20231109 verslag gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 9 november 2023 27 november 2023 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 9 NOVEMBER 2023 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Van Berkel (JA21), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Bouhassani (PvdA), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), , Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Martens-America (VVD), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Norbruis (D66), Van Pijpen (GroenLinks), Van Renssen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks).

Afwezig: Kabamba (Lijst Kabamba) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), Wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven), Van Dantzig (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening, Afval Energie Bedrijf), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening , Masterplan Zuidoost), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Afval en Reiniging, Voedsel) en Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed)

1

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 9 november 2023 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: de raadsleden de heer Burgers en mevrouw Van Renssen Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.05 uur. De VOORZITTER: Dames en heren, dames en heren als iedereen op zijn plek gaat zitten dan … Het is vijf minuten na enen, we hebben nog iets van 45 agendapunten nog te doen, het wordt een drukke dag dus hoe meer tijd we verliezen, hoe later het wordt en u zult het bezuren aan het eind van de dag. Hebben we al gedaan, twee keer. Dames en heren, ik heropen de vergadering en we zijn aanbeland, en ik zie nog heel veel mensen praten, en dan ga ik dus nu namen noemen. Mevrouw Norbruis, de heer Hofland, Aslami, Lust, veel D66, als u allemaal gaat zitten dan gaan we nu echt beginnen met de vergadering. Kunst en cultuur 11. Vaststellen van de Hoofdlijnen Kunsten en Cultuur 2025-2028 VN2023-021651 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Moeskops, Minderhoud, Van der Veen en Veldhuyzen inzake publiek-privaat cultuurstimuleringsfonds, nr. 637.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn tot het realiseren van een publiekprivaat cultuurstimuleringsfonds, waar particuliere donaties door een publiek bestuur in de cultuursector worden verdeeld. Motie van de leden Minderhoud, Moeskops, Van der Veen, Veldhuyzen, Garmy en Emmerik inzake verbeteren bestaanszekerheid en ontwikkelkansen kunstenaars Amsterdam, nr.

639.23 Verzoekt het college om: - te onderzoeken of en hoe het mogelijk is om makers vanuit de gehele kunstsector financieel en anderszins te ondersteunen bij het vinden en gebruikmaken van ruimtes om te oefenen, trainen, repeteren en optreden in lijn met de Stimuleringsregeling Eigentijdse Dans; - de rol van het AFK bij het op te zetten fonds uit werken en hier uiterlijk in Q2 2024 bij de raad op terug te komen. Motie van de leden Moeskops, Van der Veen, Minderhoud, Veldhuyzen en Garmy inzake kunst als oplossing, nr. 645.23

2

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om culturele activiteiten als oplossingsrichting voor maatschappelijke vraagstukken in alle stedelijke domeinen mee te nemen; - om college breed op elke portefeuille te bezien of en hoe kunst en cultuur kan worden ingezet om maatschappelijke uitdagingen te verbeelden of oplossingen op vraagstukken te vinden, zowel binnen het sociaal als fysieke domein; - de raad hier uiterlijk in Q4 2024 over te informeren over het gedane onderzoek mede door middel van een overzicht van de vraagstukken waarin kunst en cultuur kan en wordt ingezet. Motie van de leden Van der Veen, Minderhoud, Moeskops, Veldhuyzen, Garmy, Bobeldijk, Emmerik en Khan inzake een perspectief van groei voor de Amsterdamse kunst en cultuur, nr. 646.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - verschillende perspectieven van groei in kaart te brengen: voorstellen die kunnen leiden tot meer geld voor de Amsterdamse kunst en cultuur waarbij men bijvoorbeeld kan denken aan meer publiek-private samenwerking en een lobby voor de groei van het gemeentefonds naar rato van het aantal nieuwe inwoners; - daarbij gebruik te maken van recente ontwikkelingen, onderzoeken en successen uit onder meer andere steden binnen en buiten Nederland; - de raad hierover in 2024 te informeren.

Motie van de leden Van der Veen, Minderhoud, Moeskops, Garmy en Veldhuyzen inzake coulance n.a.v. het coronajaar 2021, nr. 647.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te zorgen dat er coulant wordt omgegaan met de formele eis dat er in 2021 financiële activiteit in de stichting noodzakelijk was; - en hierbij te kijken naar eventuele andere te toetsen coulance punten; - met het AFK verkennen en af te stemmen hoe de verordening hierop kan worden. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Wel voorzitter, dank u wel. Dat is dan toch een verrassing dat ik als eerste mag op dit belangrijke onderwerp en ik ga nu toch ook een keer de kaart trekken, ik ben hier nog niet zo heel lang in deze rol, dus de uitvoerige afstemming vooraf heeft niet plaatsgevonden. En dus dat wil ik wel zeggen. Ik wil me beperken nu tot enkele opmerkingen. Dank voor het plan wat voorligt, ik heb het met veel belangstelling gelezen en ik wil een zorg uiten en een idee neerleggen. Als eerste de zorg, we zien dat kunst en cultuur zich steeds vaker moet gaan buigen naar de eisen die de subsidieverstrekker stelt.

Nou kun je dat doorgeslagen wokisme noemen, iemand heeft dat weleens eerder zo genoemd, maar je kunt ook zeggen ik vind het heel belangrijk dat kunst en cultuur zich vrij kan bewegen los van de politieke voorkeur van degene die de subsidie verstrekt. En daarom wil ik ook een oproep doen om die kunst en cultuur zich vrij laten bewegen. En wat zien we vaak bij cultuursubsidies, is dat er beleidsmatig zo nauwkeurig voorgeschreven wordt, bij

3

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wijze van spreken welk danspasje je mag doen of met welke instrumenten je iets moet bespreken, dat die cultuur zich steeds verder naar de subsidie gaat buigen. Mijn oproep zou daarom zijn om bij de subsidieverstrekking wel te kijken naar bijvoorbeeld … (Het lid MINDERHOUD: Dank voorzitter. Heeft de heer Havelaar een voorbeeld van het voorschrijven van een bepaald danspasje of wat moet ik me hierbij precies voorstellen?) Ja, ik zou dat heel graag voor willen doen maar omdat dit er allemaal voor staat heeft dat niet zoveel zin. Maar waar het bijvoorbeeld om gaat is de vraag hoe vernieuwend soms kunst en cultuur is. En dan zie je dat strijkorkesten of kwartetten die een bestaand stuk gaan doen er een muziekinstrument bijdoen, zodat ze in de subsidieaanvraag kunnen zeggen dat het vernieuwend is. We waren laatst bij het Prinsjesdagontbijt, ik weet niet of anderen van u daar ook waren, daar ging het er ook lang over. Dat je, aan de ene kant heb je codes zoals diversiteit en inclusie, zoals de Fair Practice Code of de code goed governance in de culturele sector, die schrijven ook vaak voor hoe je je organisatie inricht en ik vind dat ze zich daartoe moeten beperken ook goed. Maar op het moment dat ze ook voorschrijven op welke manier, bij uitvoerende kunst bijvoorbeeld hoe je je voorstelling vorm moet geven, vind ik dat je daar zeer terughoudend in moet zijn.

Dus dat is een tweede markering die ik daar wil maken, is dat er vaak aan de voorkant heel veel beleid maken en voorwaarden schrijven waar kunst en cultuur zich aan moet voldoen, dat er aan de achterkant in de verantwoording daar eigenlijk niet meer naar gekeken wordt. Dus mijn eerste oproep zou zijn, ben terughoudend in het inhoudelijk voorschrijven wat die cultuur precies moet doen en als je criteria voorschrijft, toetst daar dan ook achteraf op. Dat zou mijn eerste aanmerking zijn. Het tweede punt wat ik zou willen maken is, dat gaat over, ja ik noem het maar even cultuurverspilling. We zien ook weer in de uitvoerende kunst dat na corona de stoeltjes nog niet allemaal bezet zijn. En in de commissievergadering had de wethouder een mooie dialoog met JA21 en het ging over het feit dat kunst de cultuur zichzelf nooit helemaal zullen terugverdienen, want al die uren repeteren waarom je daarnaar gaat kijken, ja die zijn moeilijk terug te verdienen. Tegelijkertijd zeg ik dan, dan is het toch wel hartstikke zonde als er een stoeltje vrij is. Nu willen we in Amsterdam graag de culturele hoofdstad zijn en daarom geven we 175 euro per inwoner per jaar uit aan kunst en cultuur. Dat is hartstikke veel geld.

En ik zat te denken in creatieve zin, zouden we dan eigenlijk zoals je de toogoodtogo-app hebt met eten en drinken zou je ook kunnen zeggen een lege theaterstoel heeft waarde totdat de voorstelling begonnen is. Dus zou je misschien samen met de sector kunnen zeggen, als je nou subsidie krijgt van de gemeente Amsterdam kunnen we dan toogoodtogo-app voor de culturele sector maken voor Amsterdammers? Waar die Amsterdammers die 175 euro belastinggeld per jaar uitgeven aan kunst en cultuur bijvoorbeeld een paar uur voor de voorstelling voor een sterk gereduceerd tarief of een gratis, die stoeltjes die onbezet zijn toch nog kunnen bezetten. Dat zijn de twee punten die ik hier wilde maken en ik dank u voor uw aandacht. Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER: Goedemiddag. Dan is het woord aan mevrouw Moeskops. Het lid MOESKOPS: Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met dat er in de commissie inderdaad echt al een hele hoop besproken is en een herhaling van zetten, dat is voor niemand goed. Vooral omdat er zoveel over deze mooie sector te zeggen is. Het is nog steeds zo dat D66 en deze wethouder een fundamenteel andere analyse hebben van wat de sector nu nodig heeft en we zijn dan ook blij dat er vanuit de raad een aantal moties

4

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

liggen om bij te sturen waarvan ik er een enkele zo zal toelichten. Deze wethouder weet dat ze aan D66 een kritische heeft op dit dossier, maar altijd vanuit ons gedeelde principe, alles voor de kunst. Als de voorzitter mij toestaat een korte bespiegeling. Iets wat ik denk dat weinig mensen nog echt voelen is de onzekerheid en het verdriet die ik en veel van mijn horeca-collega's nog steeds tot in een vezels voelen, een overheid die de afgelopen drie jaar tot drie keer toe aankondigde dat mijn broodwinning, mijn zaak, mijn zijn, maar gewoon dicht moest. Helemaal zeker weten of het hielp wisten we niet maar het was toch de sector die geraakt werd. En als politicus snap ik de belangenafweging maar au, het doet echt nog steeds zeer. Als echte horecavrouw geldt deze pijn maar ik sta pas aan het begin met hoe het moet voelen als je cultuurmaker bent. Het is een vak, het is niet je baan, het is echt wie je bent en blijkbaar was wie je bent eventjes gewoon niet belangrijk genoeg. Dagelijks word je nog steeds geconfronteerd met oneerlijkheid van dat jij moest lijden van iets waarvan je niks, maar dan ook echt niks, aan kon doen. De financiële achterstanden die zijn opgelopen, drukken je nog steeds. Je wordt er dagelijks mee geconfronteerd.

En vooral als we kijken naar de huidige risico's waar de sector voor staat, toegenomen energiekosten, personeelskosten, het is gewoon heel lastig je uit dat gat van onzekerheid graven, omdat je er elke dag weer aan herinnerd wordt. Ik zou het de culturele sector dan ook zo ontzettend gunnen om even op adem te komen, de zelfzekerheid terug te vinden om mooie dingen te maken en mensen een fijn of inspirerend moment te geven. En echt gerust ben ik er ook niet op dat we dat al voor elkaar gaan krijgen. Maar de financiën van de gemeenten hebben ook een flinke knauw gekregen in deze periode en we kunnen gewoon niet alles doen. Ik hoop wel dat mijn oproep aan het college om ook te erkennen dat cultuur een intrinsieke waarde heeft helpt. Als wij als gemeente gaan laten zien hoe je de meerwaarde van deze sector ook echt kan inzetten om maatschappelijke problemen op te lossen, maar laten we dat ook zien aan bedrijven, aan Amsterdammers, dat kunst en cultuur niet alleen een doel op zich is, wat het is, maar ook een middel wat ons echt helpt om problemen op te lossen. Vandaar dat we samen met PvdA, GroenLinks, Volt en de Lijst Ahmadi-Veldhuyzen een motie indienen waar we elke wethouder oproepen om de sector in te zetten op hun eigen portefeuille. Niet als doel maar omdat het de stad simpelweg mooier en beter gaat maken.

Dan de groep die in de voorliggende plannen hard geraakt worden, de instellingen. Daar heb ik eerst nog een vraag over aan de wethouder. Zij heeft op onze vragen meerdere keren aangegeven dat we niet extra gaan vragen aan de sector maar er ligt tegelijkertijd nu een kunstenplan met een veelvoud aan wensen aan de sector. Er staat ook, we willen de lasten versoepelen, er mogen keuzes gemaakt worden. Maar staat u mij een voorbeeld toe. Ik heb bijvoorbeeld één podium met een podium erin en daar nieuwkomers op programmeren is nu best risicovol, want ik moet gewoon gegarandeerd een zaalbezetting van 80 procent hebben om quitte te draaien. Ik mag geen extra subsidie aanvragen, dus heb gewoon moeite om mijn begroting rond te breien. Zit ik dan ook nog binnen de ring, dan kan ik niet bijdragen aan spreiding. Ik voldoe niet aan het criterium om nieuwkomers te programmeren. En beide niet omdat ik dat niet wil, maar omdat ik het niet kan. Nou werkt het AFK met een puntensysteem en als dit podium ben ik dan nu gewoon nerveus dat ik onder de zaaglijn ga vallen terwijl ik er niks aan kan doen. Dus ik vraag de wethouder nog een keer om er duidelijkheid in te scheppen.

In hoeverre moeten instellingen nu voldoen aan alle gestelde eisen in het kunstenplan? En wordt er in de beoordeling van de kunstenplannen rekening gehouden met de staat van de instelling, met de mogelijkheden van de instelling? We hebben in de commissie ons al uitgesproken dat we ons zorgen maken over de middelgrote instellingen, te klein om zelf een fondsenwerver in de hand te nemen, te groot om aanspraak te nemen op een groei in het kunstenplan. Noem het de middeninkomens

5

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

van de kunst, u begrijpt dat vindt D66 belangrijk. Daarom doe ik namens D66 vandaag een beroep op iedereen. Ik dien een motie in samen met PvdA, GroenLinks, Lijst AhmadiVeldhuyzen om als Amsterdam voor een onderzoek naar de mogelijkheden voor het opzetten van het publiek-privaat cultuurstimuleringsfonds waarin particulieren en bedrijven kunnen doneren en een publiek bestuur dus deze middelen kan verdelen op een manier waarop dat moment de sector de meeste middelen aan heeft. Bedenk het zo, je kan als privépersoon een theater adopteren en daar zelf je geld aan geven en dat is helemaal goed, maar je kan ook gewoon denken. Ik geef het aan de sector van Amsterdam en dan is het aan het bestuur van Amsterdam om te bepalen waar er op dit moment de meeste behoefte is. Voorzitter tot slot, we zullen kritisch maar vanuit liefde voor de sector het vervolg van dit proces in de gaten houden en hopen op steun voor onze moties. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Kunst, we kunnen er in Amsterdam geen genoeg van krijgen. Of nou ja, we kunnen er niet genoeg geld in pompen. De wethouder is er trots op dat zij er veel meer geld in stopt dan andere steden. Ze noemde bijvoorbeeld New York als voorbeeld waar er veel minder gemeenschapsgeld wordt stukgeslagen op de creatieve sector.

Een eigenaardige gedachtegang, iedereen die weleens in New York is geweest kan bevestigen dat als er één stad is die kan bogen op een vitale, sterke en verrassende kunstsector dan is het wel New York. Niet voor niets de stad die de afgelopen eeuw grote namen als George Gershwin, Jackson Pollock, Andy Warhol, Keith Harring, Jean-Michel Basquiat, Oliver Stone, Sofia Coppola en bands als de New York Dolls, Blondie en Anthrax voortbracht. En voorzitter, dit is echt maar een minigreep uit de mindblowing artistieke stempel die de stad New York tot op de dag van vandaag op de wereld drukt. Maar wij zijn Amsterdam en hier gaat het anders, hier kan onderhand in het geheel geen kunstsector bestaan tenzij de wethouder er heel veel geld bij doet. De wethouder zegt dat Amsterdam aantrekkelijk is vanwege het artistieke aanbod. Dat zou kunnen, maar het trekt in ieder geval niet heel veel mensen die bereid zijn er geld voor te betalen. Onze voorouders, die konden het wel. Zij leverden de culturele aantrekkelijkheid die Amsterdam wel heeft en mensen komen in groten getale naar het Rijksmuseum en het Van Goghmuseum. En we noemen hem nu kunstenaar maar Rembrandt van Rijn was eigenlijk een fotograaf avant la lettre, hij maakte veel portretten en verdiende daar een aardige boterham mee, hij wel.

Misschien is er een verband tussen al dat geld dat nu al door generaties wethouders in de sector gepompt wordt en de huidige erbarmelijke staat van het artistieke landschap. Want is er wel een effect van al dat geld dat deze wethouder in de Amsterdamse kunstwereld pompt? (Het lid MINDERHOUD: Ja, ik hoor toch bij JA21 terug dat de staat van de kunsten in Amsterdam erbarmelijk is en dat er eigenlijk vrij weinig te doen is en dat er ondanks al dat geld geen talent in de stad is. En in New York wel ondanks het feit dat daar geen geld is. Maar ik snap die redenering niet helemaal want in New York gaat het toch ook een hele hoop geld rond, alleen op een hele andere manier? Of, ik begrijp niet waar JA21 heen wil met deze redenering.) Dank u wel, voorzitter. Nou ja, het feit is dat in New York weinig gesubsidieerd wordt. Dat zijn de woorden van de wethouder, tijdens de commissie heeft zij die gebezigd. Nou nee, in een nieuwsartikel heeft u Chicago genoemd, in de commissie noemde u New York, daar heb ik direct op geantwoord op de vraag. Dus kunnen we nog even terugkijken, maar ik kan u zeggen dat het om New York ging. Maar of het nu om New York of Chicago gaat, het zijn twee steden in de Verenigde staten en in de Verenigde staten wordt gewoon

6

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

minder gesubsidieerd op dit vlak, dat moge duidelijk zijn. Wat betreft of er hier in Amsterdam talent rondloopt, ja dat denk ik wel. En of hier mogelijkheden zijn, zeker. Alleen dat is heel moeilijk waar te nemen wanneer je 160 miljoen euro gaat pompen in een fonds en dat uitstrooit over wie dat aanvraagt. (Het lid MINDERHOUD: Maar als particulieren willen investeren in kunst en cultuur zoals dat in New York gebeurt, dan bestaat daar toch zeker ook de mogelijkheid voor in Amsterdam? Sluit het een het ander uit? Of hoe moet ik dat zien?) Ik ben er in de commissie ook een beetje op ingegaan dat ik geloof in de marktwerking, ook bij kunst. Dus mensen willen wat zien, ze willen de Nachtwacht zien, daar komen ze voor. En dat is met heel veel dingen zo. Mensen gaan in de rij staan. In New York heb ik ook in de rij gestaan bij de Neue Galerie om het schilderij van Gustav Klimt te zien van The Women in Gold. Dat zijn musea waar heel veel mensen op afkomen die die kunst willen zien. En dat is nou net mijn punt. Dat wordt lastig om dat nu hier te beoordelen want hier in Amsterdam zie ik dat gewoon niet zo. (Het lid MINDERHOUD: Wat ik niet helemaal, nog steeds niet helemaal begrijp is dat kunst dus blijkbaar commercieel genoeg moet zijn om massa's aan te trekken en dat het dan pas goede kunst is, volgens u, via de voorzitter.) Dank u wel, voorzitter. Nee, ik heb niet gezegd massa's.

Het was een voorbeeld om te laten zien dat kunst ook echt een winstoogmerk kan hebben en dat er heel veel projecten in de wereld zichtbaar zijn waar mensen graag naartoe komen en bereid zijn geld aan uit te geven. En dat is lastig te beoordelen als dingen zo overgesubsidieerd worden. (Het lid MOESKOPS: Ja dank u wel, voorzitter. Ja ik hoor JA21 zeggen, het is moeilijk zien als het zo gesubsidieerd wordt omdat we dan niet kunnen zien hoeveel mensen het echt wilden gaan kijken of zo. Begrijp ik niet helemaal, moet ik zeggen. Maar tegelijkertijd kennen wij in Amsterdam podia en gezelschappen met overvolle zalen die internationaal toeren die, hartstikke goed, en die ook gesubsidieerd worden omdat het inderdaad gewoon erg lastig is om bijvoorbeeld pruikenknopers, coupeuses, repetitieruimte, zijn alle dingen die er bij de grote producties komen kijken uit te drukken in het kaartje wat ervoor gevraagd wordt. Dus de vraag die ik heb aan JA21, vindt u dan dat dat soort uitingen van kunst en cultuur dan maar echt alleen voor de happy few mogen zijn?) Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het een heel goed voorbeeld is wat mevrouw Moeskops nu noemt. Dat die zalen die wel vol zitten, die kunnen zelfvoorzienend zijn in hun in begroting. Daar gaat het nu om.

Want op het moment dat je dus gaat sturen op bepaalde kunstvormen, theatervoorstellingen, ballet, noem het maar, op waar geen mensen in de zaal zitten, dan zijn wij er niet voor om dat te subsidiëren. (Het lid MOESKOPS: Dank u wel. Dan vraag ik toch aan JA21 om even naar de begrotingen van dit soort instellingen te kijken, neem gewoon hier de overkant, en even te kijken hoeveel subsidie daarbij moet, hoe hoog die kaartjes al zijn en hoe vol die zalen zitten. Het gaat gewoon niet uit als je op dat soort manieren iets wil maken zonder steun vanuit de overheid.) Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat daar dan veel meer maatwerk op moet komen, dat je moet gaan kijken wat levensvatbaar is. Dus op het moment dat er goede voorstellingen zijn die wel veel publiek trekken maar die een steuntje in de rug nodig hebben, zorg dan dat die enorme subsidieberg dan voor het grootste gedeelte in ieder geval daar terechtkomt.

7

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid MOESKOPS: Dank u wel voorzitter. Ik hoor hier steun van JA21 voor het beleid van Amsterdam waarin we inderdaad gaan kijken welke instelling wat voor subsidies nodig hebben, gebaseerd op hun culturele kwaliteit en in hoeverre ze hun eigen broek op kunnen houden. En het bedrag wat we eraan hangen is daaraan gekoppeld. Dus vind ik fijn om te horen.) Dank u wel, voorzitter. Het is fijn dat mevrouw Moeskops en ik elkaar daar zo zoals u zegt denkt te vinden. Maar dat is toch niet helemaal waar. Want van dat enorme bedrag van, ja ik moet ook nog de vraag stellen zo meteen is het nou 184 is het 160 miljoen een detail, maar al dat geld dat is niet nodig voor die sector. Dat is veel te veel. Kijk naar de andere G4-steden, die hebben ook veel minder geïnvesteerd in kunst. (Het lid VELDHUYZEN: Dank voorzitter. Ik weet niet wat nou de exacte woorden waren maar volgens mij was het iets in de trant van 160 miljoen rondpompen of in een fonds pompen en dat dan rondstrooien. Maar als dat dus allemaal niet de manier is, dan vraag ik me af wat is dan wel de juiste systematiek of de juiste methode die we zouden moeten hanteren hier? Want daar hoor ik eigenlijk geen oplossing voor.) Dank u wel, voorzitter. Ja, mijnheer Veldhuyzen heeft het over die 160 miljoen euro rondpompen met een fonds. Volgens mij is dat precies wat dit kunstenplan is.

Het is geld wat wordt gestopt in de sector en wat je kan aanvragen. En dus zijn er heel veel instanties die dat willen aanvragen om dat geld om daar een beroep op te doen. Maar het is heel lastig te bepalen welke kunstsectoren en welke vormen van kunst daar precies levensvatbaar zijn op deze manier. (Het lid VELDHUYZEN: Dank u, voorzitter. Dan lijkt het er bijna net op alsof dat mijn woorden waren. Maar het waren de woorden van het lid, sorry nou ben ik uw naam even kwijt, de heer Van Berkel, net nieuw, welkom. Maar het waren de woorden van het lid Van Berkel die ik herhaalde, dat rondpompen en het rondstrooien., Maar ik stelde een vraag wat is dan het alternatief en ik hoor nog steeds geen alternatief. Dus u kunt, of het lid Van Berkel kan een heleboel kritiek uiten maar dan moeten wel een realistisch alternatief tegenover staan. En dat hoor ik hier gewoon niet.) Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heeft de wethouder het alternatief zelf ook al gegeven in de commissie door het noemen van andere steden waar veel minder subsidie in de kunstsector wordt gestoken en waar een enorm aanbod is waar mensen speciaal voor naartoe gaan om die kunst zelf mee te maken en te beleven. (Het lid VELDHUYZEN: Dank u voorzitter. Dat is dan de laatste.

Maar dan concludeer ik dus bij deze dat JA21 denkt dat de problemen in de culturele sector zijn opgelost als er gewoon minder subsidie naartoe gaat. Volgens mij weet iedereen die ook maar één gesprek heeft gevoerd met iemand uit de culturele sector dat dat natuurlijk niet de oplossing is.) Dank u wel, voorzitter. Nee, ik begrijp dat dat vanuit de culturele sector en vooral bij de minder levensvatbare projecten, dat daar ongenoegen zal zijn als er geen geld vanuit de gemeente komt. Maar het gaat het toch uiteindelijk om wat de belastingbetaler steekt en wenst te steken in die kunstsector in deze stad. En dat is een hele berg geld en wij vinden dat daar heel secuur mee omgegaan moet worden, dat je moet kijken wat levensvatbaar is en wat niet. En dan kan er een heleboel geld af. De VOORZITTER: Mijnheer Van Berkel, gaat u door. Ik zie raadsleden hunkeren om nog eens te mogen interrumperen, ik ben niet blind. Maar dit is de tweede keer op hetzelfde onderwerp, u heeft al drie interrupties gehad dus het volgende voorstel, de heer

8

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Van Berkel gaat door, maakt zijn verhaal af, volgt u dan nog denk ik heb nog wat te vragen dan bent u weer aan de beurt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank u wel, voorzitter. Misschien is er een verband tussen al dat geld dat dus, ja wat ik zo mijnheer Veldhuyzen ook mij al citeerde, rondgepompt wordt en de huidige staat van het artistieke landschap toont. Want er is wel een effect van al dat geld wat de wethouder in de kunstwereld stopt. Het geeft haar de kans om kunstenaars tot tegenprestaties te dwingen. Wilt u goedkope werkruimte in een broedplaats? Bereid u maar voor op een buurtfunctie. Alleen dit al bewijst dat de wethouder ook al weet dat met haar subsidies niet alleen maar mooie dingen worden gemaakt. Want waarom zou je anders een professioneel kunstenaar vragen dat hij zijn kostbare tijd besteed aan die extra taken? En ook de rest van de kunstwereld weet onderhand wel hoe de vlag erbij hangt. Wie een beroep wil doen op subsidie, die dient de diversiteit- en inclusierichtlijnen van deze wethouder niet alleen te onderschrijven maar ook in de praktijk te brengen. Kortom voorzitter, JA21 heeft het al eerder gezegd, wij vinden wie niet kan leven van zijn kunst is wat ons betreft een hobbyist.

En tot slot nog de vraag, deze had ik al eerder gesteld maar ik wacht nog op een antwoord, in de begroting stond dus het bedrag van 184 miljoen euro voor kunst en cultuur terwijl voor het kunstenplan 160 miljoen is vrijgemaakt. Kan zij nog aangeven waar dit verschil van 24 miljoen euro in zit. Nog best aanzienlijk aangezien dit meer is dan de volledige subsidie voor kunst en cultuur die de wethouder in Chicago heeft. Dank u wel. (Het lid MOESKOPS: Dank u wel voorzitter. Ja, ik kan niet, als je niet kan rondkomen van je kunst, dan ben je een hobbyist, dat kan niet zomaar gezegd worden in dit huis en onbesproken en onbetwist blijven. Rembrandt was blijkbaar een hobbyist, want de man is in armoede gestorven. Er zijn zoveel voorbeelden van grote kunstenaars in het verleden en in het heden die heeft tijd nodig hebben om hun erkenning in het landschap te vinden. Er zijn zoveel voorbeelden van mensen die even toevallig nou in een iets minder populaire tijd zitten van hun ambacht. De dichtkunst is op dit moment even niet hoog in ons prioriteitenlijstje, maar dat is het jaren geleden wel geweest. Is JA21 het niet met mij eens, om bij vraag te komen voorzitter, dat dit soort ambachten en richtingen wel gewoon ondersteund moet blijven en moeten blijven bestaan?) Dank u wel. Ja, ik denk dat het zeker kan blijven bestaan maar dan gewoon in de privésfeer.

Mensen kunnen naast hun hun passie voor dichtkunst kunnen zij ook kijken of zij daarnaast ook gewoon een boterham kunnen verdienen met wat anders. De banen liggen voor het oprapen. Waarom zou je dan je helemaal afhankelijk maken van die ene kunst waar je zo gepassioneerd over bent maar eigenlijk niet van kan eten?) (Het lid MINDERHOUD: Mijn collega Moeskops haalde het net ook al even aan dat we subsidiëren een groot aantal culturele instellingen omdat die niet rond kunnen komen van het aantal kaartjes dat ze verkopen en voor de prijs waarvoor ze over de toonbank gaan. Die prijs is natuurlijk ook bepaald zodat we mensen in Amsterdam zoveel als mogelijk toegang kunnen geven tot die instellingen, zodat ook mensen die niet honderdhonderdvijftigduizend euro per jaar verdienen toegang krijgen tot de opera. Neem bijvoorbeeld Palais Garnier in Parijs, het goedkoopste kaartje is daar 280 euro. Dat ga je hier aan de overkant niet betalen. Wat vindt JA21 dan van het feit dat als het allemaal particulier wordt zoals in New York of in

9

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Chicago, wat dat met de prijs van een kaartje gaat doen? Waardoor heel veel mensen niet meer kunnen genieten van hoogwaardige cultuur. Moeten die dan maar buitengesloten worden?) Dank u wel, voorzitter. Nee, die mensen die moeten niet buitengesloten worden maar dat worden ze ook niet in Amsterdam. Want ik heb ook al van de wethouder gehoord in de commissie dat ze met de Stadspas best wel veel verschillende dingen kunnen, dus dan kunnen ze dus, ja die is gesubsidieerd, maar dan kunnen ze daar dus wel een keuze in maken in wat ze dan precies van die kunst en cultuur wel willen zien. (Het lid MINDERHOUD: Maar ik hoor hier tegenstrijdige dingen. Want nu hoor ik weer een pleidooi voor subsidiëring van kaartjes.) Dank u wel, voorzitter. Nee, ik heb het over de berg van subsidiegeld wat in de kunst- en cultuursector wordt gestopt. Daar heb ik het over. Die is enorm in deze stad en andere subsidies zoals de stadspas, ja daar worden ook dingen mee gesubsidieerd, zoals naar het zwembad gaan of zo. Daar zit niet alleen maar kunst en cultuur in. Mensen kunnen daar een keuze in maken in wat ze met die Stadspas doen.

(Het lid MINDERHOUD: Ja, ik ken JA21 ook als een partij die strijdt voor de middeninkomens en nu is het net zo dat, ik geloof dat de middeninkomens geen gebruik kunnen maken van een Stadspas, maar tegelijkertijd ook niet het geld hebben om 250 euro voor een kaartje voor de Nationale Opera en Ballet te betalen, zoals dat in Parijs zou zijn als we particulier gaan financieren. Hoe zit dat dan precies? Moeten die dan maar nergens heen gaan terwijl de mensen onderaan …) Dank u wel, voorzitter. Nou, ik denk dat de heer Minderhoud de middeninkomens onderschat. Ik denk dat die mensen, die hebben natuurlijk wel wat te besteden en dat geven ze ook aan de dingen die ze fijn vinden om te bezoeken. Alleen ze kunnen hier geen huis kopen in Amsterdam, dus gaan ze weg. Dat is uiteindelijk wat ik gezegd heb over de middeninkomens. Maar ze kunnen wel als ze heel graag zouden willen en een passie hebben voor theater en ze gaan naar Parijs, dan kopen ze daar ook wel een kaartje. (Het lid MOESKOPS: Dank u wel, voorzitter. Ja. De heer Van Berkel is nieuw hier bij ons in de raad en hij heeft gisteren van D66 als welkomstcadeau al een prachtig boek over D66 gekregen. Maar hij heeft met dit betoog net een tweede cadeautje van mij verdiend.

Ik ga hem de brieven van Van Gogh cadeau doen waarin Van Gogh letterlijk elke brief zijn broer om extra geld smeekt omdat hij zijn levensonderhoud niet kan voorzien. En dan herhalen we dit debat wel bij de uitwerking van dit plan.) Dank u wel, voorzitter. Nou dank alvast voor dat aanbod. Maar ik weet wel een en ander over de achtergrond van onze schilder mijnheer Van Gogh. Maar toch bedankt voor het aanbod. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Minderhoud. Het lid MINDERHOUD: Dank voorzitter. Ik wil graag net als bij de commissie beginnen met een compliment aan de wethouder. Want net als voor creativiteit en kunst vergen de beslissingen in dit kunstenplan ook veel moed en dat is hard nodig in onze stad. Ik wil ook de ambtenaren bedanken die aan dit plan hebben gewerkt en ons als raadsleden de nodige ondersteuning hebben geboden bij het doorgronden van het plan. En tot slot natuurlijk ook de sector zelf. We hebben veel gesprekken gevoerd over het plan en wat er nodig is en dat heeft ons onwijs geholpen bij het opstellen van de moties om het plan nog sterker te maken. De koers die dit plan uitzet is niet zonder controverse maar des noodzakelijker, want we gaan ongelijk investeren in gelijke kansen en dat is hard nodig.

10

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Naast vermaken we het kunst ook en dat gebeurt nog onvoldoende op de plekken in de stad waar dat het het meeste nodig is. Kijk bijvoorbeeld naar het aantal meters oppervlakte voor kunst en cultuur per hoofd van de bevolking, Zuidoost, Nieuw-West en Noord komen er bekaaid vanaf. En ter vergelijking, we hebben het hier over stadsdelen zo groot als Gouda die geen theater hebben dat tegemoetkomt aan de behoefte, maar ook over gezelschappen die graag willen repeteren maar onvoldoende ruimte hebben of kunstenaars zonder plek om op te treden of te exposeren. Dat zien we ook terug in het aantal aanvragen voor subsidies waarvan de stedelijke aanvragen voor subsidie slechts twaalf procent uit Nieuw-West en Zuidoost komt en ook maar een klein deel van de toekenning van een eerste aanvraag, terwijl daar zoveel cultuur wordt gemaakt en kunst zo hard nodig is. Kunstenaars en podia voelen zich hier minder gehoord en ondersteund en het is onze verantwoordelijkheid als raad om daar wat aan te doen en te zorgen voor een rijk cultureel leven in alle stadsdelen. Tot zover over de noodzaak van meer spreiding en betere toegang tot kunst en cultuur, want er is nog een belangrijk aspect van het cultureel leven in onze hoofdstad dat we niet onbenoemd mogen laten, het gebrek aan voldoende bestaanszekerheid van onze makers en kunstenaars.

Steeds meer kunstenaars moeten namelijk leven van een jaarlijks inkomen van tussen de twaalf- en vijftienduizend per jaar. Ruim onder het bestaansminimum, ook in onze stad. Dit leidt tot veel stress en kunstenaars zijn, zoals de Kunstraad al eerder aangaf in een rapport, veel tijd kwijt aan overleven en minder aan het maken van kunst. Veel makers in onze stad stellen zichzelf daarom iedere dag de vraag hoe betaal ik de huur, hoe zorg ik voor voldoende brood op de plank? Ga ik het redden tot de volgende uitbetaling? En dan moeten ze naast het vinden van de antwoorden op die vragen ook investeren in zichzelf, in trainen, repeteren, in het huren van ruimtes. Daardoor gaan steeds meer makers noodgedwongen bijklussen buiten de cultuursector, waardoor hun ontwikkeling als kunstenaar nog meer onder druk komt te staan. Uiteindelijk verlaat het talent de stad en gaat iets anders doen. Waarmee we niet alleen de makers te kort doen, maar ook onszelf als stad van kansen en vooruitstrevendheid op het gebied van kunst en cultuur. En dat is eeuwig zonde.

Daarom zijn we niet alleen blij dat er niet bezuinigd hoeft te worden op kunst en cultuur de aankomende jaren, we zijn ook blij met het feit dat het kunstenplan expliciet inzet op een herverdeling van de schaarse middelen die we wel hebben door meer in te zetten op subsidies voor nieuwe toetreders en meer kunst en cultuur in de stadsdelen buiten de ring. Specifiek kijken we uit naar de nulmeting culturele infrastructuur om in kaart te brengen waar in de stad meer ruimte voor makers nodig is en waar het aantal cultuurvoorzieningen omhoog moet. Ook zijn we erg blij met een grote rol voor cultuurverkenners om te helpen bij het doen van een aanvraag en de cultuurquota's op de scholen die kinderen in aanraking laten komen met cultuur, vaak voor de eerste keer, en dat is nou juist zo belangrijk. Als PvdA willen we het plan om ongelijk te investeren in gelijke kansen nog een tandje ambitieuzer maken door een extra … (Het lid VAN BERKEL: Dank voorzitter. De heer Minderhoud heeft het over de ondersubsidiëring eigenlijk van de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Maar heeft hij ook duidelijke indicatie dat daar een enorme behoefte voor staat in die wijken van de stad om daar zoveel geld in te stoppen?) Dat behoefteonderzoek specifiek, dat wordt uitgevoerd binnen dit kunstenplan de aankomende tijd, om daar wat meer invulling aan te geven.

Tegelijkertijd is het zo dat wij in al onze gesprekken hebben gehoord dat het voornamelijk gaat over bijvoorbeeld het invullen van formulieren, het doorgronden van op basis waarvan je subsidie kunt aanvragen. Dus het hele proces naar die subsidie toe dat nog een tandje scherper kan en

11

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

daarvoor hebben we ook in het kunstenplan die cultuurverkenners zo hard nodig. En die staan daar hartstikke goed in benoemd. (Het lid VAN BERKEL: Dank voorzitter. Ja. Dus ik begrijp dat de heer Minderhoud gaat wachten op resultaten die komen uit het onderzoek of mensen beter geholpen kunnen worden om dat subsidiegeld maar aan te vragen is. Is dat wat u zegt?) Ik geloof dat er bepaalde barrières zijn voor mensen in bepaalde stadsdelen om in contact te komen met de mensen die hen kunnen helpen om in aanraking te komen met de manieren om subsidie te krijgen om kunst die ze bijvoorbeeld al maken te ondersteunen en om daar ook een leven, een baan, uit te creëren die ze verdienen. Dus ik denk dat het gaat om het beantwoorden aan een behoefte en dat we dat met het kunstenplan ook zeker doen. (Het lid VAN BERKEL: Dank u wel. Ja, maar dan gaat het natuurlijk toch wel heel erg om die behoefte en dan zou ik dat toch maar heel goed in kaart brengen hoe groot die behoefte werkelijk is in die stadsdelen. Want als die er nauwelijks is, waarom zou je er dan zoveel geld aan uitgeven? Bijvoorbeeld met de nieuwe Meervaart, daar zie je dat er de meningen enorm verdeeld zijn in het stadsdeel Nieuw-West.) Nu weet ik toevallig over de nieuwe Meervaart dat de oude Meervaart niet tegemoetkomt aan de bestaande theatergezelschappen die daar op dit moment repeteren en optreden.

Dat er een hele grote vraag is vanuit die theatergezelschappen voor meer ruimte. Dus dat we daar echt tegemoetkomen aan een hele bestaande in kaart gebrachte behoeften. Als PvdA willen we het plan om ongelijk te investeren in gelijke kansen nog een tandje ambitieuzer maken door extra in te zetten op het verbeteren van de bestaanszekerheid van kunstenaars en makers, iets wat momenteel keihard nodig is getuige de eerdere cijfers die ik aanhaalde. Wij zullen dan ook samen met GroenLinks, D66, Volt, Partij voor de Dieren en Lijst AV een motie indienen om makers financieel te ondersteunen bij het huren van ruimtes om te oefenen, trainen en optreden, om zichzelf zo te kunnen ontwikkelen tot de maker of kunstenaar die ze willen zijn en op die manier meer geld over te houden om het leven in Amsterdam te kunnen betalen. Dat gaat een wezenlijke impact hebben op hun levenskwaliteit in Amsterdam, hopen wij, met minder stress en meer ruimte, zowel fysiek als emotioneel om te groeien als kunstenaar. Als stad bestendigen we zo de bestaanszekerheid van een groep kwetsbare Amsterdammers die zo belangrijk is voor ons cultureel landschap nu en in de toekomst.

Verder dienen we een motie in om binnen de kaders van het kunstenbudget onderzoeken of we een publiek-particulier fonds op kunnen zetten met zijn publiek aangesteld bestuur om instellingen te helpen bij het opzetten en uitvoeren van hun activiteiten. Deze vorm van financiering werkt in tal van andere steden ook al en we hopen te onderzoeken of dat ook bij ons een optie zou kunnen zijn om een aantal van die instellingen nog extra te kunnen ondersteunen. Wij zijn er in ieder geval van overtuigd dat het chauvinisme voor cultuur in onze stad wellicht een bijdrage kan leveren aan het cultureel leven. Tot slot steunen we ook de motie van GroenLinks om internationaal en nationaal te bekijken welke lessen we kunnen leren over het subsidiëren van kunst- en cultuurprojecten. Zo halen we het onderste uit de kan voor onze sector en brengen we alle mogelijkheden in kaart om die sector die voor ons zo onwijs belangrijk is alle steun te geven die we kunnen geven. Dank, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, dank u wel. Het was gisteravond al een beetje laat toen we dachten misschien het kunstenplan nog te zullen behandelen. We stonden met

12

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

een aantal mensen gezellig in de kroeg en ik wil wat mensen aangeven dat ik wat laat hier was omdat ik me wat heb verslapen. Excuses daarvoor. Ja, dat is de eerlijkheid die gebiedt te zeggen, maar ik had wel … De VOORZITTER: Vind ik best knap, hoor. Het lid VAN DER VEEN: Ja? De VOORZITTER: Ja, ja dit is niet een klein beetje verslapen. Een klein beetje verslapen is bij mij niet om halfacht maar om acht uur wakker worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Ik heb dat ook al heel lang niet meegemaakt. Ik had wel een heel leuk nieuw shirtje gekocht, want ik dacht het kunstenplan is belangrijk en dat wil ik wel echt goed hier verwoorden. We kwamen gisteravond met heel veel mensen uit het debat over een knip, dat ging over het autoverkeer. Een mondelinge vraag hadden we het gisteravond nog over, de wereldproblematiek kwam bij ons voorbij en toen gisteravond ook nog het huishoudboekje van de gemeente Groningen. En vervolgens staat dan kunst en cultuur op de agenda. En ik kan me voorstellen, voorzitter, dat de mensen denken dan de kunst, gezellig, wat verlichting, een beetje all you need is love, wat zachtheid, een liedje, een gedicht, een schilderij, een voorstelling of een mooie film. En misschien horen daar voor u ook wel gevoelens bij van samenkomen en tot straks misschien nog wel in de kroeg een biertje.

Nou dat hebben we gisteravond gedaan, zeg ik tegen mevrouw IJmker. Want voorzitter, dat doet de kunst ook. Ze is een tegenkracht die ons helpt. De kunst verlicht, verbindt, troost en het ondraaglijke maakt ze wat lichter. Vorige week was ik met de heer Garmy, die hier nu vanavond niet is, vanmiddag niet is, maar namens wie ik ook een aantal woorden zal uitspreken was ik in een mooie Kleine Zaal in het Concertgebouw. Er was een benefietavond vorige week voor Palestina en Israël. Er was prachtige muziek met op cello de Russisch-Nederlandse en Joodse Maya Fridman en op piano en percussie de IraansNederlandse en moslim Farid Sheek. Het was een avond voor menselijkheid gedragen door de kunst en de kunst was die avond voor heel veel mensen ongelooflijk troostrijk. Ik dacht, wat een rijkdom toch dat ik dit wat zo van waarde is bij mag wonen. En ook dacht ik, ik zou willen dat iedereen dit mooie uur muziek in Amsterdam bij zou kunnen wonen. Bijvoorbeeld alle kinderen die de heer Garmy en de heer Khan in hun bezoek op scholen tegenkomen. Het is namelijk zo helend en verbindend die muziek, onmisbaar ook in tijden als deze. In tijden waar sprake is van toenemende polarisatie en waar steeds grotere economische verschillen zorgen voor verwijdering.

Voorzitter, met het kunstenplan schrijven we een nieuw belangrijk hoofdstuk in Amsterdam, een hoofdstuk waar we de ook minder bekende verhalen uit Amsterdam voor het voetlicht gaan brengen. Waar we nieuw talent meer en meer een podium willen gaan bieden en waar een breder aanbod veel meer groepen inwoners moet gaan aanspreken. Het kunstenplan barst van de acties en interventies hiervoor en GroenLinks is trots op het werk van onze wethouder en de hele kunstsector in onze stad. Maar voorzitter, daar waar de kunst altijd veerkrachtig en creatief is constateer ik ook dat ze best een beetje op aan het raken is. Als je kijkt naar de stadsdelen waar we het zo vaak over hebben, dan zit daar enorm veel talent en passie, maar zijn er minder mogelijkheden als het gaat over middelen, faciliteiten en ruimtes om je te ontwikkelen of zelfs maar te beginnen. Ik organiseerde daarom vorige week ook een avond bij de IJzerstaven, dat is best leuk plekje om zo’n avond te organiseren, zou ik willen zeggen. We zoomden daarin op Zuidoost, Nieuw-West en

13

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Noord en ook verschillende kleine artistieke organisaties had ik uitgenodigd. En wat ik daaruit meeneem is dat het water heel veel mensen eigenlijk ook aan de lippen staat. Ze kunnen niet meer. De avond ging dan ook niet over de kunst, maar ging over al dat tekort aan ruimte en plekken waardoor het talent uitvliegt en niet behouden blijft. Het ging over toenemende kosten door inflatie en energie. Het gaat over de Fair Practice Code om ervoor te zorgen dat mensen gewoon eerlijk betaald krijgen. Ik denk de hele tijd, het is 2023 hebben we nog een code nodig om mensen eerlijk te laten betalen? Voorzitter, er is heel veel armoede ook in de sector. Een groot deel van de sector is voor 80 procent bezig met overleven en slechts de overige 20 procent met kunst. Iemand zei me ook, als kunst en cultuur echt je roeping is, je ademt het, dan ga je er werken. Anders ga je wel ergens anders werken, want dan kun je namelijk veel beter verdienen. En voorzitter, als je al die gegevens afzet tegen het feit dat één op de tien Amsterdammers dankzij kunst en cultuur een baan in de sector heeft, dat we elke euro die we investeren in kunst en cultuur een waarde heeft van vijf en dat vier op de vijf bezoekers aan onze stad kunst als een van de belangrijkste redenen aangeven waarom ze Mokum bezoeken, ja dan denk ik dan we hebben nog wel wat werk te doen.

En dan heb ik het overigens nog niet eens gehad over de intrinsieke waarde ook van de kunst en cultuur waar ik mijn verhaal ook mee begon en die uiteindelijk ook niet in geld uit te drukken is. Over dat geld gesproken, ik ben heel erg blij dat we vorige week in de commissie eigenlijk met zijn allen wel zeiden, laten we kijken of we op zoek kunnen gaan naar meer middelen voor die kunst- en cultuursector. Daar zijn ook een aantal moties over ingediend, ben ik erg blij mee. En samen met de coalitie en een groot aantal andere partijen roepen we dan ook in één motie op het college te kijken ook naar bijvoorbeeld publiek-private samenwerkingen. De innovatieladder van het OCW is heel interessant, zij gaan ook graag met de wethouder in gesprek hierover. En denk ook aan het thema groei van de stad, staat allemaal verwerkt in de motie. Met de uitkomsten van die exercitie kunnen wij ook met de raad een goed gesprek volgens mij voeren, waar ik dan op tijd bij aanwezig zal zijn, om het te hebben over de toekomst van het kunstenplan. Rest mij nogmaals te zeggen dat ik ook namens de heer Garmy deze woorden een beetje uitspreek, want ja we zijn op de wereld om elkaar een beetje te helpen, nietwaar? Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is als laatste nog het woord aan de heer Veldhuyzen. En overigens complimenteer ik mevrouw IJmker dat zij hier om één uur aanwezig was.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Dank voorzitter. Ik houd het kort, maar natuurlijk dank aan de wethouder en aan alle ambtenaren voor de hoofdlijnen die wij hier bespreken en natuurlijk ook dank aan de sector zelf voor de steun die is geuit, maar natuurlijk ook voor de kritiek die is geuit. Ik ga hier nu niet alles herhalen vanwege de spreektijd maar ik kan natuurlijk verwijzen naar mijn bijdrage in de commissie. Maar kort samengevat, wij steunen aan de ene kant natuurlijk de plannen van de wethouder. Aan de andere kant steunen we de oproep vanuit de sector en tegelijkertijd blijft het wel ook een uitdaging voor de sector om de goede plannen van de wethouder ook daadwerkelijk een juiste vertaling te geven in de praktijk. En ook al heel even een korte terugblik op die commissie, want ik was daar eigenlijk gewoon superpositief over want er was een hele brede steun in de commissie om extra geld te investeren in kunst en cultuur en zelfs ook vanuit de VVD. Dus ja, dat is gewoon hartstikke positief. En ik wil hier ook even het belang van dualisme benadrukken. Ik vind het echt supergoed dat er veel goede moties

14

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

liggen vanuit de coalitiepartijen, die ik natuurlijk ook met alle liefde heb medeondertekend. En onder andere ook in de motie van het lid Van der Veen, daar wordt het belang benadrukt om de middelen voor kunst en cultuur mee te laten groeien met het inwonersaantal. Daar wilde ik nu eigenlijk ook een toezegging om vragen, maar als die motie het gaat halen, en dat gaat gebeuren, dan is dat overbodig. En dan ter afsluiting, een tegenstelling tot wat JA21 stelt vraagt deze stad en haar inwoners wel degelijk in grote meerderheid om flink te investeren in kunst en cultuur. Want Amsterdammers, en ook de meeste Amsterdammers begrijpen het belang van kunst en cultuur. En misschien nog wel belangrijker, die begrijpen dat niet alles van waarde in geld uitgedrukt kan worden. En dan sluit ik af. Ik zou zeggen subsidieer kunst, subsidie, cultuur subsidieer makers, subsidieer kunstenaars, want daarmee maak je de stad echt rijk. (Het lid VAN BERKEL: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heeft de heer Veldhuyzen een hele grote geldmachine in zijn tuin staan, want daar wordt een heleboel geld gedrukt om dan allemaal in deze stad te pompen. Want als ik het goed begrijp dan is de heer Veldhuyzen er ook voor om armoede te bestrijden, om mensen een woning te verschaffen in deze stad. Het zijn alleen maar dingen die geld kosten die ik hoor uit de mond van mijnheer Veldhuyzen.

Dus dan is even de vraag van, waar gaat u dat geld dan allemaal vandaan halen?) Ik hoopte al op deze vraag bij de bespreking van de begroting, maar die kwam er niet. Maar kijk in het algemeen zegt onze fractie Lijst Ahmadi-Veldhuyzen dat je veel minder kan investeren in repressie bijvoorbeeld. Ik zou bijvoorbeeld veel kritischer willen kijken naar Stichting Aanpak Overlast Amsterdam waar behoorlijk wat miljoenen naartoe gaan. Maar waar wij nog het meest kritisch op zijn, dat is eigenlijk al het beleid dat is gericht op het aantrekken van multinationals naar deze stad. En dan heb je een … De VOORZITTER: Mijnheer Veldhuyzen, voordat u misschien een wat groter exposé zou willen houden wijs ik u erop dat u nog maar een hele korte spreektijd heeft. En datzelfde geldt overigens ook voor de heer Van Berkel, als ik het goed heb. Ja. Het lid VELDHUYZEN: Ja dank u voorzitter, maar dan maak ik hem af. Maar ja, laten we beginnen met het opschorten van Amsterdam Economic Board. We zouden ook Amsterdam inbussiness kunnen schrappen, dat is 1,3 miljoen puur gericht op het aantrekken van multinationals. Gezien mijn spreektijd ga ik het hierbij houden, maar ik kan echt een heel lijstje voor u opsommen waar we flink wat miljoenen vandaan kunnen halen. Of dat genoeg is om al deze problemen in de stad op te lossen? Nee zeker niet.

Maar daarom heb ik ook in alle bijdragen in alle commissies benadrukt dat deze gemeente en anderen gemeenten veel meer geld nodig hebben vanuit het rijk om bijvoorbeeld sociale huur te kunnen bekostigen. En dan sluit ik hier maar mee af. Voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Dan de heer Van Berkel heeft nog een interruptie. ‘…’ (Buiten microfoon) De VOORZITTER: Ja, maar de heer Van Berkel heeft nog wel spreektijd om u een vraag te stellen. Dus u moet er dus wel rekening mee houden dat u daar mogelijk geen antwoord op krijgt, vanwege de spreektijd. Dus aangezien u nog één minuut zestien heeft, ik bedoel ik ga niet over uw keuzes, maar ga uw gang.

15

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN BERKEL: Ik wil nog wel even opmerken dat juist als je dan dat geld weghaalt om die multinationals aan te trekken, dat juist ook al dat geld wat die multinationals deze stad inbrengen dan ook niet meer beschikbaar komt voor de stad. En ja, je hand ophouden bij het rijk, het is een keuze. Ik zou die die keuze niet maken, ik zou het vooral proberen in eigen beheer te houden hier in de stad. En ja, ik vraag dan bij een andere keer als de heer Veldhuyzen nog wel spreektijd heeft waar hij dan wel geld vandaag gaat halen.) De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Van Berkel, de heer Veldhuyzen. Dan hebben alle raadsleden het woord gevoerd, geloof ik. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder. Wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank voorzitter en fijn dat we het hier met elkaar over kunnen hebben. En ik wil de raadsleden bedanken voor de fantastische bespreking tijdens de commissie afgelopen donderdag. En waarom ik u wil bedanken is omdat ik zoveel betrokkenheid zie, niet alleen naar wat er in de stad gebeurt, wat voor schoonheid er in de stad is, maar ook de zorgen die gedeeld worden, die ik ook heb. Dus ik wil ook daar de raadsleden ook in ondersteunen. Dat ik begrijp dat de sector op dit moment, eigenlijk dat het knelt, dat er niet voldoende is. Dus ik onderschrijf dat.

Ik wil de raadsleden daarvoor bedanken en ik zie straks op de moties, die zal ik ook beantwoorden, waarin ik eigenlijk word gevraagd om meer aandacht en meer middelen. Al zijn we, en daar kom ik wel even op terug, in hoeverre dat werkelijk kan. Dus dat moeten we nog gaan onderzoeken. Er zijn heel veel vragen gesteld maar ik wil even algemeen nog iets zeggen. Ik denk dat de stad Amsterdam altijd al die vrije stad is voor iedereen om naartoe te trekken, vaak vrijzinnige mensen en denkers, of dat nou Rembrandt van Rijn is, daar is net al iets over gezegd, of andere grote kunstenaars die hier hun plek hebben gevonden omdat ze daar misschien het verhaal konden vertellen in alle vrijheid wat ze wilden doen middels hun kunst. En Rembrandt werd daarnet aangehad en ik heb dat vorige keer ook gedaan, ik zei Rembrandt was iemand die iets schilderde wat helemaal niet verkocht werd. Dus nu komen er duizenden en duizenden mensen naar de Nachtwacht kijken. En de Nachtwacht zelf was eigenlijk een schilderij wat niemand wilde, want het was niet precies hetgeen wat men wilde zien. Hij schilderde namelijk niet de grote belangrijke heren die aan de macht waren, maar hij schilderde alle mensen die eromheen zaten. En hij had honger. En nu zijn we heel trots op dit werk. Nu zijn we heel trots en zien we dat daar zoveel mensen naar het Rijksmuseum gaan.

En nogmaals, en daar is de vraag net of een opmerking over, gemaakt, het Rijksmuseum is een gesubsidieerde instelling. En dat moet ook want we zijn zo blij met dit soort fantastisch werk waarvan we willen dat de hele stad en de hele wereld daarnaar komt kijken. De cultuursector zelf … De VOORZITTER: Ja. excuus. Mijnheer Van Berkel, ik zie dat u wel interrumperen en ik voel me toch even verplicht om te melden dat nog minder dan een minuut heeft voor de rest van de dag. Dus ik dacht, is wel even goed om dat erbij te zeggen. Dus de tijd telt door bij de interrupties. Dus dat betekent dat u wellicht niet aan volgende debatten kan deelnemen. En de wethouder meldt hier, fluisterend maar zeer behulpzaam, dat ze nog terugkomt op uw vragen. Dus misschien is het goed om dat even af te wachten en dan te kijken na afloop of er toch nog dingen dringend zijn die om een interruptie vragen.

16

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VAN BERKEL: Dank voorzitter. Ik wou toch heel kort even vragen of de wethouder niet Van Gogh met Rembrandt verwisseld. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Heb ik dat gedaan? Ja, dan heb ik dat inderdaad fout gezegd. Ik zal het bij de volgende commissie met u bespreken. Ik wil niemand beledigen, maar daar komen we uitgebreid nog met elkaar over in gesprek. Wat ik bedoel te zeggen is dat de Nachtwacht zelf, of toen hij het schilderde, eigenlijk door niemand werd gezien als waardevol. En nu zien we hoeveel het van waarde is. En daarmee wil ik refereren dat kunst altijd iets is wat vernieuwend is, wat prikkelend is, wat misschien beweging in de samenleving brengt, waar mensen in eerste instantie misschien helemaal niks mee hebben en later denken jeetje, dit was echt wel belangrijk, want daarmee gaf hij een gezicht aan meerdere mensen in de stad. En dat is natuurlijk waarom wij investeren in de kunst en cultuur, is dat we hier een stad willen zijn voor iedereen die het verschil wil maken, die een verhaal wil vertellen. Daar moeten we in blijven investeren en dat kost ook geld en dat kost ook subsidie. Maar nog even helemaal terug naar het hele kunstenplan en waarom dat nu in elkaar zit zoals het nu in elkaar zit.

Zoals ik net zei, ik erken dat er meer geld bij moet maar waar ik wel vooral wil benoemen is ook dat er maar één keer in de vier jaar geld is te verdelen. En wij hebben daar middelen voor. Voor het kunstenplan wat we nu verdelen, gaat over 100 miljoen, daarvan zit ongeveer 50 miljoen, ruim 50 miljoen gaat naar zeven instellingen, dat hebben we eerder met elkaar besproken. En de overige 50 komt dan terecht bij ongeveer tussen de honderd, honderdtwintig, een klein beetje meer waar ruimte voor is. Dus ongeveer 50 miljoen. En daarnaast zijn er middelen gereserveerd voor de projectsubsidies, die zijn echt geschikt gemaakt voor kunstenaars die bijvoorbeeld een project willen maken. En daarnaast zijn er ook middelen voor de tweejarige regeling, zodat als je net even begonnen bent en eigenlijk vervolgstappen wilt maken, zodat je twee jaar in ieder geval geld hebt om een stap verder te komen. En dan heb je die vierjarige regeling. Dus het zit helemaal in elkaar verweven. En wat we nu anders hebben gedaan is dat we een aantal miljoenen van de 50 miljoen ongeveer van de zeven instellingen verplaatst hebben naar het AFK, zodat er instellingen die daarin zitten iets meer geld krijgen. Dus je zou het in controverse kunnen noemen, maar dat is het niet. Het is een heel klein beetje geld verschuiven zodat meer geld terechtkomt bij kunstenaars in de hele stad.