20230920 verslag gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 20 september 2023 4 oktober 2023 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 20 september 2023

Avondzitting op woensdag 20 SEPTEMBER 2023 Voorzitter: burgemeester Halsema Plaatsvervangend voorzitter: lid Burgers Raadsgriffier: J. Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering om 19:30 uur. De VOORZITTER: Dames en heren. Ik open deze vergadering .Ik wil zo meteen graag een mededeling doen, maar daarvoor zou ik willen vragen, we hebben afgesproken dat de stemmingen om tien uur zijn. Ik denk eigenlijk dat het mogelijk is om veel eerder klaar te zijn met de agenda en ik zou u willen vragen om uw fractieleden paraat te hebben voor die tijd. Mocht dat echt onmogelijk zijn, laat u dat dan straks even weten aan de griffier. Dan wil ik nu graag een mededeling doen. Dames en heren, zojuist werd het verdrietige nieuws bekendgemaakt dat Erwin Olaf op vierenzestigjarige leeftijd plotseling is overleden. En daarmee heeft onze stad een groot fotograaf verloren, een kunstenaar die we kunnen beschouwen als een Hollandse meester van de moderne tijd. Met zijn werk gaf hij uiting aan de Nederlandse identiteit op een manier die zeldzaam is, herkenbaar Nederlands en toch kosmopolitisch, bij velen populair en toch non-conformistisch, klassiek, maar allesbehalve conservatief. Erwin Olaf wortelde in tradities, maar was ook een vernieuwer in onderwerpkeuze, manier van presentatie en veelzijdigheid. Nooit deed hij concessies aan zijn kwaliteit en onafhankelijkheid.

Maar Erwin Olaf was niet alleen een kunstenaar, maar ook een voorvechter voor de vrijheid voor mensen die zich niet in een hokje willen laten stoppen, die zichzelf willen zijn en dat willen laten zien. En daarom was hij bijvoorbeeld nauw betrokken bij het Milkshake Festival. Hij liep voorop in de strijd voor lhbti+-rechten en kon oprecht woedend worden als iemand ook maar een vinger naar onze vrijheden en gelijke rechten uitstak. Hij was dan ook regelmatig kritisch op onze stad, waar die rechten en vrijheden nog altijd niet vanzelfsprekend zijn. Amsterdam zal zijn werk blijven koesteren en zijn strijd voortzetten voor de vrijheid om lief te hebben wie wij lief willen hebben. Namens raad en college wens ik al zijn dierbaren heel veel sterkte toe. En ik zou u willen vragen om even te gaan staan zodat wij een moment stilte in acht kunnen nemen. Dank u wel. Ik schors even voor vijf minuten en daarna zal de heer Burgers voorzitten. De VOORZITTER schorst de vergadering.

1

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Voorzitter: het lid Burgers. De VOORZITTER heropent de vergadering en stelt aan de orde: Openbare Orde en Veiligheid 26. Kennisnemen van de krantenartikelen inzake tijdelijke detachering AIVD-analisten VN2023-018416 De VOORZITTER: Dames en heren, ik heropen de vergadering en ik heb eerst een vraag en dat gaat over agendapunt 27, want ik begrijp dat voor zover bij ons bekend niemand is die daar iets over bij dat punt wil zeggen. Is dat het geval? Ja, die, dus dan gaan we die waarschijnlijk, oké dan weet ik voldoende. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Van Schijndel inzake detachering AIVD-analisten (AIVD’ers voor Amsterdam), nr. 542.23 Verzoekt de burgemeester: te onderzoeken en binnen de Amsterdamse driehoek te bespreken of, indien het gevraagde extra budget voor 200 specialisten niet of slechts deels door de nieuwe minister van Justitie en Veiligheid zou worden toegekend, de bijstand van gespecialiseerde AIVD-medewerkers kan worden ingewonnen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, dank u wel voorzitter. Mijn betoog is een drieluik. Eerst moet ik toch iets zeggen over de AIVD-notitie waarmee het lid Hofland eerder Forum in de anti-institutioneel extremistische hoek proberen te zetten.

Daarna ter illustratie een korte uitweiding over de toespraak van de burgemeester bij de opening van het academisch jaar. En ten derde ga ik in op de wenselijkheid AIVD-analisten in Amsterdam in te zetten. Naar het mij toeschijnt, over die notitie, is de dienst hier erg uit de bocht gevlogen. Ik beperk me tot drie voorbeelden. Het eerste is de betekenis van cultuurmarxisme, dat is een begrip dat Forum heel vaak gebruikt. De AIVD snapt weinig van politieke filosofie en het behoort ook niet tot haar werkterrein. Liberaal-conservatieven hebben kritiek op de Frankfurt Schule, daar komt het op aan. Die Frankfurter Schule zegt dat Auschwitz de ultieme consequentie is van de bourgeoismaatschappij. En conservatisme wordt dicht bij totalitaire stromingen als fascisme en nazisme gelokaliseerd. Dan een kernpunt, in het gezin wordt de autoritaire persoonlijkheid, Befehl ist Befehl, gevormd, dus hoogscorend op de F-schaal, de fascismeschaal. Het is een negatieve en gezinsvijandige leer zogezegd, vandaar de kritiek want conservatieven gaan uit van de traditie en de historie, dat is het uitgangspunt en die zitten juist op de hele andere kant van het spectrum daarmee. Dan iets over het World Economic Forum, die zou na corona de wereld eerlijker verdeeld opnieuw willen opbouwen, stelt de AIVD.

Vreemd, ik zou menen je mag toch gewoon vinden dat hier te lande globalistische elites en internationale organisaties echt de dienst uitmaken. Denk aan de Europese Unie, de World Health Organization en de

CONCEPT

2

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Verenigde Naties, organisaties, enzovoorts. Het is gewoon waar dat talloze Nederlandse bevoegdheden zijn overgedragen aan de Europese Unie en ook heeft Nederland zich ingesponnen in een web van verdragsverplichtingen waardoor de beleidsvrijheid om problemen aan te pakken is verdampt. Zie stikstof, zie asiel, zie klimaat. De AIVD heeft dus duidelijk geen besef van internationaal juridische verhoudingen. En dat is ook niet haar werkterrein. Dan het allerergste. De AIVD breekt de staf over hoe men aankijkt tegen corona. Zeggen dat de ziekte minder erg is dan de elite en de uitvoerende macht doen voorkomen zou een feitelijk onjuiste boodschap zijn en ook extremistisch. Voorzitter, hoe bestaat het? Wie is de AIVD om zich zo uit te laten? Het is volkomen duidelijk dat een ziekte met een sterftecijfer van een griepgolf, de maandenlange lockdowns, avondklokken, de schandelijke QR-codes en tachtig miljard bedrijfssteun niet rechtvaardigen, punt. Voorzitter, hoe kan het dat, het zijn geen nieuwe inzichten, gewoon niet indalen in Nederlandse overheidsorganisaties? En dan vergelijkt ik het even met, en dat is een compliment voor de burgemeester, jazeker, haar toespraak op de Universiteit van Amsterdam onlangs. Zij zei, tijdens de coronacrisis zijn epidemiologische gegevens door politie en beleidsmakers gebruikt om de avondklok te rechtvaardigen.

Dit is buitengewoon discutabel, aangezien er geen enkele informatie beschikbaar was over het effect van een avondklok op het gedrag van mensen. Einde citaat. En ik zou eraan toevoegen dat dit niet enkel zo was met de avondklok, ook de kennis over sterftecijfer, wijze voor verspreiding, de ineffectiviteit van social distancing en lockdowns was in mei 2020 al bekend, maar helaas nauwelijks in Nederland. In Nederland werd die informatie door onze overheid onderdrukt in nauwe samenwerking met facebook, twitter en andere big tech-kanalen, punt. Er was hier ook weer sprake van disfunctionerende overheidsdiensten. Anyway … De VOORZITTER: De heer Van Schijndel, u heeft nog twee minuten en hetgeen u naar voren brengt kan ik niet direct koppelen aan het onderwerp van het agendapunt. Het lid VAN SCHIJNDEL: FvD ziet graag dat een fors contingent AIVD’ers in Amsterdam gaat werken. De dienst heeft tweeduizend medewerkers en beschikt over steengoede analisten. Als betoogd in de commissie, de narcoterreur is momenteel verreweg de grootste bedreiging voor de nationale veiligheid, het goed functioneren van de democratische rechtsstaat is in het geding nu de dreiging zich richt tegen de rechtelijke macht, de advocatuur en bestuurders. (Het lid MARTENS-AMERICA: Ja voorzitter, mijn collega Hofland en ik proberen te volgen wat de heer Van Schijndel zei.

We gingen van antisemitische complottheorieën naar andere samenzweringsgeloven. Misschien kan de heer Van Schijndel gewoon voor de Amsterdammers die meekijken even to the point komen wat de heer Van Schijndel nou eigenlijk wil weten en wat Amsterdammers daaraan hebben.) Ja, daar was ik net ook mee begonnen, namelijk dat de rechtelijke macht, advocatuur en bestuurders moeten worden beschermd. De burgemeester roept telkens dat ze geschokt is en het zo erg is voor het veiligheidsgevoel, het loopt Amsterdam gewoon over de schoenen en het wordt erger, want de armoede neemt toe, de toestroom naar de criminaliteit dus. De Amsterdamse driehoek heeft onlangs dus tweehonderd gespecialiseerde politiemensen gevraagd om de dreiging te beteugelen. Er is een evident capaciteitstekort bij de vraag. Eerste vraag aan de burgemeester, vanwaar haar bewering in de commissie Algemene Zaken dat een capaciteitstekort haar niet bekend is? Eigenlijk absurd. Enter de AIVD, de dienst kan prima inspringen bij het tekort aan data driven inlichtingenwerk en

CONCEPT

3

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

ingevolge artikel 95 van de Wet inlichtingendiensten en veiligheidsdiensten bestaat er een wettelijke basis voor. Daarnaast zei de burgemeester dat alleen het OM in deze bevoegd gezag zou zijn, maar het detacheren van de AIVD'ers kan zeer zeker bij uitstek binnen de Amsterdamse driehoek besproken worden. Ziet zij dat nu ook? Vooral als opmaat naar het brengen van de aangelegenheid naar het College van procureurs-generaal … De VOORZITTER: Kunt u tot een afronding komen? Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, ik zou menen dat de burgemeester het ijzer moet smeden wanneer het heet is. Dat is nu het geval. Er komt een nieuwe regering en alle belangengroepen en ook de stad Amsterdam kunnen dit prima inbrengen. Dat dus die impasses in overheidsorganisaties, dat door elkaar schudden van overheidsorganisaties, kan worden doorbroken tijdens de regeringsformatie. De VOORZITTER: Dank u wel. Dank u wel voor uw verhaal en vragen. En dan geef ik nu graag het woord aan de burgemeester. Ja, er is een interruptie., dat zie ik inderdaad wel. Maar de heer Van Schijndel heeft geen tijd meer. Maar gaat uw gang, de heer Hofland. (Het lid HOFLAND: Ik zal er wel een ja-neevraag van maken, voorzitter. Ik heb net als mevrouw Martens ook geprobeerd om chocola te maken van dit betoog van de heer Van Schijndel. Dat is niet gelukt.

Toen zat ik te denken, wat doet hij nou eigenlijk altijd? Wat hij eigenlijk altijd doet, dat is een half jaar na een jaar aanlopen achter Thierry Baudet. Dus als Thierry Baudet een coronawappie wordt, dan is de heer Van Schijndel dat een paar maanden later. En als de heer Baudet het WEF erbij haalt en complottheorieën, dan komen die complottheorieën bij de heer Van Schijndel een paar maanden later. Ondertussen zit Thierry Baudet vaak in de sportschool en probeert die op een rare manier zijn mannelijkheid te laten zien. Ik ben heel benieuwd wat voor beelden we over een paar maanden van de heer Van Schijndel gaan zien.) De VOORZITTER: Mijnheer Hofland, een interruptie is kort en zonder inleiding. (Het lid HOFLAND: Zal ik doen. Dan is mijn vraag nu aan de heer Van Schijndel, beseft hij dat het tegelijkertijd grappig maar ook schadelijk is wat hij doet, in een tijd waarin bijvoorbeeld politici worden bedreigd, dat het geen spelletje is?) De VOORZITTER: Mijnheer Hofland, dit was me echt te lang. (Het lid HOFLAND: Ja of nee?) De VOORZITTER: Mijnheer Van Schijndel, u krijgt heel kort de gelegenheid om hierop te reageren en dan is het klaar. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Dus theorieën van Thierry Baudet worden helder uiteengezet in een reeks van boeken. (Het lid HOFLAND: Het was een ja-of-neevraag.)

CONCEPT

4

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

En die kunt u gaan lezen en daar kan D66 met haar beroepspolitici een puntje aan zuigen. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. En ik zou de heer Van Schijndel hartelijk willen bedanken, alleen weet ik nog niet zo goed waarvoor. Laat ik als eerste zeggen dat, u meanderde wat langs de Frankfurt Schule via het World Economic Forum naar corona, laat ik het elegant proberen te zeggen, dat had zo'n abstract wereldomspannend niveau dat het mijn pet te boven ging. Waar ik wel een opmerking over kan maken, dat is dat de rechtsextremistische stromingen die door de AIVD zijn besproken en ook waarvoor gewaarschuwd wordt omdat zich daar geweld zou kunnen voordoen, inderdaad in uw omgeving zouden kunnen zijn. Wij gaan hier veel uitgebreider op in bij de raadsbrief die u gisteren heeft mogen ontvangen over radicalisering en extremisme. En daar kunt u er ook over lezen. Ik wil u danken voor de complimenten voor de opening van het academisch jaar. En dan tot slot, ja, uw voorstel, daar zit toch wel iets heel geks in. Eerst beschrijft u de AIVD als een buitengewoon gevaarlijke, niet te vertrouwen, niet serieus te nemen fantasierijke organisatie. En vervolgens wilt u dat ze allemaal in dienst komen bij de Amsterdamse politie. Ik weet niet wat u dan in uw hoofd heeft eigenlijk.

Maar goed, ik wil best even met u meedenken. Het is een interessante gedachte, maar dat heb ik ook al uitgebreid verteld in de commissie AZ. En wettelijk gezien mag het inderdaad, artikel 95f, maar die is bedoeld voor specialistische bijstand. Het voorstel hangt samen met een door u veronderstelde capaciteitsbehoefte bij de politie, een behoefte aan analisten. Ik heb het nog eens nagevraagd, die behoefte is er niet. Dus het blijft toch een beetje gek. Maar belangrijker is, als die behoefte er zou zijn is het niet aan mij maar aan het Openbaar Ministerie als bevoegd gezag voor opsporing en vervolging om hier de noodzaak van te onderschrijven en een verzoek in te dienen. Nou is het gekke dat ik u dit al verteld hebt, in de commissie AZ. Dus u weet het al, dat u een verzoek aan mij doet waar ik altijd nee op moet zeggen omdat ik überhaupt de bevoegdheid niet heb. Dus, om een lang verhaal kort te maken, ik moet uw motie ontraden. Het blijft een interessante gedachte en ik zou zeggen vervoegt u zich eens bij het Openbaar Ministerie. De discussie wordt gesloten. 27a Kennisnemen van de Plan van Aanpak Opkomstbevordering - luisteren en doen, juli 2023 VN2023-019908 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen:

Motie van de leden Broersen en Garmy inzake stembureaus op mbo-scholen, nr. 528.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken of er bij toekomstige verkiezingen op meer mbo-scholen in Amsterdam stembureaus kunnen worden geplaatst en hierover te rapporteren aan de raad.

CONCEPT

5

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Motie van de leden Broersen en Garmy inzake niet-Nederlandse kiesgerechtigden wijzen op hun stemrecht, nr. 529.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: bij verkiezingen waar Amsterdammers zonder de Nederlandse nationaliteit mogen stemmen, deze doelgroep te wijzen op hun kiesrecht, door: in oproepen en campagnes vanuit de gemeente die mensen moeten aansporen te stemmen, rekening te houden met deze groep. Bijvoorbeeld door sommige trotters te voorzien van de tekst “did you know you can vote too?” en een QRcode naar een Engelstalige webpagina met meer informatie; bij verkiezingen voor het Europees Parlement, Europeanen woonachtig in Amsterdam specifiek te herinneren aan het moeten invullen van een Y-32 formulier om in Nederland te kunnen stemmen. Motie van de leden Broersen en Garmy inzake kinderen zijn het toekomstig electoraat, nr. 530.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: met een plan te komen om de kinderen die worden afgewezen voor de Kinderraad alsnog te enthousiasmeren en leren over de (lokale) politiek.

Bijvoorbeeld door hen als groep een dag uit te nodigen op de Stopera waar zij een rondleiding krijgen, een meet & greet krijgen met de burgemeester/wethouders/raadsleden en meedoen aan een workshop debatteren; dit, indien er ook meer aanmeldingen voor de jongerenraad (JARA) blijken te komen dan er plekken zijn, ook te realiseren voor de JARA; uiterlijk in Q2 van 2024 met een plan te komen en dit aan de raad terug te koppelen, zodat hiermee kan worden gestart voor de Kinderraad van 20242025. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Dan heb ik de volgende personen staan die het woord willen voeren, Broersen, Heinhuis, Martens, Ernsting. Zijn er andere mensen die het woord willen voeren in dit agendapunt? Op dit moment is dat niet het geval. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter, een gezonde democratie begint bij een hoge stemopkomst, bij mensen die laten weten welke kant het volgens hen op zou moeten. Een hoge stemopkomst geeft ons richting en legitimiteit en daarom is het goed dat Amsterdam stappen zet om de stemopkomst te verbeteren. Daarin moeten we beseffen dat deze opdracht nooit af zal zijn, verkiezingen zullen altijd plaatsvinden en daarmee zal het bevorderen van de opkomst een doorgaande taak zijn.

We zijn ook blij dat de burgemeester ons tijdens de commissie heeft toegezegd de jongerenraad van Amsterdam te betrekken bij de opkomst om te kijken hoe we hun beter kunnen betrekken bij het bevorderen van de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar ook voor de landelijke verkiezingen en eventueel voor de Europese verkiezingen. We hebben aanvullend nu een motie ingediend over de kinderraad. Elk jaar melden zich tientallen kinderen voor de raad en worden er helaas dus ook tientallen kinderen afgewezen. Onze motie vraagt om kinderen die een afwijzing voor de kinderraad hebben gekregen alsnog iets te bieden. Ze zijn namelijk onze toekomstig electoraat., zoals een

CONCEPT

6

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

rondleiding door de Stopera, met en greet met de burgemeester. Dit is niet alleen heel erg leuk maar zou zelfs zo'n rol kunnen spelen in hun politieke activiteit in de toekomst. Maar we beseffen ons ook dat we heel wat moties indienen voor deze opkomst bevordering, dus als de burgemeester dit kan toezeggen, dan overwegen we om deze motie terug te trekken. En we zien daarnaast ook meer ruimte voor verbetering. Wat ons betreft ontbreken er nu kleine, simpele acties die een groot verschil zouden kunnen maken. Neem een stukje. Informatievoorziening. Uit het UvA-onderzoek komt duidelijk naar voren dat er veel behoefte is aan een betere informatievoorziening over politiek en verkiezingen. Het plan bevat nog geen concrete actie om dit te verbeteren voor Amsterdammers die geen of niet goed Nederlands spreken. Een simpele basismaatregel zou zijn om bijvoorbeeld in de flyer die bij je stempas zit een QR-code toe te voegen om deze flyer ook op andere talen beschikbaar te maken. Zou het college hiermee aan de slag kunnen gaan? Ook zou het college naar aanleiding van een eerdere motie werkgevers verzoeken hun werknemers te wijzen op verkiezingen.

Een mooie stap, maar hoe zit het eigenlijk met scholen? Kunnen zij ook gevraagd worden om leerlingen te herinneren aan de verkiezingen? En om daar meteen op door te pakken hebben we ook een motie ingediend om te onderzoeken of we op meer mbo-scholen een stembureau kunnen plaatsen. Afgelopen verkiezingen was er maar op twee mbo-scholen een stembureau te vinden en dat terwijl jongeren, en met name die met praktische opleiding, minder vaak naar de stembus gaan. (Het lid KREUGER: Ja, dank voorzitter. Ik moest even erover nadenken, maar hoe leidt een meet en greet met de burgemeester tot een hogere opkomst?) Ik zou, via de voorzitter, aan de heer Kreuger willen vragen of hij onze burgemeester weleens gezien heeft. Ik begrijp het wel. Nee, de heer Kreuger, leuke vraag. Er zijn meerdere onderzoeken die laten zien dat als je jongeren en eigenlijk kinderen op jonge leeftijd betrekt bij de politiek, dat ze dan ook eerder geneigd zijn om te stemmen. Dus dat is daadwerkelijk goed voor de stemopkomst. Zo zie je bijvoorbeeld in landen waar de stemleeftijd op zestien jaar staat, dat jongeren die vanaf zestien jaar mogen stemmen later ook geneigd zijn om vaker te stemmen. (Het lid KREUGER: Ja, dank voorzitter. Maar deze kinderen hebben zichzelf opgegeven voor de kinderraad, dus die waren waarschijnlijk al een soort van geïnteresseerd.

Dus waar ik eigenlijk naartoe wil, moeten we niet hier het college gaan belasten met allemaal dingen voor mensen die eigenlijk toch al de actie willen ondernemen. Hoe leidt dit tot een hogere opkomst? Is toch alleen maar bezigheidstherapie zo?) Als de heer Kreuger goed heeft opgelet in mijn verhaal, dan gaat het over kinderen die zijn afgewezen voor de kinderraad, want er zijn zoveel aanmeldingen voor de kinderraad dat we niet alle kinderen kunnen ontvangen hier op de Stopera. Dus het zou toch jammer zijn als je je als kind met een goed bedoeld idee wil inzetten voor de Amsterdamse politiek, vervolgens wordt afgewezen. Ja, dat vind ik zonde. Ik denk dat het goed is voor de opkomst (Het lid KREUGER: Ja nou ja misschien is het ook wel heel goed dat kinderen een beetje leren omgaan met afwijzingen en dat soort zaken. Kijk waar het om gaat is dat deze kinderen die zijn al geïnteresseerd in politiek. Het is toch niet zo dat als ze dan worden afgewezen voor de kinderraad, dat ze dan nooit meer gaan stemmen? Dat is toch beetje vreemd?) Ik hoor geen vraag. (Het lid MARTENS-AMERICA: Dank voorzitter. Het is natuurlijk een beetje onsympathiek om over een ogenschijnlijk heel sympathiek voorstel kritische vragen te stellen. Maar in deze vind ik het toch wel belangrijk, dus

CONCEPT

7

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

ik zou graag een inhoudelijke vragen willen stellen aan mevrouw Broersen. Kijk, mijn ouders waren niet heel erg bezig met de politiek, voor mij was het een ver-van-mijn-bedshow. Ik denk, in lijn met wat de heer Kreuger vraagt, zijn dit waarschijnlijk wel kinderen die hier erg maatschappelijk betrokken zijn en hoogopgeleide ouders hebben. Is mevrouw Broersen het dan niet eens met de VVD en waarschijnlijk ook met JA21 dat er wel andere kinderen zijn waar we ons ambtelijke inzet op zouden kunnen zetten, dan op deze kinderen?) Ik denk zeker dat we ons ook kunnen focussen op andere kinderen. Ik zie hier alleen een ontzettend makkelijke manier om kinderen betrokken te houden. En als de VVD dat geen goed idee vindt, dan is prima. Daar verschillen we gewoon van mening. (Het lid MARTENS-AMERICA: Voorzitter, dank. Ja, dat is heel makkelijk. Maar dat zijn natuurlijk moties zonder dekkingen en volgens mij zijn zowel de ambtenaren schaars als de financiële middelen die we hebben. Ik ben heel erg benieuwd hoeveel ambtenaren zouden daarop moeten zitten qua organisatie, want mijn fractie probeert de gewogen afweging te maken waar we de middelen inzetten.

Dus misschien heeft mevrouw Broersen een voorstel.) De kinderen die zijn afgewezen voor de Kinderraad kan je gewoon bij de eerste meeting van de kinderraad ook uitnodigen, komen ze ook langs, kost ontzettend weinig extra capaciteit en je houdt kinderen op een leuke manier betrokken. Ik vind het sympathiek, ik denk dat het goed is voor de opkomstbevordering. Wij staan erachter. De VOORZITTER: Mevrouw Broersen, was u aan het eind gekomen van uw …? Nee, gaat uw gang. Het lid BROERSEN: Nee, dank voorzitter en leuk dat het toch een soort van debat aanjaagt, want ik denk dat altijd goed is om het over de opkomstbevordering te hebben. En juist hierdoor lijkt het wat levendiger te worden. Dus fijn. Ik hoop dat de burgemeester daarentegen het wel een goed idee vindt. En dan kom ik bij de eerste motie, dat ging over de stembureaus op mbo-scholen. Die motie vraagt dus om daarnaar te kijken omdat we denken dat de drempel om te gaan stemmen mogelijk lager wordt en de maakt studenten die nog niet mogen stemmen al bewust over de verkiezingen. Dus op elke mbo een stembureau is een mooi uitgangspunt. Daarnaast hebben we ook een motie die vraagt om niet-Nederlandse kiezers woonachtig in Amsterdam te wijzen op hun kiesrecht. Onderzoek wijst uit dat velen van hen niet weet dat ze mogen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen.

En hier kan de gemeente ook een mooie rol in pakken om deze groep specifiek te wijzen op hun kiesrecht. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dank voor het woord. We hebben dit agendapunt ook wel goed besproken in de commissie en ik wil graag de burgemeester en ambtenaren danken, ook voor de brief die deze week nog is gekomen met aanvullende informatie waar vorige week donderdag is gevraagd en er is heel snel gehandeld en dat kan ik zeer waarderen. En dat zie je eigenlijk breder op dit onderwerp, want we zijn natuurlijk halsoverkop, moeten we ons weer gaan voorbereiden op verkiezingen en je ziet dat er heel veel acties al zijn gestart om die opkomst omhoog te krijgen. Want zoals net ook al wordt aangegeven, het is heel zorgelijk gesteld in Amsterdam met de opkomst. Zeker bij onze

CONCEPT

8

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

eigen gemeenteraadsverkiezingen was het zorgwekkend. Juist ook om te zien dat de verschillen tussen stadsdelen gigantisch waren. En we moeten er daarom ook alles aan doen om die opkomst te verhogen. En ik ben ook blij om te lezen in het Plan van Aanpak dat dat ook via het adagium van ongelijk investeren, voor een gelijke opkomst dan in dit geval, zal gaan. Want dat is hard nodig omdat in bepaalde wijken het vertrouwen in de politiek zo laag is en mensen zo weinig het gevoel hebben dat de politiek er voor hen is, dat ze niet eens gaan stemmen op die dag ervoor is. We hebben al eerder een aantal voorstellen daarvoor aangedragen, een deel daarvan is al uitgewerkt, een deel wordt nog uitgewerkt. Ik ben blij ook dat de werkgevers betrokken gaan worden om te kijken wat zij kunnen doen om juist ook mensen die met onregelmatige tijden werken, dat zij toch vrij kunnen krijgen om te gaan stemmen en dat dat gesprek ook op de werkvloer gevoerd wordt. En daarnaast doen wij mee met de motie van Volt met betrekking tot mbo-scholen. Onze partij heeft al zes jaar geleden eigenlijk een voorstel gedaan om in elk stadsdeel op een mbo-school de mogelijkheid te geven om te laten stemmen. En dus dat vinden wij een zeer goed idee. Dat ondersteunen we van harte.

Want helaas zien we ook in het onderzoek dat we hebben laten doen naar aanleiding van de lage opkomst bij de verkiezingen, dat juist onder mensen die praktisch zijn opgeleid, mensen met een migratieachtergrond en jongeren de opkomst gewoon veel te laag is. Dus het lijkt ons heel goed dat die initiatieven zich ook specifiek op die doelgroepen richten. En we zijn ook blij, tot slot, voorzitter, met de uitbreiding van die onafhankelijke commissie die die onderwerpen gaat toetsen. Heel fijn dat dat zo snel al duidelijk kon worden. En ik denk dat het goed is omdat die onafhankelijke commissie nu uit een bredere groep mensen bestaat, een bredere groep Amsterdammers die hopelijk zo onafhankelijk mogelijk, maar wel op een manier die ook echt de mensen bereikt die we juist willen bereiken met zo’n campagne, kan gaan nadenken over die onderwerpen. Dus dat was het voorzitter, dank. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Martens-America. Het lid MARTENS-AMERICA: Ja dank, voorzitter. Ik denk een onderwerp dat ons allemaal aan het hart gaat. Ik wil ook de burgemeester bedanken voor het snelle actieplan. Volgens mij hebben we ook tijdens AZ tegen elkaar uitgesproken dat het een onderwerp is waar je heel lang over kan blijven bakkeleien en welke onderwerpen wel, welke onderwerpen niet.

En ik heb er absoluut nog steeds een mening over en ik ben het niet met alles eens, inclusief mijn fractie. Maar volgens mij is het belangrijk dat we nu doorgaan. Ik heb een aantal vragen aan de burgemeester die ik graag zonder moties zou willen stellen. En dat is namelijk, op wat voor moment er een evaluatie gaat plaatsvinden? Want ik denk dat het goed is dat we hiervan moeten blijven leren. De VVD stelde ook voor om de ombudsman uit te nodigen om in die onafhankelijke groep plaats te nemen. En ik ben ook blij dat daar zo snel actie op is ondernomen. Ik zie de burgemeester heel twijfelend kijken, of ik heb de brief verkeerd gelezen. Absoluut, ja die bedoel ik. En tot slot, en dat is ook een oproep aan mijn collega’s hier, ik merk dat wij best wel vaak oproepen doen over mbo'er, over mavo-scholieren. Ik heb zelf op de mavo gezeten en het mbo en ik denk dat het heel erg belangrijk is dat we met deze groep in gesprek gaan, waarom ze niet gaan stemmen, en niet enkel uitgaan van de cijfers. Want ik hoor bijvoorbeeld niemand over hbo's en daar spelen bijna dezelfde problematieken. Dus ik zou echt wel heel erg willen vragen dat we gaan waken dat we met zijn allen over deze groeperingen praten in plaats van met hen. Want er zit heel veel kans en het is niet zo droevig gesteld. Dank u wel.

CONCEPT

9

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ernsting. Het lid ERNSTING: Ja, dank voorzitter. Ik denk dat er veel is gezegd waar ik het mee eens ben. Ook met de laatste woorden van mevrouw Martens-America overigens en we hebben goede gesprekken hierover gevoerd. En niet alleen in het kader van de opkomst bij een verkiezingsmoment, maar ook over burgerschap en over burgerschapsontwikkeling. En ik denk dat het heel belangrijk is, want ik zeg het de heer Vermeulen van de Universiteit van Amsterdam nogmaals na, participatie, ongelijkheid in het democratisch proces is ook een bedreiging voor dat democratisch proces. Iedereen moet daar in gelijke mate aan mee kunnen doen. En in die zin heb ik nog één concrete vraag op dit moment aan de burgemeester die nog niet in de commissie aan de orde is geweest. Jongeren van achttien die dus stemrecht krijgen, mensen die voor het eerst stemrecht krijgen, die krijgen een kaart opgestuurd. Vind ik heel goed. Er zijn natuurlijk ook nog andere mensen die hier komen of die hier zijn en die ook voor het eerst stemrecht krijgen, namelijk bijvoorbeeld nieuwe Nederlanders, mensen die genaturaliseerd zijn en bij lokale verkiezingen ook statushouders die stemrecht hebben.

En op het moment dat die dan voor het eerst stemrecht krijgen, zou ik het aardig vinden als die ook daarop gewezen worden, dat zij dat democratische recht hebben, met een oproep om daar ook gebruik van te maken. Dank u wel. Dat is een vraag dus. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik heb een korte vraag, opmerking. Eigenlijk is er al heel veel gezegd waar ik het mee eens ben. We zijn allemaal onderdeel geweest van de verkiezing waar de opkomst helaas heel erg laag was en zijn heel veel vragen geweest. Er is ook heel veel geprobeerd. Wat mijn vraag naar de burgemeester is, is hoeveel ruimte er is na dit onderzoek, of misschien tijdens, om het stukje doelgroepenbeleid toch wat breder te trekken. En dan verwijs ik naar iets wat ik eerder hier heb aangegeven, dat wanneer we het hebben over de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost en we kijken naar de Turkse en de Marokkaanse gemeenschap in Noord en Nieuw-West, dat je al heel wat mensen daarmee treft die daar wonen. Als het gaat om Zuidoost, is voor bij een Caribische achtergrond en sub-Sahara, Afrikaanse afkomst, ook iets wat heel veel voorkomt in Zuidoost.

Dus omdat er onderzoeken zijn geweest en uitspraken zijn geweest over bijvoorbeeld hoe gesloten de Ghanese gemeenschap is en hoe moeilijk het was om hen te bereiken tijdens bijvoorbeeld de pandemie, denk ik dat voor de participatie het goed is om op zijn minst de grootste groep van dat gebied mee te nemen. En mijn vraag is, hoeveel flexibiliteit er is om dus dat soort grote groepen in Amsterdam die een niet-westerse achtergrond hebben in die gebieden in een later stadium misschien mee te nemen? Ook om een signaal af te geven aan hun kinderen en inmiddels ook kleinkinderen, dat er ook gegeven wordt om hen, ondanks dat de gemeenschappen misschien soms meer gesloten zijn dan verwacht. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de leden graag bedanken voor hun inbreng en ik wilde u eigenlijk vooral bedanken voor het prettige gesprek dat wij

CONCEPT

10

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

met elkaar hebben gehad. Eigenlijk al veel eerder, maar ook de afgelopen keer in de commissie AZ, waar ik met alle respect ook voor de onderlinge verschillen die er zijn, ik ben zeer goed op de hoogte ook van de twijfels die er bij de VVD leven over een doelgroepencampagne, er toch een algemene bereidheid is om de schouders eronder te zetten. En die overheerst op onderlinge verschillen die er zijn en ik ben daar de raad zeer dankbaar voor. Dat als eerste. Dan, zoals u ziet heb ik u nog een extra brief toegestuurd waarbij de commissie die gaat over de visuele uitingen in de campagne wordt uitgebreid, onder andere met de Amsterdammer van het jaar en nog een aantal experts. De ombudsman is ook bereid om daar zitting in te nemen. Dus dat is allemaal prima. Alleen geef ik nu wel een beetje een winstwaarschuwing af, want het is wel een topzware commissie aan het worden die over een aantal posters moet oordelen. Dus u moet zich daar ook weer niet te veel bij voorstellen. Dus we mogen wel heel dankbaar zijn dat ze allemaal bereid zijn om daar tijd voor vrij te maken. Dan ga ik naar de inbreng van mevrouw Broersen en wil ik eigenlijk maar meteen naar de moties gaan. Ja, ik was een beetje, laat ik als eerste zeggen, over de mbo's, een beetje verbaasd dat u een motie indiende. We hebben nu in ongeveer drie mbo-scholen bureaus gepland. Dat heb ik ook bekendgemaakt tijdens de commissie AZ.

Wat dat betreft is uw ambitie exact dezelfde als de onze en streven we daar ook naar. Dat betekent ja, hoe uw motie is eigenlijk overbodig, we hebben hem niet nodig want we doen dit. Maar als u hem per se in stemming wil brengen, ik heb er ook geen bezwaar tegen. Dan de kinderraad, ja ik snap best wel wat u bedoelt, u wil, laat ik één opmerking maken, ik weet niet meer wie van de raadsleden het zei, dat de leden van de kinderraad overwegend hoogopgeleide ouders hadden uit meer bevoorrechte milieus. Dat is niet waar. De kinderraad is echt afkomstig uit de hele stad, alle milieus, alle kleuren, alle achtergronden en alle stadsdelen zijn erin vertegenwoordigd. En dat betekent ook dat de kinderen die afvallen waarschijnlijk ook een goede representatie zijn van de kinderen uit de stad. Daar wordt heel veel voor gedaan. Die maken al heel veel mee in de aanloop ernaartoe. Zoals wij heel veel überhaupt voor kinderen doen en dat maakt eigenlijk een apart programma maken voor de afgewezen kinderen uit de kinderraad, vind ik eigenlijk niet echt nodig en ik zou liever willen dat we kijken hoe we in de loop van de tijd alle programma's die we voor kinderen hebben, ook om hen politiek bewust te maken, het belang van participatie en van democratie verder kunnen uitbreiden, maar misschien niet gericht op één groep. Ik heb er ook geen bezwaar tegen.

Dat geldt hetzelfde als voor uw eerdere motie, maar echt nodig is hij ook niet. Dan uw laatste motie, laat ik eerst want ik vind het namelijk ook heel vervelend om tegen u alsmaar te zeggen het is niet nodig, omdat ik namelijk wel degelijk uw enthousiasme en uw hartstocht voor onze democratie waardeer en het ook heel belangrijk vindt dat u zich uitput in goede initiatieven. Dus ik wil daar ook niet alleen maar negatief over zijn, want dat verdient u echt geenszins. Wat betreft de niet-Nederlands stemgerechtigden, bijvoorbeeld voor het Europees parlement, volgend jaar zullen we in de campagne rekening houden, sterker dan we in het verleden hebben gedaan, met niet-Nederlandstalige inwoners door bijvoorbeeld Engelstalige teksten op trotters. Ja, weet u nog wat trotters zijn? Ik weet dat ik het uitgelegd heb. Ja, toen had ik er een uitleg op papier bij, die heb ik niet meer dus ik kan het nu niet uitleggen. Maar ja, het is iets bordachtigs, ja heel belangrijk, en in de flyers die we meesturen met de stempassen en die hen kunnen doorgeleiden naar hun eigen taal waardoor taalbarrières bijvoorbeeld bij de Europese verkiezingen kunnen wegvallen. En net als in 2019 maken we aan het begin van het jaar waarin verkiezingen voor het Europees parlement plaatsvinden een selectie van EU-burgers die in Amsterdam staan

CONCEPT

11

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

ingeschreven. Zij krijgen bericht dat ze via Digit kunnen melden, waarna ze ook actief een stempas krijgen opgestuurd. En dit herhalen we eens in de zoveel tijd tot zes weken voor de verkiezingen. Goed. Wat betreft uw derde motie, laat ik daarover zeggen dat hij de koers ondersteunt en versterkt. (Het lid BROERSEN: Ja, dank. Het is natuurlijk vanuit onze kant allemaal goed uitgezocht, want we dienen niet zomaar, het is ook niet à la Volt om zomaar moties in te dienen met een idee. Dus deze informatie is voor mij nieuw, maar dat is prima. Ik trek de motie van de kinderraad dan in, de motie over de mbo-scholen laat ik staan want ik weet dat er meerdere fracties zijn die in voorgaande jaren deze motie ook hebben ingediend en we zijn nog steeds niet tot de uitkomst die we zouden willen hebben. Dus die wil ik laten staan. Dank u wel.) De motie van de leden Broersen en Garmy inzake kinderen zijn het toekomstig electoraat, nr. 530.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Burgemeester HALSEMA: Natuurlijk het is uw volste recht, maar ik wil toch wel even benadrukken dat we in deze verkiezingen drie grote mbo-scholen als stembureau inrichten. Dus wij doen het. Dus de discussie in de raad die heeft er niet toe geleid dat het college is gaan stilzitten. Dan ga ik even naar mevrouw Martens.

U vroeg met name wanneer er een evaluatie was en ik dank u nogmaals dat u bereid bent om algemene steun uit te brengen aan de opkomstbevordering. De evaluatie vindt plaats na elke verkiezing. En dat doen we eigenlijk standaard, we zullen dat nu ook doen op bijvoorbeeld nieuwe elementen in opkomstbevordering om na te gaan hoe dat werkt dan. De heer Ernsting, in het algemeen is het zo dat wij aandacht besteden aan first voters, mensen die voor het eerst naar het stembureau gaan. Voor nieuwe Nederlanders zou ik het eigenlijk wel een aardig gedachte vinden om bijvoorbeeld dat meer aandacht te geven bij de naturalisatieceremonie. En we zullen kijken of we dat kunnen doen. Want dat is natuurlijk van groot belang. Mevrouw Kabamba, u wees natuurlijk op de heel gesloten gemeenschappen die er ook kunnen zijn binnen de stadsdelen die wij al geselecteerd hebben voor de doelgroepencampagne. Ik zal nog eens doorgeven dat daar ook aandacht voor moet zijn, dat ook binnen de stadsdelen er verschillende groepen potentiële kiezers zijn die verder en dichter bij onze verkiezingen staan. (Het lid ERNSTING: Dank voorzitter. Ik dank de burgemeester voor de toezegging met betrekking tot nieuwe Nederlanders en aandacht voor burgerschap en democratische rechten in het naturalisatieproces.

Ik had ook die vraag nog over statushouders, die natuurlijk ook stemrechten hebben bij lokale verkiezingen wat anders is geregeld dan bij naturalisaties.) Ja, dat is nu even iets verder van ons verwijderd. Althans daar ga ik maar even vanuit. Maar over het algemeen besteden wij bij de gemeentelijke verkiezingen ook altijd aandacht aan migrantenkiesrecht en aan niet-Nederlanders die dan wel mogen stemmen. En vanzelfsprekend horen daar de statushouders bij. De VOORZITTER: Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn op dit onderwerp? Dat is het geval, of wordt het een interruptie? Nee, tweede termijn. De heer Ernsting, gaat uw gang.

CONCEPT

12

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Het lid ERNSTING: Voorzitter, eigenlijk alleen heel kort om alvast iedereen die bezig is nu met de organisatie voor de Tweede Kamerverkiezing die natuurlijk onverwacht kwam, alle ambtenaren, maar ook alle vrijwilligers die straks op stemlokalen zitten alvast te danken voor hun inzet en ze veel succes te wensen. De VOORZITTER: Waarvan akte. Dank u wel. De burgemeester wil graag reageren. Burgemeester HALSEMA: Niet om het over te doen, maar wel om het door te geleiden. Want ik denk, en ik zag het ook bij de instemming bij de raad, dat het zeer wordt geapprecieerd. Er wordt ongelooflijk hard gewerkt, met stoom en kokend water, om alles op orde te krijgen, om te zorgen dat er meer dan genoeg stembureaus zijn, meer dan genoeg vrijwilligers, om te zorgen dat het democratisch proces zo goed mogelijk verloopt. Dank u wel daarvoor. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering en stelt aan de orde: Economische Zaken 29.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief omtrent de inspanningen en de resultaten van de activiteiten van Amsterdam inbusiness in 2022 VN2023-017991 De VOORZITTER: Dan zijn wij aangeland bij agendapunt 29 en ik wil u eigenlijk voorstellen, ik zou daarover meer duidelijkheid geven maar dat als wij nu even doorgaan dan denk ik dat het verstandig is als zich vanaf negen uur gereedhoudt. Dan schorsen wij ook na deze agendapunten. En dan kunt u de lijsten opmaken en even tot uzelf komen. Goed punt dat kan nodig zijn, ik bedoel, ik heb gezien wat er nog op de agenda staat. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid IJmker inzake MKBA voor aantrekken internationale bedrijven, nr. 540.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: binnen de nieuwe werkwijze van Amsterdam inbusiness gebruik te maken van maatschappelijke kosten-baten analyses (MKBA) om daarmee niet alleen de toegevoegde waarde maar ook mogelijke kosten in kaart te brengen van het aantrekken van nieuwe internationale bedrijven in de stad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

CONCEPT

13

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

De VOORZITTER: De volgende leden hebben zich gemeld om het woord te voeren, Broersen, Namane, die niet, maar wel de heer Veldhuyzen? IJmker en Wijnants. Niet? Goed, dan beginnen we met heer Veldhuyzen. Nee, wel de eerste maar niet de enige. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Ja, dank voorzitter. Ik had eigenlijk niet verwacht dat ik nog spreektijd zou hebben, maar er werd zoveel geschrapt dat ik spreektijd had, dus toen dacht ik multinationals naar de stad halen, daar moet ik dan natuurlijk wel wat over zeggen. Natuurlijk is onze fractie positief over de focus op bedrijven die waarde bijdragen aan de noodzakelijke transities op het gebied van bijvoorbeeld voedsel, energie en de circulaire economie. En er is ook zeker heel veel steun voor de motie van lid IJmker vanuit de fractie Lijst Ahmadi-Veldhuyzen. Zit de burgemeester nou een filmpje van haarzelf terug te kijken? Is dit niet interessant genoeg? De VOORZITTER: Een diep, diep, diep moment van schaamte, ik kan niet anders zeggen. U mag mij hier lang mee pesten. Gaat u door. Het lid VELDHUYZEN: Geen probleem.

Nee, toch wil ik hier ook benadrukken dat onze fractie alsnog van mening is dat de middelen die worden besteed aan het aantrekken van buitenlandse bedrijven en natuurlijk in het bijzonder multinationals, dat dat geld gewoon op een veel nuttiger manier kan worden besteed, bijvoorbeeld aan het versterken van de lokale economie omwille van het creëren van die werkgelegenheid, die natuurlijk superbelangrijk is. In 2021 diende ik al een motie in om de 1,5 miljoen euro die vorig jaar werd besteed aan het, noem ik zelf, het lokken van multinationals naar de stad te schrappen en die middelen te investeren in bewonerscollectieven, zoals Verdedig Noord en Nieuw-West in Verzet. Maar voor nu hou ik me nog even gedeisd en ga ik geen moties of iets dergelijks indienen. Maar het college kan zeker verwachten dat onze fractie hierover nog van zich zal laten horen. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de heer Veldhuyzen voor zijn bijdrage, hoop ik ook volgende keer in de commissie. Maar wat voor ons ligt, dat het jaarverslag van Amsterdam inbusiness, het gaat over bedrijven die we inderdaad aantrekken, niet alleen multinationals maar ook bij andere bedrijven, voor bijvoorbeeld meer werkgelegenheid in de stad.

Maar als ik kijk naar onze economie vandaag de dag denken dat we niet echt een tekort hebben aan werkgelegenheid, maar we hebben vooral een tekort aan mensen om de vacatures te vullen. En ook hebben we een tekort aan woonruimte en ook hebben we een tekort aan ruimte voor kantoren bijvoorbeeld. Dus ik denk dat we echt wel wat kritischer mogen zijn in wie en waarom we hier naartoe halen. Ik lees in de brief dat we dat Amsterdam Inbusiness werkt aan de nieuwe werkwijze. Wat die inhoudt, daar hebben we nog niet heel veel van gehoord, dus daar ben ik wel naar benieuwd. Ik lees wel dat selectiviteit daarin het sleutelwoord is, want niet alles past. En met mijn motie probeer ik duidelijk te maken dat we niet alleen moeten kijken naar wat voor waarde voegen bedrijven toe, maar ook wat kost het ons? Want je kan waarden toevoegen, maar je kan ook waarden onttrekken aan de stad. En volgens mij moeten we

CONCEPT

14

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

daar kritisch naar kijken en ik denk dat een MKBA een maatschappelijke kostenbatenanalyse daarvoor een prima instrument kan zijn. (Het lid SCHMIT: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw IJmker pleiten voor een maatschappelijke kostenen batenanalyse. Zo'n maatschappelijke kosten-batenanalyse kost behoorlijk veel capaciteit.) De VOORZITTER: Ik moet even ingrijpen. Hoewel ik denk dat niemand u met elkaar zal verwarren, is het toch jammer voor de spreektijd. (Het lid SCHMIT: Voorzitter, we zijn goede buren. Het lid IJmker pleit voor een maatschappelijke kosten- en batenanalyse. Zo’n maatschappelijk kosten- en batenanalyse kost veel capaciteit en we weten, we hebben al binnen het ambtenarenapparaat een tekort aan capaciteit. Dus ik vraag me even af welke afweging het lid IJmker hier maakt. Kunnen we die ambtenaren capaciteit niet veel beter inzetten in huidige duurzaamheidsprogramma's?) Het lid IJMKER: Waarom ik heb gekozen voor een MKBA is omdat het volgens mij een gebruikelijke term is, ook binnen ambtenarij, dat spreekt waarschijnlijk aan. Dan snappen hopelijk de uitvoerders van de motie waar ik op doel. De heer Schmit kennelijk niet. Maar goed, ik dacht dat het misschien een term die binnen het ambtelijk apparaat goed werkt. En waar mij om gaat, dat we ook die kostenkant bekijken en ik dacht dit is volgens mij een goed middel daarvoor.

Maar als de heer Schmit andere ideeën heeft of andere middelen om dat goed aan het licht te krijgen, dan hoor ik dat natuurlijk graag. (Het lid SCHMIT: Ik hoor dat mevrouw IJmker niet ingaat op het argument dat een maatschappelijke kosten-batenanalyse veel capaciteit van onze ambtenaren gebruikt. Als we dan toch met een kosten-batenanalyse aan de gang gaan, is mijn vraag aan mevrouw IJmker, als een bedrijf uit Drenthe, bijvoorbeeld Catawiki, als die ook naar Amsterdam komt omdat ze hier onze lokale duurzame economie willen versterken, gaat mevrouw IJmker die dan ook meenemen in een kosten-batenanalyse? Of laten we verder gaan, als er een Nederlands bedrijf is, een Amsterdams bedrijf hier die zegt ik zoek een energiespecialist uit Californië, die gaat ons helpen bij de energietransitie. Moeten we die dan ook meenemen in een kostenbatenanalyse?) Ik snap niet helemaal wat de heer Schmit bedoelt. Misschien moeten nog een keer een ander gesprek hebben over wat een MKBA is, maar volgens mij hebben we het hier over de werkwijze van Amsterdam inbusiness en dat gaat over waar wij belastinggeld aan uitgeven om bepaalde bedrijven hierheen te trekken. Als een bedrijf zich hier wil vestigen, kunnen wij toch moeilijk zeggen, de deur is dicht, er staat geen hek om Amsterdam. Maar we kunnen wel keuzes maken over wie we actief willen aantrekken. Daar gaat het me hier om.

(Het lid SCHMIT: Ja, ik hoor mevrouw IJmker nog steeds pleiten voor een maatschappelijke kosten-batenanalyse. Het gaat niet om de definitie, maar het gaat om het inzicht hoe noodzakelijk dat is. Ik zou zeggen, Amsterdam is een open internationale stad met bedrijven die internationale kennis hebben die onze stad komen versterken, zijn wat D66 betreft van harte welkom.) De analyse van GroenLinks is dat we zowel een woontekort als een ruimtetekort hebben, dus dat we kritisch moeten kijken naar wie we aantrekken. MKBA is daar voor mij

CONCEPT

15

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

niet een heilig middel, maar het gaat om het punt dat we ook dat kostenplaatje in kaart brengen. En ik ben benieuwd ook naar de wethouder, hoe hij daarnaar kijkt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: ‘…’ (Geen opname) De VOORZITTER: Dames en heren, we zijn weer in de lucht. En dan geef ik het woord opnieuw aan de heer Wijnants om zijn betoog te vervolgen, zeg ik met nadruk. Het lid WIJNANTS: Voorzitter, ik ga helemaal opnieuw beginnen. Nee hoor, het is al laat, we willen allemaal naar huis. We waren gebleven bij de interruptie van mevrouw IJmker, precies. De VOORZITTER: Dat is snel. Mevrouw IJmker. (Het lid IJMKER: Dank u wel, voorzitter. Ja, volgens mij waren we bij mij gebleven. Ik hoorde de heer Wijnants zeggen dat één baan die een buitenlands bedrijf in Amsterdam toevoegt, ook een baan creëert voor Amsterdam, of zo. En ik vroeg me toch even af of hij ook had geluisterd naar mijn betoog en of het niet met mij eens is dat we niet per se een banentekort hebben maar vooral een mensentekort.) Het lid WIJNANTS: Voorzitter, ik mag toch hopen dat mevrouw IJmker met of zo niet bedoelde dat dat niet in de brief staat, want dat staat echt in de brief. Het is niet iets wat ik verzin, dat is wat uw eigen college zegt, dus daar vaar ik dan toch maar een beetje op.

De VOORZITTER: Mijnheer Wijnants, ik ga u weer onderbreken, is echt heel vervelend, maar ik ontdek dat we geen wethouder hebben. Dat lijkt me wel het minimum. Dus die gaan we nu even ophalen. Goed. Dan kunnen wij eindelijk door. Mevrouw IJmker, u had het, oh nee, het was het antwoord nu van de heer Wijnants. Het lid WIJNANTS: Ja voorzitter, de wethouder die natuurlijk niet hoopt dat zijn afwezigheid geen teken is voor de afnemende belangstelling van het college voor het aantrekken van internationale bedrijven. Ja, iemand moest u even streng toespreken, dus die eer valt mij dan even de beurt, heb ik vroeger ook vaak genoeg gedaan. Waar hadden we het over? Oh ja, de banen die, wat was ook al weer de vraag? (Het lid IJMKER: Ja, ik zei dat ik de heer Wijnants had horen zeggen dat een baan wat uit het buitenland hier wordt gecreëerd, ook een baan voor Amsterdam creëert. Dat klopt inderdaad, staat in de brief. En of de heer Wijnants ook mijn betoog had gehoord waarin ik zei, volgens mij hebben we geen banentekort, maar een personeelstekort.) Voorzitter, zeker maar ik ken toch mevrouw IJmker als lid van een zogenaamde progressieve partij die kijkt naar de toekomst.

En deze opmerking van mevrouw IJmker verraadt een buitengewoon conservatieve inborst die alleen kijkt naar de wereld zoals die op dit moment is en terwijl ik toch ook als liberaal wil kijken naar hoe de wereld er ooit uit zal zien. Over tien jaar, wellicht gaat het nu goed met Amsterdam maar we hebben geen enkele zekerheid dat over tien jaar het geval zal zijn, of vijftien of twintig jaar. Dus laten we in hemelsnaam doorgaan met een aantrekken van, niet alleen Internationale bedrijven,

CONCEPT

16

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

maar ook andere bedrijven, start ups in allerlei verschillende sectoren zodat Amsterdam hopelijk over tien jaar nog die welvarende stad kan zijn die het op dit moment is. (Het lid IJMKER: Volgens mij, als ik nadenk over Amsterdam over tien jaar zie ik vooral dat we door het huidige personeelstekorten wel echt hele groot problemen gaan krijgen in bijvoorbeeld de bouw, in de zorg, in de technische sector, in het onderwijs. En volgens mij moeten we vooral zorgen dat buitenlandse bedrijven die hierheen komen niet gaan concurreren voor ons lokale Amsterdammers die misschien beter in andere sectoren, tekortsectoren aan de slag kunnen.) Voorzitter, deze buitengewoon pessimistische opmerking van mevrouw IJmker stelt mij zeer teleur voor het lid van een partij die toch met Obama- hoopachtige posters naar de wereld durft te kijken. Het doet mij deugd dat ik als liberaal, maar toch de optimist hier in het gezelschap toch maar weer ben. Ik vervolg mijn betoog. Nog een derde interruptie. (Het lid IJMKER: Ik ben het ook een beetje kwijt door alle schorsingen. Ik denk dat ik juist mis bij de VVD dat er echt wel urgentie is en hoe de arbeidsmarkt er vandaag de dag eruitziet en dat wij als wij meer buitenlandse bedrijven gaan aantrekken, we echt een probleem krijgen omdat we dan de huidige personeelstekorten niet gaan oplossen.

Maar ik zie ernaar uit om deze discussie ook verder te voeren in de commissie.) Nou voorzitter, het is juist het bedrijfsleven dat een ongelooflijke innovatie en veerkracht laat zien. En ik herhaal toch maar eventjes wat ik net heb gezegd, laten we nou niet gaan doemdenken. En laten we ook het bedrijfsleven als partner, eigenlijk precies ook wat de wethouder denk ik heel terecht in de brief ook aangeeft, als partner blijven zien voor de groei van de stad. Ook de burgemeester heeft daar onlangs in een speech nog een heel goed verhaal over gehouden, dat we het bedrijfsleven ook nodig hebben voor de groei van de stad en ook een expliciete oproep gedaan aan het bedrijfsleven om deel te nemen aan de ontwikkeling van de samenleving. En ik vind het toch echt jammer dat mevrouw IJmker daar elke keer zo negatief over is. Dat hoeft ze helemaal niet te zijn. Zo ken ik haar ook helemaal niet. Voorzitter, ik ga even in op de brief. Er worden eigenlijk drie punten genoemd waarom de buitenlandse investeringen dan toch wat dalen, de veiligheidssituatie, de inflatie en de hoge rente. Dat zijn allemaal denk ik hele terechte punten. Alleen er wordt niks gezegd over wat Amsterdam nou specifiek zou kunnen doen waardoor die bedrijfsinvesteringen dalen. En die zijn er denk ik wel.

Denk een hoge gemeentelijke lasten maar ook een bedrijf dat hier zich hoeft te vestigen, hoeft maar naar het gemiddelde raadsdebat terug te kijken over internationale bedrijven en mijn bijdrage zien als de machine weer uitvalt even missen en te denken dat de hele gemeenteraad tegen de komt internationale bedrijven is. Dus ook het klimaat wat we hier als raad over bedrijven, de economie en werkgelegenheid soms te berde brengen, kan ook best wel wat positiever. Dan toch nog eventjes, mevrouw IJmker we gaan wel heel veel op uw punten in, dus dat is een compliment wat ik maak, want ik was toch wel enigszins geïntrigeerd door de motie die wordt ingediend en de heer Schmit heeft er denk ik ook net een paar goede observaties over gemaakt. Maar een MKBA, dat doe je toch echt meer over een weg en toch echt niet over de komst van internationale bedrijven hier naar Amsterdam. En bovendien, ik zou eigenlijk mevrouw IJmker ook weleens zeggen, pas op wat u vraagt want de kans is vrij reëel dat met de punten die ik net zei en ook wat de wethouder in de brief heeft geschreven, dat die MKBA’s stuk voor stuk buitengewoon positief gaan uitvallen. En de hele kern onder het betoog van mevrouw IJmker verdwijnt dan. Dat zou ik haar toch niet willen aandoen.

CONCEPT

17

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 sept. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

(Het lid IJMKER: Ik ga die uitdaging graag aan. Ik ben heel benieuwd wat eruit zou komen. Ik zei al net in een debatje met de heer Schmit dat MKBA voor mij niet het heilige middel is. Ik sta ook zeker open voor andere suggesties. Ik zie ook uit naar de reactie van de wethouder daarop, maar het is niet waar dat de MKBA alleen maar voor een weg wordt gedaan. Het wordt ook zeker in het sociaal domein gebruikt of andere onderwerpen.) Waarvan akte. Volgens mij is het helemaal niet nodig om daarmee aan de slag te gaan. Bedrijven doen zelf ook immers een uitgebreide kosten-batenanalyse voordat ze naar Amsterdam willen gaan, dus ze doen het zelf eigenlijk ook al voor een heel groot deel. En bovendien bedrijven leveren gewoon heel veel positieve zaken op voor Amsterdam. Dat blijkt keer op keer uit alle analyses van allerlei bureaus. Dus laten we daar ook niet te pessimistisch over zijn. En ik ondersteun de goede inspanning van de wethouder maar ik ben wel benieuwd naar zijn weerspiegelingen, dan kan ik hem toch afronden, of er bepaalde zaken in Amsterdam zijn die we beter kunnen doen, naast die drie externe factoren die dan hebben geleid tot die daling van die buitenlandse investeringen. (Het lid IJMKER: Ja voorzitter. Maar als, ik hoor de VVD, hoor de bedrijven doen zelf ook een analyse of ze ergens komen. Ja uiteraard, maar ik neem aan vanuit hun eigen belang.

En waar wij hier voor zijn in Amsterdam is toch echt al voor het Amsterdams belang en dat is volgens mij wat ik met deze motie doe.) Voorzitter, dan hebben we het weer prachtig rondgemaakt, want waar mevrouw IJmker het bedrijfsleven alleen maar positioneert als eigenbelang, denken aan zichzelf, dan kan ik haar mededelen dat ook het bedrijfsleven en ook de economie wel degelijk een bijdrage levert aan het algemeen belang zoals zij dat zegt, dat er heel veel bedrijven zijn die zich keihard inzetten voor de groei van de stad, dat het door een heel groot deel van de gemeente hier wordt gezien, gelukkig maar, dat ook de burgemeester en de wethouders zich daar heel goed voor inzetten en ik zou hun ook van harte willen toejuichen, ga daarmee door, want we hebben het bedrijfsleven de komende jaren echt keihard nodig om de groei van deze stad te kunnen blijven realiseren. (Het lid IJMKER: Tot slot dan, voorzitter. Ik denk toch dat de heer Wijnants mij verkeerd heeft begrepen. Ik zeg niet, geen bedrijven aantrekken, ik zeg selectiviteit. We moeten goed kijken naar welke waarde ze toevoegen, hoe draagt het bij aan de uitdagingen van de stad? En ik noem maar een voorbeeld, een Uber-hoofdkantoor in Amsterdam is voor mij geen toegevoegde waarde in de stad.) Nee, dat kan zo zijn. Maar er zijn heel veel andere factoren die denk ik, of sectoren, die een enorme positieve bijdrage leveren.

Fintech maar social, health-ontwikkeling, dat zijn bedrijven en sectoren waar we als Amsterdam ongelooflijk veel baat bij hebben. Dus laten we daar vooral mee doorgaan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki. Wethouder MBARKI: Ja dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de raad voor dit interessant debat dat we eigenlijk ook al eerder voor een deel hebben gevoerd in de commissie. Voordat ik inga op een aantal van de vragen en ook de preadvisering van de motie, voorzitter, zou ik toch nog kort een stil willen staan bij wat we nou aan het doen zijn als het gaat om in ieder geval internationale bedrijven actief naar de stad halen, dan wel weren. Wij hebben als stad absoluut niet de intentie om een hek om deze stad te gaan bouwen. Sterker nog, een groot deel van de bedrijven dat in Amsterdam landt, dat landt hier eigenlijk gewoon op eigen houtje. Waar het om gaat vanuit onze eigen inzet is, welke