdammers maar uiteindelijk ook gewoon een grotere pool met divers talent dat kan doorstromen naar inderdaad die leidinggevende posities waar nu dus al flink op wordt ingezet. Voorzitter, tot slot met het ingaan van deze maatregelen komen we in een nieuw hoofdstuk terecht in de weg naar een inclusieve organisatie en helaas gaat het

CONCEPT

23

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

waarschijnlijk nog lang duren voordat we er zijn. En het is onmogelijk om helemaal recht te zetten wat in het verleden is misgegaan en dat blijft heel erg pijnlijk. Maar ik hoop dat we in de toekomst zo veel mogelijk kunnen voorkomen en dat medewerkers snel verbetering gaan merken voor henzelf en natuurlijk uiteindelijk ook voor alle Amsterdammers. Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Schmit inzake meting medewerkerbetrokkenheid, nr. 007 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in gesprek te gaan met deskundige externe partijen over de juiste definitie en meest effectieve frequentie van medewerkersonderzoeken zodat deze de gewenste organisatiecultuurverandering ondersteunt. Motie van de leden Namane, Veldhuyzen en Krom inzake streefcijfers voor representatie, nr. 011 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: het instellen van streefcijfers voor alle schalen waar de representatie nog niet op orde is te overwegen, en hierop terug te komen bij de eerstvolgende voortgangsrapportage. Motie van de leden Khan, Van Pijpen, Krom, Garmy, Veldhuyzen, Kabamba, Bobeldijk en Schmit inzake te onderzoeken hoe de Discriminatietoets Publieke Dienstverlening (DPD) in de Amsterdamse gemeente kan worden geïmplementeerd, nr.

013 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: te onderzoeken hoe de Discriminatietoets Publieke Dienstverlening (DPD) kan worden toegepast binnen de gemeentelijke organisatie van Amsterdam; in dit onderzoek ook de ervaringen en lessen van eerdere pilots met de DPD, zoals in Arnhem, mee te nemen. Motie van de leden Khan, Van Pijpen, Veldhuyzen, Namane, Kabamba en Krom inzake te onderzoeken of positieve actie bij het gemeentelijk aannamebeleid voor traineeships leidt tot betere doorstroming van ondervertegenwoordigde groepen naar managementposities, nr. 014 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken of het toewijzen van een deel van de plekken binnen traineeships aan ondervertegenwoordigde groepen kan bijdragen aan het vergroten van de doorstroom naar managementposities binnen de gemeentelijke organisatie. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, dank u wel. En een belangrijk moment weer dat we hier staan om over de vernieuwde bestuursopdracht te spreken. We hebben hier vaker

CONCEPT

24

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

gesproken over de ernstige situatie die ook op grond van onderzoeken maar ook op grond van meldingen van ambtenaren tot ons is gekomen, situaties van racisme, discriminatie, uitsluiting, pestgedrag. En in eerdere bijdragen ook in deze raad heb ik ook steeds aangedrongen op normering, ook sanctionering, maar vooral ook nieuw beleid over hoe we dit gaan voorkomen. En ik ben blij dat wat er nu ligt en met de pijlers inclusie, diversiteit maar ook zeker het overkoepelende van de monitoring en de sturing daarop ben ik daar positief over en ben ik ook blij met de stappen die de wethouder daarin zet. Ik wil haar daar ook in complimenteren en ook zeer in steunen. Ik heb nog twee opmerkingen, ik heb ze ook in de commissie gemaakt en ik wil dat hier nog een keer doen. Allereerst over de rol van het gemeentelijk managementteam (GMT). Terecht, en ik citeer wat er ook in het stuk staat, het GMT laat zien dat het voorop wil lopen als het gaat om het leiderschap in de organisatie. Einde citaat. En dat is hartstikke goed en daar ga ik ook vanuit dat dat zo is. Wat ik echter wel een beetje mis ook eigenlijk in het hele debat wat we daar ook over hebben gevoerd, ik heb dat ook in de commissie gezegd, is ook die terugblik op hoe het dan zover is gekomen en wat de rol ook van ook het GMT als eindverantwoordelijke daarin is geweest. En dat vind ik jammer, zeg ik erbij.

Ik bedoel ik heb daar geen motie voor of zo want dat lijkt me ook niet gepast om dat te doen. Maar ik vind dat wel jammer en ik hoop dat dat wel intern gebeurt omdat op die manier dan ook dat leiderschap wat nu ook geclaimd wordt ook daadwerkelijk tot uitvoering kan komen. Want als je ook niet reflecteert op wat je eerder misschien fout hebt gedaan, dan kun je ook die verbetering niet doorvoeren. Dus dat is mijn eerste punt. Mijn tweede punt heb ik ook in de commissie gezegd, dat gaat over het effect van de sfeer in de organisatie op de dienstverlening, dat we ons daar ook zorgen over maken. En ik ben heel blij met de motie die het lid Khan heeft voorgesteld die ik ook zeer ondersteun en hij zal daar zelf vast ook op ingaan, maar over hoe we de ontwikkelde monitor voor de dienstverlening om discriminatie en racisme tegen te gaan ook echt gaan gebruiken. Want het is slecht voor ambtenaren als er sprake is van grensoverschrijdend gedrag, racisme en discriminatie maar het is ook slecht voor Amsterdammers. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, dank u wel.

En ik wil eigenlijk opnieuw mijn complimenten maken voor deze agenda en ik hoop dat met deze stappen, zoals door de wethouder uitgelegd en aangeleverd, we het vertrouwen zullen brengen aan alle medewerkers binnen de organisatie dat er wordt gewerkt aan een echt inclusieve gemeente waar iedereen zich thuis voelt en waarbinnen iedereen een veilige werkomgeving ervaart. En ik denk dat het belangrijk is dat iedereen die te maken heeft gehad met uitsluiting, met discriminatie en met pesterijen weet dat alle partijen hier aanwezig vandaag deze Bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit uiterst serieus nemen en dat het als raad ook belangrijk is dat we ons blijven uitspreken dat het onacceptabel is dat mensen binnen onze organisatie in een onveilige werkomgeving verkeren. Maar voorzitter, ik ben ook een beetje ongeduldig dus ik hoop ook dat de wethouder snel komt met de concrete planning van de acties, wat ik ook zei in de commissie. Want hiermee laat je ook zien dat je urgentie toont. En ik roep de wethouder dan ook op om hier snel mee te komen zodat we van de papieren plannen snel naar de uitvoering in de praktijk kunnen. Want dat is uiteindelijk het allerbelangrijkste, dat wij maar vooral de mensen die te maken hebben gehad met nare ervaringen in de gemeente gaan zien dat de

CONCEPT

25

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

bestuursopdracht geen papieren werkelijkheid is, maar dat ze resultaten gaan zien van de plannen van vandaag. Voorzitter, dan wil ik mijn collega's nog hartelijk bedanken voor de verschillende moties om de opdracht nog verder te versterken, bijvoorbeeld het instellen van de streefcijfers in schalen lager dan 12, een goede toevoeging aan de opdrachten, de traineeships en de moties ten aanzien van de medewerkersonderzoeken. En ik zie heel erg uit naar straks de eerste updates en verbeteringen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, we hebben het vandaag over verschillende onderwerpen gehad maar een van de dingen waar we altijd mee rondlopen is onze identiteit, is de onderdelen van ons die mee met ons komen wanneer we geboren zijn. En ik vind het mooi dat we veel aandacht hieraan hebben besteed en dat het college dit ook heel serieus neemt. Ik sluit me aan bij mijn collega's die aangeven dat ze ongeduldig zijn en snel resultaten willen zien, dan wel snel actie. Ik ben daar ook van. Ik zou ook heel graag willen weten wat dat concreet kan betekenen vanuit het college. En het laatste wat ik wil zeggen is, dit zijn symptomen van een groter systeem in de hele wereld. Niet iedereen krijgt de juiste berichtgeving binnen en niet iedereen kijkt op de juiste manier naar mensen.

Ik wil daarmee benadrukken dat we vandaag in deze kamer dat ook hebben gezien en dat wij hier Amsterdam moeten blijven herinneren dat we hier een stad zijn van meerdere etniciteiten, van meerdere mensen die zowel trots zijn op hun achtergrond als trots zijn op het zijn van Amsterdammer. En wat ik graag zou willen in die acties is dat iedereen dat kan doen met hun volledige capaciteiten. Ik heb er geen geheim van gemaakt, mijn achtergrond ligt in Congo en Angola. Op dit moment woedt er mogelijk nieuwe oorlog in Congo. Dat soort dingen nemen wij mensen, biculturele mensen, mee naar alles wat wij doen en de menselijkheid moet daarin terugkomen. Dus ik wil hiermee ook aangeven dat ik zal blijven opdagen, niet alleen voor de dingen die te maken hebben met mijn eigen roots maar de roots van iedereen die als minderwaardig wordt gezien vanwege het wereldwijde systeem van witte suprematie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter. Voor ons is het ook een heel belangrijk thema. We hebben dit uitvoerig besproken in de commissie, heel vaak ook en terecht. Voor ons is dit een onderdeel van de basis moet op orde zijn. Als we goed beleid willen uitvoeren als gemeente en als we er voor Amsterdammers willen zijn moet iedereen zich hier vertegenwoordigd in kunnen voelen en moet Amsterdam ook een veilige werkplek zijn voor iedereen.

Dus we zijn ook blij met de stappen die de wethouder heeft gezet. Het is goed dat er erkenning voor is. Het is ook goed dat we een onderzoek hebben gedaan, dat we een stap naar voren zetten. We kunnen ons vinden in alle maatregelen die worden genoemd. Het is gewoon de hoogste prioriteit om dit op orde te hebben, want pas dan kunnen we effectief beleid voeren en dat zien we ook terug. Dus daar zijn we blij mee. We begrijpen ook dat alle maatregelen tijd kosten. Het is goed dat de raad ervan op de hoogte wordt gehouden en dat er in 2026 een tussentijdse evaluatie plaatsvindt. Wij zouden ook graag een toezegging willen dat, de bestuursopdracht loopt af in 2028, voor ons is het ook belangrijk dat wanneer we die

CONCEPT

26

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

eindevaluatie bespreken in 2026 dat we daar ook borging zien voor de maatregelen voor na 2028. Dus ik hoor graag hoe de wethouder daarover denkt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. We hebben het in de commissie ook al uitgesproken, er ligt een stevige bestuursopdracht waar we achter staan. We hebben ook onze reactie gegeven. We vinden dat de wethouder passend antwoord heeft gegeven op de vragen die we hebben gesteld en het is nu zaak om door te gaan, om te blijven monitoren en te kijken hoe alle maatregelen genoemd in de uitvoeringsagenda worden uitgevoerd. We hebben nog wel twee voorstellen en de eerste is een motie die gaat over een discriminatietoets. Begin vorige week kwam de Staatscommissie tegen discriminatie en racisme met de aanbeveling voor een discriminatietoets. Ik vond het een goed idee en ik ben benieuwd hoe wij dat in Amsterdam ook kunnen overnemen. Dat is de eerste motie. De tweede motie legt de focus op positieve actie als het gaat om gemeentelijke traineeships. Het is in deze vorm wettelijk mogelijk om arbeidsplaatsen te reserveren voor ondervertegenwoordigde groepen. Wij willen deze optie inzetten om te kijken of dat ook helpt bij de doorstroom naar de managementposities. Beide moties dienen wij in met een breed aantal partijen.

En ik heb nog wel een vraag, want bij de commissie gaf de wethouder aan bij mijn vraag of het mogelijk is om een beloningssysteem in te zetten, dat dat al eigenlijk al wordt of is ingevoerd maar dat ook nog wordt gekeken of het nog kan worden verbreed. En ik ben benieuwd of de wethouder daar misschien wat nader kan uitleggen hoe die verbreding er dan uitziet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. In het coalitieakkoord staat, de inspanningen om een inclusieve werkcultuur te creëren zetten we onverminderd voort en we leren van bestaande organisaties en initiatieven waar dit al succesvol gebeurt. Daar maakt het college nogal een sprong. Want zij gaat al uit van de heilzame werking van inclusiebeleid en daar valt nog wel het een en ander op af te dingen. Want uit onderzoeken vanuit onder meer Harvard en Rutgers University blijkt dat de DEI, diversity, equity and inclusion, averechts kan werken. In plaats van discriminatie, vooroordelen en ongelijkwaardigheid te bestrijden kan het door dit beleid en de daarbij behorende trainingen juist ontstaan op afdelingen waar het voorheen niet voorkwam. Het vergroot de verschillen in plaats van ze te verkleinen. Dat kan een voedingsbodem zijn voor een onveilige werksfeer en daarmee een angstcultuur veroorzaken.

De hele bestuursopdracht die nu voor ons ligt is wat JA21 betreft dan ook één groot sociaal experiment waar we onze mensen niet aan zouden moeten onderwerpen. Buiten de principiële bezwaren tegen dit beleid om discriminatie met nog meer discriminatie te bestrijden hangt de bestuursopdracht ook als los zand aan elkaar. Bij een opdracht verwacht je duidelijke richtlijnen. In plaats daarvan verkent het college bij werving en selectie de mogelijkheid voor sollicitanten om zich op basis van afkomst, culturele achtergrond, religie, seksualiteit en sekse te identificeren. Registreren hiervan druist volledig in tegen het recht op privacy en kan dus onmogelijk geverifieerd worden. Want hoe ziet de wethouder dat voor zich? Een HR-medewerker met een RAL-kleurenwaaier bij de

CONCEPT

27

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

ingang of ambtenaren die de hele dag op Grindr zitten om te kijken of sollicitanten daar een account hebben? (Het lid NAMANE: Voorzitter, ik hoor het lid Van Berkel net iets zeggen over een sociaal experiment. Er werd ook verwezen naar een aantal onderzoeken. Nu heb ik naar aanleiding van de commissievergadering ook eventjes gegoogled, nu zijn die ook niet helemaal nog goed gevalideerd door andere wetenschappers, merkte ik. Maar goed, op zich ben ik het wel eens dat er gemonitord moet worden wat de effecten zijn van de maatregelen. En heeft het lid Van Berkel ook gezien dat dat gaat gebeuren?) Dat is op dit moment echt totaal niet duidelijk wat de uitkomsten zijn van dit beleid. En dit is toch wat nu voor ons ligt. We hebben hier de beleidsopdracht en dat die hangt zoals ik al zei van los zand aan elkaar. Wat gaat dit ons uiteindelijk opleveren? Ik denk dat dat niet zo best is. (Het lid NAMANE: Volgens mij wat het moet opleveren, is volgens mij best wel duidelijk. Of dat het gaat opleveren, dat moeten we inderdaad nog maar zien. Dus inderdaad dat moeten we goed in de gaten houden. Maar mijn vraag is eigenlijk wel, wil het lid Van Berkel wel dingen proberen? Wil hij de situatie beter proberen te maken, of niet? Volgens mij tijdens de commissievergadering heeft het lid Van Berkel ook beloofd om met andere maatregelen te komen die volgens hem dan een beter idee zouden zijn.

Nu heb ik heel vaak gezocht al bij raadsinformatie maar ik zag nog geen moties. Dus ik ben benieuwd, wat wil het lid Van Berkel om wel te zorgen voor die inclusieve organisatie?) In ieder geval is duidelijk dat inclusie- en diversiteitsbeleid eigenlijk niet werkt. Dat wordt nu al heel erg gezien op veel plekken waar ze er al heel lang mee bezig zijn, zoals in de Verenigde staten. Grote bedrijven stoppen er allemaal mee omdat het ook in feite natuurlijk een hele rare situatie is. Want je gaat voorkeursbeleid hanteren waar iemand anders weer de dupe van wordt. Dus het is discriminatie bestrijden met discriminatie. Dan de vraag over wat er dan wel moet gebeuren. We hebben het over discriminatie gehad, heel breed gemeld door vooral anonieme bronnen in de gemeentelijke organisatie. Er zijn enkele voorbeelden van gevallen waarbij het wel op naam en toenaam is gedaan. Maar die anonieme meldingen zijn in feite niet bewezen. Dus dat wordt heel lastig om daar wat mee te doen. Maar ik wil wel een handreiking geven, want ik vind wel dat het laagdrempelig moet zijn binnen de organisatie om discriminatie te kunnen melden. Maar dat hoeft niet met diversiteits- en inclusiebeleid, dat kun je ook gewoon met een heel praktisch iets als een appje heb ik daarvoor bedacht, zoals dat in meerdere bedrijven wordt gehanteerd.

Dan hoeven mensen niet helemaal die grote stap naar Bureau Integriteit want dan moet daar beladen melding gemaakt worden van discriminatie. Maar gewoon een veiligheidsmechanisme binnen de organisatie op je telefoon waar je snel een melding kan maken, ook als je ziet dat daar discriminatie is, dan meld je het en dan gaat het naar de goede afdeling. (Het lid NAMANE: Dus ik begrijp dat het lid Van Berkel in plaats van al deze maatregelen die echt niet zelf zijn verzonnen maar samen met tientallen experts, dat het lid Van Berkel een alternatief heeft en dat is een appje.) Dat is één voorbeeld. U vroeg mij naar een mogelijke tool die misschien zou kunnen werken om dit probleem aan te pakken. Dus ik noem er nu één en daar heb ik ook een motie voor klaarliggen. Die ga ik ook indienen. Maar het is zo dat in principe die manier hoe

CONCEPT

28

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

het nu gedaan wordt in ieder geval niet werkt. Want er is kennelijk een angstcultuur. Mensen zijn niet bereid om op eigen titel te melden wat er aan de hand is waardoor je dus heel lastig kunt gaan handhaven. (Het lid KROM: Ik ga heel veel vragen in een korte interruptie proberen te proppen. Ik zou eerst willen zeggen dat er volgens mij evenveel bewijzen zijn, zo niet meer, dat diversiteitsbeleid wel degelijk werkt. Dus ik denk dat we daar nog eens een keer apart over moeten delibereren met elkaar. Ik heb vragen over de app, want op zich vind ik het een goed idee dat het lid Van Berkel met een oplossing komt. Want de vorige keer heeft hij eigenlijk alleen maar gezegd wat er allemaal schortte aan dit beleid. Maar ik heb nog steeds geen oplossing gehoord wat er nou moet gebeuren op het moment dat de melding binnenkomt. Want het lid Van Berkel wijst dit hele plan af, daarvan zegt klopt helemaal niks van. Maar ik heb nog steeds geen oplossing gehoord hoe we dat moeten omgaan met de klachten.) Dat heb ik volgens mij juist wel aangegeven. Als je een laagdrempelig meldingssysteem hebt en mensen worden aangemoedigd om melding te maken binnen de gemeentelijke organisatie. Dat hoeft niet alleen over discriminatie te gaan, dat kan ook over grensoverschrijdend gedrag gaan, dat kan ook over een gladde stoep voor de ingang van het gebouw, is ook onveilig.

Een veiligheidsmechanisme binnen de organisatie waar mensen makkelijk melding kunnen maken van wat er speelt. (Het lid KROM: Ja maar ik zou zo graag willen weten hoe je dan het ontstaan van de klacht voorkomt. Dus op het moment dat discriminatie plaatsvindt, hoe zorg je er dan voor dat dat niet langer plaatsvindt. En als de klacht wordt ingediend, hoe los je dan de klacht op en hoe voorkom je dat het nog een keer gebeurt? Dat zijn voor mij de belangrijkste dingen. Niet hoe je een klacht het makkelijkst kan melden, want dat draagt natuurlijk niet bij aan de oplossing. Dus mijn vraag is eigenlijk aan het lid Van Berkel, hoe zorgen we er nu voor dat het aantal klachten vermindert en dat het voor iedereen een fijne plek wordt om te werken in Amsterdam?) Voorzitter, de ideale wereld van het lid Krom bestaat niet. Dat kan ik in ieder geval wel alvast zeggen. Maar het is ook nog eens een keer zo dat ik van het lid Krom zelf ook geen enkele manier heb gehoord waarop dit probleem aangepakt kan worden. Het enige wat ik van de Partij voor de Dieren zie is dat ze als makke schaapjes achter dit diversiteitsen inclusiebeleid van dit college aan hobbelen. En kom dan zelf ook met een voorstel waarop je discriminatie wil uitbannen. Maar ik ben niet in de positie om daar wat aan te doen.

Het enige wat ik wel kan zeggen is dat je het kan verbeteren hoe mensen melding kunnen maken waarmee ze ook uit de anonimiteit stappen. Want dat is een probleem. Het is bekend dat als je anoniem meldt kun je heel weinig doen. En daarmee kom ik met een voorstel. (Het lid KROM: Voorzitter, het is ook wel een keer leuk om als een mak schaap benoemd te worden moet ik zeggen, want over het algemeen liggen we vaak in de clinch. Maar ik moet eerlijk bekennen dat als een wethouder een goed plan aanlevert dat de Partij voor de Dieren dan zegt, de wethouder heeft een goed plan aangeleverd. En in dit geval hebben we dat ook gezegd. Dus ik hoef niet een oplossing te verzinnen op het moment dat de wethouder die aandraagt. En de oplossing die wordt aangedragen die vindt JA21 niet acceptabel. Dus mijn vraag is aan JA21, hoe gaan we de

CONCEPT

29

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

problemen oplossen binnen de gemeentelijke organisatie? En het lid Van Berkel zegt eigenlijk nog steeds, ik heb geen idee.) Die laatste opmerking laat ik bij het lid Krom zelf, ik heb volgens mij het een en ander verteld. Maar in ieder geval is duidelijk dat het inclusie- en diversiteitsbeleid mogelijk niet werkt, mogelijk zelfs averechts werkt. Dus voor al die mensen die zo graag dit probleem echt willen aanpakken, dan ben je echt wel gevaarlijk bezig als je dit als de oplossing ziet van de discriminatieproblematiek binnen de gemeentelijke organisatie. (Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik vind het heel interessant die verbanden die ik hier hoor. Want DEI heeft mensen van kleur, vrouwen, ook vrouwen die gewoon wit zijn, uit benarde situaties geholpen van banen die slecht betaald zijn naar leidinggevende functies. Het heeft gezorgd voor startkapitaal voor groepen die dat normaal nooit hadden. Dus in welke mate is dat dan niet werken? En welke groep is benadeeld door DEI die ook echt hoort bij die groep divers en hoe zijn mensen dan benadeeld?) Waar je voorkeursbeleid hanteert daar wordt altijd iemand benadeeld. En dit is voorkeursbeleid wat hier voor ons ligt. Dus dat lijkt me duidelijk dat er dan iemand benadeeld moet worden om die ander de voorkeursbehandeling te geven. (Het lid KABAMBA: Voorzitter ik hoor hier een denkfout en ik vind dat een beetje jammer.

Want voorkeursbehandeling met gelijke posities, dat is een probleem. Maar voorkeursbehandeling omdat iemand achterloopt, ik kan me niet voorstellen dat dat het lid Van Berkel in de supermarkt staat, ziet dat iemand op de tiende plek staat in de rij en iemand staat vooraan en die heeft alle tijd en die persoon achterin die kan een baan verliezen als die daar op de tiende plek staat. Dus dan zegt de persoon vooraan van ga jij maar voor en reken jij maar af en dan zegt het lid Van Berkel, ja maar dat kan helemaal niet, dat is voorkeursbeleid. Maar de ene kan eventjes wachten en de ander kan het niet hebben. Dus in hoeverre, als ik deze vergelijking even breng, in hoeverre is het benadelen als het corrigerend is?) Ja, als je dus inclusie- en diversiteitsbeleid hebt dan heb je dus voorkeur voor bepaalde mensen in je organisatie. In dit geval dus met bepaalde uiterlijke kenmerken en achtergronden, culturele achtergronden, seksualiteit, al die dingen die ik al noemde. Maar wie zegt dat die mensen achtergesteld zijn? Mevrouw Kabamba beweert dat die mensen allemaal achteraan in de rij staan. Waarop is dat gebaseerd, vraag ik haar af. (Het lid KABAMBA: Ongeveer zestig jaar aan wetenschappelijk onderwijs met significante verbanden die het lid Van Berkel allemaal door kan nemen.

(Het lid VAN PIJPEN: Ik ben blij dat in ieder geval het lid Van Berkel de handschoen heeft opgepakt die in de commissie werd gelegd, kom met voorstellen. Dan heeft u een voorstel voor app. Nu ben ik ook heel erg voor laagdrempelig melden, dus misschien is dat helemaal niet zo'n slecht idee. Maar wat mij nou zo ontzettend bezighoudt en waar ik nog eigenlijk geen antwoord op heb, en dan? Dan is die melding gedaan. Wat moet er dan gebeuren precies?) Bedankt voor die vraag. Op het moment dat zo'n melding binnenkomt op persoonlijke titel dan kun je natuurlijk onderzoek gaan doen met de betrokken afdeling en als dat bij discriminatie het geval is met Bureau Integriteit of daar een vervolg aan gegeven moet worden ja of nee. En vervolgens kun je dan handhaven op de regels die er gelden en dan kun je eventueel sanctioneren.

CONCEPT

30

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

(Het lid VAN PIJPEN: Ja, dan kun je sanctioneren. En op het moment dat er, ik zeg maar wat, over de hele organisatie honderden van dat soort meldingen komen. Wat wil het lid Van Berkel dan gaan doen? Allemaal gaan sanctioneren alleen maar of, en dat vraag ik ook, gaat u ook kijken naar de oorzaak?) Dat is dan aan het Bureau Integriteit. Dat is niet mijn verantwoordelijkheid wat daar vervolgens mee moet gaan gebeuren. Maar als er ineens heel veel meldingen binnenkomen dan heb je dus wel duidelijk een signaal dat er ergens iets speelt en dan kun je het probleem ook echt aanpakken. Maar zoals het nu gaat met die grote stap naar Bureau Integriteit alleen en met die anonieme meldingen en dit beleid wat dan voorkeursbeleid op allerlei zaken, dat dat gaat helemaal niet werken. (Het lid VAN PIJPEN: Dan wil ik even doorgaan naar en dan, want dan heb je er een heleboel en dan zijn we misschien ook benieuwd naar de oorzaken om die oorzaken ook te voorkomen. En dat is natuurlijk wat dit beleid doet. Die wil juist voorkomen dat die oorzaken die leiden tot al die meldingen, dat we die gaan aanpakken.

Dus wil het lid Van Berkel dan alleen maar met repressie en sancties, of wil hij ook de oorzaken dan aanpakken van die ongelijke behandeling die vanuit die meldingen naar voren komen?) Ja, het duizelt mij een beetje bij het idee dat je de oorzaken gaat wegnemen van een eeuwenoud probleem wat er bestaat in de wereld, discriminatie. Volgens mij hebben we in de Nederlandse samenleving veel minder discriminatie dan in heel veel andere landen, want we zijn een multiculturele samenleving waarin iedereen volgens de wet gelijk behandeld wordt. Dus dat is het uitgangspunt. Maar dat ga je niet opleggen met inclusie en diversiteit. Sterker nog, we weten dat discriminatie dan alleen maar toe kan nemen. En dat is volgens mij ook niet wat GroenLinks en het lid Van Pijpen wil. Dus dan nog even over die voorkeur voor kandidaten met een buiten-Europese herkomst vanaf schaal 12. Betekent dit dan dat Wesley uit Nieuw-West, daar is hij weer, in een sollicitatie ook kansloos is tegenover James uit Melbourne? Of is het gewoon een retorisch trucje van de wethouder omdat wat ze eigenlijk bedoelt, niet-westers, tegenwoordig in het grote verboden woordenboek staat. Maar goed, wethouder Van Buren gaf zelf al aan dat het hele beleid pas in werking treedt als er sprake is van gelijke geschiktheid. Alleen bestaat die gelijke geschiktheid eigenlijk niet, zo beaamde de wethouder zelf al.

Waarom dan dit hele boekwerk? Is dit een serieus beleidsvoorstel of een arbeidstherapie voor ambtenaren? Een van de aanbevelingen uit het onderzoek van Verwey-Jonker is om objectief te werven en selecteren op basis van competenties van kandidaten. Zo vind je het beste talent voor de functie en ben je niet afgeleid door zaken die er niet toe doen zoals iemands achternaam of uiterlijk. Competenties en talenten als leidraad. Dit is precies hoe het zou moeten gaan wat JA21 betreft en we mogen hopen dat we dat altijd al deden. Waarom zou je immers een minder gekwalificeerde kandidaat aannemen? Dus daarom roep ik het college op te stoppen met dit zinloze, peperdure, oneerlijke, inclusie- en diversiteitsbeleid en gewoon de beste kandidaat aan te nemen. En hiervoor dien ik dan ook een motie in als ook voor mijn idee om een intern laagdrempelig meldingssysteem te onderzoeken. (Het lid NAMANE: Volgens mij is juist streefcijfers een manier om juist de talenten van mensen boven te laten drijven omdat we juist zien dat mensen dus niet eerlijk op hun kwaliteiten worden beoordeeld. En ik had eigenlijk ook verwacht als het dan gaat over Wesley uit Geuzenveld, daar hebben

CONCEPT

31

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

we al heel vaak iets over gehoord, dat JA21 misschien wel met voorstellen zou komen om Wesley uit Geuzenveld misschien wat meer kans te geven. Want volgens mij is het ook zo, in de rest van het land in ieder geval, dat hij het ook best wel vaak aflegt tegen Jan-Willem van de Koninginneweg. Dus ik ben wel benieuwd of het lid Van Berkel ook nog ideeën daarvoor heeft.) Ik hoorde het lid Kabamba net praten over white supremacy en nu zou dan Wesley uit Nieuw-West, daar moeten we dan een plan voor bedenken. Maar in dit diversiteitsbeleid daar wordt onderscheid gemaakt op basis van afkomst, van cultuur, van seksualiteit, sekse. Dat heeft toch niks te maken met hoe bevoorrecht je bent? Je kunt toch gewoon ook uit een bevoorrechte situatie komen als je andere culturele kenmerken hebt dan de autochtone witte Nederlander? (Het lid VELDHUYZEN: Ik weet niet wat de exacte woorden waren. Volgens mij arbeidstherapie voor ambtenaren, ik vind dat echt heel erg lelijk om dat te zeggen. Er is overduidelijk een racismeprobleem binnen deze gemeente. Dit college neemt dat hartstikke serieus en ik vraag me eigenlijk af, erkent JA21 wel dat er een racismeprobleem is in deze gemeentelijke organisatie?) Deze vraag heb ik al heel vaak beantwoord, ook in commissies. Ja, dat erkennen wij. (Het lid VELDHUYZEN: Dan moet ik toch de conclusie trekken dat het JA21 niets uitmaakt dat dat racismeprobleem er is.

Want, en dat heb ik al duizend keer gezegd want het lid Van Berkel komt steeds met hetzelfde verhaal, JA21 wil wel al het diversiteit- en inclusiebeleid schrappen maar komt niet met concrete voorstellen om het te verbeteren.) Ik denk dat het van kwaad tot erger wordt met dit beleid en ook De Vonk wil graag discriminatie met discriminatie aanpakken. Gaat niet werken. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik heb een vraag over de motie van JA21. Ik ben blij dat die motie is gekomen voor een online meldpunt want het geeft aan dat de fractie van JA21 toch met een concreet voorstel is gekomen na de vorige twee besprekingen waarin het voorstel van JA21 was, en ik ga letterlijk citeren, mensen moeten gewoon normaal doen, dat is de oplossing om discriminatie en racisme te bestrijden. Maar mooi dat die motie er nu ligt. Ik ben even benieuwd, jullie willen dus een laagdrempelig online meldsysteem maar die hebben we toch al? We hebben Bureau Integriteit, er is een extern meldpunt. Waarom wil JA21 nu een nieuw meldpunt gaan inrichten?) Het lid Khan zegt het zelf, er is intern alleen Bureau Integriteit en dan is er het externe meldpunt. Dat zijn hele grote stappen voor mensen om daar wat te melden.

Laagdrempeliger is een online applicatie die je gewoon op je telefoon hebt en waarmee je direct meldingen kunt maken, ook als je ziet dat het gebeurt, en waarmee dan vervolgens daar een opvolging aan gegeven kan worden. (Het lid KHAN: Voorzitter, het is mij echt niet duidelijk welk probleem JA21 nu wil oplossen. Er is al een intern meldpunt, Bureau Integriteit, een extern meldpunt, er is ook nog een meldpunt van de ambtenaren. En nu zegt JA21 laten we een vierde erbij doen want met een appje wordt het nog laagdrempeliger. Ik heb niet het idee dat JA21 daadwerkelijk heeft gesproken met die ambtenaren, want dat is niet waar men nu op zoek naar

CONCEPT

32

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

is. Men wil gewoon actie, niet nog een meldpunt. Maar ik heb dan een andere vraag over het voorkeursbeleid. Er is een Wet banenafspraak en een quotumregeling voor arbeidsbeperkten. JA21 is tegen voorkeursbeleid. Mijn vraag is, is JA21 ook tegen het feit dat de gemeente Amsterdam verplicht is om een percentage arbeidsbeperkten aan te nemen? Is dat ook de boodschap die JA21 wil geven aan deze groep werknemers?) Wij geloven in kwaliteit, competentie en talent. Dat is waar je mensen op selecteert binnen je organisatie en voorkeursbeleid is niet de weg die wij zouden willen inslaan. (Het lid VELDHUYZEN: JA21 heeft het vaak over en pleit voor benoemingen op basis van kwaliteit en niet op basis van identiteit. Is de heer Van Berkel het met mij eens, of met de stelling eens, dat een diverse overheidsorganisatie beter in staat is om een diverse stad als Amsterdam te bedienen?) Niet per se. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Van Berkel inzake stoppen met diversiteits- en inclusiebeleid, nr.

023 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: per direct te stoppen met alle gemeentelijke diversiteits- en inclusieprogramma’s; alle voorkeursbeleid en subsidies die specifiek gericht zijn op diversiteit en inclusie te schrappen; gemeentelijke middelen in te zetten op basis van gelijkwaardigheid en neutraliteit, zonder onderscheid naar afkomst, geslacht, of andere persoonskenmerken; te waarborgen dat beleid en personeelsbeleid binnen de gemeente uitsluitend gebaseerd zijn op competentie, kwaliteiten en merites. Motie van het lid Van Berkel inzake onderzoek naar een laagdrempelig intern meldsysteem voor veiligheidsissues, nr. 024 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken of een laagdrempelige interne online applicatie voor het melden van veiligheidsissues kan worden ingekocht en geïmplementeerd binnen de gemeente; hierbij aandacht te besteden aan gebruiksvriendelijkheid, privacy, duidelijke doorverwijzing naar de juiste afdelingen en opvolging van meldingen; de raad te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek en eventuele vervolgstappen voor implementatie. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Het staat buiten kijf dat De Vonk het cruciaal vindt dat de gemeente een inclusieve en diverse organisatie is.

Maar gelijkwaardigheid en sociale veiligheid zijn niet slechts beleidsdoelen maar fundamentele principes die in de hele

CONCEPT

33

Jaar

R

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 29 januari 2025 Conceptraadsnotulen

organisatie verankerd moeten zijn. Uit de diverse stukken blijkt dat we nog een lange weg hebben te gaan om ervoor te zorgen dat de gewenste verandering wat betreft de werkwijze en cultuur binnen de gemeente wordt gerealiseerd. En dat vereist niet alleen duidelijke richtlijnen, meetbare doelen en transparantie, maar ook een kritische houding tegenover bestaande structuren die ongelijkheid in stand houden. En het siert het college dat ze het discriminatie- en het racismeprobleem binnen de gemeentelijke organisatie serieus nemen en werk proberen te maken om de situatie te verbeteren. Tegelijkertijd zijn er ook een paar zorgpunten. Neem bijvoorbeeld de rol van Bureau Integriteit, hoe verhoudt het functioneren van Bureau Integriteit zich in verhouding tot deze bestuursopdracht terwijl er op dit moment een onderzoek loopt door de ombudsman Metropool Amsterdam naar aanleiding van 60 klachten van ambtenaren over de werkwijze en de positionering van Bureau Integriteit? In de bestuursopdracht zelf wordt er niet verwezen naar Bureau Integriteit terwijl er in de aanbevelingen in de bijlage meldingen en maatregelen wel het volgende wordt gesteld. Heroverweeg daarom de positionering van het vertrouwenswerk bij Bureau Integriteit om het onafhankelijk functioneren te optimaliseren en eventuele drempels te beslechten.

Maar hoe dit nu exact vormgegeven moet worden, dat is voor mij nog niet duidelijk. Ook zorgwekkend is het feit dat in diezelfde bijlage wordt geïmpliceerd dat er ondersteuning nodig is aan leidinggevenden als het gaat om empathisch vermogen. Ik citeer, leiderschap vereist naast vakinhoudelijke expertise ook diepgaand empathisch vermogen. Maar ik vraag me af, als empathisch vermogen daadwerkelijk ontbreekt bij sommige leidinggevenden, is dat dan nog wel iets wat je kunt verbeteren? En daarbij verwijs ik ook naar het rapport van IZI Solutions waarbij in de uitdagingen het volgende wordt gesteld. Vooral leidinggevenden en medewerkers die traditioneel tot de meerderheid behoren hebben moeite om zich tijdig aan te passen aan deze veranderende realiteit en diversiteit. Ook zorgwekkend is het gegeven dat er leidinggevenden zijn die niet of maar een gedeelte van de drie interventies hebben gevolgd. Zo zijn er nog meerdere punten die ik zou willen benoemen maar waar ik vanwege mijn spreektijd niet aan toekom. Ik heb wel twee vragen aan de wethouder.

Ten eerste, is het een mogelijkheid dat er per halfjaar in plaats van jaarlijks wordt gerapporteerd over disciplinaire maatregelen? En ten tweede, is het een mogelijkheid dat de ondernemingsraad ook betrokken wordt bij verdere uitwerking van de bestuursopdracht en eigenlijk alle plannen rondom diversiteit en inclusiviteit? Dat gezegd hebbende wil ik toch ook wel afsluiten met mijn complimenten want de realiteit waarin we leven is bizar. Extreemrechts is aan de macht hier in Nederland, in de Verenigde Staten en in steeds meer landen over de hele wereld. En natuurlijk ben ik kritisch op dit college en natuurlijk wil De Vonk liever dat alles sneller gaat en dat er bijvoorbeeld harder wordt opgetreden als het gaat om sancties. Maar in de context waarin we leven vandaag de dag wil ik eindigen met mijn complimenten aan dit college maar ook aan de medewerkers die hebben meegewerkt aan de bestuursopdracht en tot slot ook aan D66, DENK en PvdA voor de goede moties die ze hebben ingediend die De Vonk van harte ondersteunt. En we zijn er nog lang niet, maar hier in Amsterdam doen we in ieder geval wel ons best om er het beste van te maken als het gaat om inclusie en diversiteit. En daar zouden ze in Den Haag een voorbeeld aan kunnen nemen. Dank u, voorzitter.

(Het lid VAN BERKEL: Voorzitter, ik wil aan het lid Veldhuyzen vragen hoe zijn strijd tegen discriminatie zich verhoudt met het bericht wat hij op socials deelde dat hij trots was op Amsterdam omdat een Israëlische cabaretier Yohay Sponder geen ruimte kon vinden om op te treden in de stad.)