20231101 commissie MOW defintief verslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water

MOW

Raadscommissieverslag, 1 november 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Vergaderdatum Woensdag 1 november 2023 van 13.30 tot 17.45 uur Verslag vastgesteld op: 16 november 2023 Voorzitter: lid Ernsting, Van Pijpen (plaatsvervangend, agendapunten 4, 6, 9, 10) Portefeuillehouders: wethouders Van der Horst en Scholtes Commissiegriffier: mw. Ter Braak Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Asruf (PvdA), Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Ernsting (GL), IJmker (GL), Kreuger (JA21), Mangal (DENK), Moeskops (D66), Noordzij (PvdA), Norbruis (D66), Van Pijpen (GL), De Vos (PvdD), Wijmenga (CDA), Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: leden Namane (voorzitter), Hendriks (Volt), Koyuncu (DENK) Afwezige portefeuillehouder: Overige aanwezigen: dhr. Mos (db stadsdeel Centrum, agendapunt 10), mw. Tuzgöl-Broekhoven (Kinderombudsman, agendapunt 7), Edgar, Isa, Sam, Marie (Kinderraad, agendapunt 7) Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER, lid Ernsting, opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. Hij vervangt lid Namane die afwezig is wegens ziekte. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat lid Hendriks (Volt) zich heeft afgemeld. Lid MOESKOPS geeft een terugkoppeling van de Regioraad van 31 oktober jl.

Gesproken is onder andere over de verandering in de miljoenennota wat betreft de Noord/Zuidlijn, het vervoersplan van het GVB voor volgend jaar waarbij amendementen zijn ingediend en mensen uit Zuidoost hebben ingesproken, concessies Zaanstreek Waterland, het beleidskader Mobiliteit en over de begroting waarbij een eerder door Amsterdam ingediende en aangenomen motie om de begroting beter controleerbaar en wendbaarder te maken, niet uitgevoerd bleek te zijn. Uiteindelijk heeft de Regioraad met een harde toezegging van bestuurder Slegers, besloten om akkoord te gaan met de begroting maar dat er voor de volgende Regioraad een voorstel moet komen vanuit het bestuur over een maximaal bedrag waarover het db eigenstandig mag besluiten zonder toestemming van de Regioraad. Lid MANGAL vervangt college Koyuncu. Wethouder VAN DER HORST heeft 5 mededelingen: In de commissievergadering van 7 april 2022 is de verwachting uitgesproken dat het geactualiseerde kader van de Puccinimethode eind 2023 zou worden aangeboden, maar dit wordt helaas niet gehaald. Het verwerken van de adviezen van de stadsdelen kost meer tijd dan verwacht. Naar verwachting komt het in het eerste kwartaal 2024 naar de raad voor besluitvorming. Op 18 oktober jl.

heeft lid Hendriks geïnformeerd naar de afhandeling van de motie Europese week van de Mobiliteit en heeft hij verzocht om in de begroting 2024 budget te reserveren voor deelname. Op dit moment vindt een bestuurlijke afweging plaats over de

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

kosten en baten. Een belangrijke voorwaarde van deelname is dat elk jaar in de week van 16-22 september een autovrije dag wordt georganiseerd. De verkeersmaatregelen voor een jaarlijkse vrije dag brengen per editie hoge kosten met zich mee waar geen structureel resultaat tegenover staat. Bij de eerste voortgangsrapportage ‘Amsterdam maakt ruimte’ zal nadere informatie volgen. Op 15 februari jl. heeft de wethouder toegezegd aan lid Garmy om het mogelijk te maken om in het MOR-systeem ook ruimte te maken voor meldingen over overmatige straatverlichting. Vanaf het afgelopen weekend is dit mogelijk. Bij meldingen wordt een afweging gemaakt tussen duurzaamheid en veiligheid met de veiligheidscoördinator van het betreffende stadsdeel. Inmiddels zijn al 30 meldingen ontvangen en er zal worden bekeken of op de betreffende locaties kan worden gedimd of dat verlichting wellicht helemaal uitgezet kan worden. Felle lampen van bedrijven zullen worden besproken met de Omgevingsdienst. Op 18 oktober jl. heeft lid Bilgin geïnformeerd naar een vergoeding voor de vrijwilligers van De Oeverlanden. Subsidies werden in het verleden door de stadsdelen betaald, inmiddels hebben zij hier geen budgetten meer voor. Ook bij Stadswerk dat het beheer heeft overgenomen, zijn er geen structurele budgetten gereserveerd.

Het is mogelijk om op kleine schaal vergoedingen te geven voor mensen die zich inzetten voor groen. Het stadsdeel besluit hierover. De Berlagebrug wordt op dit moment gerenoveerd. Het ov, bus 62, 65, tram 12, het vaarverkeer en het gemotoriseerde verkeer zijn gestremd. Ondanks een uitgebreide voorbereiding blijkt het op maat gemaakte tramspoor voor de nieuwe brug niet te passen binnen de gestelde eisen. Om niet alles te vertragen, is er vanuit het project voor gekozen om de brug op 10 november a.s. voor alle modaliteiten weer in gebruik te nemen, behoudens de tram. Het spoor wordt op een nieuw te bepalen tijdslot in 2024 aangebracht. Wethouder SCHOLTES komt terug op een vraag van lid Hendriks naar aanleiding van een inspraak van een reder. Voor de zomer is al gemeld dat over het beleid Passagiersvaart geen onomkeerbaar besluit zal worden genomen. Na gesprekken met reders komt de wethouder met voorstellen. Inmiddels hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden, maar er is meer tijd nodig voor deze gesprekken. Naar verwachting zullen binnen een maand nieuwe gesprekken worden gevoerd om mogelijke aanpassingen te bespreken. Nadat het vervolgens is besproken in het college wordt de raad begin volgend jaar middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Tijdens de commissie van 18 oktober jl.

heeft een reder aangegeven dat er geen gesprekken zijn geweest, maar de wethouder heeft deze reder ook gesproken en dit betreft ook de specifieke pilot op de Oudezijds Voorburgwal. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat voor de agendapunten 3 en 5 geen aanmeldingen zijn ontvangen. Lid KREUGER wil kort het woord voeren bij agendapunt 3. De VOORZITTER concludeert dat agendapunt 5 in de commissie en in de raad wordt gehamerd. Agendapunt 7 zal rond 16.00 uur worden besproken, omdat de Kinderraad pas rond dit tijdstip aanwezig kan zijn. Bij agendapunt 10 is de heer Mos van stadsdeel Centrum aanwezig. Gezien zijn andere afspraken wordt geprobeerd om dit agendapunt rond 15.15 te bespreken. De agenda wordt conform vastgesteld.

1.d.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

Conceptverslag van de openbare vergadering Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water d.d. 18 oktober 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid VAN PIJPEN zegt dat de technische sessie Uitvoeringsregeling openbare ruimte staat gepland voor donderdagavond 9 november a.s. Zij wijst erop dat er op dat moment ook een raadsvergadering is. Wethouder VAN DER HORST denkt dat het goed is dat de raad erbij kan zijn. De VOORZITTER concludeert dat vanuit de griffie contact wordt gezocht met de organisatie. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft een verzoek ontvangen voor agendering van TKN-5 door de leden Hendriks (Volt) en Norbruis (D66). Aan het dossier zullen ook de documenten van het KNMI en de Strategie- en Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie worden toegevoegd. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich geen insprekers aangemeld. Lid BOBELDIJK ziet een stuk staan bij agendapunt 2a dat volgens hem bij de commissie FKD hoort. De VOORZITTER zal ervoor zorgen dat dit wordt uitgezocht. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid KREUGER gaat in op de bankjes in Bos en Lommer die worden verwijderd vanwege raddraaiers. Hij vraagt zich af waarom de raddraaiers niet worden aangepakt.

Wethouder VAN DER HORST zal dit nagaan en zij komt hierop terug.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

Lid IJMKER stelt dat TKN-1, de zonnepanelen op de geluidsschermen, een afdoening van een motie is. De wethouder stelt in een reactie dat op gemeentelijke schermen van hout geen panelen geïnstalleerd worden in verband met de draagkracht. Volgens haar zijn er wel degelijk aanbieders die lichtgewicht zonnepanelen maken. De wethouder wordt verzocht hiernaar te kijken. Wethouder VAN DER HORST is bekend met de aanbieders van lichtgewicht zonnepanelen en de innovaties worden op de voet gevolgd. Zij kan toezeggen dat bij het vervangen van de eigen schermen de mogelijkheden worden onderzocht en Rijkswaterstaat is verzocht om dit in haar trajecten ook mee te nemen. Bij de bestaande houten schermen zullen ook de mogelijkheden voor het opwekken van energie worden onderzocht. Lid MOESKOPS vraagt of het mogelijk is, als het aankomt op de uitvoering, om een terugkoppeling te geven. Wethouder VAN DER HORST zegt dit toe. Lid NORBRUIS heeft deze dagen op diverse locaties enorme waterplassen geconstateerd die tot grote ergernis bij fietsers leiden en ook tot gevaarlijke verkeerssituaties leiden. In 2019 is een motie van D66 aangenomen om belangrijke fietspaden en schouwen winterklaar te maken. Heeft de schouw dit jaar ook plaatsgevonden en kan de wethouder hierover rapporteren? Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat jaarlijks invulling wordt gegeven aan de motie.

Ook dit jaar is de schouw al gehouden en worden onveiligheden nog voor de vorstperiode aangepakt. Deze schouw betreft zichtbare onveiligheden. De rainproofkaart van Waternet wordt gebruikt voor mitigerende maatregelen vanwege extreme regenbuien en ook om te bepalen of er een regenknelpunt is dat moet worden aangepakt bij gepland groot onderhoud. De komende jaren worden ook urgente knelpunten aangepakt waar geen groot onderhoud voor staat gepland. Daarnaast bestaat de aanpak ‘Water op straat’ waarin gemeentelijke directie en Waternet beter samen optrekken in actieve bestrijding van water op straat. Dit betreft met name een betere opvolging van meldingen die sinds de motie uit 2019 met 80% zijn gedaald. Lid NORBRUIS vraagt of bij alle meldingen mitigerende maatregelen worden genomen en indien dit niet het geval is, zou het dan geen idee zijn om dit te doen? Wethouder VAN DER HORST zegt dat bij meldingen wordt bekeken of hier op straatniveau iets aan kan worden gedaan. De diepere lagen kosten echter meer geld en uitvoering en er wordt ook bekeken wat de meest urgente zaken zijn. Gezien de afname van het aantal meldingen blijkt dat er vaak iets gedaan kan worden. Lid WIJMENGA heeft vandaag op AT5 gelezen dat er fat bike controles worden gehouden.

Een derde van de fietsen heeft een illegale gashendel, maar zij is vooral geschrokken van de uitschieters van 60 km per uur en zij heeft begrepen dat alleen waarschuwingen worden uitgedeeld. Zij vraagt zich af waarom bij deze snelheden alleen een waarschuwing wordt gegeven. Wethouder VAN DER HORST deelt de zorgen van lid Wijmenga. In de Vervoerregio is gisteren ook een debat gevoerd over hoe belangrijk het is om dit fenomeen aan te pakken. Zij is tweemaal bij minister Harbers geweest om te bespreken hoe het opvoeren en het verkopen van illegale fat bikes kan worden verboden. Het zou beter zijn om aan de voorkant zaken te regelen in plaats van alleen aan de achterkant te repareren. Amsterdam trekt met meerdere steden ten strijde om hier iets aan te doen. De wethouder is wel heel blij met de actieve handhaving van de politie op fat bikes en zij weet dat er al

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

veel in beslag zijn genomen. De wethouder geeft het signaal graag door. Er zijn gesprekken gaande met de politie waar ook de burgemeester bij aangehaakt is. Lid ASRUF is blij dat de politie er nu bovenop zit. Wel begrijpt hij van de wethouder dat dit ook landelijk moet worden aangepakt met de verschillende instrumenten die hiervoor beschikbaar zijn. Welke verschillende maatregelen zijn mogelijk en wat is de planning hierbij? Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat er schriftelijke vragen door lid IJmker zijn gesteld. Zij denkt dat veel antwoorden hierop meer duidelijkheid verschaffen. Ook wordt met andere steden ingezet op gezamenlijk optrekken. Lid BOBELDIJK merkt dat fat bikes een soort verlichting hebben die lijkt op de grote verlichting van auto’s. Kan ook worden gekeken naar in welke mate deze voldoen aan de eisen? Wethouder VAN DER HORST heeft dit zelf nog niet geconstateerd, maar zij vindt dit een goed punt om uit te zoeken. Lid WIJNANTS heeft begrepen dat vanaf 10 november a.s. weer al het verkeer over de Berlagebrug kan met uitzondering van de tram die pas in 2024 weer zal rijden. Betekent dit dat lijn 12 hier nog maandenlang niet rijdt? Wethouder VAN DER HORST stelt dat in november een onafhankelijk onderzoek staat gepland naar wat er is gebeurd. Op dit moment heeft zij niet voldoende informatie en In het eerste kwartaal kan zij hierop terugkomen.

Lid DE VOS heeft een kort bericht gelezen over het klappen van de Eurostar trein naar Londen. Van de drie oplossingen die zijn geboden, bleek Eurostar over geen enkele tevreden was. Weet de wethouder om welke oplossingen dit ging? Wethouder VAN DER HORST weet dat er nog geen definitief besluit is genomen. Volgende week ontvangt zij meer informatie en zodra zij deze heeft, zal zij de raad direct informeren. Bespreekpunten Water (inclusief Varen) 3. Harmonisatie van Binnenhavengeld per 1.1.2025 voor stadsgebied Weesp Nr. VN2023-021516 De VOORZITTER meldt dat het om een raadsvoordracht gaat die in de raad van 8 november a.s. wordt behandeld. Lid KREUGER noemt het taalgebruik in de raadsvoordracht wollig. Op de website kan hij niet goed terugvinden wat de tarieven voor Weesp zijn. Er is sprake van een ingroeikorting van 85% die richting 2030 wordt opgebouwd, maar het huidige tarief is hem niet duidelijk. Hij verzoekt om voor de raadsvergadering een brief met de tariefstappen te ontvangen. Wethouder SCHOLTES wijst erop dat het gaat om uitstel van een besluit dat de raad al heeft genomen over de harmonisatie van de tarieven in Weesp. Er is besloten om dit niet per 1 januari 2024, maar per 1 januari 2025 te doen. Op dit moment betalen de mensen in Weesp nog geen binnenhavengeld en deze situatie duurt nog een jaar langer.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

Vanaf 2025 wordt een ingroeimodel van toepassing waarbij 80% korting in zes jaar wordt afgebouwd tot 0%. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp kan worden gehamerd in de raad. Hij schorst de vergadering voor een wisseling van de voorzitter. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 4. Vaststellen van krediet voor vervangingsinvesteringen verhardingen 2023 Nr. VN2023-021357 De VOORZITTER (mevrouw Van Pijpen) heropent de vergadering. Het betreft een raadsvoordracht voor de raad van volgende week. Lid NORBRUIS hoopt dat de verharding niet leidt tot overbodig grondstoffengebruik. Het stuk ‘Onze stad van morgen’ stelt dat een radicale omslag nodig is en dat duurzaamheid bittere noodzaak is. Amsterdam ligt niet op koers met het behalen van de duurzaamheidsdoelen en doelen inzake energie- en materiaalgebruik. Kan de wethouder bevestigen dat de afweging duurzaam, tenzij is gemaakt en dat is gekeken naar welke klimaatadaptatieve ingrepen wenselijk zijn? Is bij verharding ook gekeken naar de mogelijkheden ‘van grijs naar groen’ bij voetpaden? En is de afweging hergebruik, tenzij gemaakt bij deze fysieke projecten en hoe wordt ervoor gezorgd dat asfalt geen afval wordt. Hoeveel tweedehands klinkers kunnen bijvoorbeeld worden hergebruikt? Mevrouw Norbruis is ook benieuwd of is gekeken naar kostenbesparende maatregelen en levensduurverlenging.

Kan de wethouder bevestigen dat bovenstaande vragen ook voor agendapunt 5 gelden? Lid ERNSTING erkent dat in de begroting de methodiek is afgesproken om projecten op deze manier te financieren. De selectie van de projecten gebeurt op basis van een technische beoordeling en het einde van de economische levensduur. Kan de wethouder uitleggen hoe de prioritering tot stand komt? Worden ook andere beleidsdoelen – zoals klimaatadaptatie of vergroening – meegenomen in de vervanging van de verharding? Wethouder VAN DER HORST zegt dat er een nieuwe manier van werken in de openbare ruimte is vastgesteld om ervoor te zorgen dat beter met de middelen wordt omgegaan. Voor twee thema’s geldt dat ze altijd worden meegenomen: klimaatadaptatie en verkeersveiligheid. Daarnaast wordt bekeken of iets extra’s kan worden gedaan. Er wordt minder gestreefd naar complete herinrichting, zowel vanuit het oogpunt van kostenbesparing als vanuit duurzaamheid. Herinrichtingen blijven mogelijk, maar hiervoor moet een goede afweging worden gemaakt. Er wordt gekeken naar het soort materiaal waarbij geldt duurzaam, tenzij. Bij fietspaden moet het een aparte weging zijn of duurzaam kan worden toegepast. Desgevraagd geeft de wethouder graag een nadere toelichting in een brief. Lid ERNSTING memoreert dat bij de agenda autoluw inrichtingsprincipes zijn aangenomen voor een autoluwe stad.

Zou het in dit kader niet verstandig zijn om deze te betrekken bij vervangingsopgaven? Wethouder VAN DER HORST wil hiernaar kijken. De komende tijd wordt in samenspraak met de omgeving bekeken welke maatregelen genomen kunnen worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat het gereed is voor vaststelling in de raad. Zij concludeert dat het naar verwachting om een korte bespreking zal gaan.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

5. Vaststellen van krediet voor Vervangingsprogramma Civiele Constructies 20242026 ter grootte van € 21.3 miljoen Nr. VN2023-021383 Agendapunt 5 is gehamerd. 6. Kennisnemen van het koersdocument Amsterdam maakt ruimte Nr. VN2023022760 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 6 is geagendeerd op verzoek van het lid De Vos. Commissie Lid DE VOS heeft tijdens een technische sessie van de commissie RO begrepen dat Amsterdam per jaar zal groeien met 10.000 personen waarvan een groot deel wordt veroorzaakt door buitenlandse migratie en dit is volgens hem dus geen natuurwet. De dilemma’s die in het document worden geschetst zijn herkenbaar. Bomen zijn belangrijk voor een klimaatadaptieve stad, maar deze botsen hier en daar met kabels en leidingen. PvdD vraagt zich af welke rol de raad in de toekomst heeft bij de verdere ontwikkeling van het document. Mondt dit koersdocument uiteindelijk uit in een visiedocument dat wordt vastgesteld door de raad of komt er nieuw beleid? In een tabel op pagina 37 staat een aantal modaliteiten uitgesplitst. PvdD zou hier graag het onderscheid toegevoegd zien tussen de traditionele trapfiets en de elektrische fiets die nu zijn samengevoegd. Modaliteiten krijgen een score en hier zou wat de PvdD betreft ook grondstoffengebruik aan toegevoegd moeten worden. Bij herinrichting of wegwerkzaamheden worden zelden gerecyclede klinkers gebruikt.

Een vraag is wat de mogelijkheden zijn om dit wel te doen. Lid WIJMENGA mist in het document het meer flexibel gebruiken van ruimte zoals venstertijden bij markten. Zij steunt het voorstel om elektrische fietsen en gewone fietsen te scheiden, met name omdat elektrische fietsen in de toekomst wellicht op een andere plek gaan rijden. Lid BILGIN stelt dat het gebrek aan fijnmazigheid een politieke keuze is geweest waardoor er nu te weinig chauffeurs zijn. Hij leest te weinig over belangrijke investeringen die nodig zijn om de stad op een succesvolle manier autoluw te maken. Oslo wordt als voorbeeld genoemd, maar hierbij wordt niet aangegeven dat hier als eerste stap een autotunnel onder de stad is gebouwd waardoor mensen tot aan hun bestemming kunnen rijden en vervolgens aan het eind in een garage kunnen parkeren. Bovendien is hier fors geïnvesteerd in het openbaar vervoer. Buslijnen rijden hier frequenter dan de metro en de nachtbussen rijden elke 30 minuten. Op dit moment wordt in Oslo een nieuwe metrolijn aangelegd naar de buitenwijken. Waar zijn daarentegen in Amsterdam de alternatieve manieren van reizen? De heer Bilgin vindt dat moet worden gestopt met geld verspillen aan zinloze en gevaarlijke experimenten en er moet weer een mobiliteitsfonds worden gecreëerd waarin wordt gespaard voor infrastructurele projecten. Lid WIJNANTS noemt het koersdocument een salamitechniek.

De gemeenteraad komt in het hele document niet voor. Wel wordt gesteld dat langer wachten geen optie is. Democratisch gelegitimeerde besluiten hebben uiteindelijk een veel langere houdbaarheid dan ideeën die zijn bewerkstelligd in een andere setting. De weging hoort plaats te vinden in de gemeenteraad. De wethouder wordt gevraagd om hierop te reflecteren. Lid MOESKOPS deelt een groot aantal van de uitgangspunten en zij ziet het document als een manier om te bekijken waarom de stad op een bepaalde manier is ingericht. Waar ligt de prioriteit van de wethouder? Welke overwegingen zijn gemaakt om

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

de punten te benoemen die in het document staan en in welke volgorde wil de wethouder deze aanpakken? Lid ERNSTING zegt dat GL het goed vindt dat steden verdichten, maar hiervoor is het wel nodig om ruimte te maken voor mensen in de openbare ruimte. Hij is er zeker van dat een meerderheid voorstander is van meer ruimte op straat, meer groen en veilig door de stad bewegen. Het menselijke oogpunt zou altijd moeten prevaleren en het idee is dat het draagvlak voor een stad zoals door de heer Ernsting wordt geschetst groot is. Een vraag aan de wethouder is hoe iedereen wordt gehoord. Praten in de stad is belangrijk, maar er moet ook iets gebeuren. Lid ASRUF denkt dat het verleidelijk is om direct in oplossingen te denken en hij denkt dat het in dit stadium goed is om hier nog even weg van te blijven. Wel zou het goed zijn om in te zetten op alternatieven voor de auto en het betaalbaar maken van het ov is hiervoor een voorwaarde. Bij de stadsgesprekken is het belangrijk dat ook mensen buiten de Ring worden bereikt, of mensen met afstand tot de gemeente. Het koersdocument gaat over de hele stad, maar binnen de stad zijn aantoonbare verschillen en de vraag is hoe dit terugkomt. Wanneer kunnen concrete maatregelen worden verwacht en hoe wordt een balans gezocht tussen maatregelen die nodig zijn om de leefbaarheid op dit moment te verbeteren en hoe het document aan draagvlak kan winnen.

Lid KREUGER vraagt zich naar aanleiding van het document af of het ooit mogelijk wordt om boter bij de vis te doen. De ambities waren al bekend en ook JA21 ziet het belang van goed ov in Amsterdam. Er moeten echter wel concrete daden worden gekoppeld aan de ambities. Veel van de infrastructurele projecten staan nu al onder druk omdat er geen geld voor is en er sprake is van een personeelstekort. Tegelijkertijd wordt wel vol de aanval op de auto ingezet en volgens de heer Kreuger zou de volgorde moeten zijn om eerst de alternatieven op orde te hebben en daarna maatregelen met betrekking tot de auto’s te nemen. Lid MANGAL leest over verkeersveiligheid en inclusiviteit van de Sloterweg terwijl er vervolgens wordt benoemd dat een deel van de Sloterweg wordt afgesloten. Intelligente toegang zal er op termijn voor zorgen dat bestemmingsverkeer toegang heeft. Hoelang zal dit duren en hoe moet het bestemmingsverkeer producten afleveren tot dit moment? Hij hoopt dat bewoners en bezoekers ook als bestemmingsverkeer worden gezien en hoe moeten deze hun huis bereiken? Mensen die digitaal minder vaardig zijn, kunnen worden geholpen bij het loket bij het aanvragen van een digitale ontheffing.

Hoe wordt het geregeld voor hun bezoekers die ook aangemeld moeten worden? College Wethouder VAN DER HORST wil breder in gesprek met de stad aan de hand van een richting en daarom is het koersdocument opgesteld dat geen visie is. Het vervolg landt uiteraard in de gemeenteraad. Het doel is om breed met mensen in gesprek te gaan, branches en groepen bewoners. Hierbij worden de verschillen in de stadsdelen omarmd. De wethouder erkent dat groei geen natuurwet is. Het is wel internationaal een trend dat steden groter worden en dit is ook een duurzame manier van samenleven. Tegelijkertijd wordt het drukker en moet anders worden gekeken naar mobiliteit en gebruik van de openbare ruimte. Of er een scheiding aangebracht dient te worden tussen de trapfiets en de elektrische fiets zal worden onderzocht. Wat betreft grondstoffen is er inderdaad daadwerkelijk een verschil dat kan worden benoemd in het document. Lid DE VOS stelt voor dat er ook een categorie voor de fatbikes komt. Wethouder VAN DER HORST zegt dat deze onder elektrisch vallen. Flexibel gebruik van de ruimte wordt meegenomen als idee.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

Andere settings moeten niet helemaal worden verbannen, omdat gezien de veranderingen ook zaken uitgeprobeerd moeten worden. Het stuk is bedoeld om met de stad te bespreken en daarom is het lastig om nu al met concrete prioriteiten te komen, maar echte zorgen heeft de wethouder over de verkeersveiligheid, over de toenemende drukte en over de chaos van verschillende voertuigen. Dit leidt er namelijk toe dat steeds meer mensen besluiten geen deel te nemen aan de openbare ruimte in het verkeer. Daarnaast is er niet voldoende ruimte voor verduurzaming en klimaatadaptatie. Er wordt geprobeerd om van andere steden te leren. Een aandachtspunt hierbij is dat in Nederland veel meer wordt gefietst dan in bijvoorbeeld Oslo. In Nederland is het ov nog steeds goed in vergelijking met veel andere steden, maar feit is dat er een ambitie is om dit te verbeteren, Lid BILGIN kan zich voorstellen dat het ov in Amsterdam beter is dan in sommige andere plekken in de wereld, maar er zijn wel grote verschillen in Amsterdam. Een succesvolle mobiliteitstransitie kost veel geld en wellicht moet de automobilist minder een doelwit zijn zo lang er geen geld is om alle projecten te realiseren. Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat er op dit moment een goede fietsinfrastructuur is en een ov-netwerk. Het is de bedoeling dat straks niet de hele stad vast staat of elkaar aanrijdt.

Er moeten niet alleen grote, dure projecten uitgevoerd worden die heel lang duren. Andere steden laten zien dat er met relatief weinig geld ook al maatregelen genomen worden die effect hebben. Kinderen zijn zwaar ondervertegenwoordigd in de belangenafwegingen die worden gemaakt. Zij hebben zelf geen stem, maar zijn het niet per definitie eens met hun ouders. De Kinderraad moet hier verandering in brengen en ook andere groepen moeten benaderd worden. Lid MANGAL is benieuwd naar het oordeel van de Kinderraad over het koersdocument. Wethouder VAN DER HORST zegt dat er de komende tijd ook een dag voor kinderen wordt georganiseerd om uit te vragen wat zij belangrijk vinden. Het allereerste advies van de Kinderraad over een zelf te kiezen onderwerp was verkeersveiligheid. Lid ASRUF heeft ook gevraagd hoe mensen met afstand tot de gemeente worden bereikt in bijvoorbeeld de gebieden Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Wethouder VAN DER HORST stelt dat wordt samengewerkt met de stadsdelen en met mensen die gespecialiseerd zijn in het bereiken van specifieke groepen. Door de masterplannen en proeven zijn groepen naar boven gekomen die ook minder aan bod zijn geweest in de discussies. Het is belangrijk om veel verschillende perspectieven op te halen gezien de verschillende belangen en wensen. Lid ASRUF roept op om hier ook aandacht aan te besteden in de terugkoppeling na de gesprekken.

Hij heeft erop gewezen dat het koersdocument over de hele stad gaat. Binnen de stad zijn er echter verschillen. Hoe wordt ervoor gezorgd dat wordt gekeken naar de verschillende doelen en uitdagingen? Wethouder VAN DER HORST geeft als voorbeeld dat in het ene stadsdeel de fatbike een reden is waarom mensen bang zijn op het fietspad en in het andere stadsdeel is dit een donker gebied waardoor mensen niet op de fiets willen stappen. Gedurende het traject van het ophalen van informatie, is het ook nodig om open te staan om zaken uit te proberen. Bij de Sloterweg wordt al gebruik gemaakt van intelligente toegang. Een discussie is voor wie uitzonderingen gemaakt moeten worden. Door veel uitzonderingen toe te staan, wordt het systeem complex met navenante risico's. Als hierover meer bekend is, zal het in de commissie worden besproken.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

Lid MANGAL vraagt of bezoekers ook bestemmingsverkeer zijn en hoe zij bij mensen komen. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het een keuze is om dit toe te staan of niet. Lid MANGAL vraagt of de wethouder in samenhang met de AVG kan bekijken of mensen op bezoek kunnen bij familieleden. Wethouder VAN DER HORST stelt voor om het gesprek over intelligente toegang te voeren als dit zich aandient. Lid ASRUF denkt dat het in dit kader goed is om een vergelijking te maken met andere Europese steden. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit. Lid DE VOS heeft nog geen antwoord gekregen op de vraag over recycling van de straatklinkers. Wethouder VAN DER HORST zegt dat altijd wordt bekeken of hergebruik mogelijk is en het wordt altijd onderzocht bij herinrichtingen. Helaas is dit niet altijd mogelijk, maar in dat geval wordt wel geprobeerd om het afval elders een bestemming te geven. Lid ERNSTING verzoekt om uitgenodigd te blijven worden voor bijeenkomsten waar raadsleden eventueel als toehoorder aanwezig kunnen zijn. Wethouder VAN DER HORST zal nagaan om welke bijeenkomsten dit gaat, maar zij zal iedereen op de hoogte houden en hiervoor uitnodigen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Zij schorst de vergadering voor een korte pauze en hierna te vervolgen met agendapunt 10 in aanwezigheid van de heer Mos en met agendapunt 7.

Hierna zullen de overige agendapunten aan bod komen. 7. Advies Kinderraad 2022-2023 over het thema klimaat/duurzaamheid (Uitstootvrije mobiliteit en luchtkwaliteit) Nr. VN2023-022203 Agendapunt 7 wordt na de eerste termijn van agendapunt 10 behandeld. De VOORZITTER heropent de vergadering en heet de Kinderraad en de Kinderombudsvrouw welkom. Zij geeft het woord aan mevrouw Tuzgöl voor een toelichting. Mevrouw TUZGÖL vindt het leuk en eervol om als nieuwe Kinderombudsman aanwezig te zijn en te luisteren naar het advies van de Kinderraad. Het is goed dat in Amsterdam een Kinderraad is ingesteld en dat kinderen de gemeente kunnen vertellen wat zij belangrijk vinden. Een van de belangrijkste rechten in het Kinderrechtenverdrag is dat kinderen het recht hebben om gehoord te worden over alle zaken die van invloed zijn op hun leven en dat ze hier ook over kunnen meepraten. Nog te vaak worden nu beslissingen genomen voor volgende generaties zonder dat wordt nagedacht over de impact op die generaties. Kinderen moet het langst leven met beslissingen die volwassenen nu nemen. In hetzelfde verdrag staat ook dat het belang van kinderen altijd de eerste overweging vormt bij het nemen van besluiten en bij het maken van plannen die kinderen aangaan. Het is goed dat het advies over schone lucht door de Kinderraad zelf wordt gepresenteerd en dat de Kinderraad zelf vragen beantwoordt.

Naast het opkomen voor rechten van kinderen en ervoor zorgen dat kinderen kunnen meepraten, moet de Kinderombudsman er ook op

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

toezien dat de gemeente goed luistert naar wat kinderen te zeggen hebben en dat er iets wordt gedaan met het advies van de Kinderraad. Hier zal mevrouw Tuzgöl zich de komende tijd hard voor maken. ISA stelt de afvaardiging van de Kinderraad voor. De Kinderraad maakt zich zorgen over de luchtkwaliteit in de stad. Luchtvervuiling is slecht voor het klimaat en voor de gezondheid. De opwarming van de aarde is zorgwekkend en verdient aandacht. Het gaat immers om de toekomst van de kinderen. Auto’s, motoren, scooters, rondvaartboten en grote bedrijven stoten veel uitlaatgassen en fijnstof uit. SAM vervolgt het betoog en stelt dat het gevolg van de uitstoot is dat Amsterdamse kinderen vieze lucht inademen en hierdoor meer kans hebben op ademhalingsproblemen. Kinderen in de stad krijgen eerder astma dan kinderen die opgroeien op het platteland en dit heeft gevolgen voor hun toekomst. EDGAR legt uit dat astma ervoor zorgt dat het moeilijker is om te ademen en het is lastiger om energie terug te krijgen na het sporten. De Kinderraad constateert dat er vaak drukke wegen zijn langs speelplaatsen. Vuile lucht is slecht voor iedereen, maar vooral voor kinderen en daarom vindt de Kinderraad het belangrijk dat kinderen opgroeien in schone lucht. MARIE gaat in op de aanbevelingen.

Start een campagne met social influencers, bijvoorbeeld bekende vloggers die Amsterdammers informeren over het gevaar van fijnstof en groen gedrag stimuleren. Zorg voor meer groen bij speeltuinen, door bijvoorbeeld een omheining van bomen en struiken. Bij de aanleg van toekomstige speeltuinen en parken is het goed om rekening te houden met drukke wegen. Bij voorkeur loopt er alleen een fiets- of wandelpad langs de speeltuin. Beperk vervoermiddelen die vervuilende lucht uitstoten Vergroen plekken in de stad waar weinig bomen en planten staan. De VOORZITTER complimenteert de Kinderraad met het advies en geeft de commissie gelegenheid om vragen aan de Kinderraad te stellen. Lid BOBELDIJK vindt het een goed advies, maar hij vraagt zich af of de Kinderraad niet wat strenger had kunnen zijn en schone lucht zou moeten eisen. Is hierover nagedacht? De VOORZITTER concludeert dat de Kinderraad ervoor kiest om geen reactie te geven. Lid NORBRUIS memoreert dat de Kinderraad de vorige keer ook een heel goed advies heeft gegeven over de verkeersveiligheid en deze ideeën zijn nog vaak teruggekomen bij verschillende debatten. Ook dit advies is heel goed en de aangedragen punten worden heel vaak in de raad besproken. Mevrouw Norbruis heeft voor alle kinderen een vraag. Aan Edgar vraagt zij wat hij zelf merkt van de klimaatverandering en luchtvervuiling.

Aan Isa vraagt zij of zij bij het advies ‘zorg voor meer groen bij huidige speeltuinen’ bij ruimtegebrek zou kiezen voor een speeltoestel minder, een parkeerplaats minder of een vuilniscontainer minder. Aan Sam vraagt zij of hij toevallig in de buurt woont van een speelplek en of hij ideeën heeft om deze beter te maken. Aan Marie vraagt zij welke boodschap voor haar zou werken en welke boodschap voor haar ouders zou werken. EDGAR heeft vooral zorgen over fijnstof, omdat hij heeft begrepen dat dit in het lichaam kan blijven en dat dit uiteindelijk tot ademhalingsproblemen kan leiden.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

ISA zou zeker parkeerplaatsen weglaten bij speeltuinen, zodat er minder auto’s rond speelplaatsen zijn. SAM woont niet in de buurt van speeltuinen, maar hij pleit vooral voor minder auto’s, omdat hierdoor veel CO₂-uitstoot is. MARIE zou graag zien dat influencers een filmpje maken over de gevaren van fijnstof, zodat groen gedrag wordt gestimuleerd. De vraag over haar ouders heeft zij niet helemaal begrepen. Lid NORBRUIS legt uit dat zij heeft bedoeld dat influencers voor ouders een andere boodschap zouden hebben. MARIE denkt dat het gewoon hetzelfde filmpje zou kunnen zijn, omdat de boodschap voor kinderen niet anders is dan voor volwassenen. Lid IJMKER leest dat het stimuleren van groen gedrag kan zijn om meer met de fiets te gaan. Waarom zouden mensen soms niet de fiets pakken en toch de auto pakken en hoe kan hier iets aan kan worden gedaan? SAM denkt dat veel volwassenen niet met de fiets willen, omdat ze hier moe van worden en ze veel sneller op de bestemming zijn met de auto. MARIE vult nog aan dat het mogelijk is om met de auto meer plekken te bereiken dan met de fiets. Lid NOORDZIJ heeft gehoord dat de Kinderraad adviseert om rekening te houden bij speeltuinen en parken met drukke wegen. Zou dit ook moeten gelden voor scholen of voetbalvelden? MARIE bevestigt dit. Bij scholen zijn veel kinderen die in aanraking kunnen komen met auto’s.

Lid ASRUF is benieuwd welke influencers de Kinderraad zou willen zien in de campagnes. MARIE weet dat veel mensen naar Enzo Knol kijken. Lid BILGIN vraagt of de Kinderraad denkt dat het ov in de stad goed genoeg is. SAM antwoordt dat de metro en tram duur zijn waardoor mensen liever met de auto gaan. MARIE zegt dat de bus ook fijnstof uitstoot. Misschien moeten meer bussen op groene energie rijden. Lid DE VOS vraagt of de kinderen later een auto zouden willen hebben. SAM zou graag net als zijn vader een Tesla willen hebben. ISA weet niet zeker of ze haar rijbewijs wil halen, omdat dit heel duur is en zij denkt niet dat het heel erg nodig is. Lid ERNSTING vraagt of de Kinderraad weet dat er al veel wordt gedaan: rondvaartboten worden bijvoorbeeld uitstootvrij. Het gaat alleen heel langzaam. Wat zou gedaan kunnen worden om het proces te versnellen?

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

MARIE zegt dat veel mensen denken dat klimaatverandering niets is. Meer mensen moeten worden geïnformeerd over klimaatverandering en uitstoot. lid MANGAL hoort terecht dat fijnstof een gevaarlijke stof is en dat deze heel diep in het lichaam dringt. Er is een snelweg, de A10, die door Amsterdam gaat en hoe kijkt de Kinderraad hier tegenaan? Hopelijk rijden er in 2030 alleen maar elektrische auto’s, maar ook voor deze auto’s zijn wel parkeerplaatsen nodig. SAM zegt dat er dan parkeerplaatsen met opladers nodig zijn. Als iedereen een elektrische auto heeft, moeten ze ook geld hebben om een elektrische oplader te hebben. Wethouder VAN DER HORST is met het vorige advies aan de slag gegaan en zij wil dat ook weer doen met dit advies. Zij komt ook nog met een schriftelijke reactie. Ook zij is benieuwd welke vloggers gebruikt kunnen worden. Als de Kinderraad nog meer ideeën heeft over campagnes, dan hoort zij deze graag. Vooral het stimuleren van de fiets nemen is belangrijk. MARIE stelt voor om meer reclame te maken over uitstoot en waarom dit zo erg is. SAM vraagt welke aanbevelingen de wethouder wil overnemen. Wethouder VAN DER HORST vindt het idee over de vloggers interessant. Het vergroenen wordt al gedaan, maar zij is bereid om te kijken of dit nog beter kan. De drukke wegen rond speeltuinen is in een drukke stad met weinig ruimte als Amsterdam ingewikkeld.

Wel is het de bedoeling om te streven naar veel minder drukke wegen in de stad. Het is wel goed om te weten dat de drukke wegen kinderen echt storen en dat er beter op gelet moet worden. Het schoner worden van rondvaartboten is eigenlijk al geregeld. Met het vergroenen van plekken waar weinig bomen en planten staan is iedereen het eens. Het probleem hierbij is dat er soms niet meteen geld is om alles tegelijk te doen. Het is goed om scholen en speeltuinen in dit geval voorrang te geven. De VOORZITTER bedankt de Kinderraad voor het advies en de bijdragen. Commissie Lid BILGIN maakte als kind nauwelijks gebruik van de auto en hij ging voornamelijk met het ov naar school of naar andere activiteiten. Dit ging prima, omdat er destijds veel buslijnen in zijn wijk waren. Deze zijn echter allemaal verdwenen. Hij vreest dat als er niet snel wordt gezorgd voor meer trams, bussen en metro’s, in de toekomst nog meer mensen een auto zullen kopen. Hij pleit voor een spaarpot om ervoor te zorgen dat iedereen in de stad toegang heeft tot de bus, tram en metro en dat het ov ook nog betaalbaar is. Lid NORBRUIS heeft de oproep voor minder auto’s, minder parkeerplaatsen, meer bussen op groene energie en het stimuleren van groen gedrag goed gehoord.

Zij heeft begrepen dat de wethouder nog met een schriftelijke reactie komt en zij hoopt dat de Kinderraad nog een keer kan uitleggen wat ze van deze reactie vindt. De wethouder heeft aangegeven dat het ingewikkeld is om speelplaatsen niet langs drukke wegen aan te leggen. Het is volgens mevrouw Norbruis echter wel interessant om toch naar de mogelijkheden te kijken. Lid NOORDZIJ hoort de oproep om toch vooral rekening te houden met kinderen en goed op de gevolgen van acties voor de luchtkwaliteit te letten. Hij denkt dat in de toekomst bij alle ontwikkelingen steeds nagedacht moet worden over welke gevolgen ze hebben. Lid BOBELDIJK hoopt dat de wethouder de adviezen interpreteert als zouden ze eisen zijn.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

Lid ERNSTING denkt dat de Kinderraad heel goed onder woorden heeft gebracht wat het belang is van gezondheid en van gezonde lucht. Dit is volgens hem een recht. Ontvangt de commissie ook de schriftelijke reactie van de wethouder en kan deze geagendeerd worden? Wethouder VAN DER HORST zal de reactie ook naar de commissie sturen, zodat deze kan worden geagendeerd. Zij is het ermee eens dat schone lucht een recht is. Het is prima om de aanbevelingen als eisen te lezen, maar de wethouder gaat wel uit van wat de Kinderraad zelf heeft geschreven. Aangezien zij de adviezen serieus vindt, stelt zij dat het zeker zwaarwegende adviezen zijn. Iedereen wil meer bussen, maar op dit moment zijn er te weinig buschauffeurs waardoor niet alle bussen kunnen rijden. Wel worden ze allemaal geëlektrificeerd. De richtlijn gevoelige bestemmingen regelt dat scholen of kinderopvang niet langs drukke wegen liggen. Op scholen zitten kinderen heel lang, in speeltuinen meestal korter en daarom gelden hiervoor andere regels. De wethouder heeft echter de oproep duidelijk gehoord om er veel meer rekening mee te houden. De VOORZITTER dankt de Kinderraad nogmaals en schorst de vergadering om de kinderen te laten vertrekken en de heer Mos weer te laten aanschuiven voor de tweede termijn van agendapunt 10. Openbare Ruimte en Groen 8. Groenbeheer meer zelf uitvoeren Nr.

VN2023-022804 Agendapunt 8 wordt na agendapunt 10 behandeld. De VOORZITTER (lid Ernsting) heropent de vergadering. Agendapunt 8 is geagendeerd op verzoek van lid Bakker (PvdD). Lid DE VOS constateert dat bij herinrichtingen mooi groen wordt aangelegd, maar dit wordt niet goed bijgehouden. Ongeveer twee jaar geleden heeft PvdD een motie ingediend waarin wordt gevraagd om de mogelijkheden te onderzoeken om groenbeheer weer meer in eigen beheer uit te gaan voeren, omdat het belangrijk is om een band met het groen te hebben. Een eigen groenteam zou veel beter in staat zijn om bewonersverenigingen te ondersteunen bij het onderhouden van het groen in hun buurt. Uit een reactie van het college blijkt dat het mogelijk is om meer te doen met het eigen personeel. Wat wordt tegenwoordig meer gedaan dan destijds? Opdrachten uit de markt kunnen worden teruggenomen om het vervolgens zelf uit te voeren. Hoeveel opdrachten zijn er inmiddels teruggenomen van onderaannemers? En is het gelukt om het bomenteam uit te breiden? Lid NORBRUIS zegt dat PvdA het uitgangspunt hanteert van groen bij voorkeur in eigen beheer, maar het is begrijpelijk dat dit door capaciteitsgebrek niet altijd mogelijk zal zijn. Zij is benieuwd naar de beantwoording van de vragen van de PvdD. Als groenbeheer wordt uitbesteed, heeft het de voorkeur dat het via een maatschappelijke of lokale aanbesteding kan verlopen.

Lid BOBELDIJK heeft dezelfde zorgen als lid De Vos wat betreft de groentaken die door externen worden gedaan. Er worden stappen gemaakt om dit in gemeentelijk beheer te doen en hij ontvangt graag een specificatie van de kosten hiervoor. Lid NOORDZIJ denkt dat iedereen het erover eens is dat eigen en goed beheer samengaat. Het bomenteam wordt uitgebreid en ondanks belemmeringen is het mogelijk om eigen beheer steeds verder uit te breiden. Kan de wethouder hier nader op ingaan? Lid VAN PIJPEN stelt dat ook voor GL eigen beheer absoluut de voorkeur heeft, maar ook als het niet in eigen beheer wordt uitgevoerd, is bewonersbeheer belangrijk. Zij

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

roept op om naar de kosten van ecologisch beheer te kijken en hoe hier veel meer op kan worden gestuurd. Ook bij externe beheerders kan worden gezocht naar gespecialiseerde aannemers. Zij zal hiervoor bij de behandeling van de begroting met een motie komen. Een groot deel wordt uitgevoerd door Pantar en ook hier geldt dat het belangrijk is om Pantar beter te ondersteunen bij ecologisch beheer. Wethouder VAN DER HORST geeft een update van de uitvoering van de motie. Bij het aflopen van de contracten wordt steeds een afweging gemaakt tussen de haalbaarheid en het terugnemen van opdrachten uit de markt. De komende tijd lopen de contracten voor wijkgroen en voor ecologisch beheer, respectievelijk eind 2024 en eind 2025 af, en zal een dergelijke afweging worden gemaakt. Alle typen groen lenen zich er in principe voor om in eigen beheer uit te voeren, waarbij wel rekening moet worden gehouden met de benodigde randvoorwaarden zoals expertise, uitbreiding van het wagenpark, uitbreiding van de werflocatie, beschikbare middelen, et cetera. Inmiddels is er een eigen bomenploeg die bestaat uit tien medewerkers. Verder zijn er acht parkconciërges in eigen dienst aangesteld. Bij vervolgstappen zal de wethouder een update sturen. Een band met groen is invoelbaar voor de wethouder en de richting van de raad is duidelijk.

Lid NOORDZIJ vraagt of de wethouder inzicht kan geven wanneer er meer mogelijkheden zijn voor meer eigen beheer en als deze afweging wordt gemaakt. Wethouder VAN DER HORST komt erop terug wanneer zij meer inzicht kan geven. Wat betreft maatschappelijke en lokale aanbestedingen wordt het beleid van de gemeente gevolgd. De percelen hebben echter vaak een omvang waardoor het een Europese aanbesteding moet zijn. Voor zelfbeheer geldt beter en goedkoper, maar ook meer betrokkenheid van bewoners heeft de voorkeur. Een instrument hiervoor is groen in de buurt. Lid DE VOS is benieuwd hoe de groenorganisatie er op dit moment uitziet en dan doelt hij op in eigen beheer versus extern beheer. Hij verzoekt dit mee te nemen in de toegezegde brief. Wethouder VAN DER HORST zegt ook dit toe. Lid NORBRUIS heeft de wethouder horen zeggen dat het wijkgroen afloopt in 2024, maar in de afdoening van de motie wordt het jaar 2023 genoemd. Wethouder VAN DER HORST begrijpt dat het met een jaar is verlengd, dus is het 2024. Dit geeft de gelegenheid voor een goede voorbereiding. Lid VAN PIJPEN stelt dat beter beheer ook te maken heeft met aansturing. Zij hoopt dat mensen van Pantar ook het ecologisch beheer kunnen blijven doen. Daarom moet ervoor worden gezorgd dat op het moment dat wordt aanbesteed, dit op een goede manier gebeurt.

Wethouder VAN DER HORST begrijpt dat de vraag is of de mensen van Pantar nog steeds ingezet kunnen worden ingeval van ecologisch beheer en of er dan voor gezorgd kan worden dat beter wordt aangestuurd. Hier komt de wethouder in de brief op terug. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Bij de begroting zal een motie worden ingediend over ecologisch beheer.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

TOEGEVOEGD AGENDAPUNT Water (exclusief Varen) 9. Kennisnemen van de bijgevoegde raadsinformatiebrief Voortgang herijking besturing stichting Waternet Nr. VN2023-021951 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 9 is geagendeerd op verzoek van lid IJmker van GL. Lid IJMKER heeft ook vorige week schriftelijke vragen gesteld die, waarschijnlijk gezien het reces, nog niet zijn beantwoord. Het traject van governance van Waternet loopt al meer dan twee jaar en na verscherpt toezicht van ILT en na een rapport van de Rekenkamer is dit traject ingezet. Een voorkeursmodel voor de governance is begin 2023 besproken en dit is sindsdien verder onderzocht. Uit de brief van de wethouder blijkt nu dat zij nog een nieuwe optie, die niet eerder op tafel lag, wil onderzoeken, namelijk ontvlechting. Sinds 2021 is het streven om meer grip te krijgen op de watertaken, omdat water als een steeds belangrijker en steeds politieker onderwerp wordt gezien de klimaatveranderingen. Die taken zouden niet uitbesteed moeten worden aan een technische uitvoeringsorganisatie of aan een deelneming op afstand. De vraag bij de samenwerking tussen Waternet en de gemeente is welk governancemodel hier het beste bij past en welke juridische vorm. De belangrijke boodschap van GL is dat de inhoud voorop blijft staan en dat de publieke taak hierin centraal staat in plaats van dat wordt voorgesorteerd op een bepaalde vorm.

Het voorkeursmodel van begin dit jaar zag hierop toe en toen is ook gesteld dat er synergievoordelen te behalen waren uit de gezamenlijke instelling. Het zou goed zijn om in kaart te brengen waar de meerwaarde in de samenwerking met Waternet zit. De noodzaak van aanvullend onderzoek is begrijpelijk, maar het proces loopt al lang en het zorgt met name voor medewerkers van Waternet voor veel onzekerheid. De communicatie naar Waternet moet zorgvuldig blijven verlopen. In de brief biedt de wethouder aan om in de vervolgfase een technische sessie te organiseren en dit lijkt mevrouw IJmker een goed idee voor deze ingewikkelde materie. Lid WIJMENGA geeft een citaat waaruit blijkt dat het waterschap het gevoel heeft dat de gemeente van de samenwerking af wil, terwijl juist in deze tijd de gemeente veel belangrijker is dan ooit. Het uitgangspunt moet een goede samenwerking zijn en niet de juridische vormgeving. De vraag is waarom er nog een onderzoek moet worden gedaan en waarom er een point of no return lijkt te zijn bereikt. Lid NOORDZIJ constateert dat samenwerking een heel groot belang is, tegelijkertijd ziet hij in de risicoanalyse dat de gekozen stichtingsvorm wellicht tot moeilijkheden leidt en hij is benieuwd hoe lid Wijmenga hiernaar kijkt. Lid WIJMENGA wijst erop dat het waterschap aangeeft dat het de huidige samenwerking wil behouden.

Zij vraagt of de wethouder deze samenwerking kan garanderen. Lid NOORDZIJ ziet in de risicoanalyse ook dat zich problemen voordoen in de nu gekozen vorm. In dat geval begrijpt hij dat er verder wordt gekeken en dat nader technisch onderzoek wordt gedaan naar andere mogelijkheden om uiteindelijk een goede afweging te kunnen maken. Lid WIJMENGA vindt dat het erop lijkt dat wordt voorgesorteerd op een bepaalde uitkomst. Volgens haar moeten alle uitkomsten in het onderzoek worden meegenomen. Lid NOORDZIJ heeft het gevoel dat er vooral is voorgesorteerd op zo veel en zo goed mogelijke samenwerking. Bij het huidige voorstel zijn verschillende problemen

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

gevonden waarom ook wordt gekeken naar ontvlechting en wat hiervan de gevolgen zouden zijn. Lid WIJMENGA denkt dat het technisch onderzoek te snel wordt gedaan. Wellicht zou hier meer tijd voor genomen moeten worden dan zes maanden. Het is goed dat er een klankbordgroep is ingesteld, zodat deze kan meekijken. Het is onwenselijk dat een van beide organisaties door de ontvlechting een aantal personeelsleden verliest en er beschadigd uit komt. Hoe wordt dit gegarandeerd? Lid BOBELDIJK vraagt of een motie binnen de AGV ook niet een soort voorsorteren is om te kijken naar de beste oplossing voordat onderzoek is gedaan. Lid WIJMENGA wijst erop dat het om een breed gedragen motie door het waterschap gaat. Er wordt gesproken over een “scherpe” samenwerking wat impliceert dat moet worden nagedacht over hoe deze goed kan worden ingericht. Lid BOBELDIJK ziet allerlei integraties van processen die half zijn afgemaakt volgens het rapport. Erkent de wethouder dit? Vervolgens gaat het over een reorganisatie die ook niet is afgemaakt. Hoe heeft deze situatie kunnen ontstaan en wat is de grip van de gemeente geweest en welke regie is gevoerd? Lid NOORDZIJ constateert dat het onderwerp vaak aan de orde is en dit is ook nodig, want de opdracht is om watertaken beter te organiseren. Er is een wens om beter samen te werken, om beter aan te sturen en om beter te controleren als gemeenteraad.

De rode draad van de PvdA is de noodzaak om het publiek belang goed te kunnen dienen. Een van de lessen van de raadsenquête van het AEB is om het publieke belang goed expliciet te maken. Het aanvullende technische onderzoek is bedoeld om te bekijken hoe het publieke belang het beste kan worden gediend. Aan elke organisatievorm zitten risico's. De heer Noordzij is benieuwd naar welke stappen in het vervolg worden genomen. Het nieuwe onderzoek zorgt voor meer vertraging en onduidelijkheid en dit kan effect hebben op de mensen die er werken. De wethouder wordt gevraagd om hier de komende tijd rekening mee te houden en de raad mee te nemen in het onderzoek en in de updates. Lid MANGAL vraagt hoe wordt voorkomen dat Waternet een eigen bedrijf wordt waar de gemeente niet kan ingrijpen voor de eigen watertaken. Hoe wordt duidelijkheid gegeven voor de kosten van het ICT-systeem en wie krijgt er zeggenschap over? Lid NOORDZIJ wijst erop dat de laatste vraag van lid Mangal juist wordt onderzocht. Lid MOESKOPS denkt dat het onderzoek wenselijk is en dat het belangrijk is om niet te ver vooruit te lopen op de uitslag ervan. Wethouder VAN DER HORST denkt dat het gezien de complexiteit van het onderwerp een goed idee is om weer eens een technische sessie te organiseren. Voor de zomer was de organisatie bezig met het implementeren van het voorgenomen besluit.

Bij de uitvoering bleek dat zaken nog lastiger waren dan eerder gedacht en een extern bureau heeft ook bevestigd dat er geen voorbeeld is waarin deze structuur werkt. Als een bestuurder deze informatie heeft, zal hiernaar gehandeld moeten worden. Het klopt dat het proces al lang duurt, maar dit komt omdat het zo complex is. De vrees is dat het niet werkbaar is en het is heel lang moeilijk geweest om dit te erkennen. Samenwerking moet niet worden tot een dogma en het doel is om zo goed mogelijk de publieke taken uit te voeren. Het voorstel is om nu aanvullend onderzoek te doen om te bekijken of het mogelijk is om geen juridische entiteit te zijn, maar elkaar wel vast te houden op de synergie die er is. Lid MANGAL ziet dat het bijna onmogelijk wordt gemaakt om een andere richting in te slaan, omdat nu zwaar wordt geïnvesteerd in ICT van Waternet. Alle systemen zijn

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

met elkaar verbonden waardoor het technisch niet mogelijk is om de drinkwatertaken te scheiden van de taken die zijn belegd bij Waternet. Wethouder VAN DER HORST zegt dat het onderzoek erop is gericht hoe het eruit zou kunnen zien en zij pleit ervoor om hier niet op vooruit te lopen. Het gaat om zes weken (en niet zes maanden) waarin een eerste check wordt gedaan of dit een goede richting is en het zou niet goed zijn om hiermee te lang te wachten, omdat onduidelijkheid tot onrust in een organisatie leidt. De hoop is dat het waterschap op 23 november ook klaar is voor het aanvullende onderzoek. Voor de toekomst zou het mogelijk zijn om toe te werken naar een heel ander samenwerkingsverband gezien het feit dat er nog twee andere waterschappen zijn en de provincie Noord-Holland die een rol speelt. De communicatie richting medewerkers is heel belangrijk en dit wordt steeds vanuit het stichtingsbestuur benadrukt. Synergie wordt in het onderzoek meegenomen. Na afronding van het onderzoek is de verwachting om samen met AGV te komen tot een voorstel dat in de raad wordt besproken. Lid NOORDZIJ vraagt of het voorstel uit resultaten van het onderzoek bestaat of een definitief voorstel is over een samenwerkingsvorm. Wethouder VAN DER HORST weet het op dit moment nog niet. Dit zal samen met AGV besproken moeten worden.

Op het moment dat duidelijk wordt hoe het proces eruit komt te zien, zal zij de raad informeren. Naar aanleiding van de vraag van de SP stelt de wethouder dat er lang is geprobeerd om er samen uit te komen. Bij AGV kwam steeds meer naar voren om duidelijker te sturen op de eigen organisatie, om steeds meer een eigen identiteit te krijgen als waterschap. Lid BOBELDIJK vraagt of het terugkijken naar het proces, een evaluatie, op papier komt. Als dit niet het geval is, wil hij het onderwerp piepen naar de raad. Wethouder VAN DER HORST heeft het proces toegelicht en dit gaat niet over hoe het zo mis heeft kunnen gaan, maar het betreft een ingewikkelde puzzel. Met de nieuwe informatie wordt aanvullend onderzoek gedaan. Lid IJMKER wijst erop dat de vraag van lid Bobeldijk deels wordt beantwoord in het rapport van ILT van twee jaar geleden. Lid BOBELDIJK stelt voor om het te piepen naar de raad. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en wordt geagendeerd voor de raad van 29 en 30 november. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 10. Palenplan zorgt voor vertraging bij nood- en hulpdiensten Nr. VN2023-023144 De VOORZITTER heropent de vergadering. Agendapunt 10 is geagendeerd op verzoek van lid Wijnants (VVD). De heer Mos van stadsdeel Centrum wordt welkom geheten.

Commissie – eerste termijn Lid WIJNANTS stelt dat het falen van het Palenplan is veroorzaakt door een tunnelvisie. Hij hoopt vandaag meer duidelijkheid te krijgen over bevoegdheden. De technische vragen over de nood- hulpdiensten zijn doorgestuurd naar het stadsdeel en de heer Mos wordt gevraagd deze te beantwoorden voor de raad van 29 en

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Definitieve raadscommissieverslag, 1 november 2023

MOW

30 november. Een van de redenen dat het Palenplan is gestopt, is omdat de nood- en hulpdiensten uiteindelijk aan de bel hebben getrokken. Dit roept de vraag op welke afstemming er is geweest met de nood- en hulpdiensten. Klopt het beeld dat de mensen die het werk op straat doen aan de bel hebben getrokken, omdat het tot onveilige situaties leidde? Is het waar dat er een ambulance voor reanimatie heeft stilgestaan bij de palen en moest omrijden? Lid MOESKOPS constateert dat lid Wijnants verbaasd is dat het Palenplan is gestopt terwijl er vooraf wel overlegd is met nood- en hulpdiensten. De intentie van het plan was toch om het op deze manier te doen? Lid WIJNANTS hoopt dat lid Moeskops niet bedoelt dat de openbare ruimte als een soort experiment moet worden gebruikt om te zien of nood- en hulpdiensten vertraging oplopen. Lid MOESKOPS bedoelt dat alles wat in de stad wordt gedaan gevolgen heeft voor verschillende groepen, ook voor de nood- en hulpdiensten. Dingen worden juist in een nietvaste vorm gedaan, zodat het kan worden gestopt als het niet blijkt te werken. Lid WIJNANTS meent dat lid Moeskops hiermee voorbij gaat aan de ervaringen van veel bewoners in het centrum die zich zorgen hebben gemaakt over hun persoonlijke veiligheid.

Hij vindt niet dat op deze manier met de veiligheid van mensen of met de nooden hulpdiensten moet worden omgegaan, zeker niet na de ervaring met de Weesperstraatknip. Het stadsdeel geeft ook zelf toe dat deze ervaring heeft meegespeeld in het besluit om te stoppen. De heer Wijnants heeft gesuggereerd of dit soort verkeerskundige ingrepen niet kan worden uitgevoerd met een digital twin. Lid ERNSTING stelt dat “marchanderen met de veiligheid van Amsterdammers”, zoals lid Wijnants het noemt, ook gebeurt als er niets wordt gedaan. Verkeersonveiligheid heeft ook te maken met potentiële gezondheid van Amsterdammers. Heeft lid Wijnants ook het plan van aanpak gelezen dat in het stadsdeel heeft voorgelegen en waaruit blijkt dat er wel degelijk uitgebreid overleg heeft plaatsgevonden met de nood- en hulpdiensten en dat deze ook hebben ingestemd met het plan? Lid WIJNANTS erkent dit en hij constateert dat het uiteindelijk ook is misgegaan bij degenen die spreken namens de nood- en hulpdiensten. Het idee bestaat dat op bestuurlijk niveau iets anders wordt gezegd dan door de mensen op straat. Ook bij de Weesperstraat heeft de wethouder contact gehad op hoog niveau met de nood- en hulpdiensten, maar de mensen op straat hadden een heel andere ervaring. Hiermee lijken de Stopera en het stadsdeel in een andere wereld te leven.