20250115 WV definitief verslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 15 januari 2025

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Vergaderdatum Woensdag 15 januari 2025 van 09.00 tot 11.45 uur Verslag vastgesteld op: 12 februari 2025

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouder Pels Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Alberts (SP), Aslami (D66), Broersen (Volt), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Van Haarlem (FvD), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Molema (JA21), Taj (GL) Afwezige commissieleden: Afwezige portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Overige aanwezigen:

Inhoudelijk 1.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat er berichten van verhindering zijn ontvangen van wethouder Van Danzig. De punten met betrekking tot woningbouw worden overgenomen door wethouder Pels. Wethouder PELS dankt iedereen voor de steun en de lieve cadeautjes het afgelopen jaar tijdens haar ziekte en voor de flexibiliteit om in de Raadzaal te vergaderen. Met de WWBA (Woonwagen Belangen Amsterdam) is een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Dit betekent dat de WWBA vanaf heden een vaste adviseur is rond de woonwagencultuur. Met de corporaties lopen gesprekken over het OZB-traject. Ortec zal een toets doen op de voor te leggen berekeningen. Tijdens het BO van 3 april a.s. zullen de uitkomsten worden besproken en kunnen deze bij de voorjaarsnota worden betrokken. Lid LOCHTENBERG vraagt of in de Ortec-berekening ook wordt gekeken naar het borgingsplafond. Wethouder PELS zegt dat naar alle mogelijkheden wordt gekeken. Ortec kijkt onafhankelijk naar de cijfers die met de corporaties zijn afgestemd. Dit zal voornamelijk om een toets gaan.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

1.c. Vaststellen agenda De agenda wordt conform vastgesteld. Lid TAJ verzoekt na vaststelling van de agenda om agendapunten 4 en 6 gevoegd te behandelen. De commissie wijst dit verzoek af. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 27 november 2024 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda per portefeuille Lid ALBERTS verwijst in de termijnagenda Volkshuisvesting naar de vragen van de SP over nieuwbouwrolstoelwoningen die op 11 oktober 2024 zijn gesteld en op 8 november beantwoord zouden worden. Het verzoek is om ze deze week te beantwoorden. Wethouder PELS denkt dat dit gaat lukken. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ter agendering voor de commissie van 12 februari 2025 ontvangen: TKN-5 op verzoek van lid Aslami (D66). TKN-6 op verzoek van lid Taj (GL). De commissie is akkoord met bespreking. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijk deel 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 2 insprekers aangemeld. Leo van Dam spreekt in op persoonlijke titel over 6. Bespreken van de gebrekkige communicatie naar bewoners bij vernieuwingsprojecten vanuit de corporatie. Inspreker VAN DAM gaat in op verbouwingswerkzaamheden op de Heggerankweg in Amsterdam Noord.

Bijna tien maanden geleden zijn deze begonnen en waar de planning oorspronkelijk zes maanden was, loopt het nu uit richting vijftien maanden. Meerdere mensen zijn door gestapelde overlast en of door juridische maatregelen wanhopig doordat ze zo lang op een bouwplaats wonen. Er zijn meerdere incidenten geweest waaronder het abusievelijk dichtsmeren van rookgasafvoeren. Eigen Haard heeft de hele

2

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

procesbegeleiding, inclusief communicatie met de bewoners, uitbesteed aan de aannemer. Termen die de inspreker gebruikt, zijn: ontoereikend vooronderzoek, misleidende voorlichting, ondermaatse communicatie, een zwalkende aanpak in combinatie met een rigide managementcultuur. Lid MINDERHOUD denkt dat het voor de corporatie zelf ook niet goed is dat het proces gaat zoals de inspreker beschrijft. Inspreker VAN DAM bevestigt dit. Als zaken dermate uit de hand lopen, zetten mensen tussentijds de hakken in het zand wat voor beide partijen nadelige gevolgen heeft. Lid ABOELKASEM vraagt hoe de gesprekken met de corporatie zijn verlopen en of ze nog lopen om zaken op te helderen. Inspreker VAN DAM licht toe dat hij in oktober een verklaring die hij op schrift had gesteld bij de corporatie heeft voorgelezen. Naar aanleiding hiervan is de manager Duurzaamheid van Eigen Haard op bezoek gekomen met de regisseur Kwaliteitsbewaking. Helaas is er geen vervolg gekomen op dit eerste gesprek en heeft de inspreker drie weken later een brief ontvangen met een paar antwoorden. Vervolgens heeft hij zelf een langere brief opgesteld, maar hierop is geen reactie gekomen. Mensen van Red Amsterdam en van stichting !WOON zijn langs geweest en hebben het een schande genoemd. Lid ALBERTS vraagt of de inspreker suggesties heeft voor het stroomlijnen van het proces.

Inspreker VAN DAM stelt dat een goed proces begint met integriteit en helder aansturen. Daarnaast pleit hij voor een toezichthouder die tijdens het proces van verbouwen toezicht houdt en contact heeft met bewoners en wellicht met handhavende bevoegdheid het proces kan bijsturen. --Eva Bollen spreekt in namens Red Amsterdam over 6. Bespreken van de gebrekkige communicatie naar bewoners bij vernieuwingsprojecten vanuit de corporatie. Inspreker BOLLEN wijst erop dat Eigen Haard 70% akkoord heeft opgehaald bij bewoners op de Heggerankweg voor een verduurzaming van ongeveer vijf tot zeven maanden in bewoonde staat, maar zonder goed vooronderzoek bij de oude woningen. De werkzaamheden zijn in april begonnen en lopen nog steeds door. Elektra bleek bij diverse woningen volledig afgekeurd waardoor bewoners alsnog hun huis uit moesten, soms zelfs twee keer. Er is geen duidelijkheid over vergoedingen en Eigen Haard beroept zich op verduurzaming in bewoonde staat. Het gaat echter al lang niet meer over verduurzaming, maar over renovatie. De begeleiding van bewoners is bij de aannemer gelegd waardoor de communicatie buitengewoon slecht is. Op het moment dat Eigen Haard erachter kwam dat Red Amsterdam vandaag kwam inspreken, heeft de directie gebeld voor een verzoek tot overleg. Red Amsterdam heeft hierop aangegeven dat het overleg dient plaats te vinden met de eigen huurders.

Nu meer wijken versneld verduurzaamd worden, wordt de commissie verzocht om duidelijke regels op te stellen waaronder degelijk vooronderzoek en eerlijke communicatie vooraf naar bewoners. 2.c. Actualiteiten Geen.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

2.d. Rondvraag Geen. Bespreekpunten Woningbouw 3. Bespreken van de Halfjaarrapportage Woningbouw 2024 (Nr. VN2024-017366) De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 3 is geagendeerd op verzoek van lid Lochtenberg (CDA). Lid LOCHTENBERG vraagt zich af of niet te veel van de wethouders wordt gevraagd, omdat wethouder Van Dantzig vorig jaar wethouder Pels verving en de situatie nu omgekeerd is. Op 14 januari heeft AT5 bericht dat de ontwikkeling van 800 woningen aan de Klaprozenweg vertraging oploopt, mede vanwege beschikbare menskracht binnen de gemeente. Kan de wethouder dit bevestigen? Speelt dit bij meer projecten en wat kan hieraan worden gedaan? In de voortgangsrapportage staat dat de woningbouw ongeveer is gehalveerd door enerzijds de projectvoortgang en anderzijds de financiën. Volgens ambtenaren en projectontwikkelaars is er verbetering mogelijk van het pijplijnmanagement. In de rapportage wordt gestuurd op planvoorraad. Moet niet ook worden gestuurd op doorstroomsnelheid? Het ministerie adviseert om parallel te plannen. Welke adviezen van het ministerie en andere denktanks heeft de gemeente geïmplementeerd en welke worden nog ingevoerd? De financiële rondrekening is een ander probleem. Voorheen werd 55% tot 60% gerealiseerd, inmiddels is dit gedaald naar 40%. Volgens berichten wordt nu op elke middenhuurwoning € 150.000 verlies geleden.

Moet de Wet betaalbare huur voor de lopende plannen niet van tafel? Hoe kan worden voorkomen dat bestaande plannen geen doorgang vinden? Lid ASLAMI hoort lid Lochtenberg pleiten voor het veranderen van de spelregels tijdens het spel, namelijk de Wet betaalbare huur niet laten gelden voor lopende projecten. Welke gevolgen zal dit volgens hem hebben op de woningbouw? Lid LOCHTENBERG vraagt dit aan de wethouder. De regels zijn veranderd tijdens het spel voor alle mensen die acht jaar lang plannen hebben ingediend. Vervolgens wordt gesteld dat de regels worden veranderd. Wellicht moet de tegemoetkoming wat ruimer zijn. Lid ASLAMI leest in de halfjaarrapportage dat in het eerste halfjaar van 2024 geen projecten van de grond zijn gekomen vanwege de onduidelijkheid. De discussie die nu wordt opgerakeld, leidt tot onrust in de markt terwijl vooruitgekeken moet worden. Lid LOCHTENBERG wijst erop dat volgens de cijfers 60% van de projecten wordt weggegooid en het gaat hem erom dat alle investeringen van mensen in acht jaar tijd niet meer rondrekenen. Hiervoor zoekt hij naar een oplossing. Lid ASLAMI is het eens met lid Lochtenberg dat moet worden gezocht naar oplossingen om de woningbouw vlot te trekken en ook hij is benieuwd naar de reactie van de wethouder. Lid MINDERHOUD memoreert dat wethouder Van Dantzig steeds is blijven waarschuwen voor de extreem moeilijke markomstandigheden.

De planvoorraad voor de komende jaren laat zien dat de markt weer een beetje begint op te krabbelen. In de

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

halfjaarrapportage wordt ingegaan op het initiatiefvoorstel dat het grootste deel van de raad heeft gesteund. Uit gesprekken met ontwikkelaars en corporaties is naar voren gekomen dat investeringsnota’s die in het verleden zijn vastgesteld wellicht heroverwogen moeten worden om een versnelling te vinden. Een voorbeeld hiervan is een erfpacht- of een eigendomssituatie binnen bepaalde ontwikkelgebieden waarbij een paar eigenaren niet mee willen doen aan een ontwikkeling. Er zou opnieuw bekeken kunnen worden of de ontwikkeling beter afgestemd kan worden op een eigendomssituatie. PvdA is voornemens om een motie in te dienen met voorstellen voor dergelijke maatregelen. Een tweede motie betreft de middenhuur. Volgens landelijke afspraken moeten er 50.000 middenhuurwoningen komen. De gesprekken tussen corporaties en de gemeente schijnen nog niet in een vergevorderd stadium te zijn en een motie moet oproepen om hier wat meer vaart achter te zetten. Lid ASLAMI is een groot voorstander van middenhuurwoningen. Welke rol zouden corporaties volgens de PvdA moeten vervullen? Lid MINDERHOUD licht toe dat corporaties door de landelijke afspraken een grotere rol kunnen krijgen in het zelf verwezenlijken van middenhuurwoningen. Het zou mooi zijn als van de afgesproken 50.000 woningen landelijk een groot aantal in Amsterdam komt.

Op dit moment worden middenhuurwoningen voornamelijk gebouwd door ontwikkelaars die vervolgens door corporaties worden afgenomen. Dit is duur en het zijn ook niet altijd de gewenste woningen. Lid ASLAMI noemt twee manieren om middenhuurwoningen te bouwen: eeuwigdurend of waar corporaties het moeten opnemen tegen de markt. Op dit moment vinden gesprekken plaats over het bouwen door corporaties van eeuwigdurend, gefinancierd voor sociale huur. Op die manier kunnen corporaties ook een rol spelen in het middensegment en dat valt samen met de Wet betaalbare huur. Ziet lid Minderhoud dit ook zo? Lid MINDERHOUD is het met lid Aslami eens dat eeuwigdurende middenhuurwoningen gebouwd door corporaties de doelstelling is van een groot deel van de gemeenteraad. Lid VON GERHARDT constateert dat lid Minderhoud blij is met het kabinetsbeleid. Hij memoreert dat deze discussie ook heeft plaatsgevonden in het kader van de prestatieafspraken met de corporaties. Volgens de wethouder was er geen financiële ruimte bij de gemeente voor het bouwen van eeuwigdurende middenhuurwoningen door corporaties. Hoe kijkt PvdA hiernaar? Lid MINDERHOUD ziet dat de situatie enigszins aan het veranderen is, omdat er meer financieringsruimte komt voor corporaties naar aanleiding van de prestatieafspraken. Tegelijkertijd moet de gemeente altijd bekijken of eeuwigdurende middenhuur gerealiseerd kan worden.

Lid VON GERHARDT wijst erop dat het probleem niet bij de financiële ruimte van de corporaties zat, maar bij de financiële ruimte van de gemeente. Dit levert namelijk een lagere grondprijs op en hier was geen geld voor. Dit probleem is nog steeds niet opgelost en de vraag is welke oplossingen de PvdA hiervoor ziet. Lid MINDERHOUD herhaalt dat het erom gaat dat corporaties meer financieringsruimte krijgen om de middenhuurwoningen te realiseren. De veranderende situatie leidt ertoe dat opnieuw kan worden bekeken wat wel kan worden gedaan. Lid VON GERHARDT zegt nogmaals dat het niet bij de financiële ruimte van de corporaties zit. Daarnaast hebben corporaties vooral gevraagd om locaties en niet om meer middelen. Welke ideeën heeft de PvdA om ervoor te zorgen dat ze deze krijgen om de eeuwigdurende middenhuur te bouwen?

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Lid MINDERHOUD stelt dat dit in zekere zin ook geldt voor sociale huur. Ontwikkelaars ontwikkelen vaak sociale huur en vervolgens moeten de corporaties deze afnemen. Bij het uitgeven van grond en bij transformatieprojecten zou aan het begin beter gekeken moeten worden naar de eigendomssituatie. Lid VON GERHARDT ziet ook een ander probleem bij het ontwikkelen van woningen; de capaciteit bij de gemeente. Hoe kijkt de PvdA hiernaar? Lid MINDERHOUD bevestigt dat capaciteit bij de gemeente over de hele breedte een groot probleem is en dit geldt ook voor de bouwsector. Lid VON GERHARDT vraagt hoe PvdA met terugwerkende kracht kijkt naar het coalitieakkoord waar 10 miljoen euro is bezuinigd op het projectmanagementbureau en het ingenieursbureau die ervoor moeten zorgen dat projecten van de grond komen. Lid MINDERHOUD wijst erop dat ook de huidige vacatures met moeite worden ingevuld. Lid VON GERHARDT vraagt of de PvdA bereid is om samen met de VVD een motie in te dienen als de volledige capaciteit is gebruikt en de vacatures vervuld zijn, om ervoor te zorgen dat meer middelen worden vrijgemaakt zodat er genoeg ambtenaren zijn die kunnen bewerkstelligen dat alle projecten doorgang kunnen vinden. Lid MINDERHOUD noemt dit een hypothetische vraag, omdat het de vraag is of de vacatures überhaupt vervuld kunnen worden. Lid ALBERTS stelt dat middenhuur dure huur is.

Zij vraagt of het niet beter zou zijn om de vennootschapsbelasting voor de corporaties af te schaffen waardoor ze meer investeringsruimte hebben. Uiteindelijk is de conclusie dat de markt faalt en de overheid veel meer moet investeren. De gepresenteerde cijfers gaan over nieuwbouw, maar er wordt ook gesloopt. Lid Alberts zou graag een overzicht van het netto-aantal toegenomen woningen zien. Lid VAN HAARLEM is teleurgesteld, maar zeker niet verrast door de cijfers. De woningcrisis blijft een nijpend probleem. Hoe kijkt de wethouder naar de ambitie van minister Keijzer om de duurzaamheidseisen te verlagen om woningbouw een boost te geven? Een van de beperkende factoren voor nieuwe bouwprojecten is de netcongestie. Een oplossing zou kunnen zijn om een tijdelijke stop in te voeren voor het aardgasvrij maken van bestaande woningen. Hoe kijkt de wethouder hiernaar? Het college was een groot voorstander van de Wet betaalbare huur. Door deze wet worden echter minder middenhuurwoningen gebouwd. Hoe beoordeelt de wethouder deze wet nu en met welke boodschap gaat zij naar de VNG en de minister? Lid MOLEMA ziet in de rapportage opnieuw de grote kloof tussen de ambities van het college en de werkelijkheid. Met slechts 1773 woningen in aanbouw in de eerste helft van 2024 en een onzeker vooruitzicht van 3300 in de tweede helft, blijft de streefwaarde van 7500 woningen onhaalbaar.

De economische recessie en marktomstandigheden vormen obstakels, maar ook beleidskeuzes spelen een belangrijke rol. De wethouder wordt verzocht te reageren op de ambitieuze doelstellingen die zijn vastgelegd in het woningbouwplan 2022-2028. Er wordt gesproken over voorzichtige tekenen van herstel, maar de realiteit is dat de bouwproductie met grote vertraging kampt en dat dit ook in 2025 doorwerkt. Een voorbeeld hiervan is het project aan de Klaprozenweg. JA21 dringt aan op de herijking van de ambities met een realistische kijk op wat haalbaar is. Een belangrijke zorg is het effect van de Wet betaalbare huur. Volgens het NRC is het aanbod van woningen boven de middenhuurgrens sinds juli 2024 met 17,1% gedaald.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Lid ALBERTS vraagt of het pleidooi voor realistische plannen een pleidooi voor minder woningbouw is. Lid MOLEMA ontkent dit. JA21 is voor bouwen, maar het moet wel realistisch zijn. Lid ALBERTS vraagt wat dit realisme betekent. Lid MOLEMA heeft als raadslid een controlerende taak. De resultaten komen steeds weer niet overeen met de ambities en dit lijkt geen behoorlijk bestuur. Lid TAJ vraagt wat realistische ambitie volgens JA21 betekent. Lid MOLEMA antwoordt dat goed vooruit moet worden gekeken naar wat haalbaar is. Nu blijkt steeds dat ambities niet worden gehaald. Met welke aanpak denkt de wethouder te voorkomen dat de bouw van middenhuurwoningen volledig stilvalt? Worden de genoemde crisismaatregelen in de rapportage verlengd? Het voortzetten hiervan kan wellicht bijdragen aan een kleine verlichting in de sector. Daarnaast is JA21 benieuwd welke aanvullende maatregelen het college overweegt om het vertrouwen van marktpartijen en investeerders te herstellen. lid ASLAMI leest allerlei redenen voor het vastlopen van de woningbouwprojecten zoals hoge bouwkosten, gebrek aan personeel, stijgende rentes en terugtrekkende investeerders. Andere structurele problemen zijn congestie op het elektriciteitsnet en Amsterdam geeft hierdoor prioriteit aan woningbouw.

Maar er schijnt onduidelijkheid te zijn over gecombineerde projecten van woningbouw met andere voorzieningen zoals supermarkten en zorgvoorzieningen. Klopt deze aanname en wat kan hier aan worden gedaan? Bij gronduitgifte voor kantoor- en commerciële voorzieningen doet dit probleem zich ook voor. Als gevolg van voorstellen vanuit de gemeenteraad, zoals het heronderhandelen van flexibele grondprijzen en het versimpelen van verschillende eisen, is het aantal inschrijvingen op tenders over het algemeen voldoende. Ondanks de teleurstellende cijfers van het eerste halfjaar is de waarde van de vastgoedmarkt het afgelopen jaar toch aanzienlijk gegroeid. Lid TAJ ziet in de verdeling van de nieuwbouw dat ongeveer 40% sociale huur is gebouwd, 20% middenhuur en 40% dure huur. Dit is niet conform de coalitieafspraken. Binnen de sociale huur is 40% studentenwoningen en dit zijn heel kleine woningen, terwijl er juist behoefte is aan wat grotere woningen voor gezinnen. Hoe kunnen deze woningen worden gerealiseerd? GL sluit zich aan bij een lobby in Den Haag om de vennootschapsbelasting voor woningbouwcorporaties af te schaffen om meer ruimte te creëren om sociale huur te kunnen bouwen. Lid ASLAMI wijst erop dat er ook een nijpend tekort is aan woningen voor jongeren en studenten. Erkent lid Taj dit? Lid TAJ erkent dit, er is een tekort aan allerlei woningen.

Er moet voor iedereen meer worden gebouwd. Lid ASLAMI vraagt waarom dan een valse tegenstelling wordt gecreëerd door te stellen dat er wel studentenwoningen worden gebouwd, maar geen grote sociale huurwoningen. Kiest lid Taj voor helemaal geen woningen bouwen of toch voor studentenwoningen die nu wel gebouwd kunnen worden. Lid TAJ zegt dat de valse tegenstelling juist is om een keuze te maken tussen de twee opties die lid Aslami schetst. Een derde optie is meer bouwen voor studenten en voor gezinnen. Hij ziet in de cijfers dat 40% van de sociale huur studentenwoningen zijn en dit

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

juicht hij toe, maar hij wil ook dat er meer grotere woningen wordt gebouwd voor gezinnen. Dit type woningen wordt al jaren te weinig gebouwd. Lid VON GERHARDT vraagt welk idee GL heeft om daadwerkelijk meer te bouwen. Lid TAJ refereert aan het initiatiefvoorstel van vorig jaar samen met PvdA waarin allerlei ideeën zijn geopperd en hierover heeft hij nog een paar vragen aan de wethouder. Lid VON GERHARDT leest in het voorstel ideeën om wat te versnellen, maar uiteindelijk gaat het om het financiële plaatje. Komt GL ook met ideeën om ervoor te zorgen dat dit financiële plaatje wat beter wordt? Lid TAJ stelt dat ook de wethouder zegt dat het financieel een precaire situatie is. De wethouder heeft de afgelopen tijd een CPI-indexatie gelimiteerd en een vraag is of dit het komend jaar wordt voortgezet. Het probleem ligt echter niet alleen bij Amsterdam en moet landelijk worden opgepakt. Lid VON GERHARDT zegt dat het probleem voornamelijk in de ruimte van het Vereveningsfonds zit. Onder andere GL is er verantwoordelijk voor dat er 300 miljoen euro uit het Vereveningsfonds naar de Algemene Middelen is gegaan, geld dat ook gebruikt had kunnen worden om meer verlieslatende projecten uit te voeren en dus om grotere sociale huurwoningen te bouwen.

Wat gaat GL er nu aan doen om het Vereveningsfonds weer gezond te maken? Lid TAJ constateert dat lid Von Gerhardt de discussie versmalt tot het Vereveningsfonds. Er zijn inderdaad zorgen over dit fonds voor de toekomst. Het belangrijkste op dit moment is echter om te bekijken welke maatregelen deze periode genomen kunnen worden om de woningbouw uit het slop te halen. GL heeft ook ernstige zorgen over de netcongestie. Welke oplossingen ziet de wethouder die te maken hebben met woningbouw zelf? Soms kan een gemengd woningbouwproject niet doorgaan vanwege netcongestie en worden woningen niet gebouwd omdat de voorzieningen in de plint niet gerealiseerd kunnen worden. Lid VON GERHARDT concludeert dat de cijfers treurig zijn. Hij wil focussen op wat de gemeente zelf kan doen en op de capaciteit bij de gemeente. Van verschillende kanten hoort hij dat dit laatste toch echt een probleem is dat leidt tot vertraging en het stilvallen van projecten. Is er geen budget of kunnen de vacatures niet worden ingevuld? Als het laatste het geval is, hoe wordt dit probleem dan opgelost? De wethouder wordt gevraagd om een overzicht te geven van welke projectnota’s de raad de afgelopen jaren heeft vastgesteld en die nu stilliggen of zijn opgeschort. Om hoeveel woningen gaat dit? De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze.

Wethouder PELS stelt naar aanleiding van de opmerking van lid Lochtenberg dat ziekte er helaas bij hoort, ook bij wethouders. De tegenvallende cijfers zijn niet alleen een Amsterdams probleem en in vergelijking met andere gemeenten weet Amsterdam nog heel wat uit de grond te krijgen dankzij de ambtenaren en de portefeuillehouder. Wat betreft haar eigen portefeuille Volkshuisvesting heeft de wethouder het gevoel de zure vruchten te plukken van wat al dertig jaar geleden is ingezet, namelijk de marktwerking. Er zijn heel veel redenen voor vertraging en de capaciteit bij de gemeente is hierin niet doorslaggevend. Het voorstel is om bij de jaarrapportage 2024 – die voor de volgende commissie komt – stil te staan bij de verschillende redenen voor vertraging. Lid VON GERHARDT heeft er steeds voor gepleit om de bezuiniging op het projectmanagementbureau terug te draaien. De gemeente heeft zelf aangegeven dat het project in Noord nu stilligt vanwege een gebrek aan menskracht bij de gemeente. Dit is in een e-mail door een ambtenaar gesteld.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Wethouder PELS herhaalt dat deze reden niet doorslaggevend is in het wel of niet doorgaan van een project. Bij het verdelen van de capaciteit ligt de nadruk op projecten met een grote haalbaarheid. Bij de volgende bespreking, als de redenen worden besproken, kan worden teruggekomen op het project in Noord. Lid VON GERHARDT constateert dat de wethouder een schaarsteprobleem schetst. Deze schaarste zou er niet zijn als er meer mensen bij het bureau zouden zijn die aan alle projecten kunnen werken. Wethouder PELS wijst erop dat er altijd een verdeling van schaarste nodig is, zowel qua capaciteit als qua geld. Zolang er niet voldoende mensen zijn, zal de schaarste zo goed mogelijk verdeeld moeten worden. Het college stuurt op de start bouw. Op dit moment wordt een handreiking ontwikkeld voor “Gewoon goed”. Hierbij wordt ook gekeken naar de ideeën vanuit het ministerie. Lid LOCHTENBERG vraagt of de doorstroomsnelheid wellicht anders moet worden gemeten, omdat mensen handelen naar wat wordt gemeten. Wethouder PELS zal schriftelijk op deze vraag terugkomen. De Wet betaalbare huur is een van de beste ideeën van de afgelopen tijd. Er worden inderdaad meer huizen verkocht en het is belangrijk om te kijken wat de effecten van de wet op de langere termijn zijn en wie uiteindelijk de rekening betaalt.

Het is vreemd dat corporaties vennootschapsbelasting moeten betalen terwijl met dit geld meer sociale huurwoningen gebouwd kunnen worden. Lid LOCHTENBERG vraagt hoe de wethouder aankijkt tegen de 60% van de projecten die geen doorgang vinden, maar waar wel acht jaar werk in zit. Wethouder PELS stelt dat het niet klopt dat deze projecten niet worden gerealiseerd, maar deze worden vertraagd gerealiseerd. Lid LOCHTENBERG vraagt zich af of uitstel uiteindelijk niet tot afstel leidt. Wethouder PELS antwoordt dat dit op dit moment niet het geval is. Het aantal netto toegevoegde woningen waarbij de gesloopte woningen worden meegenomen, zal in een volgende rapportage duidelijker worden benoemd. De duurzaamheidseisen zijn al ver in de planvorming opgenomen en als deze nu worden verwijderd, kan weer helemaal opnieuw worden begonnen en dit geldt ook voor aardgasvrij. Nog belangrijker is dat doorschuiven betekent dat de volgende generatie de problemen moet oplossen. JA21 heeft terecht geconstateerd dat de plannen ooit haalbaar leken, maar uiteindelijk tegenvielen. Lid MOLEMA vraagt of de wethouder zelf nog in de hoge ambities gelooft. Wethouder PELS memoreert dat haar collega-wethouder anderhalf jaar geleden al heeft aangegeven dat 7500 woningen per jaar heel moeilijk zouden worden.

Lid MOLEMA vraagt of het college bereid is om alles te doen wat mogelijk is binnen de reikwijdte die er is om de woningnood te verbeteren. Wethouder PELS bevestigt dit en meent dat dit ook gebeurt, maar de grenzen van geld, capaciteit en het systeem spelen een grote rol. De maatregelen zijn niet verlengd per 1 januari 2025. Dit komt later vandaag aan de orde bij de commissie RO. De CPI-index zit onder de 5% en voor de grondwaarde geldt

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

dat in de hand gewerkt zou kunnen worden dat ontwikkelaars wachten op een lagere grondprijs. In de commissie DC wordt uitgebreid gesproken over de effecten van netcongestie. Er is rekening gehouden met de volledige planvoorraad, maar de plinten hierbij zijn zeker nog een uitdaging. Met maatschappelijk prioriteren wordt bekeken hoe voorrang kan worden gegeven aan bepaalde functies. Lid ASLAMI vraagt of de wethouder de uitkomsten van de gesprekken hierover kan terugkoppelen. Wethouder PELS zal dit doen. Er loopt ook nog een gesprek met ACM en zij denkt hier rond april op terug te komen bij de commissie. Meer bouwen is de beste oplossing, maar gezien de wooncrisis is het moeilijk om dit voor elkaar te krijgen en daarom moet naast zo veel mogelijk worden bepaald voor wie moet worden gebouwd. Lid TAJ vraagt of in de rapportage over heel 2024 het aantal kamers in woningen kan worden opgenomen. Wethouder PELS zal ervoor zorgen dat deze cijfers in ieder geval worden opgenomen in de jaarlijkse rapportage over de prestatieafspraken die iets later komt. Zij zal proberen om de cijfers ook in de rapportage over 2024 mee te nemen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Volkshuisvesting 4. Bespreken van de raadsinformatiebrief ter afdoening motie 205 en 209 Gemeentelijke inzet Kaderafspraken (Nr.

VN2024-017365) De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 4 is geagendeerd op verzoek van lid Minderhoud. Lid MINDERHOUD stelt dat onderzoek aantoont dat veel bewoners buiten de Ring het vertrouwen in instanties en de verbinding met de gemeente verliezen en dat dit vaak om bewoners van sloop- nieuwbouwprojecten gaat. Lid ASLAMI heeft het onderzoek waarover lid Minderhoud spreekt ook gelezen, maar heeft geen koppeling gezien met sloop- nieuwbouw. Lid MINDERHOUD heeft met name gerefereerd aan de geografische locatie van dit soort sloop-nieuwbouwprojecten. Deze vinden vaak plaats buiten de Ring, omdat hier de meeste kansen zijn voor verdichting en volgens het onderzoek zit in deze gebieden ook de meeste onvrede. Lid ASLAMI herkent dit en hij is voorstander van het benoemen van problemen in de gemeente, maar tegelijkertijd wil hij ook waken voor het stigmatiseren van groepen die op bepaalde locaties wonen. Lid MINDERHOUD meent dat de crux van het onderzoek is dat mensen in bepaalde wijken meer zijn afgehaakt dan in andere wijken. Dit is slecht voor bewoners en corporaties, maar ook voor de stad omdat deze projecten wel degelijk een grote bijdragen leveren aan het verhelpen van de woningnood. Daarom moet de stad samen met corporaties en bewoners er alles aan doen om stadsvernieuwing tot een succes te maken.

PvdA kondigt – in navolging van eerdere moties die breed zijn aangenomen door deze gemeenteraad en in navolging van verschillende stukken in Het Parool – een motie aan waarin corporaties en de raad worden opgeroepen om in aanloop naar de nieuwe kaderafspraken alvast in de

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

geest van deze afspraken te handelen. Dit betekent nadenken over een terugkeergarantie met passend wonen in het project of in de buurt en over een degelijk, fatsoenlijk participatieproces dat helder is voor bewoners. Lid ASLAMI zegt dat terugkeer naar de buurt staand beleid is. Wat is de verandering waarvoor lid Minderhoud pleit? Lid MINDERHOUD wijst erop dat terugkeer in de buurt op dit moment nog niet altijd gebeurt in de praktijk. Hij zou graag zien dat dit beter wordt verankerd in de afspraken, zodat bewoners ook het vertrouwen hebben dat ze kunnen terugkeren naar het project of naar de buurt waar ze vandaan komen. Lid ASLAMI hoort ook dat bewoners wel degelijk kunnen terugkeren, maar dat ook passendheidscriteria worden gehanteerd. Het is niet de bedoeling dat mensen die alleen wonen of samenwonen naar een gezinswoning kunnen terugkeren. Is lid Minderhoud met hem eens dat deze criteria gehandhaafd moeten worden? Lid MINDERHOUD geeft als voorbeeld de Savornin Lohmanstraat waar ook passend wordt toegewezen bij terugkeer en hier is hij het helemaal mee eens. Zijn punt is dat wanneer bewoners wordt beloofd dat ze passend kunnen terugkeren naar een nieuwbouwproject, maar er vervolgens geen passende woningen worden gebouwd en dit betekent dat ze niet kunnen terugkeren naar een nieuwbouwproject en soms ook dat ze niet kunnen terugkeren naar hun vertrouwede buurt.

Mensen zouden moeten terugkeren naar een passende woning in het nieuwbouwproject of naar een andere woning in hun eigen buurt. Lid ABOELKASEM sluit zich aan bij voorgaande spreker en stelt dat DENK een motie wil indienen over de versterking van participatie door inzet van bewonerskennis. Deze expertise is opgedaan door eerdere stadsvernieuwingsprojecten en zou structureel ingebed moeten worden om de kwaliteit van de participatie te verhogen. De motie roept het college op om te onderzoeken naar hoe de kennis kan worden ingezet en om concrete voorstellen te doen om in deze nieuwe projecten te integreren. Lid TAJ wijst erop dat de bijgevoegde brief uit september 2024 dateert en hierin staat dat eind 2024 een update zou komen. De vraag is wanneer deze komt. In deze brief staat ook dat in Nieuw-West een procesbegeleider is gestart om corporaties te ondersteunen en om de terugkeer van bewoners zeker te stellen. Wat zijn de eerste indicaties van hoe dit loopt? Wethouder PELS meldt dat er vanuit het college veel contact is met de woningbouwvereniging in Nieuw-West die nog steeds in gesprek is met bewoners. Het voorstel is om deze gesprekken even af te wachten. Wel is aangeboden om te helpen waar nodig. De gesprekken rond de kaderafspraken worden op dit moment gevoerd.

De verwachting is dat in maart een update kan worden gegeven aan de raad waarin ook de coach in Nieuw-West kan worden meegenomen. Naar aanleiding van de motie van DENK stelt de wethouder voor om te bekijken bij welke punten het wel en niet goed gaat, zodat kan worden bekeken wie welke rol op zich kan nemen. Met betrekking tot participatie is het ingewikkeld om het anders te doen dan wettelijk is vastgelegd. Bij sloop-nieuwbouw moet steeds worden ingezoomd op wat de ontwikkeling betekent voor de zittende bewoners en voor de stad. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

5. Bespreken van de raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezegging om terug te komen op een onderzoek ten behoeve van een 0-meting van de effecten van het belastingvoordeel van huishoudens uit het buitenland op de woningmarkt (Nr. VN2024017367) De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 5 is geagendeerd op verzoek van lid Lochtenberg (CDA). Lid LOCHTENBERG memoreert dat in juni 2024 een bezoek is gebracht aan Booking dat in Amsterdam werkgelegenheid biedt aan 7000 werknemers van honderd verschillende nationaliteiten. Maatschappelijk ondernemen staat hoog in het vaandel bij deze organisatie. Op dit moment wordt echter nog niet geïnvesteerd in woningbouw. ASML zet zich in voor betaalbare woningbouw in de regio Eindhoven en investeert de komende vijftien jaar mee in 1500 middeldure en sociale woningen en is bereid om de ervaringen met Amsterdam te delen over financiële, fiscale en organisatorische aspecten. Co-investeren in woningbouw kan perfect aansluiten bij de mvo-doelstellingen van Amsterdamse bedrijven. Kan de wethouder reflecteren op deze ontwikkelingen en is zij bereid om samen met belanghebbenden een bijeenkomst te helpen organiseren? Lid TAJ zegt dat GL eerder heeft gevraagd om een onderzoek in te stellen naar internationale werknemers in Amsterdam in relatie tot het belastingvoordeel dat zij genieten en het effect hiervan op de huisvesting in de stad.

In de brief van de wethouder staat dat een dergelijk onderzoek niet wordt gedaan, omdat het kabinet heeft besloten dit belastingvoordeel van ongeveer 30% voor vijf jaar in te trekken. Juist nu is het belangrijk om de data scherp bij te houden en inzichtelijk te krijgen wat het effect is van internationale werknemers op de volkshuisvesting en zo voorbereid te zijn om een eventueel nieuw kabinet van cijfers te kunnen voorzien. De wethouder wordt om een reactie gevraagd en wordt verzocht om iets van cijfers bij te houden. Lid ASLAMI verzoekt de voorzitter om wat extra tijd toe te voegen gezien de belangrijke discussie. In de brief wordt vastgesteld dat het niet klopt dat de fiscale regeling leidt tot verdrukking op de woningmarkt en dat deze situatie ook niet moet worden geschetst. Lid TAJ haalt deze conclusie niet direct uit de brief. Lid ASLAMI trekt deze conclusie wel en hij zal hier in zijn bijdrage op terugkomen. Amsterdam is een open stad en hij waarschuwt ervoor om de woningnood in de schoenen te schuiven van een bepaalde groep Amsterdammers. Lid TAJ stelt dat niemand iets wordt toegeschoven. Wel kan worden geconcludeerd dat dit extra drukt op de woningnood die er al is. Hij heeft gevraagd om dit inzichtelijk te maken middels een onderzoek en dit wordt niet ingewilligd. Lid VON GERHARDT noemt het een eenzijdige kijk van GL op het vraagstuk.

Er wordt één groep aangewezen om inzichtelijk te maken welke druk deze op de woningmarkt zet. Wellicht vindt GL dat van iedere groep die buiten Amsterdam komt een analyse moet komen voor de druk op de woningmarkt. Lid TAJ wijst erop dat niet iedere groep die naar Amsterdam komt een belastingvoordeel van 30% heeft. Hij is benieuwd welke relatie er bestaat met de woningmarkt door dit voordeel. In de AAV worden allerlei groepen bijgehouden en hij verzoekt om deze kapitaalkrachtige groep toe te voegen in een stad waar de minder kapitaalkrachtigen bijna worden weggedrukt. Lid VON GERHARDT ziet dat deze kapitaalkrachtige groep voornamelijk in dure huurwoningen woont. De groep die weggedrukt zou worden, concurreert hier niet mee

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

omdat het om een andere prijscategorie gaat. GL kiest ervoor om één groep als schuldige aan te wijzen en de vraag is wat zij met deze analyse wil. Lid TAJ zegt dat bekend is dat GL iedereen in de stad verwelkomt. Veel van deze internationale werknemers begeven zich in de vrije sector en de markt werkt nu eenmaal zo dat meer vraag de prijs opdrijft. Hij is benieuwd hoe prijsopdrijvend het effect is en wat kan worden gedaan om andere Amsterdammers de kans te geven om ook een woning te bemachtigen in Amsterdam. Lid VON GERHARDT is het niet eens met lid Taj dat GL welwillend tegenover alle groepen staat die naar Amsterdam komen. De rijke expats zijn volgens GL namelijk niet welkom. Lid BROERSE bevestigt dat geen groepen uitgesloten moeten worden. Ui de brief komt heel duidelijk naar voren dat lang niet alle internationals, zoals zij de expats liever noemt, belastingvoordeel hebben. Wil GL de internationals die wel belastingvoordeel hebben monitoren en de internationals die dit niet hebben, niet monitoren? Lid TAJ wil de woonsituatie van de internationals inzichtelijk hebben; waar zij zich binnen de volkshuisvesting begeven en welk effect dit heeft op de prijzen in die markt. Hier vallen internationals in brede zin onder. Als het mogelijk om het onderscheid te maken tussen de internationals met en zonder belastingvoordeel zou hij dit graag zien.

Lid BROERSE denkt dat dit laatste niet mogelijk zal zijn en daarmee zijn internationals een groep die naar Amsterdam komt zoals mensen van buiten de stad naar Amsterdam komen. Zij wil ervoor waken om groepen de schuld in de schoenen te schuiven voor het woningprobleem. Lid TAJ geeft niemand de schuld van de woningcrisis. Hij wil alleen inzicht in de woningmarkt en zien wie er allemaal op drukken. Lid ASLAMI zou hopen dat sprekers een dergelijk vurig betoog ook zouden houden voor mensen die vluchten voor oorlog en geweld. In de brief staat letterlijk dat de gevolgen van het fiscale voordeel voor een deel van de huishoudens uit het buitenland niet valt te isoleren. Wellicht zou het beter kunnen gaan over de hypotheekrenteaftrek die wel degelijk een prijsopdrijvend effect heeft. De VOORZITTER deelt mee dat er gezien de tijd een halfuur extra spreektijd wordt toegevoegd om dit debat beter te kunnen voeren en voor het volgende agendapunt. Lid TAJ deelt de verbazing van lid Aslami over de vurige betogen die in andere situaties uitblijven. GL heet iedereen welkom in Amsterdam. De laatste zin van de brief die lid Aslami heeft geciteerd, heeft lid Taj ook gelezen. Toch wil hij inzichtelijk krijgen welke effect internationals hebben op de woningmarkt. De discussie over het prijsopdrijvende effect van de hypotheekrenteaftrek moet in Den Haag worden gevoerd.

Lid ASLAMI denkt dat de discussie over de 30% belastingvoordeel ook in Den Haag moet worden gevoerd. Lid LOCHTENBERG vraagt wat GL wil doen met de uitkomsten van metingen en welke maatregelen Amsterdam kan nemen om bij te dragen aan de opgave die er ligt. Lid TAJ kan geen maatregelen noemen zolang de cijfers niet bekend zijn. Hij kan zich voorstellen dat wordt bekeken hoe internationals kunnen bijdragen via hun werkgever of anderszins om meer woningen mogelijk te maken. Ook kunnen de cijfers worden gebruikt in Den Haag om beleid te sturen richting volkshuisvesting voor iedereen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Lid MINDERHOUD denkt dat het meer een RO-discussie is dan een WV-discussie, omdat bij RO een afweging wordt gemaakt tussen verschillende functies binnen de stad en het type bedrijven in de stad. Amsterdam heeft ervoor gekozen om veel internationale bedrijven te trekken. De vraag is welke impact het heeft op de woningmarkt dat veel bedrijven zoveel arbeidsplaatsen creëren in de stad. Het is heel sympathiek om bedrijven te vragen om bij te dragen aan het verhelpen van de woningnood. PvdA is ook al langer in gesprek met collega’s in Eindhoven over het initiatief van ASML. Lid VON GERHARDT wijst erop dat in de regio van ASML grond in overvloed aanwezig is en hier woningen worden gebouwd waar voornamelijk de werknemers van ASML kunnen gaan wonen. Zou PvdA er voorstander van zijn dat bedrijven in Amsterdam op kostbare grond mogen bouwen voor hun eigen personeel? Lid MINDERHOUD verwijst naar de stukken waarin staat dat ASML een bijdrage doet aan het ontwikkelen van woningen voor alle doelgroepen in de Brainport regio. Bedrijven die veel werknemers naar Amsterdam halen en genieten van alle infrastructuur en voorzieningen vragen om een bijdrage om de woningnood te verhelpen, is een chique benadering van het oplossen van een probleem. Lid VON GERHARDT zegt dat in Eindhoven nog heel veel bouwlocaties zijn. In Amsterdam zijn deze allemaal al vergeven.

Ziet de PvdA dit of vindt lid Minderhoud dat de grond die er is ontwikkeld zou moeten worden door bedrijven in plaats van door de traditionele ontwikkelaars? Lid MINDERHOUD zegt dat ASML een financiële bijdrage levert aan het bouwen van woningen. Dit is iets anders dan het opkopen van grond om woningen voor hun eigen doelgroep te bouwen. Zijn partijgenoot, lid Heinhuis, heeft een initiatiefvoorstel ingediend over internationalisering en hierin zal een paragraaf worden opgenomen over het gesprek aangaan met bedrijven voor het creëren van voldoende woningen voor de arbeidsplaatsen die worden gecreëerd door die bedrijven. Lid ASLAMI stelt dat Amsterdam een stad voor iedereen is en het falen van het woningbeleid moet niet in de schoenen van een groep worden geschoven. De echte oorzaak van het probleem is het al jarenlang te weinig bouwen van woningen. Internationals wonen vaak in dure huurwoningen, omdat er geen betaalbare alternatieven zijn. Uit de brief blijkt ook dat er geen enkel bewijs is dat internationals de woningprijzen significant opdrijven. Het lijkt naïef om bedrijven om een bijdrage te vragen en lid Aslami vraagt zich af hoe dit in de praktijk gerealiseerd zou moeten worden. Wethouder PELS denkt dat er een geschikt raadsinstrument is voor het verzoek van lid Lochtenberg om het gesprek met bedrijven aan te gaan.

Zij stelt voor om in overleg met hem te bepalen wie en op welke manier dit kan worden georganiseerd. De wethouder stelt voor om de meeste capaciteit in te zetten op de lobby richting Den Haag om het belastingvoordeel voor internationals af te bouwen. Het college zal dit bij de voorjaarsnota middels een brief aan het kabinet in ieder geval doen. De rijksoverheid vindt het belangrijker om de belangen van grote bedrijven te laten prevaleren boven gewone mensen die niet het voordeel van 30% hebben. De expat kan hier echter niets aan doen. De brief geeft een nulmeting van de huidige stand van zaken en er wordt aangegeven dat niet alles kan worden gevolgd. Het gaat erom welke informatie de raad nodig heeft om te kunnen sturen en te kunnen lobbyen richting het Rijk en welke vragen hiervoor beantwoord moeten worden. Als de afbouw van het belastingvoordeel wordt voortgezet, wordt bekeken wat het effect hiervan is. De wethouder is voornemens om eind maart de lobbybrief naar de commissie te sturen, zodat er nog input kan worden geleverd door de commissie. Lid TAJ vindt het goed om de lobby richting Den Haag te intensiveren. Hij vraagt of de update in de brief standaard kan worden meegenomen in de AAV.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Wethouder PELS zegt dat de cijfers uit Wonen in Amsterdam komen. Dit onderzoek wordt steeds herhaald en zij zal bekijken hoe dit onderzoek aansluit op de AAV. Lid LOCHTENBERG verwijst naar project Beethoven in Eindhoven waarvoor 2,5 miljard euro voor infrastructuur, kennis en onderwijs naar de regio is gegaan. Kan de wethouder hier ook aandacht aan geven in de lobbystrategie? Wethouder PELS stelt dat dit een vraag voor de wethouder Economie is en zij zal deze doorgeven. Lid MINDERHOUD vraagt of de wethouder zijn mening deelt dat het ook om ROvraagstuk gaat. Wethouder PELS antwoordt dat het eigenlijk gaat om de vraag welke stad Amsterdam wil zijn. De nadelen van de nadruk van het steeds binnenhalen van grote bedrijven worden ook duidelijk en er moet worden gezocht naar een nieuwe balans. De overheid moet veel meer regie voeren op volkshuisvesting. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder ook voordelen ziet van grote bedrijven die naar Amsterdam zijn gekomen. Wethouder PELS zegt dat nadelen niet betekent dat het slecht is, want er is ook werkgelegenheid nodig. Zij heeft alleen gewezen op de effecten die nu zichtbaar zijn in de stad en de vraag gesteld of er sprake is van een goede balans. Bij volkshuisvesting heeft de markt volgens haar veel te veel de ruimte gekregen. De wooncrisis is ontstaan door eerdere keuzes van kabinetten.

Lid VON GERHARDT wijst erop dat de komst van grote bedrijven naar Amsterdam ook heel veel geld voor Amsterdam heeft opgeleverd. Dit geld is gebruikt voor plannen om meer sociale huurwoningen te kunnen bouwen. Indirect hebben ze al bijgedragen aan de volkshuisvesting die Amsterdam wil. Wethouder PELS constateert dat de VVD en een GL-wethouder van mening en van wereldbeeld verschillen. De volkshuisvesting is een overheidstaak en het probleem is dat kabinet na kabinet ervoor heeft gezorgd dat de rijken rijker worden. Als de vermogensbelasting was verhoogd en de kortingen op de corporaties waren geschrapt, was er nu een andere situatie geweest. Lid VON GERHARDT stelt dat het een feit is dat alle bedrijven op de Zuidas voor honderden miljoenen grondinkomsten voor Amsterdam hebben opgeleverd die gebruikt zijn om sociale huurwoningen te bouwen. Wethouder PELS ziet als overeenkomst tussen de VVD en haar dat belasting heffen belangrijk is om publieke doelen te halen. Zij zou bij voorkeur bedrijven die dit kunnen betalen optimaal belasten om ook maatschappelijke doelen te realiseren. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. TOEGEVOEGD AGENDAPUNT Volkshuisvesting 6. Bespreken van de gebrekkige communicatie naar vernieuwingsprojecten vanuit de corporatie (Nr. VN2025-000036)

bewoners

bij

De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 6 is geagendeerd op verzoek van lid Aboelkasem (DENK).

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Eerste termijn Lid ABOELKASEM zegt dat DENK regelmatig signalen van bewoners krijgt die zich weinig tot niet betrokken voelen bij participatieprocessen en pas achteraf geconfronteerd worden met besluiten die zijn genomen. Bewoners komen vaak aan informatie over vernieuwingsprojecten via de website van de corporatie. Zelf heeft lid Aboelkasem in oktober 2024 ook naar informatie gezocht over vernieuwingsprojecten, met name naar het sociaal plan, bewonersbijeenkomsten en nieuwsbrieven. Hieruit is gebleken dat informatie niet altijd consistent is. Het is niet redelijk om te veronderstellen dat bewoners de kaderafspraken kennen of informatie elders kunnen vinden. Hoe kan worden verwacht van bewoners dat zij zich betrokken voelen bij plannen over hun buurt als zij slecht toegang hebben tot de informatie? Participatie moet geen formaliteit zijn, maar een dialoog waarbij informatie binnen handbereik is. De wethouder wordt opgeroepen snel te kijken naar maatregelen om heldere en laagdrempelige informatie voor bewoners te realiseren en om hierover afspraken te maken met corporaties. Lid ALBERTS gaat in op hetgeen de insprekers aan de orde hebben gesteld over renovatieprojecten. Het verhaal over de Heggerankweg is een voorbeeld van hoe het niet moet.

Wat wordt hiervan geleerd en hoe kan hier tot een oplossing worden gekomen? Lid ABOELKASEM merkt op dat haar betoog zowel over renovatie en sloopnieuwbouw gaat. Lid ALBERTS memoreert dat er vroeger een opzichter renovatieprojecten die het direct hoorde als er iets aan de hand was.

rondliep

bij

Wethouder PELS dankt DENK voor het onderzoek. Zij ontvangt ook signalen dat het niet overal goed gaat en dit moet worden meegenomen in de kaderafspraken over de verdere versterking van de rol van de bewoners. Haar voorstel is om samen de lijst van DENK te bekijken en indien nodig te actualiseren. Wat betreft communicatie kan er nog veel worden gewonnen voor bewoners. Aanbesteding kan zorgen voor verschillende knippen die voor bewoners ingewikkeld kunnen zijn en dit onderwerp wil de wethouder aan de orde stellen bij corporaties. In de volgende commissie wil zij met een update komen over het project in Noord, ook naar aanleiding van de insprekers. Lid TAJ wijst erop dat de corporaties zelf aangeven dat de informatievoorziening op hun website niet up-to-date is. Wethouder PELS zal hier op ingaan om te bekijken hoe dit verbeterd kan worden. Lid ABOELKASEM bevestigt dat de website heel belangrijk is. In deze tijd van digitalisering zou er een minimumstandaard moeten zijn voor online communicatie waarvoor corporaties ook verantwoordelijk zouden moeten zijn. Wethouder PELS zal zeker bespreken met de corporaties of zij hier inzicht in kunnen geven. Corporaties zijn allemaal aparte organisaties met eigen protocollen en de gemeente ziet graag uniformiteit.

De wethouder zal bekijken wat een goede manier is om mensen beter te bedienen via de website, zonder dat zij kan bepalen hoe dit gebeurt. Lid ABOELKASEM stelt dat het belangrijk is dat alle informatie duidelijk vindbaar is, ook op het moment dat bewoners via websites projecten vergelijken. Wethouder PELS zal dit zeker meenemen. Lid MINDERHOUD is ook een groot voorstander van het uniformeren van informatie.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief raadscommissieverslag, 15 januari 2025

WV

Tweede termijn Lid ABOELKASEM constateert dat de emotie bij bewoners heel hoog zit. Achteraf horen zij dat besluiten zijn genomen over hun woningen en buurt en er zit veel boosheid en verdriet. De participatie moet een daadwerkelijke samenwerking zijn en zij is blij met de toezeggingen van de wethouder en wacht met veel belangstelling de terugkoppeling af. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen en sluit de openbare commissievergadering om 11.45 uur. De volgende vergadering is op woensdag 12 februari 2025.

17