20231108 verslag gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 8 november 2023 27 november 2023 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 8 NOVEMBER 2023

Avondzitting op woensdag 8 november 2023 Voorzitter: F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: raadslid Burgers Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering om 19:30 uur. 1. Algemeen deel e. Afscheid Annabel Nanninga De VOORZITTER: Goedenavond, allemaal. Ik heropen deze vergadering. Het is een genoegen u allemaal weer te zien. En dan beginnen wij deze vergadering met het afscheid van ons raadslid Annabel Nanninga. Geachte mevrouw Nanninga, beste Annabel, bij de aankondiging van uw vertrek was ik even, en dat is redelijk uitzonderlijk, met stomheid geslagen. Niet dat ik de afweging niet begrijp, leidinggeven aan een nieuwe partij die zich ook moet verdedigen op het nationale toneel laat zich niet gemakkelijk combineren met arbeidsintensief raadswerk. Maar toch. Amsterdam piept en kraakt onder het juk van extreem links bestuur. De deugkneuzen hebben hier onveranderlijk de leiding en de raad is ondanks uw noeste werk nog niet echt van kleur verschoten. En nu hoeft er niemand aan te pas te komen, want u cancelt zichzelf. Op het hoofdkantoor van het milieu-, dier- en mensvriendelijke woke international is de vlag uitgegaan. Dat zult u begrijpen. Ik bedoel maar, als iemand de crisis begrijpt die Amsterdam teistert, dan bent u het. Het is geen vijf voor twaalf maar halfeen in Pjongjang aan het IJ. De linkse wind heeft allang het gesubsidieerde dubbelglas uit de sponningen en de net zo gesubsidieerde zonnepanelen van het dak geblazen.

Hoe moet de GGZ-raad 020 nu verder zonder de psychiater die zich ontfermt over haar patiënten? Als dolende zielen zullen wij nu op de tast het hekje moeten vinden dat ons afscheidt van de linkse afgrond waarvoor u ons probeerde te behoeden. Wie moet de Amsterdammers wijzen op obligaat gepiep over seksisme in een interview met de burgemeester? En wie verheldert nog voor twitterend Nederland dat het Parool in werkelijkheid de Pravda van de Stopera is? U was het die in 2018 het gevaar zag van de omhooggevallen faalconsultants van de Amsterdamse politiek.

1

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En wie uw raadswerk van de afgelopen vijf jaar aanschouwt ziet een onvermoeibare strijd voor absolute vrije meningsuiting en tegen elke vorm van censuur en benepenheid. Overigens weet u dat moeiteloos af te wisselen met strenge vlaggeninspectie zoals u onlangs zelf deed tijdens een demonstratie op Plein ’40-‘45. Overigens had ik u eigenlijk wel even willen waarschuwen, bezoek als politicus geen demonstratie want daar kan gedonder van komen. Nu laat u een raad achter die baadt in lauwwarme deug en kraaien de bakfietsvaders en yogamoeders victorie, aangezien de GroenLinks Goelag aan de Amstel kan blijven voortbestaan. U hoort, u heeft mij geïnspireerd de afgelopen jaren. En ik wil u niet laten gaan zonder een serieus woord van dank. We hebben u leren kennen als een strijdvaardige en markant raadslid met hart voor onze stad en de Amsterdammers. En vooral al die Amsterdammers die net als u vinden dat de stad drastisch van koers en politieke samenstelling moet veranderen. U verdedigde samen met andere raadsleden het recht op geloofsvrijheid en diende daartoe een initiatiefvoorstel in. Sinds vorig jaar zat u ook de commissie Onderwijs Zorg en Armoedebestrijding voor en u maakte zich steeds opnieuw hard voor de veiligheid in de stad en voor de middenklasse door onder meer aandacht te vragen voor mensen met een auto en of een koophuis.

Het siert u dat u politiek bedreef met een oorspronkelijke stijl. Als het in Amsterdam inderdaad een grote eenheidsworst is, zoals u ooit in uw campagne zei, dan was u een vegaburger, de spreekwoordelijke uitzondering. Het is voor ons de achterblijvers dan ook een troost dat Kevin Kreuger uw kleine vesting van nononsens-realisme, zijn overigens uw woorden niet de mijne, in deze republiek en ik mag wel zeggen met een gelijk talent voor polemiek zal verdedigen. Namens de gemeenteraad en het college wens ik u alle succes en dank ik u voor uw werk. Het ga u goed. Mevrouw NANNINGA: Er is niet zoveel goed groenonderhoud in deze stad, maar dit gras is grondig voor mijn voeten weggemaaid. Kan ik alvast zeggen. Ja, ik kan naar huis, jongens. Ik bedoel alles is al gezegd. Nee hoor, dat is niet waar. Dank voor deze mooie woorden, grotendeels mijn eigen woorden, dat had ik door, die had ik door, ja, ja, ja. Overigens denk ik niet dat wij in de jihadistische demo, het publiek in de verwarring zou zijn dat ik daar als sympathisant zou staan, maar just in case, ik was daar niet als sympathisant. Goed, Amsterdam en dit huis, een plek van diversiteit, van inclusie, van saamhorigheid, van samen optrekken, van niet-je-afkomst-telt-mee-toekomst. En daar hebben Kevin Kreuger en ik toen we hier bijna zes jaar geleden aantraden helemaal niets van gemerkt.

Het was een ijzige ontvangst na een al even ijzige campagne, waarin wij ook echt veiligheidsproblemen hadden van extreemlinks Amsterdam. En na een ijzige start ontdooide dat toch wel enigszins toen raadsleden, dat was natuurlijk de vorige raad, dus een aantal van was er toen en aantal van u ook niet, maar toen mensen erachter kwamen dat waren toch echt geen geblenderde puppy's eten voor ontbijt werden we weleens gegroet in de gang. Toen bleek dat we altijd een goed gevulde borrelkast hadden toen werd het toch nog gezellig. Het kan verkeren. Dus dat smeedt toch een band uiteindelijk, ja. En ook met de niet-alcoholische vorige DENK-fractie die dronken dan geen borrels, maar die kwamen ook weleens toch gezellig langs, dus dat is leuk. De stad ja, ja je kan daar wat zorgen over hebben, dus het onderhoud, het vervoer, het een beetje schoonhouden, het een beetje betaalbaar houden voor inderdaad de middenklasse. Het ideologisch ook een beetje gezellig gehouden. Want het is natuurlijk wel, even ook serious nou jongens, het is natuurlijk wel heel raar wat hier gebeurt, die demonstratie die de burgemeester aanhaalt maar ook wat er gebeurt op onze straten

CONCEPT

2

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

momenteel. Ja, ik ben hier klaar in de raad en ik ga ook uit de stad verhuizen, maar Amsterdam is wel mijn geboortestad. Ik ben hier geboren en getogen, ik hou erg van de stad. En ik ga niet helemaal met een gerust hart weg. Ik bedoel, dit is natuurlijk een gemeenteraad die ideologisch, er zijn allemaal kwalificaties al gedaan in mijn naam door de burgemeester, maar laten we zeggen vrij linksig. En mensen krijgen hier echt een TIA als ergens geen genderneutrale toiletten zijn. En mensen vinden het een hate crime als je tegen een allochtoon zegt, wat spreekt u goed Nederlands. Maar dat in onze straten en pleinen van onze stad vrouwen in openbare demonstraties, in de openbare ruimte, apart worden opgehokt en als minderwaardige sekse worden behandeld blijft het hier toch angstvallig stil. En ik wil u toch meegeven, let daar eens wat meer op. Ik vind al die principes heel mooi, maar wees daar een beetje consequent in in de toekomst. Goed. En dan het college. Het vorige college, daar zaten nul geboren en getogen Amsterdammers in, goed we leven hier volgens het mantra niet je afkomst telt, maar je toekomst. Dat is overigens niet het geval bij de cultuursubsidies, daar maakt het wel heel erg uit wie je bent en waar je vandaan komt.

Daar wordt geturfd en geteld en ook op uitgekeerd, moet ook wel even iets aan gebeuren nog maar dat laat ik met liefde aan mijn fractie over, die pakken dat vast op. En ja, het college is deuglinks, ja zo kun je het noemen. Dieptepunt was natuurlijk wel een wethouder die echt hilarisch ongeschikt was, vind ik toch ook wel zorgelijk in de grootste stad van het land. Ik ga daar niet namen in noemen want dat is niet nodig. Ik hield me hart vast voor de vervanging maar dat bleek eigenlijk een lichtpuntje te zijn, moet ik toch eerlijk zeggen over mijnheer Scholtes. Ik was inderdaad voorzitter van de commissie OZA en dat is toch een heel inhoudelijk degelijk type. Bovendien ook van de Indische afkomst, dat schept toch ook een band. Wel teleurstellend dat hij bij zijn inauguratie geen das droeg. Ik hoorde mijn Indische tantetjes en oma in mijn hoofd zeggen, dat past een nette jongen toch niet. Dus voor de volgende keer, als je nog eens ergens geïnstalleerd wordt regel dat. Jongens, ik ga gewoon even ook mijn geweldige team bedanken die daar zitten. Ik heb zo ontzettend veel plezier gehad, ondanks alle politieke perikelen en tegenwerking en geharrewar en gedoe wat je in zo'n raad hebt, dat is het werk. Maar daarbuiten was dit ook echt wel mijn leven voor een heel groot deel, ik heb hier niet een hele grote baan naast. En dit zijn gewoon wel mijn mensen, mijn makkers, mijn vrienden.

En dat valt me echt zwaar om jullie toch minder te gaan zien. We zijn niet meer directe collega's, Van het fractiebureau Maarten Brante, Youri Festen, Johan van Roekel, Rutger van den Bosch, onze duoraadsleden Miklos Lelkes, Michel Peters, Carina Molema, Roland de Jong, Cas van Berkel en natuurlijk Kevin. Ja, Kevin is mijn strijdmakker, mijn vervelende kleine broertje, mijn vriend, mijn steun en toeverlaat. Ik ga je verschrikkelijk missen. Misschien kom je ook eens naar Den Haag, wie weet wanneer we de verkiezingen. Ik moet eerst zelf zien om daar te komen trouwens want de laatste peiling was niet zo gezellig. Maar mocht het mij lukken, dan lukt het jou over een paar jaar misschien ook. Ik ga je ontzettend missen. Ik heb een cadeautje voor jou, dat is een Amsterdams tegeltje. Het is heel mooi ingepakt door Maarten, maar ik pak hem even uit want het is jouw eigen uitspraak, dus die wil ik voordragen hier. Weet je dat ik al vrij snel na mijn aantreden in de raad meer zelfvertrouwen haalde uit de ultieme kneuzigheid van de rest dan uit mijn eigen vakkundigheid. Dat is Kevin, die kan in één opmerking zowel anderen als zichzelf tot op het bot beledigen. En die Amsterdamse zelfspot, die houdt u hier, daar zit hij, en die wens ik u allen toe. Allemaal heel erg bedankt en tot ziens. De VOORZITTER: Goed, voordat u gaat nogmaals hartelijk dank namens de raad, al het succes.

We hebben bloemen en een cadeautje. Goed, dan kunnen wij daarmee over

CONCEPT

3

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

naar de mondelinge vragen en schors ik even om de heer Burgers hier te laten plaats nemen. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. h. Mondelinge vragenuur Vragen van het lid Van Berkel inzake scheiding van vrouwen en mannen bij een pro-Palestinademonstratie op Plein ‘40-’45 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank u wel, voorzitter. Ik begreep nog niet mijn maidenspeech, want anders wordt het wel heel erg snel praten. Dus dan ga ik nu de vragen stellen. Op zondag 22 oktober organiseerde Hizb ut Tahrir op Plein '40-'45 of all places een demonstratie voor de Palestijnse zaak en tegen het voortbestaan van Israël. Hierbij was het de aanwezige dames niet toegestaan zich te mengen onder overige demonstranten. In de beantwoording van onze schriftelijke vragen hierover schrijft het college, overigens kent onze democratische rechtsstaat geen juridische grondslag die deze wijze van demonstreren verbiedt, net zoals het scheiden van mannen en vrouwen ook niet verboden is in bepaalde religieuze instellingen en scholen. Wat het college hier ook van vindt, dit past binnen de grondwettelijke vrijheid van geloofsbelijdenis zoals dat in onze grondwet is vastgelegd.

In welk opzicht was dit een religieuze bijeenkomst? En waar maakt het college dit uit op? Was het al zodanig aangevraagd? En maakt het dan geen verschil dat dit in de openbare ruimte was? Heeft de rest van de openbare ruimte geen rechten? Tevens zegt het college het scheiden van mannen en vrouwen is niet door de politie gefaciliteerd of afgedwongen en er zijn geen signalen bekend dat de organisatie met politieoptreden gedreigd zou hebben. En wat vindt de burgemeester ervan dat de fotografe die daar aanwezig was voor Parool te horen kreeg dat ze niet in het mannendeel aanwezig mocht zijn en dat anders de politie zou komen om haar te verwijderen? Pas toen zij op haar strepen ging staan kon ze dan toch blijven mits niet te lang. Toen ze even later in het vrouwendeel was kreeg ze te horen dat ze geen foto's mocht maken van de vrouwen daar. Gaat de vrijheid van geloofsbelijdenis volgens het college ook boven het recht op vrije nieuwsgaring? En dit is geen op zichzelf staand geval. Vrijwel iedereen die op het plein was en in de buurt van het vak voor de andere sekse kwam is gewezen op de seksescheiding waar ze zich aan moesten houden. Graag zouden we zien dat de burgemeester dit onderzoekt en terugkoppelt.

En hoe beoordeelt de burgemeester dit als zij er voor het gemak even vanuit gaat dat dit klopt? Graag horen we van de burgemeester waarom het wegen van de grondrechten zo uitvalt als het kennelijk heeft gedaan. Wijken alle andere grondrechten voor alleen al de suggestie van vrijheid van geloofsbelijdenis? Is discriminatie plotseling oké als de pleger zich beroept op zijn geloof? Het komt op ons over als een buitengewoon lakse houding van een organisatie …

CONCEPT

4

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Mijnheer Van Berkel, het is uw eerste keer, u heeft twee minuten de tijd en zijn ruimschoots verstreken. Kunt u heel snel afronden? Het lid VAN BERKEL: Oké, ik ben bij het eind van mijn vragen, dan rond ik af. We zouden het op prijs stellen inzage te krijgen in de gehele communicatie over de aanvraag tot het houden van deze demonstratie en de afstemming met de politie. Kan de burgemeester dit toezeggen? Dank wel. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel. En ik zou de heer Van Berkel willen danken voor zijn vragen. Ik begrijp waar de vragen vandaan komen over de manifestatie van Hizb ut Tahrir maar het lijkt me wel even heel goed om meteen te markeren dat de seksescheiding die plaats heeft gevonden het eigen initiatief was van de organisatie en op geen enkel moment is gefaciliteerd door de overheid, mede mogelijk gemaakt. Zoals ook wij daar van tevoren geen enkele weet van hadden. De Wet openbare manifestaties regelt dat mensen een grote vrijheid toekomt om op hun eigen manier manifestaties vorm te geven. Als overheid hebben wij daar een terughoudende rol in. Er zijn drie gronden zoals u weet waarbij wij kunnen ingrijpen en dat is de zorg voor ernstige wanordelijkheden, zorg voor de volksgezondheid of ernstige verkeershinder. Daar was hier geen sprake van.

Hier was inderdaad sprake van seksescheiding. Daar kunt u van alles van vinden, maar dat is inderdaad grondwettelijk gewaarborgd. Niet alleen bij religieuze bijeenkomsten. Wat ik in de beantwoording van de vraag heb aangegeven is dat ik het voorbeeld heb gegeven van religieuze bijeenkomsten waar dat plaatsvindt. Maar men mag in vrijheid ervoor kiezen om apart te gaan staan. Dat is wat hier is gebeurd. Wat we ervan vinden, is punt twee. Maar dat mag. Dat kunnen mensen, volwassen mensen, in volledige vrijheid zelf voor kiezen. En dat is hier gebeurd. En ik vraag me eigenlijk ook af, want u heeft een felle toon, wat u had gewild dat wij hadden gedaan. Want wij hadden namelijk de rechtsstaat moeten schenden als wij gedwongen hadden willen mengen of op die grond de demonstratie hadden willen ontbinden. Had u dat gewild? Want dat lijkt mij niet rechtstatelijk en niet grondwettelijk en dat hadden wij niet gekund. Wat betreft de politie. De politie heeft op geen enkel moment dit gefaciliteerd, was ook niet op de hoogte van dreigingen, zijn ons niet bekend. De fotografe van het Parool, daarvan is mij niet bekend dat die zou zijn bedreigd. Dan moet dat binnen de organisatie of binnen de demonstranten zijn gebeurd. Dan lijkt het mij wel goed als er ook bij ons melding van wordt gemaakt. Want inderdaad is het zo dat vrije nieuwsgaring altijd moet gelden.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel voor een vervolgvraag. Het lid VAN BERKEL: Dank u wel, voorzitter. Ja, toch bevreemdt het mij dat wanneer er zo'n demonstratie in de openbare ruimte wordt gehouden door niet per se een religieuze organisatie, dat dan het recht op vrije geloofsbelijdenis leidt op al die andere rechten die wij in dit land hebben. En ook voor de andere aanwezigen die daar waren kan ik me voorstellen dat het best wel intimiderend zou kunnen zijn als er een scheiding plaatsvindt die vanuit een demonstratie georganiseerd wordt. Dus ja kijk, ik roep ook zeker de journalisten van het Parool op om hier melding van te maken. Dat staat voorop. Maar daarnaast zou ik ook wel graag willen weten wat de burgemeester zelf ook vindt van het feit dat die scheiding is gemaakt en dat blijkbaar op het

CONCEPT

5

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hele plein dat gold op dat moment. Want dan zou ik zeggen, wat gebeurt er dan met die andere mensen die niet betrokken willen zijn of waren bij de demonstratie? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Nog even voor alle duidelijkheid. Mensen die een manifestatie organiseren zijn er in hoge mate zelf verantwoordelijk voor, kunnen daarbij hun eigen orde, hun eigen rituelen, hun eigen wijze van samenkomen organiseren zoals zij dat willen. Pas op het moment dat er wetten worden overtreden ontstaat er voor ons een grond om in te grijpen. Tot die tijd niet. Daar was geen sprake van. En mij is ook werkelijk onduidelijk, behalve dat u het onplezierig vindt, dat begrijp ik wel, maar mij is echt onduidelijk welke rol u voor de staat ziet weggelegd op het moment dat mensen hun eigen manifestatievorm kiezen. Ik denk toch dat we daar rechtstatelijk en rechtlijnig in behoren te zijn. En het is ook een heel goed gebruik dat wij als bestuur ons niet mengen in de inhoud van demonstraties. Ook dat is grondwettelijk gewaarborgd en ook dat heb ik op dit moment gestand te doen. Vragen van het lid Martens-America inzake Joods gezin geïntimideerd bij diplomauitreiking Universiteit van Amsterdam De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Martens-America. Het lid MARTENS-AMERICA: Dank u, voorzitter.

En ik wil de eerste seconden graag gebruiken voor de uitspraken van de burgemeester de afgelopen weken met betrekking tot de situatie in de stad en de poging die zij doet om te zorgen dat hoe wij onze Joodse gemeenschap benaderen in de stad, weinig te maken heeft met de verschrikkelijke situatie die aan de uw gang is in het oosten van de wereld. Zoals de burgemeester terecht tweette kent Amsterdam, Nederland, een verschrikkelijke stijging van het percentage antisemitische incidenten. En ik denk dat als je veel Joodse mensen spreekt uit onze stad, dat dat voor hen niks nieuws is maar de stijging is verschrikkelijk. De Universiteit van Amsterdam staat er helaas een klein beetje om bekend dat het sentiment jegens de Joodse Amsterdammers nou niet altijd even enthousiast is en het lijkt de laatste tijd steeds vaker op te laaien. Nou is er wat de VVD betreft een groot verschil tussen vrijheid van meningsuiting en intimidatie. Wat we gisteren hebben gezien op het Centraal station is angstaanjagend, de oproep tot een intifada. Ik ben eigenlijk heel erg benieuwd hoe de burgemeester hierop reflecteert.

Wat er nu ook gebeurt op de Universiteit van Amsterdam, op de UvA, ik heb gisteren een brief gekregen van een leraar op de UvA die een blog heeft geschreven over waarom zijn leerlingen geen keppeltje durven te dragen op de UvA en ik ben eigenlijk heel erg benieuwd of de burgemeester hier een uitspraak over zou kunnen doen en of zij misschien voor zichzelf een rol ziet weggelegd om ook in gesprek te gaan met de universiteiten omdat wat er op dit moment gebeurt simpelweg onvoldoende is om de Joodse gemeenschap het gevoel te geven dat zij vrij en veilig naar school kunnen. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel. Ik wil mevrouw Martens danken voor haar vragen. Wellicht las u ook vanmorgen het interview met rabbijn Yanki Jacobs die ook

CONCEPT

6

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

waarschuwde voor de atmosfeer die er op universiteiten en hogescholen kan ontstaan, waarbij Joodse studenten zich niet meer vrij voelen om zich te uiten of keppeltjes te dragen. Laat ik als eerste zeggen dat dit zorgwekkend is en onacceptabel is, omdat zeker daar waar de vrijheid van expressie centraal staat, zoals in ons hoger onderwijs, ook elke student zich vrijelijk moet kunnen uiten en dat geldt voor elke student van elke achtergrond. Want we horen het vanzelfsprekend op dit moment van Joodse studenten, we horen het ook van moslimstudenten. Dus het is wijder verbreid op dit moment dat er een atmosfeer dreigt te ontstaan waarin mensen eigenlijk aangesproken worden op hun achtergrond, daarop beperkt worden in plaats van dat er een vrijelijk debat plaatsvindt over opvattingen. En zo behoort het te zijn. En laat ik u ook meteen zeggen daarin dat ik vind dat de universiteiten en hogescholen een grote verantwoordelijkheid toekomt om te zorgen dat het klimaat vrij en tolerant is waardoor mensen juist in een gespannen tijd vrijelijk met elkaar moeten kunnen praten. Ik heb in het verleden weleens gezegd, universiteiten en hogescholen moeten geen safe spaces zijn maar safe havens, zoals ook geldt voor onze stad in het algemeen waarin iedereen met elkaar van mening kan verschillen. Wat betreft het incident aan de UvA zou ik wel enige oppassendheid willen hebben.

U heeft wellicht ook inmiddels via berichtgeving van AT5 begrepen via een medestudent die ook informatie heeft toegestuurd dat het mogelijk anders ligt dan in eerste instantie in de media is bericht. En dat betekent dat ik eigenlijk terughoudend wil zijn en het daar bij de universiteit wil laten in het uitzoeken en beoordelen van wat er precies is gebeurd. Dat laat onverlet dat ik herhaal dat er grote verantwoordelijkheid ligt bij de universiteiten en de hogescholen om een vrij klimaat voor alle studenten te creëren. U vermengt uw vraag, en dat verbaast mij wel enigszins met de demonstratie gisteren op het CS. Dat is, u kunt uw opvattingen hebben op de slogans die daar zijn verkondigd, maar dat is een demonstratie geweest die vreedzaam zonder gewelddadigheden is verlopen in een openbare ruimte waar de Wet openbare manifestaties volledig van kracht is. De treinreizigers hebben daarlangs kunnen gaan, het heeft niet al te lang geduurd en er is voor het bestuur en voor de driehoek dan ook geen enkele reden om daartegen op te treden. Ook omdat de leuzen die daar zijn gebruikt, daar kunt u uw opvattingen over hebben, maar er zijn geen strafbare uitingen gedaan zoals wij dat nu kunnen overzien. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Martens-America voor een vervolgvraag. Het lid MARTENS-AMERICA: Dank, voorzitter. Nee vooral een opmerking.

De reden waarom ik het incident op de UvA noem is omdat dit niet het eerste voorval is wat heeft plaatsgevonden de afgelopen week op de Universiteit van Amsterdam. Dus helemaal terecht dat de burgemeester deze opmerking maakt, dat dit hoort bij de universiteit. Het baart mij alleen zorgen en ik vrees ook dat dit niet het laatste incident zal zijn op de universiteit. En dan wil ik de burgemeester complimenteren voor haar daadkrachtige optreden en iedereen erop wijzen dat het aan ons allen is om deze situatie niet naar Amsterdam te importeren, maak ik mij oprecht zorgen gezien de hoeveelheid mails ik krijg van de sociale veiligheid op de Universiteit van Amsterdam. Dus ik hoop dat wij het hierbij zouden kunnen laten, dat de universiteit dit zelf oplost. Maar de verklaring die wij hebben gelezen van de universiteit waar het woord antisemitisme niet één keer in voorkomt stelt mijn fractie niet heel veel gerust. Maar ik hoop dat de burgemeester gelijk heeft en dat ze in staat zijn om deze veiligheid en rust zelf weer terug te krijgen. Maar de mails die ik ontvang wijzen op dit moment helaas op iets anders.

CONCEPT

7

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Het was een opmerking dus ik hoef daar verder weinig denk ik aan toe te voegen. Ik heb zelf contact gehad met de voorzitter van het bestuur van de UvA die mij ook wees op de nuances en de stappen die men zelf zette. Want laten we wel wezen, de UvA heeft ook onmiddellijk gereageerd. U verwees even naar een incident dat op de Hogeschool van Amsterdam zou hebben plaatsgevonden. Ik ken dat incident niet maar ik weet wel dat de Hogeschool van Amsterdam laat weten dat er geen signalen van onrust zijn en dat men zelf ook daarin faciliteert. Er is een bijeenkomst 14 november gericht op dialoog, waarbij alle perspectieven die in de stad leven aan bod komen. Ik denk dat het van heel groot belang is dat de veiligheid van Joodse en andere studenten, ook moslim-studenten, gewaarborgd is, juist in deze tijd. Ik denk ook dat het van belang is dat de polarisatie ook hier niet verder versterkt wordt omdat wij denk ik ook er begrip en mededogen voor moeten hebben dat er veel verdriet is in deze stad, zowel bij mensen die een pro-Israëlisch-standpunt hebben als bij al die mensen die een pro-Palestijns-standpunt innemen. Er is veel verdriet in de stad over de enorme verschrikkingen die daar plaatsvinden.

En ik ben ervan overtuigd dat de beste reactie is elkaar ruimte te bieden, zacht met elkaar om te gaan, niet te hard als staat op te treden, pas wanneer dat nodig is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis voor een vervolgvraag. Het lid HEINHUIS: Dank u wel. En ik zou de burgemeester allereerst willen bedanken voor dit antwoord. En ik denk dat zij daarmee eigenlijk al voor een deel de vraag die ik had en die iets breder is dan alleen dit incident ook voor een deel al heeft beantwoord. Namelijk hoe zorgen we ervoor dat we de verbinding houden in onze stad? Want antisemitisme is onacceptabel. Moslimhaat is onacceptabel. Onverdraagzaamheid in Amsterdam is onacceptabel en daar moeten we ons tegen blijven verzetten en juist in een tijd dat de stad onder grote spanning staat moeten we ons blijven inzetten voor die verbinding, juist voor de verschillende kanten omdat we zelfs als we het met elkaar oneens zijn altijd met respect met elkaar moeten omgaan in deze stad. En ik denk dat de burgemeester daar een belangrijke rol al in speelt en ook kan blijven spelen. Ondanks dat die reis al gepland was vond ik het toch heel bijzonder dat in deze tijd ook de burgemeester met zeventien Amsterdamse jongeren net naar Auschwitz is geweest.

Ik denk dat dat soort ontmoetingen en dat soort acties eigenlijk waarbij mensen het gesprek met elkaar aangaan, dat gesprek ook gefaciliteerd wordt, juist in deze tijd van ongelooflijke waarde is. Dus misschien nog een korte vervolgvraag aan de burgemeester. Hoe ziet zij ook de komende tijd voor zich hoe zij die rol kan blijven uitoefenen? Wat kunnen we nog meer doen in de stad om juist te zorgen dat we naast elkaar blijven staan en dat we met elkaar ons uitspreken. Als onze Joodse inwoners worden bedreigd, daar spreken ons tegen uit. En als onze islamitische inwoners worden bedreigd, dan spreken we ons daartegen uit. En ik denk dat het belangrijk is om dat blijven doen. Daarom vraag ik de burgemeester in algemene zin wat zij komende tijd nog van plan is om dit soort gesprekken verder te faciliteren. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording.

CONCEPT

8

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Burgemeester HALSEMA: Dank u wel. Ik wil het lid Heinhuis graag bedanken voor haar vraag en ook voor de medemenselijkheid die daaruit spreekt. Ik kan niet verhullen dat ik het ook ingewikkeld vind op het moment. Ik denk dat het voor ons allemaal ingewikkeld is. Gisteren werd het bericht bekend dat het antisemitisme in Nederland met meer dan 800 procent is gestegen. En we kunnen natuurlijk allemaal met de grote Joodse gemeenschap die wij in onze stad hebben, het nationaal platform dat wij zijn voor discussie en protest, dat een belangrijk deel daarvan zich in Amsterdam afspeelt. En tegelijkertijd bereiken mij ook ongelooflijk veel berichten van moslims in onze stad, mensen uit de Palestijnse beweging die zich heel verlaten voelen, die het gevoel hebben dat met de inmiddels tienduizend doden, meer dan tienduizend doden die er zijn in Gaza en met de grote problemen op de Westelijke Jordaanoever en wat zich daar afspeelt, dat ze ook meer gehoor willen vinden en ook een behoefte hebben om daarover te kunnen praten, daar aandacht voor te hebben. Wat ik er ingewikkeld aan vind is, wij bewaken de vrede in deze stad en dat betekent dat onze rol vooral die is om te zorgen dat de verbindingen blijven bestaan zonder telkens gedwongen te worden om partij te kiezen.

Je kan soms in een situatie terecht komen waarbij het lijkt damned if you do and damned if you don't waarbij het bijna onvermijdelijk lijkt om partij te kiezen. En ik zou er echt voor willen waken dat wij vooral staan voor de mensenrechten, de onderlinge tolerantie en het mededogen met elkaar. Wat kunnen we doen? Ik organiseer met grote regelmaat bijeenkomsten in de ambtswoning. We hebben nu twee keer een Joodse bijeenkomst gehad, we hebben een gemengde dialoog gehad, er komt een bijeenkomst aan voor islamitische bewoners. We hebben een eerste bijeenkomst gehad met Palestijnse inwoners, aanstaande vrijdag een tweede. Dus ik probeer met grote regelmaat veel groepen mensen bij elkaar te halen. Maar ik zeg u ook maar, dat kan niet alleen van ons uitgaan en ik doe eigenlijk ook een beroep op u. We hebben hier natuurlijk het fantastische voorbeeld van de heren Garmy en Khan die ook zelf de dialoog zoeken. Ik zou eigenlijk wensen met u een keer een open gesprek te hebben hoe wij die onderlinge verbanden in de stad verder kunnen versterken. Daar is dit misschien niet het moment voor, maar ik denk dat dat heel wezenlijk is. Ik heb een akelig vermoeden dat we niet de laatste week van oorlog hebben gezien en dat betekent dat wij ook de komende tijd met spanningen in onze stad te maken zullen hebben en met inwoners die zich eenzaam en verlaten voelen.

En daar zullen we een antwoord voor moeten vinden. Vragen van het lid Van Schijndel inzake het conflict Hamas-Israël De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Even ter inleiding, Israël ligt altijd onder een moreel vergrootglas. Je kan je afvragen hoe dat toch komt. Het lijkt erop dat er Midden-Oosterse maatstaven van proportionaliteit nu worden toegepast door de Israëlische regering. Ik doel op de voortgaande bombardementen, zulke Midden-Oosterse maatstaven worden in het Westen niet geaccepteerd. In de commissie AZ hadden we exegese over de leus from the river to the sea, ik denk voorzitter, dat het erom gaat de emoties in de stad over het conflict Israël-Hamas te kanaliseren. Dat doen we door ruimte te bieden aan mensen om hun hart te luchten tijdens de betogingen. Is de burgemeester het daarmee eens. De burgemeester hield vol dat die leus moreel onacceptabel is. Ten onrechte, die leus zoals die in Nederland wordt geroepen impliceert in geen delen dat de Joden in zee moeten worden gedreven. Bij verreweg de meeste roepers komt het neer op een steunbetuiging voor zelfbeschikking van Palestijnen,

CONCEPT

9

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dus hun recht op een eigen staat. Een punt, diep gekwetst zou de Joodse gemeenschap zijn hierdoor, door die leus, maar er is gewoon geen recht om niet gekwetst te worden in een vrije samenleving. Is de burgemeester het daarmee eens? Zoals bekend kan de inhoud van een betoging nooit een reden zijn om die te verbieden. Eerste vraag, betekent dat niet ook dat de burgemeester zich moet onthouden van oordelen over een leus, dat raakt gewoon de inhoud van de betoging. Tweede vraag, is het meer in het algemeen niet verstandig dat het stadsbestuur zich bij majeure internationale conflicten onthoudt van politieke stellingnames? Voorzitter, er is geen dringende reden voor de stad Amsterdam om op dit punt landelijk beleid te bekritiseren of het juist te volgen. Ik denk daarbij ook aan het al anderhalf jaar wapperen van de Oekraïense vlag op het stadhuis. Derde en laatste vraag, is niet zo dat je je als stedelijke overheid moet onthouden van halsoverkop partij kiezen in een conflict waar je weinig van begrijpt? Ik noem dan even Oekraïne en een paar namen, Henry Kissinger, George Kennan, John Mearsheimer, James Matlock, Jeffrey Sachs. Waarom zouden politici daar meer verstand van hebben over Oekraïne dan die mensen? Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter.

Ik wil de heer Van Schijndel bedanken. Ik moet wel bekennen dat ik een déjà vu heb omdat dit een bijna letterlijk herhaling is van het debat dat wij in de afgelopen commissies AZ hebben gehad. Dus ik zou u een paar korte antwoorden willen geven. Ja, ik ben het met de heer Van Schijndel eens dat in een periode van spanningen betogingen heel belangrijk zijn om uiting te kunnen geven aan emoties, opvattingen en dat daarin ook veel ruimte moet worden geboden. Nee, er is geen recht om niet gekwetst te worden. Dat ben ik ook met u eens. Tegelijkertijd, iemand opzettelijk kwetsen is niet iets om trots te zijn. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een vervolgvraag. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, vandaag is mevrouw Van Gennip, minister van Gennip, gekomen met een handreiking over hoe verder te gaan met spanningen in de samenleving op Israël-Hamas. En één van haar punten is dat het toch zaak is om de ontstaansgeschiedenis van het conflict, dus 1947, 1949, het verdelingsplan van de Verenigde Naties aanvaard door Israël, afgewezen door alle Arabische landen en dan de Nakba, om dat eens ... Mensen weten er gewoon helemaal geen bal van. Is dat niet een taak voor de stedelijke overheid om gewoon goed geschiedenisonderwijs te gaan bevorderen? Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. .

Burgemeester HALSEMA: Ik zou zeggen, waak voor de staat die denkt de geschiedenis te kunnen schrijven en te herschrijven. Daar hebben wij gelukkig wetenschappers voor, onafhankelijke experts. Daarvoor hebben we onderwijsinstellingen met eigen curricula die niet in Amsterdam worden bepaald maar landelijk. Vragen van het lid Belkasmi inzake MBO-studenten krijgen structureel te maken met stagediscriminatie

CONCEPT

10

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Belkasmi. Het lid BELKASMI: Voorzitter, onlangs is er wederom een onderzoek gepubliceerd over discriminatie van mbo-studenten en de PvdA vindt iedere vorm van discriminatie, waaronder stagediscriminatie, onacceptabel. En het blijft me eigenlijk boos maken om die discriminerende ervaringen steeds weer te lezen omdat het zo onrechtvaardig is. En zo stond er in het onderzoek, mijn stagebegeleider vanuit school maakte ook zo een opmerking van ben je nu uitgehuwelijkt, omdat ik nu dus een hoofddoek draag. En, of ze zien je naam staan en denken dat is een buitenlandse naam, dus die hoeft niet te komen. En voorzitter dat is helaas de realiteit. In het onderzoek wordt aangegeven dat veel studenten wel een melding maken, maar wat blijkt? Ze zijn niet tevreden met de opvolging van in dit geval de onderwijsprofessional. Hoe reflecteert de wethouder daarop? En wat wordt eraan gedaan om dit te verbeteren? Ik ben ook benieuwd of de wethouder ons inzicht kan geven in hoe dit in Amsterdam is en wat hij tot dusver heeft opgehaald over dit onderwerp bij de mbo-instellingen. En verder ben ik ook benieuwd wat de wethouder gaat doen met de aanbevelingen uit dit onderzoek, ook in relatie tot het Stagepact en de motie die we daarop hebben ingediend. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki voor de beantwoording.

Wethouder MBARKI: Dank voorzitter en ook dank aan het lid Belkasmi voor het stellen van deze vraag. Laat ik beginnen dat het aankaarten van het onderwerp natuurlijk belangrijk is. We hebben allemaal kennisgenomen van het onderzoek van Verwey-Jonker en vervolgens ook dat het breed is uitgezet ook in de media. En deze uitkomsten zijn in die zin pijnlijk, maar het is niet zo dat het ons verbaast, omdat het namelijk een thema is wat al langer speelt. We hebben er ook al langer over gepraat, ook in de commissie naar aanleiding van de MBO-Agenda, Maar blijft natuurlijk altijd ingewikkeld en pijnlijk om te zien dat jongeren die aan het opgroeien zijn in onze stad niet aan een stageplek kun komen en daardoor ook hun opleiding niet kunnen afronden. Dus dit is een heel belangrijk onderwerp. U gaf net ook een aantal voorbeelden die ik ook terug heb gelezen uit het rapport. Maar het meest pijnlijke is eigenlijk dat jongeren, mbo'ers in dit geval, vervolgens ook denken, melden heeft geen zin. En volgens mij is dat iets waar we met elkaar over moeten blijven zeggen, blijf vooral melden. Want op het moment dat je niet meldt, en ook al kun je er zelf tegen of denk je het werkt niet, er komt nog een generatie na jou. Dus je doet het niet alleen voor jezelf, je doet het ook voor anderen. Dus melden blijft echt heel belangrijk en cruciaal en zullen we ook echt mee aan de slag moeten.

Ik heb naar aanleiding van het onderzoek onder andere contact had met het Meldpunt Discriminatie en ook met mbo-instellingen en we hebben een afspraak, ik heb met het MDRA op 6 december om specifiek over het mbo te kijken wat kunnen we daar nou mee, heel specifiek. En ik denk wat ook een belangrijk punt is, is dat we op dit moment zien ook in Amsterdam dat de mbo-instellingen natuurlijk ook zelf een meldpunt hebben en ook de verantwoordelijkheid hebben om dit op te pakken. Dus dat is ook wat er gebeurt. Alleen terecht dat het onderzoek ook laat zien, de opvolging is niet altijd even bevredigend. En dat heeft ook te maken met dat we ook aan de mbo-kant docenten ook de tools moeten aanreiken om hier op een goede manier mee om te gaan. En waar het vooral om gaat is dat je het niet bagatelliseert en dat je ook niet het gevoel geeft aan een student, ik zeg het toch, dat je je moet invechten. Want dat is natuurlijk wel een pijnlijke conclusie dat als je een melding doet je zegt het hoort erbij, je komt hier

CONCEPT

11

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wel doorheen. En daar moeten we echt vanaf want discriminatie hoort niet en als je je al moet invechten is dat niet tegen discriminatie maar is dat tegen andere zaken. Dus voorzitter, ik kan eigenlijk tegen de heer Belkasmi zeggen we zijn hier als commissie ook over in gesprek. Het land het Stagepact wordt natuurlijk vertaald naar het regionale Stagepact hier in Amsterdam. Daar is stagediscriminatie ook een belangrijk onderdeel van. En dat is wat ik voor nu als antwoord kan geven aan de heer Belkasmi. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya voor een vervolgvraag. Het lid BENTOUMYA: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de heer Belkasmi voor het stellen van deze vragen. Want het is duidelijk dat er structurele aandacht nodig is voor ook het uitbannen van stagediscriminatie. En hierin hebben mbo-instellingen een rol, maar juist ook bedrijven die stages aanbieden. Want dat zijn immers de plekken waar studenten discriminatie ervaren, helaas. De gemeente doet zijn best om hier verandering in te brengen en ook om bedrijven hierin te ondersteunen. Maar wat mijn fractie betreft moet dat niet vrijblijvend zijn. En daarom hebben we de wethouder eerder ook gevraagd om bedrijven te stimuleren het diversiteitscharter van de SER te ondertekenen en zich daaraan te committeren. En ik ben benieuwd of de wethouder daar voorlopige uitkomsten van zou kunnen delen.

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki voor de beantwoording. Wethouder MBARKI: Dank voorzitter en ook dank aan het lid Bentoumya voor deze vervolgvraag. Het klopt inderdaad, het gaat natuurlijk niet alleen maar over de ROCinstellingen. Dat was de vraag van de heer Belkasmi en ook waar het onderzoek over ging. Maar het is natuurlijk ook, de bedrijven spelen hier natuurlijk een hele belangrijke en grote rol in. Ik heb net al verwezen naar het Stagepact wat natuurlijk een belangrijke factor zal zijn als het gaat om het contact met die bedrijven ook over dit onderwerp. Maar zoals we eerder ook al hebben besproken de Charter Diversiteit die we natuurlijk hebben binnen de gemeente Amsterdam ook vertaald in Amsterdam Divers & Inclusief, de zogenaamde ADI, dat speelt al sinds 2021 en op die manier proberen we ook bedrijven daar actief in te betrekken. Het gaat enerzijds om bewustwording, trainingen die we daar ook geven. En we zien op dit moment nu al dat we 151 organisaties en bedrijven actief hebben laten meedoen, waarvan 69 ook de charter hebben ondertekend. Is dat genoeg? Met het aantal bedrijven die wij in onze stad hebben, zeg ik eigenlijk nee.

We moeten nog veel meer doen en laten we hopen dat via het Stagepact maar ook via de verdere uitrol van datgene wat we aan het doen zijn binnen de Charter Diversiteit nog meer bedrijven kunnen bereiken om zich hier ook aan te committeren. En het is niet, dat wil ik er wel goed bij zeggen ook hier, dit is niet een sociaal aspect alleen. Het raakt natuurlijk op dit moment ook echt aan de business case van de deze bedrijven. Want we zien allemaal hoe belangrijk die mbo'ers zijn en als je dan aan de voorkant als je ze afwijst, moet je niet raar opkijken als je over een paar jaar geen mbo'ers meer binnen je organisatie hebt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit voor een vervolgvraag. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. Het is natuurlijk verschrikkelijk dat je als jonge student op een mbo een stageplek zoekt en dat je eerste kennismaken met de arbeidsmarkt is dat je gediscrimineerd wordt. Ik vind het ronduit verschrikkelijk. Ik vind het ook verschrikkelijk dat als je afgestudeerd mbo'er bent en je wil aan de slag gaan als jongerenwerker dat dan je docent of je ouders zeggen, weet je wat Mo, jij moet eigenlijk

CONCEPT

12

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

maar naar het hbo gaan want met jouw afkomst moet je eigenlijk nog doorstuderen. En dit zijn signalen, en Mo was een student die ik ontmoette toen ik op zijn mbo-opleiding hem opzocht, dit zijn signalen dat die discriminatie dus nog steeds plaatsvindt. D66 heeft tijdens behandeling van de MBO-Agenda ook de motie ingediend, stagematching. Ik geloof echt dat dat een oplossing is dat we die discriminatie tegengaan. Mijn vraag aan de wethouder is, wat is de status van de uitvoering van deze motie? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki voor de beantwoording. Wethouder MBARKI: Dank voorzitter en om door te gaan op de intro van de heer Schmit, was het maar zo dat je alleen met discriminatie geconfronteerd wordt op het moment dat je stage liep. Het pijnlijk is dat je natuurlijk al aanvoelt dat het wellicht zal gaan gebeuren, dat je dan vaak de bevestiging ook krijgt op het moment dat je zelf solliciteert. Dus dat is iets wat superpijnlijk is en wat natuurlijk ook iets is wat we als stad eigenlijk ook niet zouden moeten willen. Het mooie is wel dat we het er nu weer over hebben en ik denk dat het ook belangrijk is om het onderwerp steeds te blijven agenderen. Ik heb eerder in de commissie ook gezegd wat ik vind van stagematching, de motie is aangenomen, we gaan hem uitvoeren.

Maar bij het stagezoeken hoort ook het hele proces doorlopen, van een brief schrijven, op sollicitatiegesprek gaan. Dus wij zullen met inachtneming van dat aspect wat natuurlijk heel belangrijk vinden, heb ik al toegezegd dat we met de ROC's in gesprek gaan om te kijken hoe zij hierin staan. Want er is natuurlijk wel een belangrijke rol ook weggelegd voor de onderwijsinstellingen zelf en zij hebben tot nu toe aangegeven dat zij het proces naar het vinden van een stageplek belangrijk vinden. En dat onderschrijf ik. Maar we zullen ook goed moeten kijken hoe een stageplek krijgen ook een garantie wordt. En als dat via de route vanzelf solliciteren gaat, dan zijn we natuurlijk heel blij daarmee. Maar als het niet gaat zullen we ook verder moeten kijken. En stagematching is daar een voorbeeld van. Vragen van het lid Ahmadi inzake Brandbrief ambtenaren en ongenoegen burgers over respons College op situatie in Palestina De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u wel, voorzitter. De afgelopen weken hebben honderden Amsterdamse ambtenaren naast vele duizenden burgers, honderden rijksambtenaren en ook Europese ambtenaren zich terecht uitgesproken over de pijnlijke, eenzijdige afkeuring van het geweld in Palestina en Israël. Deze kritiek rijst niet alleen in Amsterdam, en laat ik direct benoemen dat het ook niet makkelijk is om die te uiten.

Vandaag de dag is het enkel uitspreken over de rechten van de Palestijnse bevolking reden voor ontslag, intrekking van verblijfsstatus en criminalisering van mensen door heel Europa heen. In Amsterdam hebben we daarnaast ook al gezien dat er een cultuur van discriminatie en racisme heerst en dit soort uitingen een extra groot risico kunnen creëren voor de ambtenaren die zich hier al over uit durven te spreken. Gisteren hoorde ik van hen dat er nog geen antwoord is geweest op de punten die zij naar voren hebben gebracht terwijl het belang hiervan voor sommige ambtenaren zo hoog is opgelopen dat zij ook bereid zijn te vertrekken bij de gemeente als er niet in overeenstemming met iedereens rechten gehandeld kan worden. En ook een drempel hebben ervaren om dit überhaupt aan te kaarten en het gebrek aan gehoor daarin extra pijnlijk voor hen is. Dus onze vraag is dan ook, is het college bereid om deze ambtenaren tegemoet te komen in hun zorgen en ruimte te maken voor de kritiek die zij naar voren brengen?

CONCEPT

13

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter en dank aan mevrouw Ahmadi voor haar vragen. Laat ik als eerste zeggen dat ik denk dat de stad Amsterdam al bij een aantal gelegenheden, en het bestuur, juist wel een standpunt heeft in heeft genomen ten aanzien van wat zich ook in de bezette Palestijnse gebieden voordeed. Wij hebben al geruime tijd geleden een miljoen overgemaakt om de situatie, de schrijnende humanitaire omstandigheden in de Palestijnse gebieden ... Ik ben Sofyan, dat is geen schande voor mij. Nu ben ik weer mijzelf. En we hebben ook bij meerdere gelegenheden gewezen op de ernst van de situatie daar, het drama dat zich daar afspeelt en de enorme pijn die heel veel inwoners in onze stad daarbij voelen. Ik heb ook net weer opmerkingen gemaakt over de meer dan tienduizend doden en de gruwelijke situatie daar. Alleen maar zijn geen internationale organisatie, wij zijn geen nationaal kabinet. Wij bewaren de vrede in de stad en dat proberen wij te doen door aandacht te hebben voor de enorme variatie aan emoties en opvattingen die er op dit moment ook zijn. Wat betreft onze ambtenaren, ja wij creëren ruimte voor de ambtenaren om gewetensnood te hebben en daarvan ook kond te doen. Want we vinden het ook belangrijk dat men zich moet kunnen uiten.

Onze gemeentesecretaris is ermee bezig, is er ook met hen over in gesprek en daarnaast zal ik binnenkort met een aantal van hen ook een gesprek hebben. U noemt voorbeelden en daar neem ik wel een beetje aanstoot aan. U zegt pro-Palestijnsestandpunten is aanleiding voor ontslag, mensen worden gecriminaliseerd. Daar is in deze stad geen sprake van. Is echt geen sprake van. Wij vinden, zeker in deze tijd, dat iedereen zich moet kunnen uiten en mensen worden niet op hun opvattingen ontslagen en mensen worden niet gecriminaliseerd op hun opvattingen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi voor een vervolgvraag. Het lid AHMADI: De eerste daarvan is dat in het beginstukje van het betoog van de burgemeester ik geen erkenning kan vinden voor de ervaringen van mensen die zeggen dat er toch met twee maten gemeten wordt. Dus dan is mijn vraag eigenlijk ook over die 1 miljoen aan noodsteun, is die direct naar Palestina gegaan of is hij gedeeld geweest? Omdat er toch een verschil is in de positie van de Palestijnen en Israël. En ik wil dat toch benoemen want de Palestijnen hebben helemaal geen toegang tot water, eten, welke vorm van steun dan ook. En daarnaast wil ik ook benoemen dat ik twee mensen ken die ontslagen zijn, enkel voor het oproepen voor meer waardering voor de positie van de Palestijnen.

Dat is niet in Amsterdam, niet in de gemeente Amsterdam maar dat is wel in Amsterdam gebeurd. En het is niet te onderkennen dat dit niet relevant is voor mensen die zich uitspreken over een situatie die wel degelijk een impact kan hebben op hun positie. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Laat ik als eerste zeggen, het miljoen is gedoneerd aan het Rode Kruis. Dat is van groot belang, want die bepaalt welke mensen het meest slachtoffer zijn, waar het het hardst nodig is. En het hoeft geen betoog dat op dit moment bij de Palestijnen elementaire voorzieningen ontbreken. Dat er een watertekort is, dat er geen vrije communicatie is, dat mensen afgesneden zijn van zaken die heel hard nodig zijn.

CONCEPT

14

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Net als u heb ik vanmorgen natuurlijk ook, of was het gisteren, de persconferentie van kinderen in Gaza gezien die vragen om onderwijs. En natuurlijk breekt je hart daarop. Dat zie ik ook. Het hele college is zich daar zeer, zeer van bewust. Wij meten niet met twee maten. Wij hebben eerder al gezegd, dat heeft u mij ook bij Buitenhof horen zeggen, ik vond het terecht dat er bij Hamas geen ja-maar kon worden gezegd, dat je niet kon zeggen ja maar er zijn redenen. Het was een terreuraanslag en die moest eenduidig veroordeeld worden. En daar heb ik aan toegevoegd, dat geldt ook in Palestina. Je kan geen ja maar zeggen. Je kan niet zeggen, ja nu is het nodig om aanhoudend te bombarderen, ook op civiele doelen waarbij heel veel aan onschuldige burgers worden geraakt. Bij ons staan de mensenrechten centraal, het huldigen van het humanitaire en oorlogsrecht, dat is de positie van onze gemeente. En het tweede voorbeeld dat u noemt vind ik ingewikkeld. Als er bij private bedrijven of bij andere instellingen mensen worden ontslagen om hun opvattingen, dan reikt dat natuurlijk buiten mijn en onze bevoegdheden, daar kunnen wij niet in treden. Het enige wat ik hier wel kan zeggen is dat in een periode van grote spanningen in een stad gewetensvrijheid en gewetensnood van belang zijn en moeten worden erkend. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een vervolgvraag.

Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, dank u. Ik heb toch een beetje twijfel, eigenlijk principiële twijfel, of het nu wel verstandig is om met een gezelschap ambtenaren van de gemeente die dus dat pro-Palestina-standpunt zijn toegedaan te gaan praten. Dus ambtenaren kunnen als burger natuurlijk ingezonden brieven schrijven of iets op twitter of gaan demonstreren, maar we kunnen dus niet hebben in de ambtelijke organisatie dat er een soort lobby's komen voor buitenlandse politieke doeleinden. Is de burgemeester dat met mij eens? En dus liever niet met ze gaan praten. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank voorzitter. Ik dank de heer Van Schijndel voor zijn eerlijk gezegd niet te volgen vraag. Laat ik het maar heel simpel zeggen, u zegt eigenlijk tegen ons praat niet met de ambtenaren die gewetensnood hebben. Ben ik met u oneens. Dat doen we wel. Vragen van het lid Aslami inzake Klimaatrisico’s voor huizenprijzen De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Voorzitter, een heel ander onderwerp. Gisteren luidde de Autoriteit Financiële Markten de noodklok.

Wat blijkt, er dreigt een groot financieel risico voor ongeveer een miljoen huiseigenaren, met name de woningen die zijn gebouwd op houten palen, en dat zijn een heleboel in Amsterdam, die zijn onvoldoende beschermd tegen de gevolgen van verzakking, overstroming, als gevolg van klimaatverandering. D66 pleit voor meer transparantie. Dat kan in de vorm van een klimaatlabel, dus vergelijkbaar met een energielabel. Voorzitter, herkent de wethouder dit beeld? Hoe wil de wethouder Amsterdammers inlichten? En is zij bereid om het initiatief te nemen voor een klimaatlabel voor huiseigenaren? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording.

CONCEPT

15

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Wethouder PELS: Dank, voorzitter. En dank aan de heer Aslami voor de vragen. Nieuws wat denk ik ook voor veel Amsterdamse huiseigenaren maar ook huurders inslaat als een bom, dat nu klimaatverandering zo ontzettend dichtbij komt dat we het ook zullen terugzien in schade die op kunnen lopen tot wat we lazen tussen de vijftig- en zelfs honderdduizend euro voor iemand om zelf te moeten investeren in überhaupt het behoud van de woning. Dus ik kan me heel goed voorstellen dat heel veel mensen daar flink van schrikken. Dus ik onderschrijf helemaal de oproep van het AFM. Ik denk wel dat het ontzettend belangrijk is dat het een landelijk label wordt en niet dat we een eigen Amsterdams label krijgen. Maar waar het AFM om vraagt lijkt mij een heel erg goed idee. En wat wij in Amsterdam natuurlijk onvermoeid zullen blijven doen is de inzet op het voorkomen van de risico’s. Dus dat we ook zijn gestart als college, is onderzoek doen naar de mogelijkheden die we hebben om kosten in de toekomst nu al te vermijden. Dus dat we kijken welke investeringen zouden we eventueel naar voren kunnen halen als dat past, dat vraag natuurlijk ook om dat onderzoek, om juist dit soort schade in de toekomst te voorkomen. Want we weten van een aantal zaken natuurlijk al wat ze kunnen doen, we hebben dat ook aangekondigd in onze Stad van Morgen.

Dus daar wil ik vol op inzetten, dat is ook onze belofte aan de stad. Wij zullen er alles aan doen om die schade die steeds meer in beeld komt en waarvan we weten dat het mogelijk oploopt tot meer dan een miljard alleen al voor de huizen, we zullen er alles aan doen wat in onze macht ligt om die te voorkomen. We zullen de oproep van het AFM ondersteunen en zoals ook in onze Stad van Morgen aangekondigd zullen we ook een brede communicatiecampagne opzetten om Amsterdammers niet alleen te informeren, maar ook mee te nemen in de uitdagingen die we hebben. Want ik kan me voorstellen dat ook Amsterdammers daar heel graag hun zegje over willen doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami voor een vervolgvraag. Het lid ASLAMI: Dank voorzitter. Dank ook aan de wethouder voor de beantwoording en erkenning dat dit beeld vrij ernstig is. Is zij, voorzitter, ook bereid om dit ook op landelijk niveau aan te kaarten? Want volgens mij is het belang voor Amsterdam evident. We hebben een grote voorraad aan huizen die op houten palen zijn gebouwd en zoals eerder gezegd zijn de risico's enorm. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS: Voorzitter, daar ben ik zeker toe bereid. Dus ik zal bij de minister kenbaar maken dat wij de oproep van de AFM ondersteunen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Renssen voor een vervolgvraag.

Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, dank en dank aan de heer Aslami om dit belangrijke punt te agenderen. Want uiteraard heeft onze mooie stad die gebouwd is op palen last van grondwateroverlast, maar ook van grondwateronderlast en dat kan ook gevolgen hebben. Daarom ook zo belangrijk dat we die schade in kaart brengen. En bij mijn weten zijn wij op dit moment bezig met de schade te berekenen van onder andere overstromingsrisico, maar ook van droogte en hitte. En mijn vraag was, wanneer kunnen we dat verwachten en kunnen we dan naar aanleiding daarvan, de wethouder gaf net al een soort van inschatting, maar kunnen we dan naar aanleiding daarvan dit ook dan

CONCEPT

16

Jaar

2023

Vergaderdatum 8 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

nogmaals goed bespreken en ook vooral kijken, wat we kunnen doen met al die particuliere partijen hier in de stad, want uiteindelijk is 50 procent van de grond niet in eigendom van de gemeente Amsterdam, wat we met hen samen ook kunnen doen om die risico’s te beperken? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS: Voorzitter, hier komt natuurlijk het dossier van mij maar ook collega Van der Horst samen in hoe gaan we die risico’s zoveel mogelijk mitigeren, maar dan als dat niet kan dan in ieder geval zorgen dat de stad het aankan om zowel om te gaan met droogte als dat het veel natter is. Daar lopen verschillende onderzoeken naar, zowel voor de scenario's van klimaatadaptatie als waar ik net naar verwees, de vermeende kosten. Die vermeende kosten hopen we in beeld te brengen rondom de Voorjaarsnota volgend jaar. Maar ik kan me goed voorstellen, want nu zie je dat ook in de schattingen die worden gedaan dat ze zeggen ergens tussen de 100 miljoen en 1,1 miljard. Dat zijn cijfers die nog wel bewegen. Dus ik wil voorstellen om te beginnen met de vermeende kosten die zijn beschikbaar rond Voorjaarsnota 2024 of 2025 dan zelfs al.

En dan te kijken, hoe kunnen we dat verder opbouwen zodat we ook voor de raad een eenduidig beeld kunnen creëren welke kosten er nou in de toekomst liggen en ook de stappen die we nu zouden kunnen zetten om de kosten in de toekomst te voorkomen. Vragen van het lid Krom inzake de tender energiebesparingen/ isolatieoffensief De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter. Gisteravond hadden we een technische sessie over inkopen met impact. Nogmaals dank aan het lid IJmker, het was een heel waardevolle avond. En daar werd ook gesproken over de tender bij het isolatieoffensief en de regels rondom aanbestedingen en er was iemand van het Oranje Energie en ik had in mijn aanvraag energiebesparingen isolatieoffensief gezegd, maar dat bedoelde ik natuurlijk niet. Ik bedoelde Oranje Energie. En zij gaven aan dat niet alleen de FixBrigade al eerder hadden aangegeven dat ze vanaf januari in de problemen zouden komen als ze niet aan deze tender mee konden doen, maar dat ook zij en nog vier andere partijen ook in de problemen zouden komen als ze niet met deze tender zouden kunnen meedraaien.

En er waren ook juristen van PwC en die gaven ook aan, je mag een aanbesteding niet onnodig samenvoegen zodat de opdracht juist beschikbaar blijft voor bedrijven uit midden- en kleinbedrijven en de wethouder heeft dat eigenlijk ook al gezegd, dat we het zo hebben ingericht en dat bijna de helft zou geschikt moeten zijn voor de sociale ondernemingen. Dus er zit, tegelijkertijd toch ook blijkt er dus een groot verschil te zitten in hoe de aanbesteding vanuit de gemeente gecommuniceerd is en hoe ze het vanuit de sociale lokale initiatieven opvatten, omdat ze dus aangeven dat ze eigenlijk niet mee kunnen en dat ze zelfs per januari zouden omvallen als dat niet zou gebeuren. Dus ik heb een aantal vragen voor de wethouder en die eerste is eigenlijk of ze op de hoogte was van de noodsignalen die dus niet alleen door de FixBrigade werden geuit maar ook blijkbaar bij Oranje Energie en nog aantal anderen. En de wethouder gaf eerder ook aan dat de tender dus zo is ingericht dat lokale initiatieven meekunnen en het blijkt dus dat lokale initiatieven daar zelf anders naar kijken en ik ben benieuwd wat de visie daarvan is van de wethouder.