20231019 commissie FKD definitief verslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 19 oktober 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Vergaderdatum Donderdag 19 oktober 2023 van 13.30 – 17.15 uur in Willem Kraanzaal, stadhuis Verslag vastgesteld op: Donderdag 2 november 2023 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, Van Dantzig (alleen bij de Rondvraag) Commissiegriffier: M. Diemont: Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), F.A. Namane (PvdA), Y.E. Bentoumya (GL), Z.D. Ernsting (GL), E.C. IJmker (GL), K.S.N. van der Veen (GL), I. Nadif (GL), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), S.C. Nijssen (VVD), S.N. Hijlkema (VVD), A.L. Bakker (PvdD), M.J. Emmerik (PvdD), J.A. Veldhuyzen (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), I Garmy (Volt), E. Bobeldijk (SP), S.Y. Khan (DENK), E. Mangal (DENK), R.B. Havelaar (CDA), C.K.E. Kabamba (Lijst Kabamba), J. Badal (CDA), C.C.J. van Berkel (JA21) Afwezig: wethouder A. Scholtes, M.M. Meerburg (PvdD) Overige aanwezigen:

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. Er zijn ook leden van de commissie AZ aanwezig. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER verzoekt de fracties ervoor te zorgen dat elke partij in de gelegenheid wordt gesteld in de ring deel te nemen aan het debat. Dit kan lastig zijn nu er twee commissies in elkaar zijn geschoven: . Tevens deelt de voorzitter mee dat de volgende commissievergadering op 2 november eveneens in de middag vanaf 13.30 uur plaatsvindt. Wethouder Van Dantzig zal alleen bij de rondvraag aanwezig zijn. Lid VAN DER VEEN deelt mee dat er op 31 oktober een avondbijeenkomst wordt georganiseerd door de werkgroep Kunst en Cultuur vanuit de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord met als thema het Kunstenplan. Er zal hierover ook een e-mail worden verstuurd naar de leden. Lid IJMKER deelt mee dat er op 7 november een expertsessie ‘Inkopen met Impact’ wordt georganiseerd en zij roept de leden op zich hiervoor aan te melden. De reacties zal lid IJmker verzamelen in een document met daarin onder andere links en namen.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Wethouder VAN BUREN verwijst naar de Dagmail van vorige week, waarin de voortgangsbrief over de bestuursopdracht werd gepubliceerd. Zij geeft aan dat de leden hierin worden bijgepraat over de ontwikkelingen, zij benadrukt het belang van het dashboard waarin de begroting beter inzichtelijk wordt gemaakt en noemt de verdieping van het rapport van Cebeon door middel van een benchmark met andere gemeenten. In november wordt er een technische sessie georganiseerd om deze producten aan de leden te demonstreren. De wethouder hoopt op een grote opkomst en feedback om te gebruiken bij het verder uitwerken. De definitieve benchmarks zullen begin 2024 verschijnen. Wethouder MELIANI refereert aan de vraag van het lid Nijssen over hoe de Queer en Pride in 2024 wordt vormgegeven. De wethouder is op korte termijn met beide partijen in gesprek en zal uiterlijk half november de raad via een brief van de uitkomst hiervan op de hoogte stellen. De VOORZITTER heet in het bijzonder lid Badal welkom bij zijn eerste commissievergadering. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat er geen aanmeldingen zijn binnengekomen voor agendapunten 5 en 6, te weten 5. Vaststellen van de Eerste wijzigingsverordening Verordening op de vermakelijkheidsretributie te water en 6. Vaststellen van de Vierde wijzigingsverordening Precariobelasting 2020. Lid BOBELDIJK geeft aan dat hij deze punten wil bespreken.

Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslag van de raadscommissie FKD d.d. 5 oktober 2023 Het verslag wordt zonder wijzigingen vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen. f. TKN-lijst Op verzoek van lid Mangal wordt TKN-stuk 3 over terugkoppelen uitkomsten aandeelhoudersvergaderingen van gemeentelijke deelnemingen eerste deel 2023 geagendeerd. Op verzoek van lid Mangal wordt TKN-stuk 4 over de raadsinformatiebrief over het anonimiseringsalgoritme Blurring as a Service geagendeerd. De motivatie heeft op 18 oktober in de Dagmail gestaan. g. Ingekomen stukken Stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 13.45 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er hebben zich drie insprekers gemeld. Inspreker 1, Leonard van Munster namens The Don Leo Organization, inzake agendapunt 2b, Kunstwerk Under Heaven 02 zwaar vernield. De heer Van Munster verwijst naar de afspraken dienaangaande met de gemeente. Hij benadrukt het belang van het kunstwerk en de bijdrage aan de leefbaarheid van Amsterdam. Vanaf de oprichting van het kunstwerk bestond er een onderhoudscontract dat aanvankelijk werd nageleefd, maar vanaf 2018 liet het onderhoud ernstig te wensen over, ondanks de vele verzoeken die de heer Van Munster deed. In 2019 heeft de heer Van Munster de medewerking gevraagd van het Stadscuratorium die met nadruk heeft geadviseerd het kunstwerk te behouden voor de stad. Desalniettemin werd er vanuit de gemeente aangegeven dat het kunstwerk moet worden vernietigd, omdat het een onveilige situatie zou opleveren. De heer Van Munster pleit voor behoud en herstel van het kunstwerk en een herzien onderhoudscontract voor vijf jaar, en opvolging van het advies van het Stadscuratorium. Lid MOESKOPS vraagt of de sloten op de hekken die om het kunstwerk heen staan het grootste probleem vormen.

Inspreker 1, Leonard van Munster voegt daaraan toe de verlichting die niet werkt en de gemeente die geen uitsluitsel geeft over het onderhoudsprogramma. Lid BOBELDIJK vraagt of er meer kunstwerken zijn in de openbare ruimte waarvoor dezelfde problemen spelen. Inspreker 1, Leonard van Munster beaamt dit en beschrijft de rol van het Stadscuratorium, dat ervoor zorgt dat de kunstwerken die van belang zijn voor de stad, behouden blijven. Lid EMMERIK lijkt het moeilijk om de kunstwerken te behoeden voor vandalisme en een oplossing zou kunnen zijn de kunstwerken meer ‘hufterproof’ te maken door het gebruik van duurzame materialen Inspreker 1, Leonard van Munster geeft aan dat het onderhoud aan de hekken van 2009 tot 2018 voldeed, maar na 2018 werd het gebrekkig. Een goed hek om het kunstwerk heen voorkomt vandalisme. Lid EMMERIK vraagt van welk materiaal het kunstwerk is gemaakt. Inspreker 1, Leonard van Munster geeft aan dat het voornamelijk van kunststof is gemaakt. De heer Van Munster heeft van Rijkswaterstaat in 2018 een vergunning gekregen voor vijf jaar voor het plaatsen van het kunstwerk met als voorwaarde dat er een deugdelijk hek omheen staat. Inspreker 2, Peter van den Bunder namens de Kunstenbond, inzake agendapunt 3, Vaststellen van de begroting 2024. De heer Van den Bunder geeft aan dat er meestal niet veel aandacht uitgaat naar het onderhoud van kunstwerken.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Verder in zijn betoog vraagt hij extra aandacht voor kunstenaars in de stad, waarbij het gaat om inkomen, werk en wonen. In de begroting valt hem op dat er stappen gezet worden in de richting van de makers, maar dat is voor de Kunstenbond nog niet genoeg. Als Kunst en Cultuur van grote waarde zijn voor de stad zou dat zijn weerslag moeten hebben voor de makers, zodat er uiteindelijk minder subsidie-afhankelijkheid kan ontstaan. De heer Van den Bunder heeft een aantal voorstellen: - meer investeren in bestaans- en beroepszekerheid voor kunstenaars, waarbij indexatie een effectief middel is; - meer investeren in atelierwoningen, betaalbare ruimten en plekken voor kunstenaars; - meer aandacht voor ‘fair practice’, ‘fair chain’ en een eerlijke waardeketen, die ervoor zorgt dat er een betere waarde herverdeling ontstaat, zodat de kunstenaars die de waarde maken ook hun ‘fair share’ krijgen. Lid VAN DER VEEN vraagt hoe de grootste zorg van de ZZP kan worden omschreven. Inspreker 2, Peter van den Bunder acht het van groot belang om te kijken naar de combinatie van inkomen, werk en wonen. Dit houdt in dat de tarieven kloppen, dat er voldoende werk is, maar vooral dat er betaalbare voorwaarden zijn. Vooral voor jonge kunstenaars liggen hier de grootste problemen. Lid MOESKOPS vraagt een toelichting op het indexeren van kunstprijzen.

Inspreker 2, Peter van den Bunder legt uit dat een bedrag voor de kunst vaak jarenlang vast staat en dat zou geïndexeerd of verhoogd moeten worden. Inspreker 3, Sander Rutten namens Woonboot Vereniging Amsterdam, inzake agendapunt 6, Vaststellen van de Vierde wijzigingsverordening Precariobelasting 2020, beschrijft hoe de woonlasten voor de woonbootbewoners de afgelopen jaren zijn gestegen en er zelfs is afgeweken van gemaakte afspraken hierover. De heer Rutten doet een aantal voorstellen om de indexatie van de Precariobelasting duurzaam te borgen: - Op de korte termijn versterken van de argumentatie van de laatste gedragslijn van de indexatie in deze Wijzigingsverordening; - Het door het benoemen van het doel meer zekerheid bieden over de kosten van een ligplaats door te benadrukken dat precario voor woonboten een woonlast is en niet kan worden doorbelast; - Het onderkennen dat bootbewoners geen enkele bescherming noch keuze hebben bij een exorbitante verhoging; - Het vermelden dat de stijging van de grondwaarde reeds wordt verdisconteerd in de OZB. Voorts spreekt de heer Rutten de wens uit om op korte termijn met de wethouders Financiën en Grondzaken te onderzoeken of er middels een vorm van waterpacht meer zekerheid kan worden gegeven aan de bootbewoners over de ligplaats en de indexatie van de kosten ervan.

Lid BADAL komt het voor dat woonbooteigenaren twee keer dezelfde belasting moeten betalen. Dit verschilt bij woonhuizen. Welke acties worden er ondernomen om dit gelijk te trekken? Inspreker 3, Sander Rutten legt uit dat hierover bezwaar is ingediend en dat de vraag nu ligt bij de Hoge Raad. Het grootste probleem is de precariobelasting, aangezien die een onzekere factor biedt in de woonlasten. Lid VAN BERKEL vraagt of er voorbeelden zijn van bootbewoners die in de problemen zijn geraakt vanwege de precario.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Inspreker 3, Sander Rutten weet van mensen die de kosten niet meer konden dragen en verhuisd zijn naar buiten de stad. Bij andere zaken waar precariobelasting wordt geheven, zoals reclame, terras of drank is er een keuze. Woonbootbewoners hebben die keuze niet. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Lid MOESKOPS vraagt aan wethouder Meliani hoe het nu verder moet met Club Raum. Wethouder MELIANI benadrukt het belang van nachtcultuur in de stad. Voor Club Raum is er een aantal factoren van belang die nog niet helemaal op orde zijn. De organisatie moet, ook financieel, goed uitgewerkt zijn. Op 20 oktober gaat de wethouder wederom met de partijen, zoals Ruimtelijke Ordening, het stadsdeel en de burgemeester, bespreken wat er nog moet gebeuren en langs welke tijdlijn, om het voor elkaar te krijgen. Er zijn al afspraken gemaakt met de Haven over de voorwaarden die zij stellen. Wethouder Van Dantzig zal voor steun contact opnemen met de provincie. Wethouder VAN DANTZIG sluit zich aan bij de woorden van wethouder Meliani en erkent dat het een lastige situatie is. Tevens benadrukt hij het aspect veiligheid. De wethouder geeft aan dat hijzelf en alle betrokkenen veel tijd investeren in het oplossen van de problemen. Hij spreekt de hoop uit dat het zo spoedig mogelijk voor elkaar komt, want het is belangrijk voor de nachtcultuur en de community.

Lid MOESKOPS vraagt zich af of er over het vestigen van nachtcultuur niet veel te ingewikkeld wordt gedaan, nu ook dit weer zoveel voeten in aarde heeft. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat in het Havengebied veel partijen een rol spelen op het gebied van ruimtelijke inpassing, en ook de provincie speelt hier een rol. Er zal wel een afwerkingskader moeten komen om het makkelijker te kunnen inpassen. De wethouder erkent dat uit deze situatie lessen getrokken kunnen worden, en dat dit niet in het voordeel van de ondernemers van Raum werkt. Nu is het allereerst belangrijk dat de vergunning er komt. Daarna zullen de wethouders gaan onderzoeken hoe het efficiënter moet in het vervolg. Lid VAN DER VEEN kreeg van de politie te horen dat de omgeving aanstoot zou kunnen nemen aan de bezoekers van Club Raum en dat dit zou kunnen leiden tot ongeregeldheden. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren. Wethouder VAN DANTZIG verklaart dat dit door niemand zal worden geaccepteerd. Lid BENTOUMYA vraagt hoe de gemeente Amsterdam bijdraagt aan de kennispositie en voorlichting aan meisjes en jonge vrouwen op het gebied van gezondheid. Ook wil zij weten hoe het inclusiebeleid bijdraagt aan een betere positie van de gezondheidszorg. Wethouder MELIANI citeert de wethouder Zorg hierbij en zegt dat de gender sensitieve gezondheidszorg een belangrijk thema is.

Veel gezondheidszorg is gericht op het mannenlichaam en dat staat de effectieve zorg voor vrouwen in de weg. Er wordt onderzoek gedaan bij het AMC, ‘Genderverschillen in Behandeling’. Ook de gemeente houdt bij de

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

uitvoering van haar taken rekening met gendersensitiviteit op het gebied van voorlichting en inkoop. Op de tweede vraag antwoordt de wethouder dat in het nieuwe beleidskader het college de uitgangspunten deelt over inclusief beleid, opgesteld door Movisie. Naar aanleiding van een motie van GroenLinks zijn er factsheets ontwikkeld met daarin de belangrijkste uitgangspunten op het gebied van inclusie en antidiscriminatie. De wethouder zegt voorts toe dit thema voortdurend te agenderen naar het college. Signalen die binnenkomen via het netwerk van diversiteit zal zij delen met de verantwoordelijke wethouder. Lid GARMY refereert aan het lot van joodse leerlingen, die niet veilig zijn op school. Hij betoogt dat in een zich ontwikkelende en inclusieve samenleving school bij uitstek de plek is waar mensen elkaar ontmoeten. Hij verzoekt wethouder Meliani dit samen met de wethouder Onderwijs op te pakken en de uitkomst hiervan te delen met de raad. Ook vraagt hij haar de raad te melden wat zij weet van deze kwestie rondom de joodse schoolkinderen. Wethouder MELIANI vindt het eveneens van het grootste belang dat mensen bij elkaar worden gebracht. Dit kwam ook naar voren in de raadsvergadering naar aanleiding van het initiatiefvoorstel. Zij geeft aan dat zij hierover al contact heeft gehad met de wethouder Onderwijs.

Zij heeft vernomen dat de VO-raad vorige week een handleiding heeft uitgereikt aan de schoolbesturen, waarin staat hoe zij dialogen tussen groepen kunnen opstarten en de jongeren hierbij betrekken. Wethouder Moorman zal op 20 oktober twee joodse scholen bezoeken en zij houdt nauw contact met de joodse schoolbesturen, alsmede met de Vereniging van Schoolbesturen in de stad. Verdere stappen zal wethouder Meliani met de wethouder Onderwijs bespreken en zij zal de raad hierover informeren. Lid KHAN geeft in een vervolgvraag aan dat hij zich aansluit bij de vragen van lid Garmy. Ook wil hij weten of het college of het college in haar aanpak ook de kinderopvangcentra kan betrekken, aangezien het hem ter ore kwam dat ook hier sprake is van uitsluiting en discriminatie. Wethouder MELIANI zegt dit toe. Lid NIJSSEN geeft in een vervolgvraag aan dat hij een wat strengere aanpak verwacht van de scholen waar dit gebeurt, gezien de ernst van deze kwestie. Wethouder MELIANI beaamt dat het een zeer ernstige kwestie is en zij zegt toe de inbreng van het lid Nijssen door te geven aan wethouder Moorman. Het aanreiken van handvatten en het geven van ondersteuning kan dan niet voldoende blijken te zijn, en dan zullen er gesprekken nodig zijn. Hierover zal zij spreken met de wethouder Onderwijs.

Lid EMMERIK refereert aan een aangenomen motie in het stadsdeel Oost om geen festivals meer toe te staan in het Flevopark. Hij vraagt wethouder Meliani hoe dit wordt opgepakt in het nieuwe evenementenbeleid. Wethouder MELIANI kan hier geen eenduidig antwoord op geven, aangezien deze kwestie bij de burgemeester ligt. De stadsdelen worden betrokken bij het nieuwe evenementenbeleid, al is dit een langer traject. De stadsdelen krijgen eveneens de mogelijkheid om hun zienswijze op het nieuwe evenementenbeleid te geven. Lid EMMERIK vraagt in het vervolg hierop of er ook in andere stadsdelen evenementen niet worden toegestaan en hoe dit wordt opgepakt.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Wethouder MELIANI is van mening dat er op termijn gesprekken moeten komen met de stadsdelen over de festivals. Daar kan op dit moment geen sprake van zijn, aangezien de burgemeester de evenementenkalender heeft gekopieerd voor 2024. Lid BOBELDIJK vraagt hoe kunstwerken worden beheerd. Ook wil hij weten hoe het zit met de afspraken door de gemeente die door inspreker Van Munster werden genoemd. Wethouder MELIANI geeft aan dat er met betrekking tot het genoemde kunstwerk een financiële ondersteuning is geweest. Voorts is er aan Rijkswaterstaat ook een bijdrage gevraagd. Op dit moment zou de wethouder in gesprek willen met de heer Van Munster en betrokken partijen om te kijken wat er mogelijk is voor het behoud en herstel van het kunstwerk. Echter het materiaal lijkt niet geschikt om het nog langer in de openbare ruimte te laten staan. Voor alle kunstwerken in de openbare ruimte geldt dat er onderhoud nodig is. Hiervoor moeten er goede afspraken gemaakt worden, ook met de wethouder Ruimte en Onderhoud. Lid MANGAL vraagt wanneer de publicatie van het onderzoeksrapport naar racisme en discriminatie bij gemeenten plaatsvindt. Voor hem is het interessant om de uitkomsten te krijgen die specifiek over Amsterdam gaan. Wethouder VAN BUREN deelt mee dat het KIS-rapport op maandag 30 oktober wordt gepubliceerd. Het MUZUS- rapport zal tegelijkertijd uitkomen.

Beide documenten verschijnen in de Dagmail. Lid KHAN refereert aan een brief die verstuurd is door de stadsdeelvoorzitter Zuid, waarin de bewoners worden uitgenodigd om deel te nemen aan een bijeenkomst, waar wordt gesproken over de gevolgen van de oorlog tussen Israël en Hamas. Tot verontwaardiging van de bewoners zal er in deze bijeenkomst volgens de brief alleen aandacht worden geschonken aan de terreuraanslagen van Hamas en niet aan de oorlogsmisdaden van Israël. Lid Khan vindt het polariserende karakter hiervan betreurenswaardig en vraagt het college om opheldering. Ook verzoekt hij het college aan te geven of zij met de stadsdeelbestuurder hierover in gesprek gaan. Wethouder VAN BUREN spreekt namens het gehele college wanneer zij aangeeft dat zij met iedereen in de stad in verbinding wil staan. Het college verwacht deze houding ook van bestuurders die namens haar spreken. Hierover zijn tevens schriftelijke vragen van het lid Martens gekomen en het college zal hier schriftelijk op reageren. Op een vervolgvraag van lid Khan geeft de wethouder aan dat deze reactie zal staan in de brief aan de raad. Lid BOBELDIJK vraagt of de raad kan worden geïnformeerd over de uitspraak van de rechter inzake de precariobelasting van de woonboten. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe. Lid KHAN stelt een vraag aan het college die gericht is aan de burgemeester.

Met een schriftelijke beantwoording hierop zou DENK tevreden zijn. Lid Khan verwijst naar een van de uitspraken die de burgemeester deed over een Palestijnse bevrijdingsleus; zij had hier een negatief oordeel over. ‘From the river to the sea, Palestine will be free’, zou volgens de burgemeester onaanvaardbaar zijn, aangezien deze leus het bestaan van Israël zou miskennen en zij zou gaan onderzoeken of deze leus strafbaar is. Echter op 15 augustus jongstleden heeft het Amsterdamse Gerechtshof geoordeeld dat deze leus niet strafbaar is, aangezien er noch sprake is van haat zaaien of opruien, noch van antisemitisme. Dit bewijst dat leuzen verschillend kunnen worden geïnterpreteerd en lid Khan adviseert de burgemeester om terughoudend te zijn. Samen met de leden van lijst Ahmadi-Veldhuyzen verzoekt DENK het college zich te scharen achter de uitspraak van het Amsterdamse

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Gerechtshof, om het oordeel dat de leus onaanvaardbaar zou zijn in te trekken en de Amsterdammers te laten weten dat deze leus mag worden uitgesproken. Wethouder VAN BUREN beaamt dat het gebruiken van de leus niet strafbaar is. Zij ontkent dat de burgemeester heeft aangegeven dat zij het zou onderzoeken, maar dat zij het zou nagaan. Het is gebleken dat het niet strafbaar is. Op een vervolgvraag van lid Khan zegt de wethouder toe dat de antwoorden op zijn andere vragen per brief aan de raad gestuurd worden. Lid VELDHUYZEN meent dat de burgemeester in haar bezwaar heeft aangegeven dat het onaanvaardbaar zou zijn om het bestaan van een staat te ontkennen. Lid Veldhuyzen vindt dat dit valt onder het recht van vrijheid van meningsuiting en geeft aan dat deze vrijheid van meningsuiting op andere plekken op de wereld ook wordt toegepast. Graag hoort hij van de burgemeester of zij dit ook onaanvaardbaar vindt. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de burgemeester dit aspect zal betrekken bij haar beantwoording. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de begroting 2024 (VN2023-021032) De VOORZITTER deelt vooraf aan de bespreking mee dat Amsterdam 1 miljoen euro beschikbaar stelt voor humanitaire hulp aan slachtoffers van de oorlog tussen Israël en Hamas. Het geld is bestemd voor voedsel, water en medische zorg aan de bevolking.

Amsterdam geeft hiermee gehoor aan de dringende oproep van de Verenigde Naties om extra internationale bijstand. De Amsterdamse bijdrage zal beschikbaar worden gesteld aan het Rode Kruis. De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat dit punt in eerste en tweede termijn zal worden besproken. Voorafgaand en tijdens de bespreking kunnen moties en amendementen worden ingediend via raadsbox@amsterdam.nl. De ingediende moties en amendementen zullen door het college schriftelijk gepreadviseerd worden. Deze adviezen zullen uiterlijk 6 november verschijnen. Amendementen en moties die na 19 oktober worden ingediend zullen mondeling gepreadviseerd worden tijdens de raadsvergadering van 8 en 9 november aanstaande. Voor de begrotingsbehandeling wordt de gebruikelijke volgorde gehanteerd. Hij geeft voor de visie op de begroting het woord aan de VVD. Lid NIJSSEN deelt de punten over veiligheid uit de tegenbegroting van de VVD met de raad. Hij betoogt dat het niet altijd meer mogelijk is om je vrij en zoals jezelf wilt door Amsterdam te bewegen. Hij noemt een aantal voorbeelden van onveilige situaties.

De VVD vindt dat hier iets aan gedaan moet worden en doet een aantal voorstellen in haar tegenbegroting, zoals - Het versterken van de aanpak van de veiligheid van de lhbtiq+-community; - Meer jeugd-boa’s; - Meer verlichting op plekken waar het nu nog te donker is; - Verdubbelen van de subsidie aan de dierenambulance. Deze thema’s zal de VVD gaan verwoorden in moties en amendementen die zij voornemens is in te dienen. Lid Nijssen hoopt dat het college nu reeds hier positief op kan reageren. Lid BURGERS is van mening dat er in de begroting sprake is van verkeerde keuzes. Er is te weinig aandacht voor veiligheid op straat, een schone stad en gaat er te veel geld naar vage democratiseringsprojecten. Ook wordt er meer geld uitgegeven dan er binnenkomt. In de

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

tegenbegroting van de VVD laat de partij zien dat er andere keuzes mogelijk zijn en dat zij kiest voor het inzetten van meer middelen ten behoeve van de kerntaken van de gemeente: - Miljoenen euro’s om meer handhavers in te kunnen zetten die de veiligheid op straat moeten vergroten; - 25 miljoen extra ten behoeve van een schone stad; - Geld reserveren om explosies in woonwijken te voorkomen; - Extra geld voor de veiligheid van vrouwen en LGBTIQ+-personen; - Lastenverlaging van onder andere de afvalstoffenheffing, reclamebelasting, parkeertarieven en verhoging van de inkomensnorm naar 150 procent; - Aanpakken van de schuldenlast van de gemeente. Lid ERNSTING meent dat de schuld bij een gemeente een financieringsmiddel is om noodzakelijke investeringen te doen voor de stad. Het is hem niet duidelijk welke investeringen de VVD achterwege zou willen laten. Dit staat niet vermeld in de tegenbegroting, zodat lid Ernsting concludeert dat de VVD akkoord gaat met de investeringen genoemd in de conceptbegroting. Lid BURGERS werpt dit tegen en verwijst naar de tegenbegroting van de VVD waarbij er elk jaar 20 miljoen euro overblijft, waarmee de schuld wordt afgelost. De huidige schuld van de gemeente is volgens de VVD onhoudbaar, omdat de rentekosten steeds hoger worden en dit geld kan niet worden bestemd voor verbetering van de stad waar nodig.

Lid ERNSTING meent dat de dekking van de uitgaven die de VVD voorstelt voor de helft komt uit de bezuiniging op het ambtelijk apparaat en overheadskosten. Hij vraagt zich af wat er daarvoor moet worden nagelaten. Lid BURGERS legt uit dat hiervoor het aantal ambtenaren wordt teruggeschroefd, dat het aantal subsidies wordt verminderd en dat er vastgoed wordt verkocht. Het gaat de VVD erom dat het niet langer kan dat er meer geld wordt uitgegeven dan dat er binnenkomt. De VVD toont in haar begroting aan dat zij moeilijke keuzes niet uit de weg gaat en verwacht dit ook van het college. Lid ERNSTING weerlegt dat er meer wordt uitgegeven dan er binnenkomt door het aanhalen van een brief van de Rekenkamer waarin dit wordt genuanceerd. Alleen in 2024 komt hier een negatief bedrag uit in de begroting, maar in alle opvolgende jaren een positief bedrag. Lid BURGERS blijft bij zijn standpunt dat de begroting die door de coalitiepartijen PvdA, GroenLinks en D66 wordt gepresenteerd niet sluitend is en dat vindt de VVD zorgelijk. Lid SCHMIT ziet in de tegenbegroting van de VVD geen dekking, want het zou dan gaan om ongeveer 1000 ambtenaren. Hij vraagt de VVD aan te geven welke beleidsterreinen hiermee komen te vervallen. Lid BURGERS verwijst naar de schriftelijke beantwoording op de technische vragen die de VVD heeft gesteld ten behoeve van de tegenbegroting.

Hieruit blijkt dat het gaat om een vermindering van ongeveer 600 FTE. Het gaat de VVD dan om beleidsambtenaren, bestuursadviseurs en communicatieadviseurs. Er wordt niet bezuinigd op ambtenaren die werken aan de kerntaken van de gemeente. Lid SCHMIT wil duidelijk hebben welke beleidsterreinen komen te vervallen. Lid BURGERS noemt de overbodige democratiseringsprojecten. Lid VELDHUYZEN refereert aan het schrappen van de opvang van ongedocumenteerden, zoals dat in de tegenbegroting van de VVD wordt aangegeven. Dat zou

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

volgens hem betekenen dat er nog meer handhaving moet worden ingezet en hij vraagt zich af hoe dat moet worden opgelost. Lid BURGERS verwoordt het standpunt van de VVD ten aanzien van ongedocumenteerden. Hier zijn adequate landelijke regelingen voor. Indien ongedocumenteerden zouden gaan kraken, zoals lid Veldhuyzen aangeeft, zijn zij strafbaar. Lid VELDHUYZEN geeft aan dat het aantal krakende ongedocumenteerden is afgenomen sinds de invoering van de landelijke LVV. Lid BURGERS constateert dat er geen vraagt werd gesteld door lid Veldhuyzen. Lid VELDHUYZEN interrumpeert op een ander punt, namelijk dat er in de begroting van de VVD sprake is van minder gemeentelijke subsidies en vult in dat dit zou gaan om subsidies op het gebied van inclusiviteit en diversiteit. Ook wordt er gesteld dat er locaties van broedplaatsen moeten worden verkocht. Hij vraagt de VVD uit te leggen welke boodschap zij heeft voor alle mensen die zich inzetten voor kunst en cultuur, voor sociale en maatschappelijke zaken en die volgens de VVD-begroting in de steek worden gelaten. Lid BURGERS betoogt dat juist de gemeente Amsterdam deze mensen in de steek laat, aangezien de financiën van de gemeente niet op orde zijn. Deze keuzes maakt de VVD nu om er voor te zorgen dat het in de toekomst niet fout gaat. Lid ASRUF concludeert dat de VVD met haar begroting investeert in bakstenen en blik op de weg.

Volgens lid Asruf verstaat de VVD onder kerntaken van de gemeente alleen een schone stad. Dit staat haaks op de visie van de PvdA waarbij het ongelijk investeren in gelijke kansen in de stad de regel is en niet de uitzondering. Hij vraagt de VVD of zij vindt dat een taak als jeugdzorg door de gemeente moet worden uitgevoerd. Lid BURGERS ontkent dat de VVD voor meer blik op de weg is. Wel houdt de VVD rekening met alle mensen die niet zonder de auto kunnen. De wijze waarop de coalitie momenteel de auto uit de stad bant, is voor de VVD te rigoureus. De VVD concludeert een grote behoefte aan woningen en is er daarom voor dat er meer gebouwd wordt. Jeugdzorg is voor de VVD belangrijk en zodra bekend is hoeveel hiervoor beschikbaar wordt gesteld zou lid Burgers met lid Asruf hier naar willen kijken. Lid ASRUF valt het op dat de grote investeringen waar eerder over werd gesproken en waar de VVD fel op tegen was niet worden geschrapt in de tegenbegroting. Wel wordt er bezwaar gemaakt tegen de toenemende schuldenlast, die vooral te maken heeft met de investeringen die worden gedaan voor de toekomst van de stad. Het is lid Asruf niet duidelijk wat de boodschap is van de VVD met deze tegenbegroting. Lid BURGERS vat samen dat de VVD een schone stad, een veilige stad en een betaalbare stad wil. Bovendien moet het financiële huishoudboekje op orde.

Indien de VVD in haar begroting alternatieven zou opvoeren voor de aanpassing van de Meervaart en het Amsterdam Museum, zou dat nog hogere kosten met zich meebrengen dan nu is geraamd, zo is duidelijk geworden uit de brieven die de ambtelijke ondersteuning heeft gestuurd naar de raad. Lid ASRUF geeft aan dat volgens de signaalwaarde van de toezichthouder het geen probleem is dat de schuldenlast oploopt naar 8,7 miljard. Hij vraagt de VVD of de zorgen van de VVD over het huishoudboekje van de gemeente oprecht zijn.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Lid BURGERS vindt het opmerkelijk dat lid Asruf een schuldenlast van 8,7 miljard geen probleem noemt. Met de oplopende rente komt daar nog eens 100 miljoen euro bovenop die moet worden gedragen door de burgers. Dit zal uiteindelijk ten koste gaan van een schone stad en een veilige stad en dat is niet de keuze van de VVD. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan de Partij van de Arbeid. Lid ASRUF noemt een aantal aspecten die in de begroting staan beschreven. Voor de PvdA zijn betrouwbare financiën nu en voor de toekomst essentieel ten behoeve van sociale en duurzame keuzes. Evenals de VVD constateert de PvdA een oplopende schuld naar 8,7 miljard met een oplopende rente van ongeveer 100 miljoen. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren en of er sprake is van verschillende scenario’s als het gaat om de renteontwikkeling de komende tijd. Lid Asruf refereert aan de presentatie van het dashboard medio 2024 dat de begroting inzichtelijker maakt en hij wil weten of er bij de presentatie ook al inhoudelijke gegevens aan de orde komen. Tot slot vraagt lid Asruf de wethouder om voor de behandeling in de raad een schriftelijke reactie op de observaties van de Algemene Rekenkamer bij de begroting 2024 te sturen naar de raad. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan de Partij voor de Dieren.

Lid BAKKER geeft aan dat de eerdere bezwaren van haar partij inzake de Meervaart en de OBA Next nog steeds van kracht zijn. Ook de schuldenpositie van de gemeente baart haar partij zorgen, maar de uitleg van het college hiervoor vindt zij begrijpelijk. Het gaat meestal om noodzakelijke investeringen. Zij sluit zich aan bij de vragen van de Partij van de Arbeid. In tegenstelling tot het standpunt van de VVD verheugt het haar dat er niet voor is gekozen om ambtenaren te ontslaan. Er zijn in de stad volgens de Partij voor de Dieren belangrijke programma’s uit te voeren vanuit barmhartigheid of vanuit de noodzakelijke transitie die moet worden gemaakt voor een duurzame samenleving. Dit is niet altijd in geld uit te drukken, maar zal op de lange termijn veel opleveren voor de stad. De Partij voor de Dieren zou juist liever meer mensen in de ambtelijke organisatie zien. Ook kiest de partij voor minder aanbesteding voor groenonderhoud, maar wil zij dit volledig vanuit de gemeentelijke dienst faciliteren. Zij somt op wat dit voor voordelen biedt voor de bewoners. De Partij voor de Dieren wil dit onderwerp samen met de SP agenderen voor de eerstvolgende commissievergadering MOW. Een eventuele motie sluit lid Bakker niet uit. De Partij voor de Dieren onderschrijft de ambitie om een circulaire economie na te streven. Dit betekent veel veranderingen bij de inkoop.

De Partij voor de Dieren gaat aan de slag met het concept van ‘True Pricing’. Voor de daling van de budgetten voor de doelstellingen voor CO2-reductie, afval vrij en schone lucht verwacht zij van de wethouder Inkoop een brief met de verklaring hiervoor, zodat in een later stadium het gesprek hierover kan worden opgepakt. Lid EMMERIK verwijst naar de brief die de raad heeft ontvangen inzake de voorgenomen bezuinigingen op culturele instellingen voor de Kunstenplanperiode 2025-2028. Het komt erop neer dat de kosten stijgen, maar het budget stijgt niet mee. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren en of zij mogelijkheden ziet om de instellingen te ondersteunen. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan GroenLinks. Lid ERNSTING spreekt zijn goedkeuring uit over de wijze waarop in de begroting de schuld wordt georganiseerd. Hiermee bevindt de gemeente zich ver onder de normhoogte. Hij benadrukt dat schuld van een gemeente een ander karakter heeft dan de schuld van een land of

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

een huishouden. Bij een gemeente is het een financieringsinstrument om noodzakelijke investeringen te kunnen doen. Lid Ernsting heeft drie opmerkingen: Er is een grote fluctuatie in de algemene reserve die in 2025 ver boven de norm uitkomt op 485 miljoen om daarna weer te normaliseren. Hij ontvangt hier graag nadere informatie over. De meerjarige investeringsruimte lijkt in 2027 af te nemen, vooral bij Verkeer en Openbare Ruimte. Hij kijkt uit naar de meerjarenplanning waarmee de begroting wordt uitgebreid, zodat er beter zicht op komt. Een punt van meerjarige zorg is het gemeentefonds en een weigerende Rijksoverheid om hier iets aan te doen. GroenLinks steunt hierin de pogingen van de wethouder en de VNG om dit op te lossen. Het lid NADIF verwijst naar de financiële ondersteuning die er is gekomen vanuit het Rijk. Er zijn echter signalen dat dit geld op een onheuse manier wordt gebruikt. Zij hoort graag van het college op welke manier deze 33 miljoen wordt ingezet en hoe de raad hier invloed op kan uitoefenen. Tevens deelt zij mee dat minister Weerwind voor Rechtsbescherming een akkoord heeft bereikt tussen de gemeente en het kabinet inzake het tarief voor de jeugdbescherming en de jeugdreclassering. Zij hoort graag welke gevolgen dit heeft voor het beleid Jeugd en Veiligheid.

Lid BENTOUMYA vraagt het college de raad op de hoogte te houden van het interne innovatieproces dat de MDRA uitvoert om de zichtbaarheid van de aard en omvang van de incidenten en de benaderbaarheid te vergroten. Ook wil GroenLinks weten hoe de effectiviteit van de MDRA wordt beoordeeld door de Amsterdammers en welke verbeterpunten er worden gezien. Lid VAN DER VEEN kondigt een motie aan in het kader van de nieuwe Voorjaarsnota, waarin het college wordt verzocht te onderzoeken hoe andere gemeenten in binnen- en buitenland omgaan met de budgetten voor kunst en cultuur en wat er kan gedaan worden om meer middelen te genereren. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan Lijst AhmadiVeldhuyzen. Lid VELDHUYZEN verwijst vanuit de commissie AZ naar de 8,2 miljoen die in de begroting is gereserveerd voor de Stichting Aanpak Overlast Amsterdam. Zelf heeft de Stichting 10 miljoen begroot. Lid Veldhuyzen verneemt graag wat de verklaring is voor dit verschil. Overigens heeft lid Veldhuyzen nog meer vragen over enkele bedragen uit de begroting van de SAOA, maar hij zal hier later op terugkomen. Inzake kunst en cultuur krijgt het lid Veldhuyzen signalen dat het beleid in de praktijk nogal eens te wensen overlaat, zoals bij de fair-practicecode waar er geen controle op de uitvoering plaatsvindt.

Lijst Ahmadi-Veldhuyzen overweegt indiening van een aantal moties en amendementen inzake kunst en cultuur. Met betrekking tot inkoop mogen wat de Lijst Ahmadi-Veldhuyzen betreft de voorwaarden iets scherper worden gesteld aan de partijen waar de gemeente inkoopt. Ook pleit lid Veldhuyzen namens zijn partij om meer aandacht te hebben voor mensenrechten en hij somt een aantal situaties op die daaronder vallen. Dit zou betrokken moeten worden bij het inkoopbeleid van de gemeente. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan D66. Lid SCHMIT concludeert dat de begroting inzet op een duurzame ontwikkeling van de stad, alsmede investeringen in het onderwijs, klimaataanpak en mentale gezondheid. En D66 is akkoord met de verhoging van de toeristenbelasting. Lid Schmit wil vier punten bespreken met het college:

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Hij vraagt de wethouder aan te geven hoe zij de indicatoren van een brede welvaart gaat vertalen in de doelenboom van deze begroting. Ook wil hij weten hoe de ondernemers inzicht wordt verschaft in de nieuwe tabel van de reclamebelasting. Lid Schmit mist de KPI’s in de doelenboom met betrekking tot de investeringen in Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Hij vraagt de wethouder aan te geven hoe de raad in de doelenboom de resultaten kan zien van de investeringen in de masterplannen. D66 is van mening dat voor herstel van het vertrouwen tussen burger en overheid de relatie moet worden gedejuridiseerd. Daarom acht lid Schmit het belangrijk om inzicht te krijgen in de advocatenkosten en welke type procedures er worden gebruikt. Eerder werd aan de wethouder gevraagd te onderzoeken of er een vrouwenrechtswinkel in Nieuw-West kan worden geopend en lid Schmit vraagt naar de stand van zaken hiervan. Lid MOESKOPS kondigt de inhoudelijke bijdrage van D66 voor kunst en cultuur aan die over twee weken zal verschijnen, inclusief de financiële verantwoording. Lid HAVELAAR vraagt lid Schmit wat hij vindt van de vele juridische procedures waar de gemeente momenteel bij betrokken is. Lid SCHMIT is van mening dat de gemeente moet dejuridiseren en niet te snel met de burger in een juridische procedure verwikkeld raken. Dat is tevens de reden waarom D66 de wethouder vraagt dit inzichtelijk te maken.

Lid IJMKER verwijst naar de eerder gevoerde discussie in een andere commissie over de indicatoren waar lid Schmit zojuist naar vroeg. Welke conclusie trekt lid Schmit uit de discussie bij de commissie van vanochtend? Lid SCHMIT is van mening dat niet alleen de wethouder Economie verantwoordelijk is voor brede welvaart, maar het gehele college. Hij zou graag een visie van het hele college krijgen op brede welvaart en dat de wethouder Financiën dit vertaalt in indicatoren, zodat de raad inzicht krijgt in hoe de brede welvaart zich ontwikkelt in de stad. Lid IJMKER is van mening dat dit een opdracht is aan de raad en niet alleen aan de wethouder. Wat vindt lid Schmit hiervan? Lid SCHMIT vindt het belangrijk dat de aanpak brede welvaart niet wordt uitgesteld, maar dat de raad samen met het college de indicatoren gaat vaststellen. De indicatoren zouden bij de Voorjaarsnota inzichtelijk moeten zijn, zodat de raad kan meten wat er gedaan kan worden om de brede welvaart in de stad te verbeteren. Lid IJMKER is van mening dat er eerst nog een debat moet komen over wat de raad verstaat onder brede welvaart. Ook verwijst zij naar de toezegging van de wethouder Economische Zaken dat hier voor het einde van het jaar een brief over komt. Lid BOBELDIJK wijst op de mogelijkheid dat er andere conclusies getrokken kunnen gaan worden, afhankelijk van welke doelen er worden meegewogen.

Erkent het lid Schmit dit? Lid SCHMIT betoogt wat brede welvaart inhoudt voor D66, namelijk een stad waar economische groei plaatsvindt, een stad die verduurzaamt en waar de sociale cohesie versterkt wordt. Op basis van het antwoord van de wethouder kan de raad dan bepalen wat er gedaan kan worden om dit te bereiken. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan de SP. Lid BOBELDIJK wil kijken naar de verschillen met de vorige begroting. Hij stelt dat het college goede besluiten heeft genomen over hoe meevallers worden ingezet. Maar voor de SP

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

mag er meer ingezet worden op de woningcrisis en moet de gemeente in bepaalde omstandigheden de regie in eigen handen houden in plaats van afstoten. Op het gebied van kunst en cultuur vraagt lid Bobeldijk naar de uitkomsten van het onderzoek naar de staat van de Meervaart. Dit onderzoek heeft geleid tot de conclusie dat het gebouw verouderd zou zijn. Lid Bobeldijk hoort graag wat dit precies inhoudt. Hij is benieuwd naar de argumentatie voor het afbreken en opnieuw opbouwen op een andere locatie. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan Volt. Lid GARMY constateert tot genoegen dat er in deze begroting duidelijke keuzes worden gemaakt. Echter dat deze keuzes worden gemaakt terwijl de bestuursopdracht nog niet is afgerond vindt Volt verwarrend. Lid Garmy vraagt zich af waarom het college klaarblijkelijk toch voldoende informatie heeft om keuzes te maken, terwijl dit vorig jaar bij de Voorjaarsnota niet het geval was. Hij vraagt de wethouder welke gevolgen de uitkomsten van de bestuursopdracht hebben voor de keuzes die nu zijn gemaakt. Volt is van mening dat de informatie in de begroting beter leesbaar is. De begroting in het kort is een eerste stap naar een goede publieksversie en ook het dashboard maakt de informatie toegankelijker. Hij stelt voor om eveneens een Engelse versie te publiceren en ingewikkelde passages te herschrijven in begrijpelijke taal.

Lid Garmy noemt drie investeringen die Volt steunt: het bestrijden van het lerarentekort, het verduurzamen van Amsterdam en het ondersteunen van de meest kwetsbare wijken. Ook het verhogen van de toeristenbelasting kan op bijval van Volt rekenen. Het structurele tekort vanaf 2027 en de oplopende schuld met het stijgende rentepercentage baren Volt zorgen. Voor de partij betekent dit dat de investeringen zorgvuldig moeten worden afgewogen. Dit wordt ook weerspiegeld in de begroting, maar dit leidt niet zichtbaar tot reflectie of actie. Lid Garmy vraagt zich af of er na 2026 nog ruimte is om de nodige investeringen te doen en met welke risico’s er rekening moet worden gehouden. Volt ontvangt graag een schriftelijke reactie van de wethouder op de observaties van de Rekenkamer voor het eerstvolgende begrotingsdebat. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan DENK. Lid MANGAL brengt het rapport van de Rekenkamer onder de aandacht, waarin staat dat zij een tekort van 11 miljoen waarneemt, terwijl de begroting sluitend zou zijn. Hij vraagt de wethouder om een verklaring voor dit verschil. DENK constateert dat de baten-lastenverhouding zich gunstig ontwikkelt en het structurele tekort voldoende wordt opgevangen om het ‘ravijn’ van 40 miljoen aan te kunnen.

Betekent dit dat er sprake is van een veilige situatie? Bij Deelnemingen is er sprake van diversiteit van mannen en vrouwen, maar DENK mist de aanduidingen van diversiteit van kleur en bi-cultureel. Hij vraagt de wethouder toe te lichten hoe hierbij de stand van zaken is. Het inclusief werven en selecteren van personeel wordt goed uitgevoerd, maar DENK hoort graag bij de volgende begroting wat hiervan de resultaten zijn; hoeveel van deze mensen zijn er aangenomen en hoelang blijven ze in dienst? Lid Mangal gaat ervan uit dat bij de genoemde 15 maatregelen tegen racisme en discriminatie één hiervan een adequate klokkenluidersbescherming zal zijn. Ook vraagt DENK welke consequenties de daders van discriminatie en racisme ondervinden van hun gedrag. Lid Mangal stelt voor om de toekomstige begrotingen in te delen zoals de commissies zijn ingedeeld. Bij de onderliggende begroting was het voor lid Mangal nogal tijdrovend om uit te vinden welk onderdeel bij welke commissie hoort. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan JA21. Lid VAN BERKEL geeft aan dat bezuinigingen zoals zijn partij die voorstelt de Amsterdamse burger minder zullen raken dan de bezuinigingen die het college voorstelt in de onderliggende begroting. Dit houdt in dat er geen geld gaat naar deugd- en prestigeprojecten,

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

zoals de smart-mobilityhub, het Slavernijmuseum, het faciliteren van asielopvang en illegale hotels, OBA Next, de ontwikkelingen in de Sloterplas. JA21 erkent dat er bezuinigd moet worden en dat vereist alleen investeren in zaken die er voor de partij toe doen. JA21 streeft naar een schone, veilige en goed onderhouden stad met voldoende woningen en waar huishoudens met een middeninkomen het hoofd boven water kunnen houden. Lid ERNSTING vraagt waarom JA21 de VVD-begroting verdedigt, terwijl in het hele land bezuinigd wordt op noodzakelijke voorzieningen als ov, bibliotheken en zwembaden. Lid VAN BERKEL bestrijdt dat hij de VVD-begroting verdedigt, aangezien JA21 vindt dat er niet geïnvesteerd moet worden in OBA Next en de Meervaart. Lid BOBELDIJK vraagt hoe JA21 het structurele probleem van het ‘ravijn’ wil oplossen. Lid VAN BERKEL geeft aan dat het debat gaat over de onderliggende begroting en dat nu moet worden gezorgd voor een gezonde financiële huishouding en investeren in de Amsterdamse bevolking. Lid BOBELDIJK beaamt dat er meer geld moet naar woningbouw. Lid ASRUF vraagt welke voorstellen JA21 doet om in Nieuw-West, Zuidoost en Noord voorzieningen te realiseren als het gaat om kunst en cultuur en sport. Lid VAN BERKEL vindt dit niet behoren tot de categorie ‘eerste levensbehoeften’, in tegenstelling tot het kunnen betalen van boodschappen en de energienota.

Volgens JA21 is er in deze wijken geen draagvlak voor de genoemde prestigeprojecten. Lid ASRUF concludeert dat JA21 de mensen die in deze wijken wonen wil isoleren. Lid VAN BERKEL benadrukt dat zijn partij twijfelt aan de behoefte van de bewoners van deze wijken aan de projecten die de gemeente voorstelt. JA21 kan geen begrip opbrengen voor het bedrag van 184 miljoen euro dat in de begroting wordt gereserveerd voor kunst. Lid HAVELAAR vraagt of JA21 tegen het subsidiëren van amateurkunstenaars is. Lid VAN BERKEL kan geen antwoord geven op deze te gedetailleerde vraag. Hij blijft bij zijn standpunt dat het budget dat is uitgetrokken voor kunst te hoog is. Verder betoogt lid Van Berkel dat met zijn voorstel om de prestigeprojecten te schrappen er een bedrag van 600 miljoen euro kan worden bespaard. Hij noemt een aantal voor JA21 noodzakelijke projecten die hiermee gefinancierd kunnen worden: de Oostbrug over het IJ bouwen, versterken van bruggen en kades, beter vestigingsklimaat voor huisartsen en het ‘bevriezen’ van de lasten van de Amsterdammer. Lid SCHMIT is van mening dat de voorstellen van JA21 een saaie stad opleveren, zonder sport en cultuur. Hij vraagt lid Van Berkel of dit inderdaad is wat JA21 voor ogen heeft. Lid VAN BERKEL is van mening dat er voldoende aanbod is om plezier te maken, ook in de kwetsbare wijken.

JA21 vindt het belangrijk dat de gewone Amsterdammer waar dat nodig is meer financiële armslag krijgt. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan het CDA. Lid HAVELAAR legt vanuit de begroting een berekening voor waaruit blijkt hoe snel de schuld van de gemeente oploopt. Het CDA betoogt dat deze oplopende schuld bij de komende

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

generaties wordt neergelegd, zonder dat er iets tegenover staat. Hier is de partij op tegen. Vervolgens somt lid Havelaar op met welke bedragen de schuld van de gemeente de komende jaren oploopt. In tegenstelling tot wat GroenLinks heeft aangegeven ligt de uiteindelijke schuldquote veel hoger namelijk op 126 procent, dat is voor de schuld met erfpacht. Dit is ook het percentage waar de toezichthouder naar kijkt en die heeft aangegeven dat bij 130 procent er een groot probleem is. GroenLinks ontkent dit probleem en voor het CDA is het dan onbegrijpelijk dat er bezuinigd moet worden op een aantal noodzakelijke voorzieningen om onder het schuldenplafond te blijven. Lid ERNSTING bestrijdt de aanname van het CDA dat de provincie als toezichthouder op een andere manier zou kijken naar de schuldontwikkeling. In een eerder debat is vastgesteld dat de provincie vanwege de unieke positie van Amsterdam als erfpachtstad, de erfpachtschuld buiten beschouwing laat. De gemeente gaat de erfpachtschuld op een andere wijze beheersen. Lid HAVELAAR is bereid deze verklaring van lid Ernsting te accepteren. Blijft staan dat de schuld oploopt en de rentelasten stijgen. In de afkoopregelingen van de erfpacht ziet het CDA mogelijkheden voor de gemeente om hier financieel voordeel uit te halen en de schuldenquote positief te beïnvloeden. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren.

Ook wil hij dat de wethouder de mogelijkheden onderzoekt om een lagere rente te berekenen voor facturen die snel worden betaald. De VOORZITTER geeft voor de visie op de begroting het woord aan Lijst Kabamba. Lid KABAMBA sluit zich aan bij de bevindingen van lid Mangal dat sommige informatie lastig te vinden is en stelt eveneens voor om de begroting te koppelen aan de indeling van de commissies. Lid Kabamba vraagt of het mogelijk is om een extra zaal te realiseren in het Bijlmerpark Theater, los van de ontwikkeling van OBA Next. Zij heeft vernomen van de gebruikers van het theater dat er grote behoefte is aan extra ruimte. Lijst Kabamba verzoekt het college eveneens te investeren in de aankomende tentoonstelling in het Surinamemuseum. Lid Kabamba is van mening dat dit goed past in deze tijd waarin veel aandacht uitgaat naar het slavernijverleden en de relatie tussen Amsterdam en Suriname. De VOORZITTER sluit de eerste termijn en schorst de vergadering om 16.00 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 16.15 uur. Wethouder VAN BUREN benadrukt allereerst in haar inleiding dat Amsterdam een solidaire, diverse en ongedeelde stad is, die iedereen gelijke kansen biedt. Er wordt daarom extra geïnvesteerd in groepen die zich in een kwetsbare positie bevinden.

Voor vele Amsterdammers is het naderende ‘ravijn’ al voelbaar en het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om deze mensen te helpen. Het motto van dit college is ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ en er wordt geïnvesteerd in mensen en sociale ‘stenen’. Op een verantwoordelijke manier investeert de wethouder Financiën in acute problemen, in stadsdelen, in Amsterdammers en in de toekomst, met inachtneming van het afgesproken niveau van de algemene reserves. De wethouder geeft aan dat het noodzakelijk is voor de bezoekers, maar ook voor de Amsterdammers om de stad schoon en veilig te houden. Hiervoor wordt aan de toeristen en bezoekers een extra bijdrage gevraagd. De hogere toeristenbelasting heeft er ook voor gezorgd dat pijnlijke bezuinigingen waarover werd gesproken niet hoeven worden doorgevoerd. Dit komt ten goede aan het verhogen van de veiligheid van buurten en de mogelijkheid voor de Amsterdammers om talenten te ontwikkelen. Er wordt extra geïnvesteerd in Nieuw-West, Zuidoost en Noord. De wethouder vervolgt met het beantwoorden van de vragen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

Zij zegt toe de komende tijd de tegenbegroting van de VVD nauwkeurig te bestuderen. Het verheugt de wethouder dat ook in deze tegenbegroting de ambitie tot uiting komt voor een schone, vrije en veilige stad. Ook kan de wethouder zich vinden in de aandacht die de VVD heeft voor bestaanszekerheid. Het voorstel van de VVD om de schuld af te lossen zal volgens de wethouder niet veel uitmaken. Ook bevreemdt het de wethouder dat na de discussie van de vorige week over de ernstige situatie van discriminatie en racisme in de eigen organisatie de VVD nu aangeeft hierop te willen bezuinigen. De wethouder ontkent dat er onvoldoende ontwikkeling is bij de uitwerking van de bestuursopdracht. Een aantal zaken zijn al beschreven en vastgesteld met de raad, zoals de verantwoording schuldontwikkeling. Er is toen afgesproken om de standaardschuld en de erfpachtschuld te splitsen. De rente van de erfpacht wordt gespaard om daarmee de schulden van de erfpacht af te lossen. Met de schuldontwikkeling bevindt de gemeente zich ruimschoots binnen de bandbreedte van 90 – 120 procent. De wethouder verklaart dat er in de begroting rekening wordt gehouden met de ontwikkelingen in de rentestand. De wethouder vindt het belangrijk om een wendbare begroting te kunnen presenteren, waarin ook de gemaakte keuzes tot uiting komen.

De investeringen worden beter in beeld gebracht en er is een investeringsplafond afgesproken. Hoewel dit past speelt bij het volgende kabinet, moet het college zich voorbereiden op het ‘ravijn’. De wethouder heeft voortdurend zicht op de schuldontwikkeling door middel van treasury en de raad wordt op de hoogte gehouden door de planning & controlcyclus van de schuldontwikkeling. Het is vooral belangrijk om op tijd te kunnen ingrijpen indien de rente heel hoog wordt door het stoppen met bepaalde investeringen. De wethouder benadrukt dat het belangrijk is om te blijven investeren voor de stad en voor de toekomst van de stad. Lid HAVELAAR vraagt of er is afgesproken met de provincie dat zij de erfpachtschuld buiten beschouwing laat in haar toezicht. Wethouder VAN BUREN beaamt dit en deelt mee dat de provincie heeft aangegeven dat dit een verantwoorde ontwikkeling is. Lid HAVELAAR ontvangt graag deze afspraak op schrift. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe en verklaart zich bereid om lid Havelaar hierover bij te praten om hem volledig op de hoogte te stellen. In de Wijzigingsverordening Reclamebelasting zijn de wijzigingen opgenomen. Deze worden in de commissie van 2 november gepresenteerd en besproken. De bestuursopdracht heeft geen vertraging opgelopen, maar er vindt voortdurend benchmarking plaats.

De wethouder is voornemens om hier een sessie voor te organiseren om hier feedback van de raadsleden voor te ontvangen ter verbetering. Wel worden er al keuzes gemaakt, onder andere voor incidentele middelen. Bij de Voorjaarsnota is er gekozen voor enkele grote investeringen die door middel van de bestuursopdracht beter in kaart zijn gebracht. De wethouder wil nog met de raad in gesprek over bij welke programma’s een verdiepingsslag moet worden toegepast. Lid GARMY meent dat er wel sprake is van uitstellen, aangezien er in de brief die in december 2022 verscheen werd aangegeven dat het traject bij de Voorjaarsnota 2023 zou zijn afgerond. Hij merkt op dat er aanvankelijk werd afgesproken dat de keuzes gebaseerd zouden zijn op de gehele bestuursopdracht, maar dat dit nu in fases wordt gedaan. Welke gevolgen heeft het voor de reeds gemaakte keuzes als de bestuursopdracht later is afgerond? Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de keuzes die nu gemaakt zijn met betrekking tot een aantal investeringen samenhangen met de schuldontwikkeling. Voor een paar programma’s is de benchmark toegepast om te kijken hoe dat werkt. Vervolgens werd er voorgesteld om alle

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag definitief, 19 oktober 2023

FKD

programma’s te benchmarken en dat kost tijd. Er worden wel al keuzes gemaakt, maar er moet nog wel meer verdieping van de begroting plaatsvinden. Op de vraag van lid Nadif antwoordt de wethouder dat het uitvoeringsplan binnenkort door de burgemeester schriftelijk wordt toegelicht. De fluctuaties in de algemene reserve ontstaan door schommelingen in de inkomsten en uitgaven en dat wordt dan gecorrigeerd. Lid ERNSTING vraagt wat die piek in 2025 betekent of er dan in dat jaar veel geld over is. Wethouder VAN BUREN legt uit dat het te maken heeft met overschotten en tekorten in de verschillende jaren en die worden dan toegevoegd of onttrokken aan de algemene reserve. Lid ERNSTING vraagt of dit dan bijvoorbeeld al belegd geld is dat in de wacht staat om uitgegeven te worden. Wethouder VAN BUREN beaamt dit. De wethouder bevestigt dat het streven van het college is om te allen tijde duurzame producten in te kopen. Hier is een handelingskader voor opgesteld, waarin staat dat elke aanbesteding en elk contract een bijdrage moet leveren aan een duurzame stad. Het is daarbij belangrijk dat er wordt gekeken naar de arbeidsomstandigheden en de mensenrechten. Het college probeert hogere doelen zoals inclusie, economische groei, duurzaamheid en brede welvaart te vertalen naar meetbare en concrete beleidsdoelen.

In plaats van het formuleren van KPI’s worden er zoveel mogelijk kwalitatieve beschrijvingen in de begroting opgenomen. Voor de vragen over brede welvaart verwijst de wethouder naar de brief van wethouder Mbarki. Wethouder Van Buren is terughoudend in het aantal te formuleren doelen, want het gevaar bestaat dat het ten koste gaat van het overzicht als er te veel doelen staan beschreven. De doelenboom is een zich ontwikkelend instrument en de wethouder roept de leden op om hun ideeën hiervoor in te brengen. De doelenboom is gekoppeld aan programma’s, maar voor de masterplannen is er geen doelenboom. De wethouder is van mening dat dit instrument niet goed zou passen bij een integrale aanpak. In de begroting staat wel een paragraaf Gebiedsgericht Werken en ook hiervoor roept de wethouder de leden op hun wensen en voorstellen aan te brengen. Lid SCHMIT meent dat voor het verkrijgen van een brede welvaart de raad en het college een brede visie moeten hebben, niet alleen op economie, maar ook op duurzaamheid en inclusie. Het lijkt lid Schmit daarom zinvol als de raad en het college gaan bepalen wat brede welvaart precies inhoudt. De doelenboom kan dan als instrument worden ingezet om te controleren of de brede welvaart zich ontwikkelt. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat dit geldt voor veel aandachtsgebieden. Zij beaamt dat dit onderwerpen zijn die gelden voor alle portefeuilles.

Zij wil hier ook meer op sturen in het kader van ongelijk investeren, maar betwijfelt of de doelenboom hierbij het juiste instrument is. Daarover krijgt zij graag input vanuit de raad. De wethouder vraagt lid Schmit een toelichting te geven op zijn vraag naar het overzicht van de juridische kosten. Lid SCHMIT legt uit dat een overzicht van de juridische kosten met burgers inzicht geeft in de ontwikkeling van deze kosten. Wethouder VAN BUREN zegt toe de vraag door te geven aan de burgemeester en zal hier dan met een schriftelijk antwoord op terug komen. De vraag van lid Mangal over het verschil zal de wethouder meenemen in haar beantwoording van de brief van de Rekenkamer. De wethouder zal met het lid Mangal in gesprek gaan over het lot van de klokkenluiders, nadat de raadsbrief over racisme en de uitkomst van het onderzoek zijn verschenen.