2025 09 03 Definitief verslag RO

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 3 september 2025

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Vergaderdatum Woensdag 3 september van 13.30 tot 17.33 uur in de Willem Kraanzaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 24 september 2025 Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Weyenberg Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis, A. Dutilh (commissieondersteuner) Verslaglegging: mevrouw Draaijer (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Alberts (SP), Brante (JA21), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Keesman (PvdA), Konings (VOLT), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GL), Noordman (FvD), Staartjes (VVD), Taj (GL), Taşliyurt (D66) en Veenhoff (GL) Afwezige commissieleden: Vos (PvdD) Overige aanwezigen: Vink (Vz DB Zuid), Abid (Vz DB Noord)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER stelt vast dat er sprake is van een quorum en heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering RO. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mede dat de indeling van de zaal tijdelijk gewijzigd is in verband met de verbouwing van de raadszaal. Hierdoor is deze zaal nu ook in gebruik als raadszaal en dat vraagt wat flexibiliteit van de aanwezigen. Ook deelt de voorzitter mede dat het presidium heeft besloten een intekenlijst te gaan gebruiken voor bijeenkomsten als technische sessies en werkbezoeken, om een beter overzicht te krijgen van de interesse en daadwerkelijke aanwezigheid. Bij bekendmaking van een bijeenkomst op een commissievergadering kan de intekenlijst worden getekend. Bij intekening wordt een commissielid ook geacht te komen, dan wel een vertegenwoordiger te sturen. Het is een pilot die loopt tot het einde van het jaar. Tot slot doet de voorzitter melding van de verhindering van het lid Vos. Wethouder VAN WEYENBERG deelt naar aanleiding van de vraag van het lid Taj over wooncoöperaties mede dat er nog steeds wordt gewerkt aan het aanstellen van een beheerder van het in te stellen fonds bij het Rijk. Deze beheerder zal gaan werken aan de start van het fonds. Naar verwachting wordt dit medio 2026, dus de exacte criteria zijn nog niet bekend.

Het lid TAJ vraagt of de commissie geïnformeerd kan worden als er nieuwe ontwikkelingen zijn vanuit het Rijk. De wethouder zegt toe de commissie te blijven informeren over nieuwe ontwikkelingen op dit dossier. Vervolgens beantwoordt de wethouder de vraag van het lid Von Gerhardt over de gebrekkige voorzieningen op NSDM: het distributieplanologisch onderzoek staat een verruiming van functies toe. Een horecaondernemer is al bezig met een 1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

vergunningsaanvraag en er wordt nagedacht over een extra supermarkt. De wethouder geeft mee dat het proces dat hierbij moet worden doorlopen tijd kost, en dat met name netcongestie in dit gebied een grote uitdaging is. Tot slot bespreekt de wethouder ICL. Tijdens de vorige commissievergadering is aangekondigd dat de wethouder samen met wethouder Scholtes een bezoek zou brengen aan de directie van ICL. Dit gesprek heeft op 27 augustus plaatsgevonden en enkele dagen daarvoor is er een bijeenkomst geweest tussen ICL en bewoners. De wethouders hebben bij ICL gemeld dat overschrijdingen van de uitstoot van zoutzuur voor de gemeente onacceptabel zijn. ICL heeft hierop medegedeeld dat ze dit met een aantal maatregelen gaan oppakken. De wethouders hebben aangegeven dat plannen uiteraard worden verwelkomd, maar dat het zaak is dat deze plannen worden gerealiseerd, en dat daar grote haast bij is. Er zijn nog innovatiegelden beschikbaar die hiertoe wellicht kunnen worden aangewend. De conclusie is dat het college zich grote zorgen maakt over het tempo waarmee dit probleem wordt opgelost. Hierbij speelt ook nog de discussie tussen de omgevingsdienst, de Provincie en ICL. De Provincie is namelijk de toezichthouder en niet de gemeente, en heeft aan ICL een aantal lasten onder dwangsom opgelegd. De discussie gaat over de vraag of de metingen waarop de lasten zijn gebaseerd stand houden.

Dit leidt tot vertraging en niet noodzakelijkerwijs tot vertrouwen. De wethouder deelt mede dat enkele minuten voor het begin van deze commissievergadering op de website van de Provincie Noord-Holland het bericht is geplaatst dat het besluit van de omgevingsdienst om een dwangsom op te leggen aan ICL in stand wordt gehouden, en dat de bezwaren van ICL ongegrond zijn verklaard. De totale dwangsom is op dit moment € 500.000,De gemeente is aangaande ICL geen toezichthouder, maar de wethouder heeft na het overleg met ICL aan zowel de Provincie als de omgevingsdienst de steun van de gemeente toegezegd als het gaat om het zeer streng toezien op de vergunning van ICL, en ook de aanscherping van deze vergunning waaraan nu wordt gewerkt. De VOORZITTER meldt dat alle commissieleden na de vergadering van harte welkom zijn bij een bijeenkomst waarin zowel de Kinderraad als de Jongerenadviesraad worden voorgesteld. c. Vaststellen agenda Voor punt 4 zijn geen aanmeldingen, dus dit wordt zowel in deze vergadering als in de raad gehamerd. Punt 6 wordt op verzoek van het CDA doorgeschoven tot een nog nader te bepalen vergadering, als de schriftelijke vragen zijn beantwoord. Punt 8 wordt afgevoerd omdat het vanochtend in de commissie WV is besproken. Punt 9 wordt doorgeschoven. Punten 10, 11 en 12 worden gevoegd besproken.

Punten 13 en 14 worden, ondanks een eerder verzoek tot voeging, toch apart besproken. De agenda is vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 25 juni 2025 Het verslag van de openbare RO-vergadering d.d. van 25 juni 2025 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Actielijst en langetermijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen aanmeldingen ontvangen voor bespreking. 2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

f. Tkn-lijst Op verzoek van de leden Veenhoff en Emmerik wordt tkn-stuk 5 geagendeerd. Op verzoek van het lid Havelaar wordt tkn-stuk 3 geagendeerd. Op verzoek van het lid Havelaar wordt tkn-stuk 12 geagendeerd. Op verzoek van het lid Emmerik worden tkn-stuk 11 en 16 geagendeerd, omdat ze direct raken aan thema’s die voor de PvdD belangrijk zijn. Op verzoek van het lid Veenhoff wordt tkn-stuk 13 geagendeerd, omdat haar vraag nog niet volledig beantwoord is. Op verzoek van het lid Staartjes wordt tkn-stuk 15 geagendeerd, omdat het zonde zou zijn het niet te bespreken. De VOORZITTER roept de leden op om eventuele technische vragen op voorhand te laten beantwoorden, en om de verzoeken tot bespreking van tkn-stukken meer inhoudelijk te onderbouwen. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen apart ingekomen stukken. 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte, de spreektijden gaan vanaf nu lopen. b. Inspreekmoment publiek. Er hebben zich negen insprekers gemeld en zij krijgen allen drie minuten spreektijd. Insprekers dienen zich te richten tot de commissie (niet de wethouder), en het is niet toegestaan de namen van ambtenaren te noemen. Bij punt 2b, tkn 3: Wijgert VAN AS spreekt in namens Vereniging Herstructurering Food Center Amsterdam.

Hij refereert aan de raadsinformatiebrief van 7 juli jongstleden, en betreurt dat er geen hoor en wederhoor is toegepast en dat genoemde brief eenzijdige en onvolledige informatie bevat. De tijdelijke erfpachtuitgifte voor de bouw aan de ontwikkelaar heeft inmiddels plaatsgevonden, en dit najaar kan worden gestart met de bouw van de eerste fase. De ondernemers van het Food Center zijn van mening dat hun grondposities door de gemeente zijn weggegeven aan de ontwikkelaar. Uit de akte van levering blijkt niet dat teruglevering van de gronden door de gemeente af te dwingen is. De ondernemers hebben van de ontwikkelaar nog geen definitieve prijs of planning ontvangen, en verkeren in het ongewisse over wat er gaat gebeuren. Wel wordt er door de ontwikkelaar alvast een duur en onbruikbaar bedrijfsgebouw gerealiseerd. De ondernemers zijn niet tegen het bouwen van nieuwe woningen, maar met deze stappen komen er veel meer woningen op het Food Center dan beoogd. De economische waarde en werkgelegenheid van het Food Center nemen af, en de logistieke druk op de stad neemt toe. Ruim vijftig ondernemingen met 2600 werknemers voelen zich door de gemeente en de ontwikkelaar al zes jaar aan het lijntje gehouden.

De Vereniging Herstructurering Food Center Amsterdam doet dan ook een beroep op de commissie om haar verantwoordelijkheid te nemen en deze ontwikkeling op een juiste manier in te vullen. Desgevraagd zegt inspreker dat de ruimte die eerder was geregistreerd voor bedrijven nu gebruikt gaat worden voor meer woningen dan die waren voorzien in het plan. Gevraagd naar wat de inspreker verwacht van de commissie, antwoordt hij dat oorspronkelijk de ontwikkelaar, de gemeente en de ondernemers gezamenlijk aan tafel 3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

zaten. Nu gaat het gesprek buiten de ondernemers om, en het is dringend gewenst dat de ondernemers weer deel gaan nemen aan deze gesprekken. Overigens staan de gesprekken vanaf vorig jaar augustus al on hold. Desgevraagd deelt inspreker mede dat van het oorspronkelijk afgesproken bruto metrage van 95.000 netto ongeveer 68.000 vierkante meter overblijft. In de overeenkomst tussen gemeente en ontwikkelaar staat duidelijk dat het metrage kan worden teruggebracht naar 50%. Bij punt 2b, tkn 5: Lucie SNOEKER spreekt in op persoonlijke titel over de raadsinformatiebrief over het voorkeursscenario voor stadslandbouw in de Lutkemeerpolder. De wethouder schrijft in de voordracht dat hij met alle relevante partijen heeft gesproken, maar hij heeft ondanks een verzoek daartoe nog niet gesproken met Voedselpark Amsterdam, een burgerinitiatief met een achterban van 25.000 mensen en meer dan vijftig organisaties. Dit gesprek vindt pas plaats op 19 september. Scenario 3, de 14 hectare die zijn gevonden voor stadslandbouw, is in het bestemmingsplan van 2013 al juridisch en planologisch vastgelegd. Kavel N6 was reeds voorzien als stadslandbouwgrond en/of natuurontwikkeling. Dit blijkt uit het Ruimtelijk Kader Lutkemeerpolder kavels N3, N5 en N6, dat het college op 5 juli 2022 heeft vastgesteld.

Voedselpark Amsterdam mist in de stukken kavel N3, met zwaar vervuilde grond, ook bedoeld voor stadslandbouw. Bij de stukken zit bijlage 6, de brede welvaartsscan, die bedoeld is om de waarde van stadslandbouw tegenover bedrijventerreinen in de polder te concretiseren. Dit is geen objectief instrument, methodologisch klopt er weinig van en er klopt helemaal niets van de pilot waaraan zij meededen. Inspreker vraagt de aandacht voor bijlage 8: de reactie van Voedselpark op de scan. De stukken bevatten vijf scenario’s en scenario 3 is al geregeld. Wat Voedselpark Amsterdam betreft wordt het een combinatie van scenario's 2 en 4 samen, waardoor de resterende grond in de polder voor landbouw behouden blijft. Dit is geheel in overeenstemming met de koersnota Gezonde bodem 2023 van de stad. Amsterdam wil de ambities uit de omgevingsvisie waarmaken, wil voldoen aan de Europese richtlijnen en het nationaal programma Water en Bodem sturend. De bodem wordt erkend als natuurlijk kapitaal, waardoor cruciale bodemfuncties optimaal worden beschermd en behouden blijven voor de toekomstige generaties. Op 14 april jongstleden is het onderzoek van NautaDutilh uitgekomen: (Klimaat) Verplichtingen gemeente Amsterdam algemeen kader en bijzondere wetten. In dit onderzoek is de klimaatzaak Vanuatu nog niet meegenomen.

Inspreker vraagt zich af of het blijven volharden in het vernietigen van de vruchtbare bodem van de polder niet in strijd is met het onderzoek, met de strekking van de Omgevingswet, het besluit Activiteiten Leefomgeving, de artikelen 2 en 8 van het Europees verdrag voor de rechten van de mens. Voedselpark Amsterdam stelt aan de gemeente voor om de 70 miljoen euro die niet uit het Vereveningsfonds kan komen, samen te gaan zoeken. Men is al bezig met een plan van aanpak. Desgevraagd geeft inspreker aan dat Voedselpark Amsterdam de wethouder graag hadden willen spreken voor het verschijnen van de stukken. Men is bereid om dit gesprek zo spoedig mogelijk te laten plaatsvinden. Bij punt 2b, tkn 5: Annet TERPSTRA spreekt in als bewoner van Nieuw-West. Zij vraagt zich af wat de winst is voor de bewoners van Nieuw-West als de Lutkemeerpolder is volgebouwd met bedrijfshallen en distributiecentra. Nieuw-West is een kinderrijk stadsdeel met 160.000 inwoners, met een prognose van 200.000 inwoners voor 2050. Het ligt ingeklemd tussen vijf snelwegen, onder de rook van Schiphol en van de havens. Door de woonwijken ligt een 70-kilometerweg waar de gemiddelde snelheid 80 kilometer per uur is. Het ov wordt ontvlecht en het pontje vaart volgend jaar voor het laatst. In Nieuw-West liggen de gezonde levensjaren een stuk lager dan in de rest van de stad.

De afgelopen drie jaren is een klimaatbos beloofd. Elke wijk zou een mini-milieustraat krijgen, maar dit is niet gerealiseerd en de ene na de andere voorziening verdwijnt. In de wijk De Punt, die grenst aan de Lutkemeerpolder, is veel armoede, veel gestapelde problematiek en meer dan zes zorginstellingen die voor veel overlast zorgen. Ook de situatie in de Lutkemeerpolder zelf 4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

is onveilig. Als de avond valt, is de straat het domein van sekswerkers, lachgasgebruikers en straatracers. De eenzijdige bedrijvigheid zal veel verkeer trekken en de lucht nog meer verontreinigen. In Nieuw-West lagen de opkomstcijfers bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 schrikbarend laag, in Osdorp onder de 20 procent. Ondanks de steun van meer dan 25.000 inwoners voor behoud van de Lutkemeerpolder is er tot nu toe nog geen wethouder komen kijken, en inspreker vraagt zich af waarom er nog burgerberaden worden gehouden. De Lutkemeerpolder is een perfecte plek om eerdere gemaakte beloften te realiseren: een ecologisch woonwerkgebied waarbij de bodem gespaard blijft en stadslandbouw mogelijk is. Doorbouwen en volbouwen met bedrijfshallen staat gelijk aan ecocide. De gemeente vernietigt moedwillig de laatste vruchtbare grond van Amsterdam en speelt met de gezondheid van de Amsterdammers en hun nageslacht. De bewoners van Nieuw-West roepen op tot een onmiddellijke bouwstop, een pauze van een jaar, waarin alle belangen en alle mogelijkheden opnieuw gewogen kunnen worden. Desgevraagd bevestigt inspreker dat er geen wethouder is geweest. De burgemeester overigens wel. Inspreker vraagt om nogmaals te kijken naar andere opties voor de Lutkemeerpolder dan stadslandbouw of bedrijventerreinen. Desgevraagd deelt inspreker mede dat er veel bedrijfsruimte rondom Sloterdijk leeg staat.

Ook wordt er niet gesproken over gestapeld bouwen opdat er meer ruimte overblijft voor ecologische initiatieven. Bij punt 3: Henk GOSSINK spreekt in namens de Bond van Volkstuinders. Het investeringsprogramma voor de Nieuwe Kern heeft gevolgen voor de volkstuinen. Ons Lustoord raakt een derde kwijt en Nieuw Vredelust gaat in zijn totaliteit verdwijnen. Niet alleen houdt hiermee een complete levendige vereniging op te bestaan, maar er verdwijnt ook veel mooi groen. De Bond heeft een stedenbouwkundige gevraagd om alternatieven te actualiseren, die eerder op basis van plusminus 4800 woningen zijn voorgelegd aan de gemeente Ouder-Amstel. Nu is er een doorrekening van gemaakt op basis van 6200 woningen, en de Bond is op basis van gesprekken met deze stedenbouwkundige tot twee conclusies gekomen. De eerste is dat het niet nodig is het bestaande groen te vernietigen. En het tweede is dat met een kleine wijziging in het hele plan er 2600 woningen gerealiseerd kunnen worden, de Nieuwe Vredelust in zijn geheel kan worden behouden, en tegelijkertijd het plan ook voordeliger wordt voor de gemeente. De Bond van Volkstuinders stelt dit alternatief aan de commissie ter beschikking.

Het verzoek aan de commissie is om het college mee te geven dit alternatief bij de investering volwaardig mee te nemen, zodat de bewoners die er komen een betere plek krijgen, de vereniging behouden blijft en de monumentale bomen die er staan ook kunnen blijven staan. Desgevraagd deelt inspreker mee dat de wijziging inhoudt dat er wat meer variatie komt in de bouw, dat er wat compacter gebouwd gaat worden, met inachtneming van de marges die gebruikelijk zijn. Gevraagd naar hoe het overleg tussen gemeente en volkstuinders is verlopen, antwoordt inspreker dat er open en constructieve gesprekken zijn gevoerd. Waar het wringt, is dat aan de volkstuinders gevraagd is om mee te gaan met de visie van de gemeente, terwijl zij ook andere mogelijkheden wilden verkennen. Bij punt 3: Erica SCHOEN spreekt in namens Tuinpark Nieuw Vredelust. Inspreker is voorzitter van deze vereniging, die door de vorige inspreker is genoemd als het tuinpark dat bij de bestaande plannen vernietigd zal worden. Het alternatief dat door vorige inspreker is aangedragen is in feite geïnitieerd door uitspraken van wethouder Van den Burg in 2017. Er zijn toen twee toezeggingen gedaan, namelijk dat er geen spade de grond in zou gaan voordat er een definitief plan zou liggen.

Ook is er toegezegd dat er gekeken zou worden of de tuinparken behouden zouden kunnen blijven, en hoeveel woningen er dan gerealiseerd zouden kunnen worden. Op dat moment ging het nog over 4500 woningen. Dit aantal is tussentijds bijgesteld naar 5400 en nu naar 6200. Dat is voor de vereniging de reden geweest om de plannen opnieuw laten doorrekenen, en er blijkt realisatie mogelijk met behoud van de volkstuinen en met behoud van de kwaliteit van het biodiverse groen. Er komt niet alleen een oost-westverbinding in het groen, maar ook een 5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

noord-zuidverbinding, en er hoeft geen ecoduct aangelegd te worden. De vereniging denkt dat dit een win-winsituatie is voor iedereen. Bij het opheffen van een tuinpark raken leden niet alleen hun tuinen kwijt, maar ook de sociale cohesie en een belangrijke ontmoetingsplek gaan verloren. De vereniging verzoekt derhalve de commissie om serieus naar het nu aangedragen alternatief te kijken en de wethouder te verzoeken het mee te nemen bij de besluitvorming. De VOORZITTER meldt dat het voorgedragen alternatief is afgedrukt en klaarligt om door de commissieleden mee te nemen. Bij punt 7: Koen DE LANGE spreekt in namens de Stichting Erfpacht Belang Amsterdam (SEBA). In een raadsbrief op 6 juni jongstleden heeft de wethouder de SEBA beticht van het verspreiden van onjuiste informatie. Inspreker heeft daar op 16 juni een raadsadres over ingediend. In de bevestiging van ontvangst die inspreker hierover ontving, werd gemeld dat deze raadsbrief bij de eerstvolgende commissievergadering aan de raadscommissie beschikbaar zou worden gesteld. Het raadsadres is echter tot op heden door inspreker niet aangetroffen en het agendapunt staat op dit moment geagendeerd. En ook bij de agendapunten staat het raadsadres niet genoemd. Inspreker vraagt zich af of de gemeenteraad het raadsadres überhaupt ontvangen heeft.

Het erfpachtdossier loopt al sinds 2007, en de raadsinformatiebrief die het betreft gaat over een analyse die de SEBA gedaan heeft. Uit deze analyse blijkt dat de komende jaren bijna 10.000 Amsterdammers ernstig in die financiële problemen komen, en daar moet iets aan gedaan worden. Desgevraagd licht inspreker de inhoud van het raadsadres toe: het college heeft in de raadsinformatiebrief een ongepaste aantijging richting de SEBA geplaatst. De SEBA wil dat de raadsinformatiebrief wordt gerectificeerd en dat het college excuses maakt aan de SEBA. Inhoudelijk gezien heeft de SEBA de analyse juist uitgevoerd en aangetoond dat er een veel grotere groep erfpachters is die niet overstapt naar eeuwigdurende erfpacht dan gedacht, iets dat in de raadsinformatiebrief overigens wordt bevestigd. Verder is er een veel grotere canonsprong dan gedacht voor veel mensen die niet zijn overgestapt, en daarover rept de raadsinformatiebrief niet. In de raadsinformatiebrief staat dat de analyse van de SEBA die in krantenartikelen wordt aangehaald geen waarheidsgetrouw beeld geeft, en dat is opzettelijk misleidend van het college. De VOORZITTER deelt mede dat er uitgezocht gaat worden waar het raadsadres gebleven is, want dat hoort bij de raadsstukken te zitten. Dat moet dan zo snel mogelijk worden rechtgezet. Bij punt 13: Jint DE GROOT spreekt in namens TEEGHEN groep.

Ruim twee jaar geleden is door de raad toegezegd een onafhankelijk bouwkundig onderzoek uit te laten voeren naar de plotselinge verzakking van panden aan de Van Eeghenstraat. Dat onderzoek moest duidelijkheid geven over de staat van het gebouw, over risico's voor de veiligheid en leefbaarheid. Ook het stadsdeel Zuid was geïnteresseerd naar de resultaten van dit uit te voeren onderzoek. Ondanks verschillende toezeggingen is het onderzoek tot op heden niet uitgevoerd. Er is geen rapport, geen planning, geen terugkoppeling naar de bewoners of naar de raad. De advocaat van de projectontwikkelaars van de panden heeft bevestigd dat er geen sprake is van enige toezegging. Wel is door Waternet een rapport opgesteld maar dat staat los van deze toezegging voor een onafhankelijk bouwkundig onderzoek naar de oorzaak van de verzakking. Bewoners worden gedwongen procedures te starten, waarin ze gedoemd zijn het onderspit te delven. De burgemeester zegt in dat licht dat de bewoners niet tegen hun verlies kunnen, de stadsdeelvoorzitter zegt dat de bewoners maar hun eigen fundering moeten vernieuwen. Wel is een schadeclaim als gevolg van het handelen van stadsdeel Zuid na jarenlang juridisch gevecht toegekend aan een bewoner van de Koningslaan. Het stadsdeel ontkent dat grote ondergrondse bouwprojecten negatieve consequenties hebben voor de omgeving.

Inspreker vraagt zich af waarom er niet Amsterdambreed, zoals in West, wordt ingezet op een gezonde samenleving. In de straat is een kelder van 400 vierkante meter gebouwd voor vijf auto's. Even verderop, 600 vierkante meter voor zes auto's. Het genoemde onafhankelijk bouwkundig onderzoek dient nu te worden uitgevoerd, en de resultaten moeten transparant gedeeld worden met 6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

de raad en de bewoners. De burgemeester heeft toegezegd het vertrouwen in de overheid terug te winnen, nu ligt er een open kans om dat te doen. Gevraagd naar de mededeling dat het bouwkundig onderzoek er pas komt als alles er staat, merkt inspreker op dat er dan niet meer onderzocht kan worden, omdat de graafwerkzaamheden nu plaatsvinden. De projectontwikkelaar heeft medewerking toegezegd, dus nu is het moment daar om het onderzoek te starten. Desgevraagd deelt inspreker mede dat de parkeernorm in de parkeerkelders met 400 procent wordt overschreden en dat er geen handhaving plaatsvindt. Deze overschrijding heeft overigens ook gevolgen voor de verkeersveiligheid omdat er veel meer auto’s, vaak achteruit, over de stoep rijden om via het fietspad op straat te komen. Bij punt 15: Richard DE GOOIJER spreekt in namens Vereniging de Verademing, en uit zijn zorgen over het aanstaande zoneringsplan Het Groene Veld. Jaarlijks zetten zich vrijwilligers hier meer dan 38.000 uur in en vinden 40.000 bezoekers hun weg naar deze plek. Het is iedere dag toegankelijk van 9 uur tot 11 uur s' avonds. Met meer dan tweehonderd activiteiten per jaar, van workshops en buurtinitiatieven tot het eetcafé, is het een inclusieve plek waar organisaties en bewoners elkaar kunnen versterken.

Cultureel is Het Groene Veld een vrije ruimte, een stukje erfgoed dat Amsterdam typeert als een vrije en creatieve stad. Vrijwel alle vrijwilligers doen hun werk aan Het Groene Veld naast werk en bijvoorbeeld ouderlijke verantwoordelijkheden. Deze groep is er direct bij storing of onraad, en onderhoudt contact met de buurt. Het Groene Veld wordt op het moment wel veel, maar bewust niet heel intensief gebruikt. Enerzijds komt dat doordat er substantiële investeringen nodig zijn om het terrein verder te ontwikkelen, en met een tijdelijke status is daar geen financiering voor te vinden, anderzijds omdat de vereniging vindt dat er altijd vrije ruimte moet blijven, dat ruimte ongeclaimd blijft totdat een nieuw idee geboren wordt. Dit is fundamenteel voor innovatie, voor initiatieven uit de buurt, kunstenaars, jonge makers en voor de samenleving in haar geheel. In september starten de gesprekken over de toekomst van Het Groene Veld. Er zal geprobeerd worden naast de centrale van Vattenfall twee rugbyvelden van een hectare elk met bijbehorende voorzieningen te voorzien, ruimte voor recreatie en groen, en een EWW op de resterende 5 hectare in te passen. In 2020 was uitgangspunt voor de realisatie van een EWW in 2020 nog 5 hectare.

De zorg van de vereniging is dat kwetsbare zaken als groen, cultuur, vrije ruimte en vernieuwende ideeën als een EWW verdrukt zullen worden door andere, gevestigde belangen. De vereniging rekent op de commissie om zich in te zetten voor realisatie van een levensvatbare EWW. Bij punt 15: Luc WALLET, die op de lijst is vermeld als inspreker, is vertraagd en daarom spreekt Kevin BURTON in namens de RCA – Rugbyclub Amsterdam. Inspreker is oprichter van RCA en vertelt over zijn persoonlijke passie voor de sport en de kernwaarden ervan: respect, discipline, samenwerking, passie en gemeenschap. RCA is uitgegroeid tot een vereniging van 160 leden die beschikt over slechts een veld, bij voetbalvereniging De Meteoor. De samenwerking met De Meteoor verloopt goed, alleen is er te weinig ruimte voor RCA, waar dit najaar ook nog 22 nieuwe leden zullen toetreden. Ook is een samenwerking beoogd met de inclusieve rugbyvereniging Amsterdam Lowlanders, maar ook voor hen is er geen exclusieve ruimte beschikbaar. Zij moeten het doen met beschikbare plekken in onder andere Amstelveen. Inspreker vertelt een persoonlijk verhaal over een jongere die enorm is opgebloeid sinds hij lid is geworden van de RCA. Dat geeft de motivatie om te willen groeien als vereniging. Op 16 oktober 2024 heeft de stadsdeelraad Noord vastgesteld dat voor de RCA twee velden en een clubhuis zijn voorzien.

Nu, bijna een jaar later, is er nog geen duidelijkheid over het definitieve plan. De samenwerking met Vereniging de Verademing verloopt goed, en de RCA hoopt dat het advies van de stadsdeelraad Noord zal worden gevolgd en dat er op Het Groene Veld voor augustus 2026 twee rugbyvelden en een clubhuis zullen zijn gerealiseerd. Gevraagd naar het belang van twee volwaardige rugbyvelden, omdat het college eerst wil inzetten op een rugbyveld en een multifunctioneel veld en dan kijken hoe de vereniging zich ontwikkelt, antwoordt inspreker dat de RCA dit najaar ruim 180 leden telt, 7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

en samen met de Amsterdam Lowlanders 480. Ook wordt er gewerkt met jonge delinquenten, waarbij het succespercentage 95% bedraagt. Om dit te kunnen blijven doen is er ruimte nodig. Desgevraagd zegt inspreker dat de RCA bereid is het tweede veld te delen met andere activiteiten, zoals het houden van clinics, of het beoefenen van andere sporten op het veld. Het veld kan zeven dagen in de week benut worden, ook ’s avonds. Desgevraagd vertelt inspreker dat rugby met de eerder genoemde kernwaarden een grote invloed heeft op Amsterdam. Het brengt jongeren discipline en respect bij, en over de tijd wordt op dit gebied ook verandering op straat gezien. Naar aanleiding van een vraag of hij weet hoe het komt dat het proces zo traag verloopt, geeft inspreker aan dat hij dat niet weet, maar dat hij aan de raad vraagt om snel duidelijkheid te scheppen over de toekomst van de RCA op Het Groene Veld. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten gemeld. d. Rondvraag Het lid VAN MUNSTER dankt de wethouder voor zijn stellingname aangaande ICL en vraagt of de gemeente een beeld heeft van de erfpachtsituatie in het gebied en wat de plannen zijn voor wanneer de erfpachtcontracten aflopen. Wethouder VAN WEYENBERG antwoordt dat het contract in deze concrete situatie loopt tot 2040, en dat dat ook de einddatum zal zijn.

Het lid VAN MUNSTER concludeert dat ICL tot uiterlijk 2040 in het gebied gevestigd zal zijn, maar merkt op dat er natuurlijk meer bedrijven in het gebied zijn die voor overlast zorgen. Hij verzoekt de wethouder een overzicht van de erfpachtsituatie in het gebied, en een uitspraak over wat de gemeente met de contracten van plan is wanneer ze aflopen. De wethouder geeft aan dat hij zo’n overzicht niet paraat heeft en dat hij dat niet uit de losse pols wil geven. Het overzicht zal in een later stadium worden opgeleverd. Verder geeft de wethouder nog aan dat het hebben van een einddatum, in het geval van ICL 2040, waakzaamheid vraagt om erop toe te zien dat de noodzakelijke investeringen worden gedaan om aan de vergunning te blijven voldoen. Het lid EMMERIK toont zich verheugd over de nu bevestigde lasten onder dwangsom, en vraagt hoe de bewoners beschermd gaan worden bij nieuwe overschrijdingen, mocht ICL in beroep gaan. Zo’n beroepsprocedure kan immers maanden of zelfs jaren duren. Wethouder VAN WEYENBERG begrijpt de zorg die ten grondslag ligt aan deze vraag en legt uit dat verdere stappen en zwaardere instrumenten in principe dienen te worden genomen door de toezichthouder. Wat de gemeente hierin kan doen is de toezichthouder ondersteunen en aanmoedigen om de stevige lijn vol te houden, en het bedrijf herinneren aan de geuite voornemens tot verbetering.

Overigens komt er begin oktober een nieuwe omgevingsvergunning. Die wordt door de omgevingsdienst toegelicht in het bijzijn van het provinciale bestuur. Het lid LOCHTENBERG geeft aan dat er in het coalitieakkoord van 2022 een onafhankelijke erfpachtbeleidscommissie en -geschillencommissie zijn aangekondigd. Deze zijn al besproken in de commissie en de raad, maar ze zijn er nog niet. Hoe lang duurt het nog voordat deze commissies worden aangesteld? Wethouder VAN WEYENBERG meldt dat in de raadsinformatiebrief van vandaag de commissies en namen bekend worden gemaakt. Het lid LOCHTENBERG vraagt of de wethouder een concrete datum kan noemen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

De wethouder geeft aan dat hij die niet paraat heeft, maar dat die in de brief staat vermeld. Het lid VEENHOFF heeft nagezocht wat er is gebeurd rondom het bouwkundig onderzoek in de Van Eeghenstraat, dat ook door de inspreker bij tkn-punt 13 is genoemd. Op 27 november 2024 is de toezegging gedaan. Er is een vergunning verleend en er is gestart met de bouwwerkzaamheden, en het lid is benieuwd wat nu de status is van de toezegging voor een bouwkundig rapport. Wethouder VAN WEYENBERG meldt dat er vanmiddag breder wordt doorgepraat over bouw, ook in aanwezigheid van de stadsdeelvoorzitter Zuid. Wat betreft dit dossier is er in het voorjaar van 2025 een onderzoek uitgevoerd door Fugro, een onafhankelijk bedrijf, naar de oorzaak van de verzakking. Het is dus niet zo dat het onderzoek nog moet starten, het wachten is op het rapport van Fugro met de conclusies. Uiteraard zal dit rapport met de raad worden gedeeld en hoewel er geen exacte datum bekend is, is de verwachting dat het niet lang meer zal duren. Het lid VEENHOFF vraagt naar de investeringsnota die door een inspreker werd genoemd in verband met het deels en helemaal verdwijnen van tuinparken. Als blijkt dat deze investeringsnota tijdens deze vergadering in punt 3 behandeld gaat worden, komt deze rondvraag te vervallen.

BESPREEKPUNTEN Grond en Ontwikkeling 3 Vaststellen van het Investeringsvoorstel De Nieuwe Kern en beschikbaar stellen van een bijbehorend uitvoeringskrediet voor fase 1 (VN2025-007402) De VOORZITTER meldt dat het een raadsvoordracht betreft die is geagendeerd voor de gemeenteraadsvergadering van 17 september. Deze voordracht bevat geheime financiële bijdragen. Op dit moment is er geen behoefte kenbaar gemaakt om deze te bespreken, maar als dat toch het geval is moet er een besloten deel van de vergadering worden belegd. Het lid EMMERIK meldt positieve punten te zien op het gebied van de groene en ecologische ambities voor De Nieuwe Kern. Wel is het wenselijk dat er ook naar de insprekers wordt geluisterd, in dit geval de volkstuinders. Ook is begrepen dat de TAC een neutraal advies heeft uitgebracht, en de vraag is of dat advies openbaar gemaakt kan worden, zodat het kan worden besproken en toegevoegd in de raad. Het lid TAŞLIYURT toont zich verheugd over de 2500 woningen voor het middensegment en vraagt of deze woningen eeuwigdurend zijn voor dit segment. Als dit slechts tijdelijk is, komt er over twintig of dertig jaar weer een tekort in het middensegment. Verder wil het lid weten wat er gaat gebeuren met het positief saldo dat in het voorstel wordt genoemd, aangezien de gemeente als private partij betrokken is bij dit plan.

Het is belangrijk dat deze gelden beschikbaar komen voor het vereveningsfonds, zodat dit fonds robuuster wordt. Verder wordt er in het plan uitgegaan van vier tot acht bouwlagen en het lid vraagt zich af waarom hiervoor is gekozen. Is het mogelijk om dit aantal, gezien de ligging naast goede infrastructuur, uit te breiden naar tien of twaalf lagen, en wat zijn de belemmeringen als dit niet zo is? Het lid MINDERHOUD geeft aan dat het een beetje vreemd voelt om een plan van een andere gemeente te bespreken, en geeft zijn complimenten aan de gemeenteraad van Ouder-Amstel voor het mooie plan. Hij vraagt zich af hoe de keuze voor 30 procent sociale woningbouw in het plan tot stand is gekomen. Het Amsterdamse beleid is 40-4020, maar er is nu sprake van de uitzonderlijke situatie dat het plan niet binnen de gemeente Amsterdam valt, maar dat Amsterdam wel grondpositie heeft. Het lid vraagt zich af of er gepleit is voor 35 of misschien zelfs 40 procent sociale huur. Verder is het lid benieuwd of er afspraken zijn gemaakt over de doorstroom van Amsterdammers naar 9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

middenhuurwoningen in dit gebied, en zo ja hoe die afspraken luiden. Verder is lid blij met D66 op het punt van de eeuwigdurende middenhuur, en sluit daar graag bij aan. Het lid VON GERHARDT vraagt in een interruptie of het lid Minderhoud vindt dat de gemeente in de rol van ontwikkelaar binnen dit project, mag bepalen wat er met de woningen gebeurt. Het lid MINDERHOUD antwoordt dat dit erg afhangt van de ontwikkelaar. Wil deze meer sociale huurwoningen realiseren dan in het beleid staat, dan staat het lid daar achter. Wordt het minder, dan niet. Het lid VON GERHARDT vraagt of de ontwikkelaar zich niet zou moeten voegen naar het beleid van de gemeente waar het plan wordt gerealiseerd. Het lid MINDERHOUD vindt dat er altijd voor geijverd moet worden, ook door de grondeigenaar, dat er zoveel mogelijk betaalbare woningen bij komen. Het lid VON GERHARDT is van mening dat in dit geval de gemeente OuderAmstel de spelregels bepaalt en dat het zuiver is dat de gemeente Amsterdam daar niet haar eigen spelregels oplegt. Het lid MINDERHOUD merkt daarop op dat ontwikkelaars ook bij de gemeente Amsterdam soms in eindeloze onderhandelingen zitten en dat daar dan andere beslissingen kunnen worden genomen. Het lid vindt dat de gemeente haar rol als grondeigenaar serieus moet nemen en moet proberen het onderste uit de kan te halen.

Het lid TAJ sluit zich aan bij de vragen die hiervoor gesteld zijn, en hoewel het jammer is van de 30-40-30-regeling sluit hij zich aan bij het betoog van lid Minderhoud. Het lid signaleert een algemene trend dat er vaak insprekers en bewoners komen met een alternatief plan dat aan alle eisen voldoet, maar dat de gemeente zo’n plan vaak naast zich neerlegt. Het lid merkt op dat het zou schelen als bewoners eerder in een participatietraject betrokken kunnen worden voordat een investeringsnota wordt gemaakt, want dan is het al te laat. Het lid vraag of de wethouder dit ook heeft opgemerkt en wat zijn visie hierop is. Wethouder VAN WEYENBERG merkt op dat de discussie die tijdens deze vergadering op kleinere schaal lijkt op de gesprekken die zijn gevoerd tussen de gemeente Amsterdam en de gemeente Ouder-Amstel. Dit toont aan hoe uniek dit project is en het bijzondere aan deze casus is dat Amsterdam grondbezitter is, maar het gebied is onderdeel van de gemeente Ouder-Amstel. Overigens is voor dit project naast de gemeente Amsterdam ook grond in bezit van NS Vastgoed, VolkerWessels en natuurlijk de gemeente Ouder-Amstel zelf. De wethouder licht nog toe dat dit een groot investeringsvoorstel is, met in totaal 6200 nieuwe woningen volgens het beleid van de gemeente Ouder-Amstel verdeeld in 30% sociaal, 40% middenhuur en 30% vrije sector.

Hoewel deze wijk formeel buiten de gemeentegrenzen ligt, gaat hij veel betekenen voor Amsterdam. Hij gaat verbinding maken en versterken tussen het stadsdeel Zuidoost en de rest van de stad. De woningen worden relatief groot met een gemiddelde van 92 vierkante meter en komen te liggen in een groene wijk. Er zijn de afgelopen jaren veel ingewikkelde gesprekken geweest over een aantal van de oorspronkelijke uitgangspunten. Zo is er uiteraard gesproken over de segmentering en was er in het oorspronkelijke programma ruimte voor 2750 woningen. Driekwart van de volkstuinen zou moeten verdwijnen, De Toekomst zou moeten krimpen. Nu ligt er een voorstel met 6200 woningen, De Toekomst hoeft niet te krimpen, en daarnaast zijn er afspraken gekomen over 330 flexwoningen die volledig in het sociale segment vallen en waar voor 30% statushouders uit Amsterdam een plek kunnen krijgen en waar een voorrangsregeling komt voor veertig jongeren vanuit het stadsdeel Zuidoost. Het wordt een wijk met woningen voor veel mensen die daarin snel kunnen doorstromen. Er zijn geen formele afspraken gemaakt over voorrangsregelingen, maar de wethouder denkt dat veel Amsterdammers hun weg naar deze plek zullen vinden. Wat betreft de volkstuinen dankt de wethouder de volkstuinvertegenwoordigers voor hun goede suggesties.

In het oorspronkelijke plan zou driekwart van de volkstuinen verdwijnen, nu hebben er uiteindelijk 73 geen plek. In antwoord op de vraag van het lid Taj meldt de wethouder dat er al meerdere varianten zijn gemaakt en eigen plannen ingediend, maar die bleken niet te matchen met de structuurvisie van de gemeente Ouder-Amstel. Er zijn dus reeds lang constructieve gesprekken hierover gaande en er is overleg met de volkstuinvertegenwoordigers over bijvoorbeeld de ontwikkeling van het park, de doorgangsroute en wat er gedaan kan worden met mensen die moeten

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

verplaatsen. De volkstuinvertegenwoordiging heeft ook goede gesprekken met de gemeente Ouder-Amstel om de resterende volkstuinders een plek te geven. In antwoord op de vraag van het lid Taşliyurt over de programmering van de middenhuur deelt de wethouder mede dat die niet eeuwigdurend, maar conform het beleid van de gemeente Ouder-Amstel 25 jaar is. De financiën landen niet in de algemene middelen, maar inderdaad in de vereveningsruimte. Maar winstnemingen worden op termijn pas gedaan als ze daadwerkelijk optreden. Voor zaken die per saldo een negatieve exploitatie hebben, wordt meteen een reservering gedaan, maar als er geld binnenkomt, komen de winstnemingen gedurende het traject en niet op voorhand in een keer. Overigens gaat het op contante waarde over 80 miljoen euro. De bepaling van de bouwhoogte waarnaar lid Taşliyurt vroeg, past binnen de programmatische kaders van de gemeente Ouder-Amstel. Wellicht zijn er enkele hoogteaccenten in het gebied, maar de milieueffectrapportage staat, mede vanwege de luchtvaart, verdere verdichting door de hoogte in te gaan niet toe. De wethouder antwoordt op het verzoek van het lid Emmerik om de notitie van de TAC dat hij de exacte spelregels van de TAC niet kent, dus deze vraag meeneemt. Tot slot spreekt de wethouder zijn dank uit aan iedereen die heeft meegewerkt aan dit voorstel.

De VOORZITTER stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en laat optekenen dat dit punt in de raad nog kort besproken zal worden, in het licht van het eventueel toe te voegen stuk van de TAC. Ruimtelijke Ordening 4 Gewijzigd vaststellen bestemmingsplan IJburg 1e fase kavel 124 II, reparatieplan (VN2025-007859) Dit punt is gehamerd en wordt overgeslagen. Grond en Ontwikkeling 5 Bespreken van de afdoening toezeggingen m.b.t. PFAS-vervuiling in het water van het Amsterdamse Bos en gebruik van staalslakken (VN2025-010224) Het lid EMMERIK vertelt dat in artikel 13 van de Wet bodembescherming de zorgplicht voor de bodem staat. Voorkomen moet worden dat de bodem verontreinigd raakt en dat, als dat toch gebeurt, de verontreiniging zoveel mogelijk moet worden verwijderd. Nu is officieel vastgesteld dat de zorgplicht is overtreden bij de toepassing van Duomix in het Amsterdamse Bos. Duomix is een bouwstof die voor 85% uit staalslakken bestaat en vol zit met schadelijke stoffen en zware metalen. Ondanks alle onderzoeken en signalen, ondanks de vastgestelde verontreiniging is de conclusie van de omgevingsdienst nu dat het blijft liggen. Waar dit eigenlijk op neerkomt, is dat de schade al is aangericht en dat verwijderen te weinig winst oplevert. Daarmee betaalt de natuur de prijs voor jarenlang wegkijken.

Al in 2000 waarschuwde een bodemrapport dat dikke lagen staalslakken in het westelijk havengebied schadelijk waren voor bodem en grondwater. Daarbij komen de bevindingen die door Nieuwsuur, Follow the Money en andere onderzoeken aan het licht zijn gebracht. Toch is tussen 2021 en 2023 nog 11 kilometer pad aangelegd met Duomix in het Amsterdamse Bos. Kinderen spelen daar, honden lopen daar, mensen wandelen daar. PFAS is aanwezig in de bodem en het water van het bos en de Nieuwe Meer. Deze stoffen breken niet af, blijven zich opstapelen en vormen daarmee een groot risico voor bodemwater, dieren en mensen. Het lid vraagt van de gemeente een proactieve toepassing van de zorgplicht. Alles verwijderen en saneren is begrijpelijkerwijs onhaalbaar is, PFAS is heel moeilijk te verwijderen. Maar dit mag niet de nieuwe realiteit worden, met een bos waar zware metalen uitspoelen naar bodem en grondwater, waar bodemleven wordt aangetast. De vragen aan de wethouder zijn: welke 11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

vervolgstappen worden er genomen op basis van deze onderzoeksuitkomsten, wat is de huidige staat van de inventarisatie van locaties waar staalslakken en mogelijk PFAS zijn toegepast, en is de wethouder bereid zich stevig uit te spreken in Den Haag voor een permanent verbod op deze giftige bouwstof en kan ervoor gezorgd worden dat dit nooit meer wordt gebruikt in Amsterdam? Het lid VEENHOFF is blij dat er ook nu een goed onderzoek ligt, maar heeft grote moeite met de beslissing van de omgevingsdienst om de vervuilde stof te laten liggen. De vervuiling tast het bodemleven aan en het is niet acceptabel om daar gewoon dan maar bij te gaan staan kijken. Ook is het lid bezorgd over het insleeprisico, dat de stof onder de schoenen wordt meegenomen naar binnen. De stoffen waar het om gaat zijn vanadium en chroom, en dat zijn zodanig schadelijke stoffen dat men in huis zijn schoenen moet uitdoen. Dit is telefonisch aan het lid bevestigd door een toxicoloog. Uit het onderzoek is niet gebleken over welk chroom het gaat, maar het zou kunnen gaan om chroom-6 en dat is ernstig kankerverwekkend. Het lid legt voor aan de wethouder dat er een algemeen verbod op het gebruik van staalslakken moet komen, in vervolg op de meldplicht die er nu is. In juli is op nationaal niveau vergunningplicht tijdelijk ingevoerd. voor niet-vormgegeven bouwstoffen, waar Duomix onder valt.

De gemeente Amsterdam moet een staalslak- en PFAS-vrije gemeente worden. Het tweede punt betreft de staalslakken die er nu liggen. Daarover moet duidelijk en eerlijk worden gecommuniceerd met de Amsterdammers. Er moeten afwegingen gemaakt kunnen worden over bijvoorbeeld het uitdoen van schoenen, en het controleren of er bij kinderen niets in de zakken zit. Het is wenselijk dat in kaart wordt gebracht waar Duomix ligt. Als derde punt is op korte termijn een onderzoek naar chroom-6 gewenst, alsmede een pH-test in de plassen. Door de verandering in zuurgraad kunnen die plassen brandwonden opleveren. De resultaten van deze test dienen dan aan de GGD worden voorgelegd. Het vierde punt betreft het opruimen. Er is meer inzicht gewenst in mogelijke scenario’s, de kosten en wie het gaat betalen. Het lid ALBERTS is het eens met de vorige bijdragen, gaat die niet herhalen en pleit voor een algemeen verbod. Voor de vervuiling die al aanwezig is moet heel duidelijk worden wat ermee gaat gebeuren. De vraag aan de wethouder is of het beknopte monitoringsplan, dat in een brief van de omgevingsdienst van 1 mei is aangekondigd voor 1 september, er inmiddels is. Het lid KONINGS stelt dat de rapporten die inmiddels zijn ontvangen veel vragen oproepen. Zo stelt de gemeente dat de waarden van PFAS en PFOA nergens boven de RIVM-waarden uitkomen.

Volgens deze normering hoeft de vervuiling dan niet verwijderd te worden, maar het betekent niet dat de grond niet heel sterk vervuild is. De grond uit het Amsterdamse Bos is volgens de helft van de onderzoeken niet geschikt voor een natuurgebied of landbouw, en een groot deel van de grond op de bodem van de Amstelveense Poel is nergens meer voor te gebruiken. Uit het rapport van Stantec blijkt dat in water van een meetpunt in het Amsterdamse Bos een hoge concentratie PAK gemeten is. Dit is een kankerverwekkende stof, en dat is mogelijk een derde probleem naast het voorkomen van PFAS en staalslakken. In het onderzoek van RSB zijn drie paden onderzocht die in 2018, 2022 en 2023 zijn verhard met staalslakken. De omgevingsdienst heeft geconcludeerd dat opruimen geen zin meer heeft omdat het kwaad al is geschied, maar het blijkt dat de schade aan de bermen van de nieuwe paden nog een stuk minder is dan die aan het pad uit 2018. Het lid stelt voor om daar de vervuiling te verwijderen, voordat er nog meer chroom en vanadium in de bodem terechtkomt, en hoort graag wat de wethouder hiervan vindt. Tot slot is er in 2024 een proefpad aangelegd met graustabiel, waarbij de gemeente niet wist dat dit mengsel voor 30% uit staalslakken bestaat.

Hoe kan het dat de gemeente dit niet wist? En waarom wordt dit pad wel verwijderd, terwijl paden van Duomix van ongeveer dezelfde leeftijd wel blijven liggen? Het lid ABOELKASEM is bezorgd over de aanwezigheid van PFAS en andere stoffen in het water, met name in het Amsterdamse Bos. Met name de zuivering van het water wordt steeds duurder en ingewikkelder, en ook al zou de aanwezigheid van deze stoffen in het water nu geen directe gezondheidsrisico’s opleveren, ze zijn er wel en de druk op de watervoorzieningen en de kosten van de waterzuivering zullen alleen maar toenemen. De vraag is hoe de wethouder aankijkt tegen de druk op de waterzuivering in de licht van de vervuiling en de toenemende waterschaarste. 12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

Wethouder VAN WEYENBERG begint met de vraag van het lid Aboelkasem. Hij geeft aan dat hij de vraag onderschrijft, en dat hij hier door het waterschap Rijnland over wil worden geïnformeerd. Hij zal het waterschap hier zelf over zal benaderen, dat levert hopelijk antwoorden op die tot nu toe zijn uitgebleven. Ook de wethouder vindt dat PFAS ogenblikkelijk verboden moet worden, en hij betreurt dat er nog steeds geen Europees verbod op is. PFAS is overal, en verdere verspreiding in de leefomgeving moet zo snel mogelijk stoppen. Binnenkort komt de actuele PFAS-bodemkwaliteitskaart, en de omgevingsdienst heeft geen relatie gevonden tussen PFAS op Schiphol en PFAS in water en bodem in het Amsterdamse Bos. Naast deze kaart komt er ook een raadsinformatiebrief met een plan van aanpak voor systematisch onderzoek naar mogelijk nog onbekende PFAS-locaties als brandblusinstallaties en oefenterreinen van de brandweer. Op de vraag van het lid Alberts over het aangekondigde monitoringsplan komt de wethouder de volgende keer in de mededelingen terug. Naar aanleiding van de vraag van het lid Konings over het gehalte staalslakken in het proefpad deelt de wethouder mede dat de receptuur voor 1 januari geheim kon zijn. Dat is nu niet meer mogelijk, maar dit is wel de reden dat het gehalte aan staalslakken in graustabiel niet bekend was.

De vraag over PAK in het water neemt de wethouder mee met de vraag van het lid Aboelkasem over de waterkwaliteit. In reactie op de vraag van het lid Veenhoff over regelgeving zegt de wethouder dat de gemeente momenteel niet de indruk heeft iets toe te kunnen voegen aan de landelijke regels. Ook op nationaal niveau is dit dossier volop in beweging en de gemeente wil nu eerst volgen hoe de landelijke regelgeving gaat lopen, omdat die straks leidend zal zijn. De wethouder voegt nog toe dat de realiteit is dat zo’n beetje elke weg in Amsterdam als fundering staalslakken heeft, omdat er ooit een goede reden was om ze hiervoor te gaan gebruiken. In een interruptie stelt het lid VEENHOFF dat naast de meldplicht een vergunningsplicht zeer wenselijk is, waarop de wethouder meldt dat de vergunningsplicht sinds de zomer landelijk geldt, dus ook in Amsterdam. Hiermee is er de facto dus een verbod. Het lid Veenhoff vraagt om dit op papier te zetten en dat wordt door de wethouder toegezegd. Wethouder VAN WEYENBERG stelt in antwoord op het verzoek van het lid Veenhoff om in kaart te leggen waar staalslakken liggen dat dat niet eenvoudig is. Er is een aantal locaties bekend, maar het punt is dat staalslakken in veel verschillende producten zijn verwerkt. Het was een bouwmateriaal, en producten met staalslakken zijn soms een soort zand, soms is het harder of heeft het de structuur van asfalt.

Het komt op vele plaatsen voor, en het risico van het in beeld brengen van bekende locaties houdt in dat de illusie bestaat dat dat alle locaties zijn, terwijl producten met staalslakken op veel meer plaatsen zijn verwerkt. En de realiteit is dat die locaties niet bekend zijn. Producten met een gehalte van minder dan 20% vallen sowieso buiten de regels. Volgens de omgevingsdienst is het insleeprisico niet heel groot. Het gaat niet om het materiaal zelf, maar met name om wat er in de tijd door regenval uitspoelt. Op het verzoek van het lid Veenhoff om een onderzoek naar chroom en de pHwaarde van de plassen meldt de wethouder dat over de pH-waardes contact is geweest met de GGD. Deze ziet geen toegevoegde waarde in zo’n onderzoek, en er zijn geen meldingen bekend van klachten die gelinkt kunnen worden aan een te hoge pH-waarde in plassen en regenwater. Verder stelt de wethouder voor de vraag over chroom bij de omgevingsdienst en de GGD neer te leggen. Het is een terechte, maar ingewikkelde vraag. Op de verschillende vragen over het opruimen van de vervuilde paden meldt de wethouder dat hij afgaat op de expertise van de omgevingsdienst en andere deskundigen. Het blijkt dat direct na de toepassing van de staalslakken de pH-waarde verlaagt onder invloed van water. Hierdoor worden de metalen mobiel en ze zakken in de bodem en het grondwater.

Daarmee is inderdaad het kwaad geschied en het weghalen van de staalslakken zelf heeft dan geen nut meer, kost veel geld en verstoort de ecologie nog verder. Overigens zou deze discussie anders verlopen als hij bijvoorbeeld zou gaan over de bovenlaag van een speeltuin.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

Over het kunnen verhalen van eventuele kosten op dit dossier stelt de wethouder dat het destijds een gecertificeerde bouwstof is. De kans dat deze rekening ergens naartoe gestuurd kan worden is klein. De wethouder is van mening dat hij niemand meer hoeft te overtuigen van de zin van een verbod op PFAS. Over staalslakken speelt nog steeds een discussie, omdat het een bijproduct is van de productie van staal en hiermee is het een circulaire discussie. De wethouder besluit met de toezegging terug te komen op de vragen die nu niet beantwoord konden worden. Het lid EMMERIK vraagt in een interruptie waarom de paden toch niet kunnen worden verwijderd, zoals Staasbosbeheer in Drenthe gaat doen. Het lid heeft vernomen dat zelfs honden die op de betreffende paden worden uitgelaten, schade ondervinden. De wethouder antwoordt hierop dat de gemeente afgaat op het advies van de omgevingsdienst, die stelt dat het risico in Amsterdam bestaat uit het uitspoelen door water. De situatie in Drenthe is onbekend wat betreft de locatie en de vorm, dus het is niet duidelijk waarom Staatsbosbeheer deze stap genomen heeft. De gemeente Amsterdam gaat af op adviezen die door de omgevingsdienst voor deze specifieke situatie en locatie zijn gegeven. Tot besluit biedt wethouder VAN WEYENBERG een technische sessie aan om meer inzicht te krijgen in dit complexe dossier.

Hierbij kunnen ook de kaartjes worden besproken en diepere technische vragen kunnen worden gesteld aan de omgevingsdienst. De VOORZITTER grijpt deze uitnodiging aan om gebruik te kunnen maken van de nieuwe intekenlijst. Tweede termijn Het lid VEENHOFF dankt de wethouder voor de uitgebreide uitleg, en begrijpt dat hij vaart op het advies van de omgevingsdienst. Het punt is dat de gemeente verantwoordelijk is voor, en de informatie richting, de burgers. Het feit dat er een aantal plekken in het Amsterdamse Bos bekend is, betekent dat daarop in ieder geval informatie kan worden gegeven over de afweging om het te laten liggen met een advies hoe eventueel te handelen. In een tweetal interrupties vraag het lid LOCHTENBERG waarom het lid Veenhoff het zo belangrijk vindt dat burgers goed worden geïnformeerd. Hierop antwoordt het lid VEENHOFF dat het vertrouwen van de bewoners in de gemeente niet heel groot is, en dat dit in ieder geval gedaan moet worden. Wethouder VAN WEYENBERG antwoordt dat hij de vraag snapt, maar niet wil uitstralen dat er iets onder een weg ligt dat een acuut gezondheidsrisico oplevert. Hij wil kijken of er bijvoorbeeld ergens op de website kan worden vermeld dat deze kwestie is onderzocht door de omgevingsdienst en dat deze heeft geconcludeerd dat het kan blijven liggen. Hij komt erop terug.

De VOORZITTER laat optekenen dat dit punt naar de raadsvergadering van 8 en 9 oktober gaat, en gaat ervan uit dat dan ook alle toegezegde informatie beschikbaar is. 6 Bespreken van het onderzoeksrapport van het CDA over het canonpercentage in het Amsterdamse erfpachtstelsel en de onderbouwing van de risico-opslag van 1,5% (VN2025-010221) Dit punt is doorgeschoven. 7 Bespreken van een raadsinformatiebrief over de overstap van woningerfpachters naar eeuwigdurende erfpacht ter afdoening van een toezegging uit de raadsvergadering van 29 januari 2025 (VN2025-010220) De VOORZITTER geeft allereerst een reactie op inspreker De Lange van de SEBA. Zijn raadsadres is niet, zoals inspreker veronderstelde, op de tkn-lijst van de 14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief raadscommissieverslag, 3 september 2025

RO

commissie terechtgekomen, maar op de tkn-lijst van de raad van 9 juli. Daar is vastgesteld dat de beantwoording wordt toegezonden aan de commissie RO, en die volgt in oktober. Het lid LOCHTENBERG zet uiteen dat op aandringen van de Autoriteit Consument en Markt de gemeente in 2023 een herstelbrief heeft gestuurd voor voorlichting aan erfpachters. De ACM had geconstateerd dat in eerdere gemeentelijke voorlichting mogelijk sprake was van misleiding, omissie, en/of handelen in strijd met de professionele toewijding. Dit betrof met name de hefboomwerking die de oorzaak is van explosief stijgende erfpachtkosten. Het blijkt dat de erfpachters in Nieuw-West die niet op de herstelbrief hebben gereageerd, nu worden geconfronteerd met stijgingen in de erfpachtkosten van bijvoorbeeld 8000 euro naar 108.000 euro. En uit marktonderzoek van de gemeente zelf blijkt dat 80 procent van de 37.000 erfpachters die zo’n herstelbrief hebben gekregen, die niet heeft ontvangen, of niet heeft begrepen dat er een kostenexplosie aankwam. In Nieuw-West wonen veel mensen met een migratieachtergrond die complexe brieven over complexe instrumenten niet altijd meteen hoeven te doorgronden. 57 procent van de 30-plussers met een migratieachtergrond is laaggeletterd.

De vraag aan de wethouder is of hij bereid is om zo’n belangrijke herstelbrief over zo'n complex onderwerp met zulke kostenstijgingen ook meertalig aan te bieden, gegeven deze omstandigheden. Wethouder VAN WEYENBERG stelt in een reactie op het raadsadres van inspreker dat het formele antwoord inderdaad in aantocht is, en dat hij eraan hecht te melden dat hij nooit gezegd heeft dat inspreker heeft gelogen. Wel vond hij dat het niet klopte, en hij is van mening dat hij dat moet kunnen zeggen. Wat betreft de brief over het erfpachtaanbod stelt hij dat dat ingewikkelde materie is, zelfs voor mensen die niet laaggeletterd zijn of de Nederlandse taal wel machtig. Daarom doet de gemeente er alles aan om de mensen zo goed mogelijk voor te lichten. Over de formulering van de brief die is gestuurd over de spijtoptantenregeling is input opgehaald bij partijen die dagelijks werken met inwoners die een huis kopen of met erfpacht te maken hebben. Ook is in de brief opgenomen waar men zich kon melden met vragen, en op de website van de gemeente stond informatie. Tweede termijn Het lid LOCHTENBERG zegt dat zijn vraag niet beantwoord is. De vraag is of de wethouder bereid is een additionele stap te doen.

De wethouder stelt hierop dat het lid Lochtenberg eigenlijk een nieuwe ronde wil van de spijtoptantenregeling, en die nu aanvliegt met de motivatie dat sommige mensen de brief niet begrepen hebben. De vraag komt uit verschillende hoeken steeds terug en het antwoord is ook nu: de wethouder en het college zijn niet van plan de spijtoptantenregeling opnieuw open te zetten. Voor iedereen die nu komt en wil overstappen geldt nog wel de korting van 35%. In een interruptie blijft het lid LOCHTENBERG bij zijn vraag en deelt mede dat hij hier een volgende keer op terugkomt en de wethouder vraagt dit in de tussentijd te laten bezinken in de hoop dat hij er op een gegeven moment in mee kan gaan. De wethouder stelt in een reactie dat het kopen van een huis een grote beslissing is, waarbij men zich goed moet laten informeren. En daarin zit ook voor de huizenkoper een verantwoordelijkheid. Het lid LOCHTENBERG meldt dat hij hierover nog met andere partijen gaat spreken en denkt dat hij deze kwestie gaat verwerken in een initiatiefvoorstel. Het punt wordt geagendeerd voor de volgende raad. 8 Bespreken van de urgentie van mooi bouwen voor een complete stad (VN2025010921) Dit punt is afgevoerd. 9 15