20231102 commissie FKD definitief verslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 2 november 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Vergaderdatum Donderdag 2 november 2023 van 13.30 – 17.15 uur in Willem Kraanzaal, stadhuis Verslag vastgesteld op: Donderdag 23 november 2023 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, A. Scholtes, T. Meliani Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), B.M.H. Minderhoud (PvdA), Z.D. Ernsting (GL), E.C. IJmker (GL), K.S.N. van der Veen (GL), A.S. Aslami (D66), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), S.N. Hijlkema (VVD), M.M. Meerburg (PvdD), M.J. Emmerik (PvdD), J.A. Veldhuyzen (Lijst Ahmadi/Veldhuyzen), M.M. Perdok (Lijst Ahmadi/Veldhuyzen), I Garmy (Volt), R. Alberts (SP), E. Mangal (DENK), J. Badal (CDA), A.H.J.W. van Schijndel (FvD), C.K.E. Kabamba (Lijst Kabamba) Afwezig: R.B. Havelaar (CDA), E. Bobeldijk (SP), M. Lust (D66) Overige aanwezigen: M. Belkasmi (PvdA)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de leden Havelaar (CDA en Bobeldijk (SP) worden vervangen door respectievelijk lid Mangal (CDA) en Lid Alberts (SP). Ook deelt hij mee dat de volgende vergadering eenmalig in de Raadzaal plaatsvindt op donderdag 23 november in de ochtend. Lid MANGAL geeft aan dat de door hem ingebrachte agendapunten 11 en 12 bij tijdgebrek kunnen verschuiven naar de FKD-commissie van 14 december. De VOORZITTER constateert dat de raad akkoord gaat mits er inderdaad geen tijd voor is. Wethouder VAN BUREN refereert aan een vraag van lid Bobeldijk inzake differentiatie van de VMR. Differentiatie is mogelijk zolang het vormen van vermakelijkheden betreft op basis van objectieve beoordelingscriteria. In de tarieven wordt al onderscheid gemaakt tussen ongemotoriseerde en gemotoriseerde vormen van vermaak op het water. Het is niet mogelijk om te differentiëren naar herkomst van bezoeker of in categorie van vermakelijkheid.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Wethouder SCHOLTES refereert aan een vraag van het lid Meerburg, inzake de complexiteit van de Chinese technologie in de hardware. Er is in de technologie altijd wel een link met China, maar er zijn meestal geen Europese alternatieven. De juridische complexiteit wordt meegenomen in het onderzoek van Pels Rijcken naar aanleiding van een motie om camera’s te weren die gefabriceerd zijn door partijen uit landen met een offensieve cyber agenda. De wethouder verwacht dit in het eerste kwartaal met de raad te kunnen bespreken. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agendapunt 4, Vaststellen van de Eerste Wijzigingsverordening Dagtoeristenbelasting 2019 en agendapunt 5, Vaststellen van de Verordening Toeristenbelasting 2024 niet inhoudelijk te bespreken, aangezien lid Bobeldijk, die deze agendapunten inbracht, afwezig is. Lid BADAL geeft aan dat hij een bijdrage bij deze punten heeft. Zij kunnen gevoegd behandeld worden. De VOORZITTER stelt voor agendapunt 6, Vaststellen van de Regionale Havenverordening Noordzeekanaalgebied, niet te bespreken aangezien zich hiervoor geen sprekers hebben aangemeld. Voorts concludeert de voorzitter dat dit punt gehamerd kan worden in de volgende raadsvergadering. De voorzitter deelt met dat agendapunten 7 en 8 gevoegd worden behandeld, aangezien beide punten het Kunstenplan betreffen.

De voorzitter deelt mee dat agendapunten 9 en 10 gevoegd worden behandeld, aangezien beide punten gaan over compliancy bij gemeentelijke ICT en informatievoorziening. Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslag van de raadscommissie FKD d.d. 19 oktober 2023 Het verslag wordt na doorvoering van een wijziging van lid Bobeldijk (SP) vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille De VOORZITTER roept de commissieleden op om de termijnagenda’s na te lopen, zodat achterstallige zaken kunnen worden afgerond. Oude punten die niet langer relevant zijn kunnen worden doorgegeven aan de commissiegriffier. Overigens zijn er geen opmerkingen. f. TKN-lijst Op verzoek van lid Van Pijpen wordt TKN-stuk 1, inzake kennisnemen van de Barometer Culturele Diversiteit 2022, geagendeerd voor de commissievergadering van 23 november 2023. Zij stelt voor dit punt gevoegd te behandelen met de bespreking van het Muzus-rapport en het KIS-rapport. Lid VAN DER VEEN licht toe dat het voor zijn fractie belangrijk is om deze rapporten te bespreken in de raad en GroenLinks is benieuwd naar de gedachten van de wethouder op dit onderwerp g.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Ingekomen stukken Stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 13.45 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er hebben zich zes insprekers gemeld, alsmede één videoboodschap. Inspreker 1, Lene Grooten, Stichting Documentair Theater, inzake agendapunten 7 en 8, Hoofdlijnen Kunst en Cultuur + Kunstenplan 2025-2028, spreekt namens het gezelschap van Anoek Nuijens om in aanmerking te komen voor de nieuwjaren Podiumkunstregeling. Zij pleit voor een budget dat meegroeit met de stad. De voorwaarde om drie jaar in continuïteit te hebben gewerkt binnen de eigen stichting is voor veel instellingen een drempel in verband met de coronaperiode. Mevrouw Grooten verwijst naar de publicatie ‘Weerbare en Wendbare Cultuursector’ van de werkgroep Cultuur en Corona, waarin staat beschreven wat deze periode voor veel kunstenaars heeft betekend. Zij verzoekt het college om, net als het Fonds Podiumkunsten, uit de gaan van 2022 en 2023 bij genoemde continuïteit en 2021 niet te strikt te hanteren als daar door een instelling geen activiteiten zijn geweest. Lid VAN DER VEEN vraagt hoe mevrouw Grooten als maker, of namens de makers, het Kunstenplan heeft gelezen.

Inspreker 1, Lene Grooten antwoordt dat het een voordeel is om in het systeem binnen te komen, zodat er sprake kan zijn van subsidiëring. Inspreker 2, Annet Zondervan namens MOKER P_Oi en Cultureel Zuidoost, inzake agendapunten 7 en 8, Hoofdlijnen Kunst en Cultuur + Kunstenplan 2025-2028, geeft aan dat zij voorspreekt voor ongeveer 60 organisaties in Amsterdam. Het Kunstenplan 2025-2028 kan haar goedkeuring wegdragen. Echter het budget is niet voldoende en mevrouw Zondervan roept het college op om op zoek te gaan naar meer geld om alle ambities te kunnen bereiken. Zij geeft een opsomming van oorzaken die de autonome kosten doen stijgen en verzoekt het college deze kosten te compenseren met meer dan de genoemde 5,2 procent. Lid GARMY vraagt of de sector ook op andere vlakken hulp van de gemeente kan gebruiken. Inspreker 2, Annet Zondervan geeft aan dat de organisatie voor 1 februari een conceptrealisatie met betrekking tot de financiën op orde moeten hebben. Hoe dit moet is voor MOKER P_Oi niet duidelijk. Het zou schelen als de organisatie hier meer tijd voor krijgt en het zou gaan om een concept jaarrekening die op 1 april moet worden ingeleverd. Inspreker 3, Karin van Gilst namens FOAM, inzake agendapunten 7 en 8, Hoofdlijnen Kunst en Cultuur + Kunstenplan 2025-2028, beschrijft allereerst wat het museum heeft bereikt tot nu toe.

Echter nu dreigt er een tekort aan financiële middelen, mede veroorzaakt door de

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

coronaperiode, waarin de reserves moesten worden aangesproken. Ook is er nu sprake van hogere kosten en een concurrentiestrijd om de subsidiegelden. Zij vraagt de wethouder namens de middelgrote instituten om hulp, zodat kan worden voorkomen dat deze ten onder gaan. Gelijkblijvend budget betekent in deze tijd feitelijk een forse bezuiniging, hetgeen desastreus kan uitpakken voor FOAM. Daarom roept zij de wethouder op om op zoek te gaan naar meer geld. Inspreker 4, Marjolein van Bommel namens De Toneelmakerij en het Dans- en Theateroverleg, inzake agendapunten 7 en 8, Hoofdlijnen Kunst en Cultuur + Kunstenplan 20252028, somt op aan welke voorwaarden haar organisatie voldoet. Zij staat volledig achter de ambities die de wethouder aangeeft in haar beleid. Helaas geldt voor haar eveneens dat een gelijkblijvend budget een forse bezuiniging betekent vanwege de hogere kosten waar de organisatie voor komt te staan. Dit zou ernstige gevolgen hebben voor de programmering. Daarom is de organisatie zelf ook al bezig met het zoeken naar extra inkomsten. Namens de sector geeft mevrouw Van Bommel aan dat zij graag met de wethouder meedenkt om oplossingen te vinden. Lid VAN DER VEEN vraagt wat zij concreet bedoelt met ‘meedenken’.

Inspreker 4, Marjolein van Bommel geeft aan dat zij op het gebied van internationalisering en educatie ook activiteiten ontplooien, dus misschien is er geld te halen bij andere sectoren. Inspreker 5, Judith Kiers namens ACI, inzake agendapunten 7 en 8, Hoofdlijnen Kunst en Cultuur + Kunstenplan 2025-2028, spreekt niet alleen namens de 180 instellingen die aan ACI verbonden zijn, maar ook namens de instellingen die dat nog niet zijn. Zij refereert aan de brandbrief die zij in oktober heeft gestuurd aan de raad en waarin staat beschreven wat gelijkblijvend budget betekent voor de sector en wat er allemaal zou moeten verdwijnen. In feite is een gelijkblijvend budget een grote bezuiniging. De suggestie van de wethouder om dan maar minder te doen betekent een risico voor de sector. De verschuiving van 3 miljoen euro lost dit niet op. Investeren van cultuur komt de brede welvaart van de stad ten goede. Mevrouw Kiers geeft aan namens de organisaties die zij vertegenwoordigt, dat zij heel graag meedenkt met het college in een zoektocht naar mogelijke oplossingen voor een groter budget.

Inspreker 6, Sophie Lambo, namens Jeugdtheater De Krakeling, inzake agendapunten 7 en 8, Hoofdlijnen Kunst en Cultuur + Kunstenplan 2025-2028, geeft aan dat het budget dat de wethouder beschikbaar stelt niet in overeenstemming is met waar de culturele sector de afgelopen jaren en de jaren die komen gaan mee uit de voeten kan. Het is te weinig om de stijgende kosten van personeel en materieel te dekken. Voor De Krakeling houdt dit in dat de huurlasten feitelijk te hoog zijn, aangezien zij zijn gevestigd in een Rijksmonument dat door projectontwikkelaars wordt uitgebaat. De Krakeling dreigt in een penibele situatie terecht te komen en mevrouw Lambo somt op welke maatregelen zij moeten nemen om te kunnen blijven bestaan. Zij vraagt zich af waarom het budget niet meegroeit met de Amsterdamse populatie. Zij dringt er met klem op aan om de budgettering aan te passen ten gunste van de sector. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Lid MANGAL vraagt wethouder Van Buren met wie zij in gesprek is om een extern meldpunt op te zetten. Wethouder VAN BUREN verwijst naar de volgende commissie FKD op 23 november, wanneer de rapporten zijn geagendeerd. Zij kan nu nog niets zeggen over de gesprekken die zij heeft met diverse meldpunten en initiatieven. Lid MANGAL vraagt wethouder Scholtes naar zijn mening over de methode die het GVB toepast om de werkdruk te verlagen. Ook vraagt hij waarom de wethouder dit niet heeft aangekaart in de raad. De gemeente is immers aandeelhouder bij het bedrijf. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat hij in gesprek is hierover met het GVB en dat de raad binnenkort wordt uitgenodigd voor een werkbezoek wanneer er dieper op deze problematiek kan worden ingegaan. Het GVB bekijkt de verschillende aspecten van de werkdruk en het ziekteverzuim waar het bedrijf mee kampt, en er worden meerdere maatregelen genomen. Lid Mangal noemt slechts één van de maatregelen. Lid MEERBURG refereert aan de brief die wethouder Van Buren per 1 november heeft gestuurd aan minister Van der Wal, inzake het bezwaar tegen de natuurvergunning voor Schiphol. Hij vraagt de wethouder naar de voortgang van het proces. Ook vraagt hij zich af waarom de wethouder heeft aangegeven dat de gemeente geen belanghebbende is.

Wethouder VAN BUREN geeft aan dat bezwaar aantekenen zoals zij heeft gedaan de enige mogelijke actie is die zij als niet belanghebbende heeft kunnen doen op dit moment. Afhankelijk van de reactie van de minister zal worden bekeken wat de volgende stap kan zijn. Zij zegt toe de commissie hierover op de hoogte te houden. Indien het college als bestuursorgaan in de Wet Toevertrouwde Belangen wordt geraakt, zou ze belanghebbende zijn, maar daar is volgens de jurist geen sprake van. Zou het echter effect hebben op de woningbouw in de gemeente, dan is zij wel belanghebbende. Dit is nu niet het geval. Wel is de gemeente aandeelhouder, maar aandeelhouders zijn in de regel geen belanghebbenden. Lid MEERBURG gaat ervan uit dat de vergunning wel effect heeft op de luchtkwaliteit en de gezondheid van de bewoners. Graag ontvangt hij schriftelijk de juridische onderbouwing die de wethouder noemde. Ook vindt lid Meerburg het merkwaardig dat de wethouder in haar bezwaarbrief al heeft aangegeven dat ze geen belanghebbende is. Wethouder VAN BUREN erkent dat de gemeente verantwoordelijk is voor de gezondheid van haar inwoners, maar dat ze juridisch gezien geen belanghebbende is. De wethouder zegt toe dit schriftelijk toe te lichten. Lid ERNSTING vraagt de wethouder of zij tevens in de brief kan aangeven hoe het proces voor het verlenen van de vergunning verder gaat.

Ook verneemt hij graag hoe het commissiedebat in de Tweede Kamer verloopt. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe. Zij heeft de besprekingen in de Tweede Kamer gevolgd. Voor het vervolg van het proces moet eerst het antwoord van de minister afgewacht worden. Lid PERDOK vraagt of er binnen de gemeente al meldingen zijn geweest inzake ontoelaatbaar gedrag. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de schrijvers van de anonieme brief bij haar nog niet bekend zijn. Wel is het haar opgevallen dat steeds meer mensen uit de anonimiteit komen.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de Derde Wijzigingsverordening Reclamebelasting 2020 (VN2023017259) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat dit punt op de agenda staat van de raad van 8 en 9 november. Lid BURGERS deelt namens zijn fractie mee, dat hij tegen de heffing van reclamebelasting is. Vanwege de corona en enkele verplichtingen die de gemeente ze oplegt, staan de ondernemers momenteel voor hoge kosten. Ook blijkt reclamebelasting weinig op te brengen en de VVD is van mening dat de ondernemers ontzien moeten worden. Lid SCHMIT is verheugd dat de kleine ondernemers worden ontzien bij de reclamebelastingheffing. De reclame-uitingen blijven wel belangrijk, ook voor de kleine ondernemers. Wethouder VAN BUREN legt uit dat er bewust voor is gekozen om de tarieven laag te houden, ook al heeft deze belasting nu nog maar de helft van het geraamde bedrag opgeleverd. De voorliggende differentiatie is naar aanleiding van de motie van D66 om hiermee juist de kleine ondernemers te ontzien. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor bespreking in de raad, alwaar deze gehamerd kan worden. 4. Vaststellen van de Eerste Wijzigingsverordening Dagtoeristenbelasting 2019 (VN2023-019928) Gevoegd behandeld met 5.

Vaststellen van de Verordening Toeristenbelasting 2024 (VN2023-014098) De VOORZITTER leidt de agendapunten in en deelt mee dat deze voordrachten op de agenda van de raadsvergadering van 8 november staan. Lid BADAL geeft aan dat wat het CDA betreft belasting heffen per toerist de meest effectieve manier is van het heffen van toeristenbelasting. Bovendien beperkt dit de overlast die door toeristen wordt veroorzaakt. Lid VAN SCHIJNDEL refereert aan het econometrisch onderzoek dat werd gepresenteerd in de raadsinformatiebrief. Hieruit kwam een voorkeur voor een algemene heffing in plaats van een heffing per persoon per nacht á drie euro. Forum voor Democratie pleit echter voor de laatste methode om de overlast door toeristen te belemmeren. Dit wordt tevens betoogd door de Adviesgroep Nederlandse Gemeenten. Lid Van Schijndel vraagt de wethouder of het heffen van toeristenbelasting een instrument is om het overlast gevende toerisme te remmen. Hij concludeert voorts dat de econometristen uitgaan van een algemene heffing, maar dan zou de heffing uiteindelijk uit moeten komen op een flinke verhoging van het percentage om het gewenste effect te bereiken.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Lid Van Schijndel stelt dat een combinatie van beide type heffingen het meest effectief zou zijn en hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren. Tenslotte vraagt hij of het college in algemene zin door wil zetten met het verhogen van de Toeristenbelasting. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat uit onderzoek is gebleken dat het hanteren van een vaste voet niet het effect heeft dat het college voor ogen had. Ook is gebleken uit het onderzoek van de econometristen dat om het aantal overnachtingen te verminderen de toeristenbelasting aanzienlijk verhoogd zou moeten worden. Op verzoek van de raad heeft het college de toeristenbelasting verhoogd naar 12,5 procent van de overnachtingsprijs. Hiermee is Amsterdam een van de duurdere gemeenten voor toeristen. Het heeft weinig effect op het terugdringen van het aantal toeristen, maar het is voornamelijk een maatregel om toeristen en bezoekers mee te laten betalen aan de algemene kosten van de gemeente. Er is gekozen voor de algemene heffing, omdat er vanuit de sector aan het college werd gevraagd om de inning van toeristenbelasting eenvoudiger te maken. Hiermee wordt tevens bereikt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Lid VAN SCHIJNDEL stelt voor om de 21 procent belasting die gebruikelijk is in Nederland als maatstaf te nemen voor de belastingheffing bij toeristen en bezoekers.

Ook vindt Forum voor Democratie het onaanvaardbaar dat het college met de door haar beschreven manier van heffen tegemoet wil komen aan de ondernemers uit deze sector. Hij hoort graag of het college van plan is om de toeristenbelasting de komende jaren te blijven verhogen om het massatoerisme te belemmeren. De VOORZITTER attendeert lid Van Schijndel op de juiste wijze van het doen van interrupties, namelijk zonder inleiding of korte mededelingen. Wethouder VAN BUREN vindt het belangrijk dat er goede samenwerking met het hotelwezen plaatsvindt. De gemeente heeft de belasting die hieruit voortkomt nodig. Zij kan nog geen uitspraken doen over de verhoging van de toeristenbelasting in de toekomst. In de huidige begroting wordt een verhoging naar 12,5 procent voorgesteld. Lid BADAL vraagt hoe de wethouder de overlast van toeristen wil bestrijden. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat overtoerisme een bredere aanpak vereist en dat valt onder wethouder Mbarki. De heffing van toerismebelasting is een van de onderdelen van deze aanpak. De VOORZITTER concludeert dat deze onderwerpen voldoende zijn besproken en dat de voordrachten gereed zijn voor behandeling in de raad. Agendapunt 5 zal in de raad van 8 november middellang worden besproken, agendapunt 4 kan gehamerd worden. De VOORZITTER schorst de vergadering om 14.28 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 14.45 uur.

Lucht- en Zeehaven (incl. Schiphol) 6. Vaststellen van de Regionale Havenverordening Noordzeekanaalgebied 2023 (VN2023-019779) Dit punt wordt gehamerd.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Kunst en Cultuur 7. Vaststellen van de Hoofdlijnen Kunst en Cultuur 2025-2028 (VN2023-021652) Gevoegd behandeld met 8. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake de bestuurlijke reactie op het advies van de Amsterdamse Kunstraad getiteld ‘Voor de kunsten-voor de stad. Het advies over de culturele infrastructuur van Amsterdam – Kunstenplan 2025-2028’ (VN2023021819) De VOORZITTER leidt de agendapunten in en deelt mee dat deze voordrachten geagendeerd staan voor de raadsvergadering van 8 november 2023. Er is een inloopmoment voorafgaand aan de vergadering georganiseerd, inzake dit onderwerp. Tevens hebben zes insprekers hierover gesproken, alsmede is er een videoboodschap over dit onderwerp ontvangen. Lid VAN DER VEEN verwijst in zijn bijdrage naar een gedicht van Lucebert ‘De zeer oude zingt’, waarin de dichtregel ‘Alles van waarde is weerloos’ voorkomt en geeft aan dat dit zeker geldt voor de kunst en cultuur in Amsterdam. Hij beschrijft hoe belangrijk kunst is voor de mensen en dus ook voor de inwoners van Amsterdam. Lid Van der Veen heeft in de afgelopen dagen vele kunstenaars kunnen spreken en veel kunst kunnen bijwonen. Helaas moet hij constateren dat niet iedereen dezelfde kansen heeft. Er zijn te weinig middelen, faciliteiten en ruimtes voor de makers om zich te ontwikkelen, vooral in de stadsdelen waar het zo vaak over gaat.

Hij schetst enkele situaties waaruit dit blijkt in Zuidoost, Noord en West. GroenLinks is voor de verschuiving van drie miljoen euro naar de kleinere instellingen en erkent de niet aflatende ondersteuning van het college voor de kunst en cultuur, zelfs in coronatijd met de steunpakketten en het herstelplan van 5,3 miljoen euro in het voorjaar. Toch moet er nog meer gebeuren en lid Van der Veen kondigt namens zijn fractie, samen met PvdA, Volt, Lijst Kabamba en D66 een motie aan bij de begroting, waarin het college wordt verzocht om vóór de Voorjaarsnota een aantal uitgewerkte voorstellen te doen toekomen aan de raad en hij noemt een aantal voorbeelden. Ook stelt hij voor de handreiking van de insprekers om mee te denken aan te pakken. Lid Van der Veen verwijst naar de drie-jareneis die werd genoemd door een van de insprekers en verzoekt het college deze eis los te laten. Lid VELDHUYZEN spreekt zijn waardering uit voor de bijdrage van GroenLinks en geeft aan de motie te steunen. Hij vraagt lid Van der Veen aan te geven welke mogelijkheden GroenLinks ziet bij de begroting om meer geld te genereren voor kunst en cultuur. Lid VAN DER VEEN geeft aan dat het Kunstenplan ingaat in 2025, dus dat er nog tijd genoeg is om dat uit te zoeken. Lid VELDHUYZEN krijgt uit de sector signalen dat het belangrijk is dat het budget meegroeit met het aantal inwoners.

Hij vraagt lid Van der Veen hierop te reflecteren. Lid VAN DER VEEN legt dit neer bij het college. Lid MOESKOPS geeft in haar bijdrage allereerst een definitie van wat kunst en cultuur in alle tijden inhouden. Lid Moeskops erkent de gezamenlijke liefde van de wethouder en D66 voor de kunst en cultuur, maar geeft aan dat er verschil van mening is over wat er nu nodig is; de wethouder kiest voor een aantal verbeterpunten, terwijl D66 zou kiezen voor een herstelperiode.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Zij noemt een aantal factoren die hieronder vallen. D66 is er niet van overtuigd dat het beleid van de wethouder de sector in staat zal stellen om te herstellen. Lid Moeskops stelt een aantal vragen en heeft enkele opmerkingen:  Waarop zijn de uitgangspunten in het Kunstenplan gebaseerd als het voorgenomen onderzoek naar de behoefte van de Amsterdammers nog niet heeft plaatsgevonden?  Volgens D66 is de 5,2 procent budgetverhoging bij dit Kunstenplan voor het eerst van toepassing. In het Parool geeft de wethouder echter aan dat er jaarlijks 5,2 procent budget bij komt. Kan de wethouder dit toelichten?  Hoewel de wethouder in het interview aangeeft dat de Amsterdammers het meeste uitgeven aan kunst en cultuur, te weten 174 euro per persoon, is dit volgens D66 echter juist het minste binnen de G4. D66 vindt het noodzakelijk dat dit wordt opgehelderd om de noden van de Amsterdammer duidelijker te krijgen.  In deze periode zijn er veel factoren die een ontwikkeling in de sector belemmeren en D66 vindt het belangrijk om nu te handelen en kan uiteindelijk akkoord gaan met de systeemverandering op advies van de Kunstraad. Lid Moeskops vraagt de wethouder of zij de onderbouwing van de Kunstraad deelt met betrekking tot de categorisering van de ‘zeven’.

 Moeten de theaters Bijlmermeerpark en de Meervaart bij voltooiing een reguliere aanvraag bij het AFK doen?  Moeten het Stedelijk Museum en Amsterdam Museum bij faillissement van het collectiebeheer voor de museale taken een AFK-aanvraag doen bij het volgende Kunstenplan?  Wat vindt het Rijk van de verschuiving van drie miljoen euro naar kleinere instellingen en welke consequenties heeft dit voor de cofinanciering?  Enkele instellingen ontvangen steun van een particulier fonds en dit wordt meegewogen in het subsidiebeleid. Lid Moeskops vraagt de wethouder wat zij vindt van het principe om particulier geld te betrekken bij een overheidstaak.  Waarom geeft de wethouder het programma Leiderschap Divers Talent met een half miljoen euro meer prioriteit als voor dit bedrag ongeveer twee nieuwe instellingen in het Kunstenplan, drie projectsubsidies en het ondersteunen van acht makers kan worden gerealiseerd?  Lid Moeskops kondigt een motie aan waarin zij het college verzoekt om de sector als middel in te zetten en niet als doel.  Lid Moeskops noemt 22 instellingen die gezamenlijk meer dan 600.000 euro krijgen toebedeeld zonder beoordeling van het plan, maar die per definitie worden beknot in de hoogte van hun volgende aanvraag.

Zij benadrukt het belang van de beoordeling en vraagt de wethouder toe te lichten waarom de nietinhoudelijke keuze gemaakt is voor de 22 instellingen, wat eigenlijk neerkomt op bezuiniging. Lid VELDHUYZEN vraagt of D66 het eventuele voorstel van Lijst Ahmadi/Veldhuyzen zou steunen om Rotterdam te evenaren waar het gaat om het bedrag per inwoner dat wordt uitgegeven aan kunst en cultuur. Lid MOESKOPS erkent dat deze cijfers niet een-op-een te vergelijken zijn. Amsterdam ontvangt een substantiële bijdrage van het Rijk en een groot deel van de culturele infrastructuur in Amsterdam is co- of geheel gefinancierde Rijksinstellingen. Dit verandert het perspectief. Lid VELDHUYZEN vraagt wat D66 vindt van het meegroeien van de middelen met het aantal inwoners van de stad. Lid MOESKOPS geeft aan dat dit idealiter het beste zou zijn, maar met de beperkte middelen van dit moment moeten er keuzes gemaakt worden.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Lid VAN DER VEEN interpreteert de keuze van D66 voor herstel als stilstand en hij vraagt lid Moeskops dit toe te lichten. Lid MOESKOPS is van mening dat investeren in de basisstructuur van de sector om deze allereerst op orde te brengen, zodat er rust en zelfverzekerdheid komt, een startpunt is voor veel meer ontwikkeling. De makers krijgen dan veel meer vrijheid om keuzes te maken. Lid VAN DER VEEN krijgt signalen dat er terecht wordt ingezet op diversiteit en inclusie en dit moet blijven doorgaan. Hij vraagt lid Moeskops hierop te reflecteren. Lid MOESKOPS spreekt haar vertrouwen in de sector uit en meent dat de makers in staat zijn hun ambities in stand te houden. Lid MINDERHOUD spreekt allereerst de onvoorwaardelijke steun uit van de PvdA voor de 22 instellingen die lid Moeskops noemde. Echter een andere keuze voor die 22 instellingen betekent andere mogelijkheden voor de jonge en beginnende makers. Hij vraagt lid Moeskops wat zij vindt van deze verschuiving en het onderliggende idee van dit Kunstenplan. Lid MOESKOPS heeft niet kunnen herleiden uit het Kunstenplan wat het geld doet bij die 22 instellingen. Ten tweede benadrukt zij het belang van het faciliteren van makers en ook jonge en beginnende kunstenaars als de ruggengraat van de Amsterdamse kunst en cultuur, zoals een van de insprekers dit heeft omschreven.

Lid GARMY geeft aan dat Volt graag meer budget had gezien, maar dat zijn fractie blij is dat er inflatiecorrectie komt en dat er niet bezuinigd wordt. Lid Garmy stelt voor om de samenwerking te verbeteren door vermogende en meer geroutineerde instellingen de startende instellingen te laten helpen. Lid Garmy is benieuwd of er al soortgelijke initiatieven plaatsvinden. Ook deelt Volt de oproep van GroenLinks om te zoeken naar mogelijkheden voor meer budget voor de sector. Lid HIJLKEMA is er door contacten in de sector achter gekomen dat iedereen het budget van 160 miljoen te weinig vindt. Daarom steunt de VVD het verzoek van GroenLinks aan het college om bij de Voorjaarsnota meer geld vrij te maken. Hij heeft de volgende vragen en opmerkingen:  Ondanks dat er te weinig geld beschikbaar is vraagt de wethouder wel meer ambities, zoals fair practice-beloning en instroom van nieuwe makers.  Organisaties in het Centrum vragen zich af of het zin heeft om nog aanvraag te doen voor subsidie nu de aandacht uitgaat naar de randen van de stad.  Lid Hijlkema pleit voor duidelijkheid in het Kunstenplan door aan te geven wat er niet meer wordt gedaan en wat er wel wordt gedaan, om zo te voorkomen dat er een soort van concurrentiestrijd ontstaan tussen de stadsdelen. Dan wordt de impact van de verschuiving duidelijk voor de middelgrote organisaties.

Ook moet duidelijk worden wat de impact op de beoordeling is bij instellingen die commerciëler gaan programmeren.  Lid Hijlkema pleit ook voor duidelijkheid waar het gaat om geld dat instellingen verwerven door donateurs; gaat dit niet ten koste van de toebedeelde subsidie?  De VVD is voorstander van een nulmeting binnen de sector en hij vraagt de wethouder hoe vaak de nulmeting wordt herhaald.  Lid Hijlkema vraagt de wethouder naar de mogelijkheid om kleine instellingen die niet kunnen voorfinancieren flexibeler te subsidiëren.  Tot slot refereert lid Hijlkema aan de eis dat makers tenminste drie jaar achtereenvolgens rechtspersoon van de onderneming moeten zijn. Hij vraagt de wethouder waarom hiervoor is gekozen? De VVD vindt dit juist in tegenspraak met de ambitie om nieuwe makers een kans te bieden.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Lid VELDHUYZEN vraagt waar de VVD mogelijkheden ziet om meer te investeren in kunst en cultuur. In de tegenbegroting van de VVD viel het lid Veldhuyzen op dat er geen ruimte is voor investering in kunst en cultuur. Lid HIJLKEMA geeft aan dat er in de tegenbegroting geld wordt overgehouden, maar de VVD is in eerste instantie benieuwd wat het college gaat doen om het benodigde extra geld vrij te spelen. Lid VELDHUYZEN vraagt of de VVD het voorstel zou steunen om de middelen mee te laten groeien met het inwonersaantal. Lid HIJLKEMA laat dit afhangen van de bekostiging hiervan. Lid VELDHUYZEN heeft begrip hiervoor, maar vraagt of er in principe steun is voor het concept bij de VVD. Lid HIJLKEMA ziet het een niet los van het ander. Lid MANGAL vraagt aandacht voor de kunst en cultuuruitingen van de niet gangbare makers, die nauwelijks weet hebben van de mogelijkheden die Amsterdam voor kunst en cultuur heeft. Lid Mangal betoogt dat het meestal de instellingen zijn die onder de vlag van een witte organisatie opereren die de weg kennen naar het AFK. Volgens DENK maakt dit niet-witte kunsten afhankelijk van witte organisaties die wel worden gefinancierd. Lid MINDERHOUD meent dat DENK een pleidooi houdt voor meer aandacht voor diversiteit binnen de kunstactiviteiten.

Dit is voor de PvdA eigenlijk overbodig, aangezien het Kunstenplan juist inzet op het bevorderen van diversiteit binnen de sector. Lid MANGAL erkent dit, maar het gaat hem om de uitvoering van het Kunstenplan. Lid MINDERHOUD vraagt wat er volgens lid Mangal concreet moeten veranderen in de uitvoering naast de cultuurcoaches, de cultuurverkenners, de verschillende ondersteuningsmogelijkheden. De PvdA meent dat er in het Kunstenplan veel interventies worden gepleegd om de diversiteit te waarborgen. Lid MANGAL kondigt namens zijn fractie een motie ter zake in. Hij vervolgt zijn betoog met voorbeelden uit de praktijk. Een kleinschalige instelling als volksdansen in de wijk is aangewezen op andere subsidies dan die in het Kunstenplan worden genoemd. De vraag die DENK stelt is: wat is een legitieme cultuuruiting die in aanmerking komt voor subsidiëring? Voorts vraagt lid Mangal aandacht voor de sociale veiligheid op de werkvloer. Ondanks enkele maatregelen, die volgens DENK weinig effect sorteren, worden er geen consequenties voor de daders genoemd als de subsidies eenmaal zijn toegewezen. Ook mist lid Mangal een beschrijving voor het beschermen van klokkenluiders en sancties om de daders aan te pakken. Een cursus zal geen verandering geven op de werkvloer, volgens DENK.

Lid Mangal vraagt de wethouder aan te geven welke consequenties het heeft als de klokkenluiders niet beschermd worden en de daders niet worden aangepakt bij culturele instellingen die subsidie krijgen. Lid MINDERHOUD verwijst naar pagina 19 in de Verordening waarin staat beschreven dat de subsidie kan worden ingetrokken wanneer blijkt dat er niet wordt voldaan aan de voorwaarden. Hieruit concludeert lid Minderhoud dat er kan worden gehandhaafd bij een onveilige werksituatie. In de afgelopen vier jaar is er regelmatig kordaat opgetreden door het college bij onveilige werksituaties. Welke handhavingsmethoden heeft DENK voor ogen? Lid MANGAL geeft aan dat er geen consequenties zijn voor de daders, zoals vertrek bij de organisatie.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Lid MINDERHOUD verwijst naar de situatie bij Pakhuis De Zwijger waar de daders zijn vertrokken. Lid MANGAL heeft geen zicht op de situatie aldaar en vraagt zich af of daar klokkenluiders zijn die durven te praten. Lid MINDERHOUD vindt dit tegenstrijdig met de eerdere uitspraken van lid Mangal. Lid MANGAL hoort graag van de wethouder wanneer er concreet ingegrepen wordt. Lid VAN DER VEEN stelt dat er niet in algemene zin kan worden aangegeven wat er met de dader moet gebeuren. Dit kan verschillen per situatie. Inmiddels is er al veel verbeterd en zijn er maatregelen genomen. Lid Van der Veen hoort graag van Lid Mangal wat hij nu nog mist. Lid MANGAL mist de beschrijving van de bescherming van klokkenluiders. Lid VAN DER VEEN verwijst naar het aanstellen van vertrouwenspersonen, bij wie ook klokkenluiders op een veilige manier hun verhaal kunnen doen. Lid MANGAL geeft aan dat er al sprake was van een dergelijke externe organisatie. Hij vervolgt zijn betoog en vraagt aandacht voor het gebruik van de Stadspas bij Nationaal Opera en Ballet en het Concertgebouw. Deze instellingen worden niet genoemd in de folder die wordt toegestuurd aan Stadspashouders. Hij vraagt de wethouder of Stadspashouders terecht kunnen bij voorstellingen van deze instellingen.

Lid KABAMBA geeft aan dat diversiteit een plek heeft in het Kunstenplan, maar dat in de uitvoering de aandacht voor diversiteit ontbreekt. Zij vraagt de wethouder waarom de verschuiving slechts drie miljoen bedraagt en niet meer. Ook ziet zij graag expliciet beschreven dat nieuwe makers aanspraak kunnen maken op dit budget. Voorts geeft zij aan dat in het Centrum de minste jongeren wonen, in Zuidoost wonen er twee keer zoveel. In Zuidoost, Noord en Nieuw-West biedt de omgeving te weinig cultuur voor de minderjarigen in vergelijking met het aanbod in het Centrum of in Zuid. Zij vraagt de wethouder hoe zij de spreiding dusdanig kan realiseren, zodat de jeugd in ieder stadsdeel evenveel aanbod heeft met ongelijk investeren. Lid MOESKOPS merkt een tweeledigheid op in het betoog van lid Kabamba; enerzijds geld naar de nieuwe makers en anderzijds geld voor nieuwe stoelen bij gevestigde podia. Lid KABAMBA pleit ervoor dat de drie miljoen euro beschikbaar is voor nieuwe makers, maar dat er ook een deel wordt besteed aan betere spreiding in de stad. Lid MINDERHOUD betoogt namens zijn fractie dat de koers van het plan niet zonder controverse is, maar des te noodzakelijker. Er zal ongelijk worden geïnvesteerd in gelijke kansen.

Lid Minderhoud moet constateren dat Zuidoost, Noord en Nieuw-West er bekaaid vanaf komen als het gaat om de vierkante meters oppervlakte die er beschikbaar is voor kunst en cultuur. Uit de stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost komt slechts 12 procent van het totaal van de aanvragen en slechts een klein deel hiervan wordt toegekend. Er is dan ook volgens de PvdA een noodzaak voor een betere spreiding en meer toegang tot kunst en cultuur. Tevens vraagt lid Minderhoud aandacht voor het gebrek aan bestaanszekerheid van de makers. Dit betekent dat veel kunstenaars veel tijd kwijt zijn aan het overleven en minder aan het maken van kunst en dit ondermijnt de kans om zich te ontwikkelen tot kunstenaar. Het is de verantwoordelijkheid van de raad om te voorkomen dat de kunstenaars de stad verlaten of een ander werkveld kiezen met meer inkomen. Dit wordt weerspiegeld in het nieuwe Kunstenplan door de herverdeling van schaarse middelen.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

De PvdA kijkt uit naar de nulmeting Culturele Infrastructuur om in kaart te brengen waar in de stad meer ruimte voor makers nodig is en waar het aantal voorzieningen omhoog moet. Ook de inzet van cultuurverkenners en -coaches kan op de waardering van de PvdA rekenen. Lid Minderhoud kondigt een motie aan, samen met D66 en GroenLinks, waarin het college wordt gevraagd makers financieel te ondersteunen bij het huren van ruimtes, zodat er meer geld overblijft om van te leven in Amsterdam. De PvdA sluit zich tevens aan bij de motie van D66 om kunst en cultuur de prominente plek te geven in alle portefeuilles binnen de gemeente en kunst en cultuur in te zetten als middel en niet alleen als doel op zich. PvdA is tevens voornemens een motie in te dienen die het college oproept coulant te zijn bij de aanvragen van de makers die zijn begonnen ten tijde van corona. Ook sluit de PvdA zich aan bij de motie van GroenLinks waarin het college wordt opgeroepen op zoek te gaan naar meer geld door zich te informeren hoe dit gaat in andere steden. Lid VELDHUYZEN vraagt of de PvdA zelf een idee heeft waar op dit moment dekking kan worden gezocht om meer investering mogelijk te maken. Lid MINDERHOUD verwijst in zijn antwoord naar de motie van GroenLinks die daarover gaat.

Lid VELDHUYZEN vraagt of de PvdA bereid is om het geld dat wordt gebruikt voor het aantrekken van multinationals te schrappen in de begroting en in te zetten voor kunst en cultuur en dan in het bijzonder voor makers van kleur. Lid MINDERHOUD vraagt om verduidelijking van de vraag. Lid VELDHUYZEN geeft aan dat er jaarlijks 1,3 miljoen euro wordt geïnvesteerd in het aantrekken van multinationals. Lid MINDERHOUD zegt niets af te weten van het budget voor aantrekken van multinationals, maar hij is blij met de steun van LAV voor de motie die gaat over het zoeken naar meer geld. Lid VELDHUYZEN vraagt ook aan de PvdA of zij het concept steunt dat de middelen meegroeien met de groei van het aantal inwoners van Amsterdam. Lid MINDERHOUD kan zich vinden in het concept, maar de PvdA vindt dat er eveneens rekening moet worden gehouden met alle andere noden in Amsterdam en welke consequenties deze keus zou hebben op andere beleidsterreinen. Hij kan derhalve de vraag van het lid Veldhuyzen niet beantwoorden. Lid BADAL vraagt waarom de naam van het Bijlmerpark Theater niet is gewijzigd, nu het Bijlmerpark is omgedoopt tot het Mandelapark. Voorts merkt lid Badal op dat de knelpunten en kansen voor Zuidoost onvoldoende zijn uitgewerkt in de hoofdlijnen van kunst en cultuur.

Hij heeft gehoord dat het voor de makers aldaar moeilijk is om ondersteuning te krijgen en zij weten niet goed hoe ze instanties moeten benaderen. Het CDA pleit voor extra ondersteuning en het beschikbaar stellen van middelen voor cultuurontwikkeling, bijvoorbeeld door het aanstellen van een kwartiermaker. Ten slotte stelt lid Badal voor het Slavernijmuseum te vestigen in de Amsterdamse Poort in Zuidoost. Vanwege de populatie van dit stadsdeel lijkt dit het CDA de meest geschikte plek. Lid VAN DER VEEN vraagt of de naamswijziging van het Bijlmerpark Theater een wens is van de bewoners van het stadsdeel Zuidoost. Lid BADAL geeft aan dat daar in de wijk geen eensgezindheid over bestaat.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

De VOORZITTER schorst de vergadering om 15.37 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 15.42 uur. Vervolg 7. Vaststellen van de Hoofdlijnen Kunst en Cultuur 2025-2028 (VN2023-021652) Gevoegd behandeld met 8. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake de bestuurlijke reactie op het advies van de Amsterdamse Kunstraad getiteld ‘Voor de kunsten-voor de stad. Het advies over de culturele infrastructuur van Amsterdam – Kunstenplan 2025-2028’ (VN2023021819) Lid EMMERIK verklaart dat zijn fractie het jammer vindt dat de middelen die nu worden gereserveerd voor nieuwe en jonge makers ten koste gaan van gevestigde instellingen. In feite komt het gelijkblijvende budget in samenspel met de gestegen kosten neer op een forse bezuiniging. Hij vraagt de wethouder of er andere mogelijkheden zijn of oplossingen om meer budget te genereren. Lid Emmerik wil ook graag weten hoe belangrijk duurzaamheid is, hoe deze wordt getoetst en hoe zwaar duurzaamheid meetelt in een beoordeling. Lid VELDHUYZEN spreekt namens zijn fractie zijn steun uit voor de lijn van de wethouder. Hij vraagt aandacht voor de makers van kleur in de praktijk. Hij noemt een aantal voorbeelden van onderdelen die kunnen worden geschrapt in de begroting om dekking te vinden voor meer geld naar de sector kunst en cultuur. Er zijn echter ook andere gebieden waar hard geld voor nodig is, dus het blijft kiezen.

Hij roept de sector op om met voorstellen voor dekking naar de raad te komen. Tenslotte benadrukt het lid Veldhuyzen het belang van het meegroeien van de middelen met de groei van het aantal inwoners van Amsterdam en hij gaat ervan uit dat veel fracties hier positief tegenover staan. Wethouder MELIANI vat samen wat er centraal staat in de discussie, namelijk de vraag hoe de sector Kunst en Cultuur ondersteund kan worden met de middelen die er ter beschikking staan. Dit is iedere vier jaar spannend voor alle betrokkenen, maar ook iedere vier jaar ingewikkeld. Er is een bedrag van 160 miljoen euro beschikbaar voor het Kunstenplan. De wethouder erkent dat het met de kostenstijgingen en de post-coronaperiode een extra druk geeft, maar het college heeft er toch voor gekozen het budget te handhaven plus een indexering van 5,2 procent. De wethouder realiseert zich dat er meer nodig is, maar deze keuze was het hoogst haalbare. Zij stelt dat de raad bepaalt of er meer geld naar kunst en cultuur gaat en de wethouder kijkt uit naar de plannen hiervoor. De keuzes die de wethouder nu heeft gemaakt deed zij op basis van gesprekken in het veld. Haar werd duidelijk dat de kunstenaars en de makers erg te lijden hebben gehad van de coronaperiode. De wethouder zal daarom de aanbeveling uit de Coronawerkgroep om meer middelen beschikbaar te stellen overnemen.

Zij wijst een vergelijking met de bezuinigingen van Halbe Zijlstra resoluut van de hand. De wethouder heeft altijd aangegeven dat zij de cultuursector zal ondersteunen en dat heeft zij ook tijdens de covid-periode gedaan met een speciaal fonds. Vervolgens legt de wethouder uit waarom zij heeft gekozen voor de verschuiving van drie miljoen euro naar de kleinere instellingen. Van de 160 miljoen euro gaat 100 miljoen euro naar de reguliere subsidieverstrekking. Voor de zeven instellingen is hiervan 60 miljoen euro beschikbaar en voor de rest va de instellingen het overige bedrag. De wethouder heeft hierbij wel rekening

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

gehouden met welke instellingen het minder nodig hebben dan andere vanuit een solidariteitsprincipe. Het verschoven bedrag is slechts twee procent van de totale begroting. Lid MOESKOPS concludeert dat de wethouder ook kijkt naar de steunfondsen en dat zij instellingen oproept om inkomsten uit externe bronnen te halen. Zij vraagt zich af hoe de wethouder dit verantwoordt aan de donateurs die afgelopen jaren hebben gedoneerd nu de wethouder in principe gebruik gaat maken van hun geld. Wethouder MELIANI ontkent dat er gebruik wordt gemaakt van het geld van de donateurs. Wel vraagt zij de instellingen gebruik te maken van hun reserves en hierbij de eventuele steunfondsen bij te betrekken. Lid MOESKOPS vraagt of de wethouder met deze handelwijze een overheidstekort dekt met particulier geld. Wethouder MELIANI geeft aan dat het gaat om eenmalig geld verdelen en dat er daarom gekeken moet worden waar de kansen liggen, volgens de wethouder bij de instellingen die momenteel in de positie zijn om meer geld uit de markt te halen ten opzichte van de instellingen die dat niet kunnen. Zij verantwoordt haar keuze om de drie miljoen euro te verschuiven door aan te geven dat zij hiermee iedereen een kans wil geven om een start te maken in de cultuursector.

Lid MOESKOPS verduidelijkt haar punt, aangezien zij van mening is dat de wethouder het voor de instellingen die nu geld uit de markt kunnen halen veel moeilijker maakt, aangezien het karakter van donaties verandert nu er door de wethouder wordt bepaald waar dit geld aan wordt besteed. Wethouder MELIANI is van mening dat er in deze zware tijden aan de instellingen kan worden gevraagd wat er mogelijk is. Om in aanmerking te komen voor subsidie moet een instelling een plan indienen. Er zijn echter veel instellingen die de weg naar cultuur niet weten te vinden en die geld hebben geleend om met eigen geld iets te beginnen in Zuidoost. De wethouder is zich ervan bewust dat er in bepaalde stadsdelen minder geld landt. Zij heeft een klein beetje geld verschoven, zonder dat dit ernstige gevolgen heeft voor het subsidiestelsel, maar dat iedereen een kans geeft om aan te vragen. De wethouder somt op wat er hierdoor allemaal mogelijk is geworden, zoals projectsubsidies en geld voor cursussen. Het doel is om iedereen te ondersteunen, zodat het ecosysteem in stand blijft. Lid MOESKOPS vraagt of de wethouder het beoordelingsvermogen van het AFK vertrouwt. Wethouder MELIANI zegt van wel. Zij vindt dat het AFK de afgelopen jaren heeft bewezen dat zij in staat is om goed te beoordelen en te kijken waar de noden zijn op basis van de hoofdlijnen die de wethouder met het AFK heeft vastgesteld.

Zij wil nog wel in overleg met het AFK over de driejareneis, zoals die aan de orde kwam bij een van de insprekers. Lid MOESKOPS twijfelt eraan of het AFK wel volledig te vertrouwen is. Het AFK heeft al een paar keer minder uitgekeerd dan er werd aangevraagd. Ook hoort zij de wethouder zeggen dat zij het AFK niet vertrouwt inzake de verdeling van de 600.000 euro. Wethouder MELIANI ontkent dat ze dat heeft gezegd. Zij heeft de balans gezocht bij de verdeling van de 600.000 euro met de andere regelingen om ervoor te zorgen dat het systeem van subsidiëring in stand blijft. Lid MOESKOPS is van mening dat de gemeente beoordeelt of een aanvrager voldoet aan de door haar gestelde inhoudelijke prioriteit en eisen voor de stad en het aan de AFK is om

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

de pot geld te verdelen. Zij vindt het een grote stap dat de wethouder zich nu gaat bemoeien met de verdeling, waar het AFK voor verantwoordelijk is. Wethouder MELIANI ziet het AFK als een uitvoeringsorgaan van de hoofdlijnen van de gemeente. De wethouder heeft bij het AFK aangegeven dat er ruimte moet komen voor de nieuwe instroom of de makers die al twee jaar bezig zijn. In overleg met het AFK heeft de wethouder gekozen voor een systeem waarmee ze iedereen kan ondersteunen. De genoemde 174 euro die er per inwoner van Amsterdam beschikbaar is voor kunst en cultuur heeft alleen betrekking op de 160 miljoen die er beschikbaar is voor het Kunstenplan. Er is nog meer geld beschikbaar en dat is in de optelsom niet meegenomen, dus de vergelijking met andere steden gaat mank. Lid MOESKOPS vraagt de wethouder haar optelsom samen met die van andere grote steden op papier te zetten en dit de raad te doen toekomen. Wethouder MELIANI zegt dit toe. Zij vervolgt met de beantwoording van de gestelde vragen. Op de vraag van lid Moeskops inzake de onderbouwing met betrekking tot de categorisering van de zeven instellingen antwoordt de wethouder dat zij deze met de Kunstraad deelt. Op het moment van de voltooiing van de Meervaart en het Bijlmermeerpark Theater is er alweer sprake van een nieuw Kunstenplan en moet er opnieuw worden aangevraagd.

De wethouder heeft op 1 november een gesprek gehad met OCW en daar werd begrip getoond voor de keuzes van de wethouder. Amsterdam heeft tevens een nationale en internationale rol. Instellingen die Rijks-gesubsidieerd zijn maken zich zorgen, en de wethouder maakt zich ook zorgen over de ontwikkelinstellingen die Rijks-gesubsidieerd zijn. De staatsecretaris heeft inmiddels aangegeven dat er meer geld naar Amsterdam komt. Als er een nieuwe beheersovereenkomst wordt gesloten met betrekking tot de collectie Amsterdam zal er niet veel veranderen. De collectie is in bezit van Amsterdam en zal daar moeten blijven. De kwestie ten aanzien een steunfonds ziet de wethouder niet als bestraffen en zij roept andere private partijen op om bij te dragen aan de cultuursector. De wethouder blijft in gesprek met de instellingen die extra geld verwerven van steunfondsen. De regelingen voor de 22 instellingen en het maximeren plus vijf procent hebben betrekking op alle andere kansen die de wethouder open wil houden. De wethouder zal met het AFK bespreken hoe de driejareneis kan worden opgepakt. In de visie van de wethouder is er geen sprake van spreiding, aangezien Amsterdam één stad is. In de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost zijn echter veel minder theaters. De wethouder wil ervoor zorgen dat er op elke plek cultuur is voor iedereen, maar ziet dit niet als spreiding.

Vanuit de genoemde stadsdelen wordt veel minder aangevraagd. Het is voor de wethouder nog niet duidelijk waarom de één zegt ‘ik ga om de gemeente heen en betaal het zelf’ en de ander ‘ik ga subsidie aanvragen’. Op basis van het Kunstenplan heeft iedereen de kans en de toegang tot ondersteuning, maar dat gebeurt nog niet. Het is niet zo dat als je er eenmaal inzit, dat dit automatisch altijd zo blijft. Lid HIJLKEMA vraagt de wethouder waarom de focus zo duidelijk ligt op de randen van de stad. Wethouder MELIANI erkent dat het Centrum en in Zuid ook aandacht behoeven, maar in het Centrum zit ongeveer 95 procent van alle plekken. Lid HIJLKEMA geeft aan dat er voor Buitenveldert helemaal geen aandacht was in de hoofdlijnen van het Kunstenplan. Wethouder MELIANI richt haar blik op de stadsdelen waar niets is en waar de bewoners wel behoefte hebben aan cultuur. Dat is het geval in onder andere stadsdeel Noord en stadsdeel

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Zuidoost. Daar komen tevens bewoners bij en de oude bewoners vallen al steeds buiten de boot. Hier moet een inhaalslag worden gemaakt. Op de vraag van lid Garmy over het delen van kennis antwoordt de wethouder dat er met verschillende externe organisaties wordt samengewerkt, ook om in de gelegenheid te zijn om middelen uit de markt te halen. Verder heeft de Kunstraad in samenwerking met het AFK ‘Cultuurherstel’ opgericht, waarin kennis wordt gedeeld met instellingen die problemen ervaren bij het opstarten. De wethouder concludeert tot haar genoegen dat bijna alle raadsleden vinden dat er meer geld vrijgemaakt moet worden voor kunst en cultuur. Zij ziet de plannen vanuit de fracties graag tegemoet. Lid HIJLKEMA geeft aan dat het voor de VVD belangrijk is dat eerst de basis op orde is en hij hoort graag hoe de wethouder dit gaat bewerkstelligen, evenals het vrijmaken van meer geld. Lid Hijlkema stelt voor om het geld dat in de begroting is gereserveerd voor het opstarten van een leadershiptraining te bestemmen voor kunst en cultuur. Wethouder MELIANI meent dat het eraan ligt hoe je kijkt naar die basis. Er worden nu wel instellingen gesubsidieerd, maar de weg daarnaartoe ontbreekt. Bij de optelsom van de basis hoort ook dat de kunstenaar moet kunnen leven.

Leiderschapsprogramma’s zijn voortgekomen uit gesprekken met de werkgroep Corona ten behoeve van kleine instellingen die geen geld hebben om kennis op te halen. De wethouder richt haar blik op het hele ecosysteem en het lijkt haar niet verstandig om hier één ding uit te halen. De ambities die het college formuleert in dit Kunstenplan bouwen voort op eerdere definiëringen van ambities. Er zijn wel enkele zaken eenvoudiger gemaakt, zoals het actieplan voor diversiteit en inclusie, dat niet meer per se nodig is. De nulmeting waaraan werd gerefereerd is gekoppeld aan het strategisch huisvestingsplan en de wethouder komt hier later op terug. Dan zal duidelijker worden wat waar zit en wat er ontbreekt. In de vorige periode werden er tevens exploitatiemiddelen gereserveerd, 1,5 miljoen ten behoeve van instellingen die opengaan. De wethouder geeft vervolgens aan dat juist de sociale veiligheid heel veel aandacht krijgt in het Kunstenplan. De instellingen die hiermee te maken hebben gehad hebben dit zelf aangepakt. Voor de kleinere instellingen is er 200.000 euro gereserveerd voor het inzetten van een extern vertrouwenspersoon. Aan de oproep van lid Mangal om in te grijpen werd al een aantal keren gehoor gegeven. Er zijn inmiddels veel stappen gezet om die sociale veiligheid in de instellingen te bereiken.

Lid MANGAL vraagt wat de gevolgen waren voor de instellingen die hiermee te maken hebben gehad. Wethouder MELIANI verwijst naar de krantenberichten hierover. Lid MANGAL vraagt welke stappen de gemeente heeft genomen om hier een gevolg aan te geven. Wethouder MELIANI zegt dat hier een aantal debatten over is gevoerd met de Raad van Toezicht en die heeft de wethouder geïnformeerd over de stappen die zijn gezet om de werkomgeving veilig te maken. Er zijn veel gesprekken gevoerd met alle betrokkenen en er zijn soms onderzoeken gedaan. In dit Kunstenplan wordt hier nog beter op toegezien. De wethouder refereert aan de motie van de PvdA die gaat over het maken van ‘vlieguren’ door kunstenaars. Er is al een voorbeeld van een balletstudio die de subsidie gebruikt om dansers die wachten op een opdracht te laten trainen. De wethouder gaat in gesprek met het AFK hoe dit verbreed kan worden naar andere kunstdisciplines. Het college gaat niet over naamgeving van instellingen, maar de naam ‘Bijlmerpark Theater’ is in Amsterdam een gevestigde naam.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Aan het eind van het jaar zal de wethouder met de raad de bestemming van het Slavernijmuseum bespreken, als het deel is opgeleverd door de drie kwartiermakers. Er zijn zeven locaties aan het water voor aangewezen, die in principe geen historie hebben met de slavernij. De ruimte aan de Amsterdamse Poort is reeds in gebruik door de Jazz Organisatie. Dit gebouw is bovendien in particulier bezit, dus de gemeente kan hier niet over beslissen. De wethouder geeft aan dat er eerder een kwartiermaker is ingezet in Zuidoost om een inventarisatie te doen. De uitkomst is dat er te weinig plekken zijn en de beschikbare plekken zijn tijdelijk. In samenspraak met de kwartiermaker is er een plan opgeleverd hoe aldaar meer cultuur komt. De wethouder zal dit plan delen met de raad om hierover met de raad verder te spreken. Lid MOESKOPS refereert aan haar vraag over het voorgenomen onderzoek naar de behoefte van de Amsterdammers dat nog niet is uitgevoerd. Wethouder MELIANI heeft uit gesprekken met instellingen en de Coronawerkgroepen informatie opgehaald over bezoekers. Er bleek behoefte aan een verdiepend onderzoek hiernaar. Lid MOESKOPS kan dit verdiepend onderzoek niet terugvinden in het Kunstenplan maar wel dat er een bepaald bedrag voor is gereserveerd. Zij stelt voor om dit gereserveerde bedrag dan te bestemmen als extra geld.

Wethouder MELIANI benadrukt dat het gaat om een verzoek vanuit de sector waar zij gehoor aan wil geven. De sector wil weten welke bewegingen er gaande zijn bij de bezoekers en waar hier de kansen en de mogelijkheden liggen. Lid MANGAL refereert aan zijn vraag over de Stadspasbezoekers. Wethouder MELIANI geeft aan dat de Stadspas te gebruiken is bij Nationaal Opera en Ballet. In het Kunstenplan wordt duurzaamheid wel benoemd, maar het is voor veel instellingen kostbaar en ingewikkeld om hieraan te voldoen. Er is meer kennis nodig bij de instellingen. Het college is voornemens hierbij hulp aan te bieden. Lid EMMERIK vraagt in hoeverre de wethouder vindt dat duurzaamheid, net als eerlijke betaling en inclusie, een vereiste moet zijn. Wethouder MELIANI stelt dat dit niet als vereiste geldt, maar dat er meer wordt gekeken naar hoe dit ondersteund kan worden door het delen van kennis en het vergaren van middelen uit de markt. Lid HIJLKEMA wil nog weten of er sprake kan zijn van flexibiliteit bij het verstrekken van subsidie. Ook refereert hij aan zijn vraag of commercieel programmeren impact heeft op de beoordeling bij het verstrekken van subsidie. Wethouder MELIANI geeft aan dat veel instellingen al commercieel programmeren. Wat haar betreft moet er een balans zijn bij de verschillende manieren van programmeren, maar dat het belangrijk is om aan het werk te blijven.

Er zijn veel verschillende bedrijfsvoeringen en het is zeker niet verboden om commercieel bezig te zijn als daar de kansen liggen. Dit draagt de wethouder ook uit naar de sector. Er is een aantal criteria die belangrijk zijn en als dat in verhouding is, dan wordt dat positief beoordeeld. Flexibiliteit bij het verstrekken van subsidie vindt al plaats. Hierover kan de wethouder in gesprek gaan met het AFK. Tweede termijn

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 2 november 2023

FKD

Lid VAN DER VEEN geeft aan dat hij in de motie die GroenLinks voornemens is in te dienen eveneens tips zal geven. Verder gaat GroenLinks ervan uit dat er vanuit het ambtelijk apparaat eveneens voorstellen zullen komen. Wethouder MELIANI vindt het vanzelfsprekend dat de ambtenaren meedenken over waar er nog meer geld te halen valt. De wethouder roept het college op om hierin mee te denken. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor behandeling in de raad. De voordracht zal lang worden behandeld in de raad van 8 november. ICT en Digitale Stad 9. Kennisnemen van de jaarverslagen van de Functionaris Gegevensbescherming, de Chief Information Security Officer en de gemeentearchivaris 2022 (2023-019894) Gevoegd behandeld met 10. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over compliancy binnen de gemeentelijke ICT en de informatievoorziening (VN2023-021820) De VOORZITTER leidt de agendapunten in en deelt mee dat beide agendapunten zijn geagendeerd door het lid Garmy. Lid GARMY concludeert uit de raadsbrief dat het niet haalbaar is om voortdurend compliant te zijn en er moeten dus maatregelen zijn om dit zo goed als mogelijk te bewerkstelligen. Lid Garmy stelt een aantal vragen:  Verwijzend naar het gebruik van een risicomonitorensysteem in de nabije toekomst vraagt hij zich af hoe de risico’s momenteel worden gemeten.