20230607 verslag Gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 7 juni 2023 14 juli 2023 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 7 juni 2023 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bloemberg-Issa (Partij voor de Dieren), Bobeldijk (SP), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Hoogtanders (VVD), IJmker(GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Martens (VVD), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Nanninga (JA21), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Van Renssen (GroenLinks), Rooderkerk (D66), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks), Wehkamp (D66) en Wijnants (VVD) Afwezig: Ahmadi (BIJ1), Yemane (GroenLinks).

Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Bestuursdienst) en de wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven) Van Dantzig (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening, Monumenten en Erfgoed), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening, Masterplan Zuidoost), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Afval en Reiniging, Voedsel), Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en Digitale Stad, Lokale media inclusief buurtmedia, Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol), Monumenten en Erfgoed, Varen) Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid)

Avondzitting op woensdag 7 juni 2023 Voorzitter: het lid Burgers Raadsgriffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: het lid Burgers

1

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER heropent de vergadering om 19:30u 3. Algemene beschouwingen over de Voorjaarsnota 2023 VN2023-013874 De VOORZITTER: Beste mensen, ik heropen de vergadering. Als iedereen weer op zijn plek gaat zitten en zijn snaveltje houdt, dan gaan we verder met het agendapunt 3, algemene beschouwingen over de Voorjaarsnota. En we zijn aanbeland bij de heer Boomsma en ik zou de heer Boomsma willen verzoeken om naar de microfoon te lopen en het woord te nemen. De heer Boomsma, u heeft het woord. Het lid BOOMSMA: Dank u wel, voorzitter, dank. Het is eigenlijk een heel vreemd moment voor algemene beschouwingen, want dat hoort natuurlijk eigenlijk als je als raad belangrijke financiële besluiten gaat nemen, dan moet je daar ook over beschouwen. Maar op dit moment gaan we eigenlijk feitelijk alleen de wijzigingen van het lopende begrotingsjaar vaststellen. En daarnaast een aantal collegevoornemens waar wij dan kennis van gaan nemen. En dat maakt het allemaal heel ondoorzichtig. En ik vind ook dat we die aangekondigde keuzes van het college op deze manier niet goed kunnen afwegen, want er is geen meerjarenbegroting, we hebben hoge bedragen voor bepaalde keuzes. Er moet 100 miljoen, weet ik, het voor een sporthal in Zuid. Maar hoe moet ik nou wegen of dat nu verstandig is? Hoe ik dat kan vergelijken met allerlei andere opties.

Ik heb daar op dit moment nog niet veel informatie over, dus ik vind dat dat volgend jaar ook echt anders moet. Bovendien hadden we de algemene beschouwingen natuurlijk net nog in oktober en toen citeerde ik de schitterende toespraak van Caspar van Baerle uit 1632, de Mercator Sapiens, de wijze koopman. En ik riep het college op om de lessen daarvan te omarmen en het beleid te toetsen aan die uitgangspunten. Dus vraag één, heeft de wethouder eigenlijk inmiddels die toespraak gelezen? En zo niet verzoek ik haar medewerker om die onmiddellijk in haar leesmap te doen. Want ik denk dat wethouders leesmappen hebben. Want wat voor een wijze koopman geldt, geldt ook voor de wijze wethouder, namelijk dat je zorgvuldig met geld omgaat, hoge schulden vermijdt en geen geld verdient met eerloze zaken. En in ieder geval vind ik dat de gemeente Amsterdam in deze nog ernstig tekortschiet in het naleven van die principes. Want in Amsterdam wordt extreem veel geld verdiend met eerloze zaken en het aanpakken daarvan is ook meteen iets waarvan ik vind dat het in deze begroting nog schort. Want in deze bestuursperiode moet het volgens mij echt wel gebeuren, serieus terugdringen van die ondermijning, de moorden, de explosies, het intimideren van bewoners die hun huis niet meer uit durven.

Het verleiden van jongeren naar de drugscriminaliteit, het messengeweld, het bevrijden van onze stad uit de klauwen van die drugsmaffia's. Ik lees hier wel veel over extra geld voor GVB, meer geld voor de opvang van asielzoekers, meer geld voor cultuurtempels. Allemaal op zich allemaal lovenswaardige dingen, maar ik lees niet over meer geld voor die hele belangrijke opdracht om de stad echt veiliger te maken. En ik vind, of het CDA vindt dat dat veel meer prioriteit moet krijgen of in ieder geval dat die prioriteit, want ik weet dat dat een prioriteit is van velen, maar dat die ook veel meer financiële vertaling verdient. Dus kunnen we nou eropaan dat we de komende jaren echt significante stappen gaan zetten om die stad veiliger te maken. Ik denk misschien moeten we wel 100 miljoen investeren in het veiliger maken van de stad. (Het lid ROODERKERK: Dank, voorzitter. Ja, want er was natuurlijk net een factcheck gedaan door de heer Boomsma, dus ik dacht ik doe even een factcheck terug. Ik hoor hier zeggen dat er niet wordt geïnvesteerd in meer veiligheid van de stad, tegen te

2

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gaan van criminele activiteit. Maar in de Voorjaarsnota staat dat we 11 miljoen van het rijk hebben gekregen en dat we dat inzetten om ondermijning tegen te gaan en criminele activiteit. Dus wellicht heeft u dat dan over het hoofd gezien.) Nee voorzitter dat heb ik gelezen en daar was ik inderdaad blij mee. Dat geldt volgens mij voor 2023, is er extra geld vanuit het rijk en dat is heel goed. Maar ik heb op dit moment de vraag of wat wij nu doen en gaan plannen voor volgend jaar, of dat nou voldoende is om die enorme opgave om die stad veiliger te maken, om daar ook daadwerkelijk meters te maken. Om daar echt werk van te maken. Ik lees er niks over terug voor volgend jaar en ik vind dat dat meer prioriteit verdient. (Het lid ROODERKERK: Dat staat er dus wel in. Ik ben blij dat u dat nu wel erkent, dat het inderdaad in die Voorjaarsnota staat en dus dat we hierin gaan investeren. En dan een tegenvraag, wat voor plan heeft u daar dan zelf bij?) Ik denk dat we daar meer geld voor moeten gaan reserveren. Ik wil gewoon, en dat is jammer dat de burgemeester niet is, maar ik vind dat, ik wil gewoon dat iedereen dat als prioriteit omarmt, de komende jaren gaan we die stad echt, echt significant veiliger maken en al die problemen aanpakken.

Dat messengeweld, die ondermijning, daar moeten we nu werk van maken en ik vind het gewoon jammer dat ik er niets over teruglees, behalve dat er inderdaad extra rijksgeld is gekomen voor dit jaar. En ik hoop dat we dan samen kunnen optrekken om daar meer geld voor te reserveren bij de begroting en dat is het pleidooi dat ik hier doe. (Het lid ROODERKERK: Dus het pleidooi is meer geld. Er is dus meer geld dus volgens mij is dan de vraag opgelost. Laten we dan samen kijken hoe het wordt uitgegeven. Lijkt me dan beter.) Voorzitter, ik bewonder het optimisme van mevrouw Rooderkerk dat dat hiermee dan zal worden opgelost. Maar ik ben er gewoon niet gerust op. Ik denk dat we hier echt meer moeten doen. (Het lid HEINHUIS: Ja voorzitter, ik ben ook wel benieuwd. Want het klinkt vooral alsof de heer Boomsma voorstellen doet dat we een veiligere stad krijgen door meer repressie. Of begrijp ik hem dan verkeerd? Want volgens mij zet dit college en zetten we ook met deze Voorjaarsnota heel erg ook in op preventieve. Veiligheid ontstaat niet alleen door meer mensen op straat, ook. Maar we moeten ook zeer sterk inzetten op preventie en dat is ook een belangrijk onderdeel van wat we hier doen. En natuurlijk waren we al breed sowieso in investeren in deze stad.

Dus hoe ziet de heer Boomsma dat dan?) Ik denk dat repressie een onmisbaar onderdeel is van preventie, want het moet heel duidelijk zijn voor mensen, het moet duidelijk zijn wat de consequenties worden als jij de wet gaat overtreden, als jij je gaat misdragen, als jij misdaden pleegt, dan volgen er consequenties op. Ja dat kun je repressie noemen, maar dat is cruciaal om die veiligheid te verbeteren. (Het lid HEINHUIS: Maar de heer Boomsma weet ook dat de meeste jongeren die in criminaliteit belanden, daar niet belanden omdat ze daar zin in hadden, maar omdat ze geen andere kansen hadden, omdat ze geen ander uitzicht hadden, omdat ze geen andere opties hadden. En ik denk dus dat het heel belangrijk is dat we daar ook bij stilstaan. En dat is precies de prioriteit ook van dit college en van deze coalitie om daarin te investeren, om te investeren in goed onderwijs. Juist omdat dat ervoor kan zorgen dat kinderen betere kansen krijgen en dan ook niet hoeven belanden in de criminaliteit. Een ja repressie is ook nodig, maar het is absoluut niet het enige dat nodig is. En ik vind het wel jammer dat de heer Boomsma ontkent, of in ieder geval niet voldoende erkenning geeft, voor alles wat wij doen juist om jongeren in deze stad echte kansen te bieden zodat zij die criminaliteit niet in hoeven.)

3

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Nee, ik denk dat je zeker dat ook moet doen. Natuurlijk moet je ook proberen kansen te bieden en ik lees ook heel veel hele goeie plannen daarover in al het beleid dat de afgelopen jaren gemaakt is. Maar waar ik naar op zoek ben, ik wil graag ik, dit is zo'n gigantische uitdaging. Die drugsmaffia dreigen gewoon hier de boel over te nemen en ik wil graag dat we over drie jaar kunnen terugkijken naar deze bestuursperiode en zeggen, ja we hebben toen echt besluiten genomen, we hebben toen echt stappen gezet. En ik weet ook niet precies wat dat is, maar ik denk dat er meer geld voor nodig is. Dat we hebben daar echt werk van hebben gemaakt. We hebben dat echt significant verbeterd, we hebben die stad echt veiliger gemaakt. En ik zoek graag verder naar mogelijkheden om dat te doen. En overigens volgens mij is daar ook dus onderdeel van dat je stappen zet om die normalisering van het drugsgebruik, om dat een halt toe te roepen en dat terug te dringen. Je moet ook kijken wat mij betreft naar die gebruikers van de drugs. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dat vind ik dan toch fijn. Want ik hoor het CDA hier dan toch in de derde reactie, of de tweede reactie, toch een stuk genuanceerder. Eigenlijk doen we best veel als stad. Eigenlijk hebben we het gezamenlijk als prioriteit om deze stad veilig te houden, hoor ik de heer Boomsma eigenlijk zeggen. En ik ben er blij mee.

Ik ben blij ook dat hij dat ook erkent. En ik denk ook dat het belangrijk is om te benadrukken dat alleen geld niet de oplossing is. En ik hoor de heer Boomsma ook zeggen dat hij verder nog niet heel veel heeft nagedacht over wat dan wel. Ik hoop dat we dat de komende tijd misschien gezamenlijk ook kunnen doen. Ik denk dat dat belangrijk is. Voor ons staat in ieder geval boven tafel dat wij vooral ook willen investeren in gelijke kansen, omdat dat echt kan zorgen dat jongeren niet in die situatie belanden. Dat is belangrijk. En het punt over drugsgebruik en de normalisering daarvan, ook dat vinden we bij de Partij van de Arbeid een belangrijk punt. En ook daar denken we graag verder over mee.) Nou dat is mooi. Ik denk eigen verantwoordelijkheid is ook belangrijk. Het is ook heel belangrijk dat jongeren weten dat als ik nu een misdrijf gaat plegen, ja dan is de kans groot dat daar consequenties op volgen. Dat is gewoon heel belangrijk dat dat in het hoofd zit en dat dat ook duidelijk is. En die eigen verantwoordelijkheid geldt ook inderdaad voor de gebruikers van drugs. Want je moet gewoon weten, als jij drugs gebruikt, illegale drugs, dan ben je de kas van die maffia's aan spekken. En overigens hier geldt ook de Engelse National Crime Agency heeft berekend dat elke kilo cocaïne, voor het gebruikt daarvan, wordt 4.000 vierkante meter regenwoud vernietigd.

Dus ik wil ook het college vragen, hoeveel regenwoud wordt er nou jaarlijks vernietigd als gevolg van cocaïnegebruik in Amsterdam? En bij de begroting zei het college nog, we moeten mensen bewust maken van de verwoestende effecten van drugsgebruik en daartoe zou worden gewerkt aan een dialoog, een bewustwordingscampagne. Waar blijft die? Er zijn in deze stad nog allerlei andere eerloze zaken waar veel geld aan wordt verdiend. En wat mij betreft moeten we ook, wat betreft het terugdringen van de blow- en broodtoeristen stappen zetten, de gruwelijke misstanden en mensenhandel in de prostitutiesector aanpakken en stoppen met prostitutie als toeristische attractie. En dat moet echt de komende jaren nu gaan gebeuren. En overigens beschouwt het CDA de manier waarop de gemeente Amsterdam geld binnen harkt met ondoorgrondelijke machinaties om de winst op te drijven op erfpacht ook als tamelijk eerloos. Dan voorzitter, de andere les van de wijze koopman, vermijdt hoge schulden. Ik vind het op zich prijzenswaardig dat de wethouder een aantal stappen heeft gezet om beter inzicht te krijgen in de verschillende soorten schuld en investeringen. Investeringen die direct geld besparen, die hebben andere effecten dan als dat niet het geval is. Ook de erfpacht, ja dat is inderdaad net anders, daar staan hoge canoninkomsten tegenover, maar het blijft natuurlijk wel schuld.

En je kunt niet eindeloos die schuld laten oplopen. Ja, de wethouder wil die erfpachtschuld dan gaan beheersen door toekomstige meeropbrengsten

4

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

van de canon te gaan sparen. Welke meeropbrengsten gaat het dan om? Het is uiteraard nog veel beter om schulden ook te blijven aflossen en hierover is mij nog heel veel niet duidelijk wat nou precies die inzet is. Dan gaan we dan de komende weken op door. Maar je kunt volgens mij in ieder geval niet en de schuld steeds verder laten oplopen en geen geld reserveren om je structurele uitgaven te dekken en zien dat de rente blijft stijgen, ik geloof dat 1 procent rente dat kost dan weer 50 miljoen, en ondertussen geen solide plan maken om ook te bezuinigen op een van de grootste en belangrijkste kostenposten, namelijk je eigen organisatie. En hier hebben we bij de begroting ook nog op gehamerd, het CDA vindt dat er bij de begroting een serieus plan moet liggen voor een serieuze taakstelling. En daarnaast, we hebben het er net al even over gehad, roep ik ook op om af te zien van dat, in mijn ogen toch vrij absurde plan om alle ambtenaren de kans te geven om 10 procent van hun tijd aan klimaat te kunnen besteden. En dat was wel degelijk in het kader van activisme, een beleidskader handreiking activisme.

Hoe verzin je dat nou, een algemene generieke regel van 10 procent? Hoe werkt dat bijvoorbeeld als jij bijvoorbeeld een ambtenaar bent die werkt in de bestrijding van mensenhandel of die zorgt voor veiligheidsbeleid? Moet je dan 10 procent, wat ga je dan doen? Of bij het callcenter, de ene ambtenaar kan er misschien 30 procent aan zitten. Als een ambtenaar een goed idee heeft, dan kan hij daarover in gesprek gaan, maar een generieke maatregel is toch volkomen flauwekul? En activisme, dat doe je volgens mij ook maar gewoon in je eigen tijd, voorzitter. En u zult begrijpen dat het feit dat dit überhaupt wordt voorgesteld ons ook bevestigd in het idee dat een taakstelling hier zinnig is. Wat gaat er gebeuren met de algemene reserve, is ook een vraag die we hebben. Die wordt nu met 122 miljoen aangevuld maar er staat meteen bij dat is om negatieve incidentele effecten van de komende jaren weer te dragen, dus dat wordt meteen weer leeggehaald de komende jaren, terwijl er nu geen corona of andere crisis is. Dus wat is nu de inzet van het college voor de minimale stand van de algemene reserve? Het risico van die hele aanpak zie ik nu is dat je een bedrag vaststelt dat geïnvesteerd kan worden, maar dan bij investeringen moet sprake zijn van, een belangrijke investering heeft geld nodig en niet met geld zoekt investering.

Want als we zo boekhouden, dan kunnen we lekker weer meer gaan uitgeven. Je moet dat niet omdraaien. Voorzitter, in haar recente toespraak over de Staat van de Stad verwees burgemeester ook naar een recente Amsterdamse Mercator Sapiens, namelijk Piet van Eeghen. En dat is terecht want deze man heeft voor de stad, wat deze man voor de stad heeft betekent is werkelijk ongeëvenaard. Hij bouwde woningen, arbeiderspaleizen, ziekenhuizen, de eerste opleiding voor verpleegkundigen. Hij stond aan de basis van zowel het Rijksmuseum als het Stedelijk Museum en het Vondelpark en hij nam nog het initiatief om vrouwen uit de prostitutie te helpen door ze een goede opleiding en een baan te bieden. En dat is allemaal particulier initiatief. (Het lid HEINHUIS: Mooi, dank u wel voorzitter. En mooi dat de heer Boomsma dit noemt en ik heb ook onlangs de biografie over de heer Van Eeghen gelezen, prachtig verhaal. Prachtig voorbeeld van een Amsterdammer die ook echt iets terugdeed voor de stad, die die ziel van de stad erkende en ook zijn verantwoordelijkheid daarvoor nam. Wat mij betreft is dat eigenlijk een voorloper van wat ik vandaag het sociaal vastgoed heb genoemd. Iemand die echt niet alleen in de stad is om eraan te verdienen, maar ook er is om iets terug te doen voor andere Amsterdammers die dat nodig hebben.

En ik hoor dus eigenlijk in betoog van de heer Boomsma dat hij dat concept van sociaal vastgoed volledig omarmt, dus dat we af moeten van het idee dat er ook commercieel vastgoed bestaat waar alleen de bezitter aan verdient, maar dat eigenlijk al het vastgoed in de stad ook een sociaal doel moet dienen.)

5

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, ik vind dat iedereen in zijn leven, in zijn werk, zich in principe ook moet richten op het algemeen belang en niet alleen op het eigen belang. Ik vind wel dat we, als christendemocraat, ik denk dat de beste manier om de uitwassen van het kapitalisme en het marktwezen te beteugelen, dat zijn de morele en culturele voorwaarden en dat is niet zozeer de staat. Betekent niet dat een moreel appel als deze, dat wij dat zeker steunen en ook graag meedenken over hoe we dat meer gestalte kunnen geven. Ik vond het ook interessant wat de burgemeester zei, die deed ook dat moreel appel richting het bedrijfsleven en ook een oproep voor wat zij noemde een nieuw Amsterdams verbond. En dat sluit ook heel goed aan bij wat het CDA de vroege periode, de verkiezingen ook als slogan had, namelijk een nieuw sociaal contract, ook naar Pieter Omtzigt. Ik geef meteen toe, verbond vind ik een beter woord dan contract en Amsterdams een beter woord dan sociaal. En in haar speech was, dus ik vind dat een goeie term, in de speech van de burgemeester ging het, was vooral ook een oproep richting het bedrijfsleven. Dat morele appel zeg ik nou, dat steunen wij. Ik vind overigens, je moet wel constateren dat heel veel bedrijven doen dat natuurlijk ook al, dus laten we nu niet doen alsof dat nu helemaal niet gebeurt.

Ik vind ook dat er dan wel wat moet veranderen over de verhouding vanuit het stadsbestuur, vanuit de Stopera richting het bedrijfsleven, want heel vaak worden bedrijven hier weggezet als inhalige sprinkhanen, met wantrouwen bejegend, er wordt beleid over ze uitgestort in plaats van met ze te communiceren en goede afspraken te maken. Daar heeft de Stopera dan ook de taak om naar zichzelf te kijken en daar is ook een wereld te winnen. Voorzitter, ik zou zeggen kom dan ook zelf inderdaad als stadsbestuur met een charmeoffensief richting dat bedrijfsleven. Maar nieuw Amsterdams verbond is meer dan alleen een verbond met het bedrijfsleven. Het gaat ook niet alleen naar al die miljonairs waar de burgemeester in haar speech naar verwees, het gaat ook om de verhouding tussen bestuur en bewoner, tussen Stopera en de stad. Het gaat om de gewone bedrijven, het mkb, de winkeliers, de mensen die misschien geen miljoenen kunnen geven aan nieuwe musea, maar wel uren in de week als vrijwilliger ergens staan. Dat is de ruggengraat van de stad. Ik hoor ook graag wanneer we die Mini-atlas van afgehaakt Amsterdam waarnaar is verwezen, wanneer we die kunnen bespreken. En ik hoor ook graag hoe het college ook denkt, en de collega's, dat nieuw Amsterdams verbond meer handen en voeten te geven.

Hoe geef je dat nou gestalte? En wat zijn nou de politieke institutionele, morele, de culturele voorwaarden voor dat nieuwe verbond. Voorzitter, dan zal ik ook afsluiten met Piet van Eeghen. Ik raad iedereen inderdaad af om die nieuwe biografie te lezen om die geest … Oh excuus, ik raad iedereen van harte aan om deze biografie te lezen om die geest van deze Amsterdammer opnieuw door de stad te laten waaien. En Piet van Eeghen schreef zelf al als negentienjarige, wij dienen alleen door de liefde en dat niet alleen in woorden, maar ook in daad en waarheid. En overigens ben ik van mening dat het Paleis voor Volksvlijt weer moet worden opgebouwd. (Het lid BONS: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wilde nog heel even terug, voorzitter, naar het punt waar het CDA vertelde over wie de drugs gebruiken en wie daaraan leveren. Ik vind het heel, ja dank dat het CDA daarin een standpunt neemt. Want het is denk ik vooral juist bij de Zuidas en in Zuid en overal waar vooral veel drugskoeriers komen. Maar wat voor plan heeft het CDA daarover om deze mensen, die doelgroep, echt duidelijk te maken dat zij de hang up zijn voor de criminaliteit in de stad?) Ja, dat gebeurt ook op de Zuidas. Die wordt ook wel de snuifas genoemd en dat vind ik ook schandalig.

Ik vind het schandalig dat jij daar een beetje cocaïne zit te gebruiken terwijl je weet wat de verwoestende effecten zijn, dat onze Amsterdamse jongeren eraan kapotgaan. En daarnaast nog die regenwouden in Latijns-Amerika en alle andere ellende. Dus waar het mee begint is dat onder ogen te komen en ook dat morele uitgangspunt weer

6

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gewoon helder te communiceren. Daarom zeg ik, kom met een bewustzijnscampagne, maak het duidelijk, dat iedereen weet, waar ben je nou mee bezig? En ook als jij vindt, eigenlijk vind ik dat het legaal moet worden, op dit moment is het het niet en ben je dus de kas van de maffia aan het spekken. Dus doe het nu maar even niet. (Het lid ROODERKERK: Ja ik wacht eigenlijk nog een beetje op een concreet plan voor het klimaat. Maar ik begrijp nu dat het CDA wil het klimaat, namelijk ontbossing tegengaan door het drugsgebruik te verminderen. Is dat het concrete plan waar u nu mee komt?) Voorzitter, gezien het feit dat er daadwerkelijk enorm veel regenwoud wordt omgehakt om die cocaïne hier naartoe te halen, lijkt het me een heel goed begin. En dan sla je toch echt twee vliegen in één klap. (Het lid ROODERKERK: Dat is wellicht waar, maar dan ben ik toch wel benieuwd wat voor concreet voorstel wil het CDA dan verder doen. Want ik hoor u telkens zeggen, hier moet meer geld voor, daar moet meer geld voor.

Maar wat is nou het concrete voorstel wat het CDA dan wil doen? Bijvoorbeeld als het gaat over de ondermijning, bijvoorbeeld als het gaat over het klimaat, wat is dan een concreet plan van het CDA?) Ja voorzitter, we hebben het nu over de Voorjaarsnota, we hebben allerlei plannen en zo meteen in de rest van de vergadering komen we ook nog weer deze punten voor een deel aan de orde en dan gaan we ook weer voorstellen doen. Dus dat zal mevrouw Rooderkerk moeten afwachten. Waar het in ieder geval ook om gaat is geld, (Het lid ROODERKERK: Dan wacht ik de concrete plannen af.) (Het lid ERNSTING: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde nog even inhaken op die Miniatlas van afgehaakt Amsterdam, want de burgemeester zei over die Atlas van afgehaakt Nederland, dat zij beschrijven die schrijvers, René Cuperus en Josse de Voogd, hoe in een van de meest egalitaire verzorgingsstaten van de wereld nieuwe breuklijnen zijn ontstaan, nieuwe kansenongelijkheden, nieuwe verschillen in sociaal en uiteindelijk democratisch kapitaal. En de burgemeester concludeert dat ook in Amsterdam die breuklijnen er zijn. En ik vroeg mij af of de heer Boomsma even kan reflecteren op de rol van het CDA daarin.

Want in de afgelopen kabinetten Balkenende en Rutte heeft het CDA altijd een prominente rol gespeeld en meegeholpen aan de afbraak van de verzorgingsstaat, aan de afschaling van het openbaar vervoer in dorpen en wijken. En hoe kijkt de heer Boomsma daarnaar? Naar die breuklijnen die ook in Amsterdam daardoor zijn ontstaan?) Dat is nogal een vraag, reflecteren op de rol van de hele CDA in de afgelopen decennia. Ik ga dat nu niet doen, maar ik zou zeggen laten we in ieder geval die Atlas van afgehaakt Nederland, dat is een heel serieus signaal. En volgens mij zijn we het er allemaal over eens dat we die breuklijnen, dat we daar aan de bak moeten om te voorkomen dat die samenleving uit elkaar valt. En ik denk, daarom steun ik dat nieuw Amsterdams verbond en dat dat gaat over heel veel zaken. Dat gaat niet alleen, dat is niet alleen te relateren aan één besluit van misschien een CDA-minister toen of dat. Laten we er met zijn allen aan werken om dat te voorkomen. De VOORZITTER: Dank u wel. Volgens mij was u gekomen aan het einde van uw bijdrage, dank u wel. Inderdaad, dat is het geval. En dan gaan we nu naar de heer Van Schijndel voor zijn bijdrage. Gaat uw gang. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter.

Na deze tour de horizon van de heer Boomsma ga ik eigenlijk in drie luiken wat vertellen, een over de democratische instituties in verval, twee, concrete punten als erfpacht, GVB en Meervaart en ik sluit af met een luik over de toeristenbelasting, de juridische expertise die we hebben ingewonnen naar aanleiding van het uitermate belangwekkende rapport van Significant. De Voorjaarsnota is

7

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

een goed moment de zaak in een breder context te plaatsen. Ik heb het dan over disfunctioneren op tal van terreinen van de rijksoverheid. De stad Amsterdam heeft daar enorm veel last van. Het lid Ernsting heeft daar al vaker op gewezen. We leven in een tijd van elkaar steeds sneller opvolgende crises, de woningbouw stokt, asielinstroom gaat maar door, Oekraïne, enorm gestegen kosten van levensonderhoud, klimaat, stikstof, het achteruit kachelende onderwijs, you name it. Hier in de stad krijgen we 's rijks wanbeleid voor de kiezen een hoofdoorzaak, denk aan de geplande korting van het gemeentefonds, is dat nu onwaarschijnlijk hoge bedragen worden uitgetrokken waardoor reguliere overheidstaken, klassieke overheidstaken, worden weggedrukt. Een stikstoffonds van 24 miljard, klimaatfondsen voor tientallen miljarden, het is allemaal buiten elke proportie. Dus moeten we het weer even hebben over de vraag wanneer het college zich over landelijke wetgeving en landelijke thema's mag en soms ook moet uitlaten. En hoe zij dat dan moet doen.

Voor het college om zich uit te spreken over zo'n landelijk thema moet er zijn, een ernstige misstand, bijvoorbeeld het almaar slechter wordende onderwijs, taalvaardigheid, rekenvaardigheid en het lerarentekort, dan gegronde redenen om aan een juist rijksbeleid te twijfelen en in dat kader, drie, de verplichting zelf uit te zoeken hoe het precies zit en hoe het heel anders kan en moet. Want het college kan natuurlijk niet zomaar wat roepen. Voorbeeld, jammer dat de burgemeester er niet is, dus op die conferentie met de minister van Justitie vorig jaar zei ze, ja cocaïne, we moeten dit decriminaliseren en heel zwaar reguleren. Dat is de weg te gaan. Dat is dus onvoldoende. Dan moet de burgemeester echt dat veel meer uitwerken dan het houden bij een quote die dan in de Economist wel terechtkomt, hoor. Eigenlijk geldt hetzelfde voor de dalende woningbouw. Die is mede in de hand gewerkt door de stikstofcrisis die Den Haag zichzelf op de hals heeft gehaald. Ook de asielinstroom, de weigering van het kabinet Rutte om de EU-regels over asiel en gezinsvorming in Brussel ter discussie te stellen is schandelijk. Die regels staan nu elke oplossing in de weg.

Erkent het college dat die regels achterhaald zijn? Wil het college dit alsjeblieft bij het kabinet aan de orde stellen? Voorzitter, over Oekraïne kom ik misschien straks bij het agendapunt Amsterdams internationaal beleid te spreken. Voorzitter, in 2002 heeft Gerard van Westerloo in NRC het voortreffelijke artikel Democratie is een illusie, dat ging over Nederland. Sindsdien is de toestand van die democratie alleen maar erger geworden. Kijk naar de dragende instituties, de politieke partijen, parlement en de regering, de hoge ambtenarij en de media. Partijen zijn een schim van wat ze ooit waren, voor rekrutering van politiek personeel is de vijver enorm geslonken en dat wreekt zich. Het parlement focust op de waan van de dag. Goed onderzoek naar wetsvoorstellen vindt amper nog plaats. De hoge ambtenarij is kapot. De steekwoorden zijn Algemene Bestuursdienst en Wet normering topinkomens. Door die ABD is de inhoudelijke kennis van hoge ambtenaren niet, althans volstrekt onvoldoende meer aanwezig. Legio beleidsfiasco's zijn het gevolg. En door die Wet normering topinkomens, de zogenaamde Balkenende-norm, ook wel afgunstwet genoemd, is de rijksoverheid een onaantrekkelijke werkgever geworden. En hier geldt goedkoop is duurkoop.

En wat te zeggen over de media? Op alle grote onderwerpen volgt de pers het overheidsverhaal, corona, klimaat, asiel, de stikstof, waar is de diversiteit van opvattingen? Weg. Ze zijn verworden tot een megafoon van de overheidsmacht. Alleen De Telegraaf sputtert soms nog wat tegen. Oké voorzitter, na deze inleidende meta-overwegingen ga ik even in op de erfpacht. Al één jaar lang studeert wethouder Van Dantzig op de vraag of er een onafhankelijke erfpachtgeschillencommissie moet komen. Waarom duurt dit zolang, wethouder? De

8

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

burgemeester zei een paar keer dat zij dit onderwerp heel graag aan de vakwethouder overlaat, maar dat kan helemaal niet zomaar. In artikel 170 Gemeentewet is heel duidelijk bepaald dat de burgemeester zorgdraagt voor een goede klachtenbehandeling. Maar momenteel is er in de gemeente geen enkele klachtenprocedure ter zake erfpacht van kracht, geen rechtsbescherming binnen de gemeente. Erkent de burgemeester dat zij in deze een bijzondere taak heeft, de totstandkoming van de erfpachtgeschillencommissie te bevorderen? Wellicht dat de vicevoorzitter dit kan doorgeleiden voor beantwoording op een later moment, bijvoorbeeld in de commissie AZ. Voorzitter, GVB al een jaar lang pleiten we voor om zo nodig financiële middelen van de gemeente hiervoor in te zetten om te voorkomen dat er wordt bezuinigd op de dienstregeling. We zijn blij met de zeven en een half miljoen die wordt vrijgemaakt. Via AT5 hoorden we dat een deel van de bezuinigingen voor 2024 zijn geschrapt. We zien graag dat alle bezuinigingen daar van tafel gaan. Dus die extra bijdrage van tweeënhalf miljoen helpt daarbij. We nodigen de wethouder Van der Horst graag uit om ook dat laatste beetje ter beschikking te stellen. Dan de Meervaart, ik denk dat dit een beetje een Partij-voor-de-Dierenachtige stellingname is. De Meervaart in de Sloterplas kost enorm veel geld en het risico bestaat ook van kostenoverschrijdingen.

Er is ook veel kritiek op de bouwlocatie natuurlijk. Inwoners van Nieuw-West koesteren groen en water en zien graag dat de nieuwe Meervaart op de huidige locatie wordt gebouwd. Geld dat we hiermee besparen kunnen we gebruiken om een andere wens, een dieplevende wens in het stadsdeel te vervullen. En dat is een groter voedselpark in de Lutkemeerpolder. Voorzitter, het derde luik, Forum is blij dat het college op ons verzoek bij dat bureau Significant het onderzoek heeft besteld over de inzet van de toeristenbelasting om overlastgevend overtoerisme te bestrijden. We zijn verheugd met de uitkomsten van het rapport. Duidelijk is dat een kleine stijging van die belasting geen zoden aan de dijk zet, alleen een relatief forse stijging doet dat wel. Misschien wel naar 25 procent of 30, of op termijn zelfs 40 procent van de overnachtingsprijs. Voor ons is de conclusie duidelijk, jazeker, Amsterdam heeft een keuze. Zie het uitstekende opiniestuk van die actiegroep onlangs in het Parool. Zij zien de verhoging als een win-winsituatie voor Amsterdam. We kijken als voorbeeld naar een belasting van 30 procent, in dit geval zou het aantal overnachtingen in het basisscenario met ongeveer tweeënhalf miljoen dalen, terwijl de opbrengst 200 miljoen euro per jaar stijgt.

Dus minder toeristische druk, dat is het beleidsdoel, en meer inkomsten, dat is een gunstig neveneffect, doch uitdrukkelijk niet meer dan dat. Deze extra gelden kunnen we dan gebruiken om de overlast aan te pakken, meer boa’s op straat, meer vuilnisophaal, meer uitkoop van die foeilelijke snoep- en Nutellawinkels en ga zo maar door. Het Significant-rapport is natuurlijk econometrisch, hartstikke leuk. Forum heeft adviesgroep Nederlandse Gemeente, ANG, om een juridische beoordeling gevraagd. Het advies is klaar en zal spoedig bij de stukken voor de komende vergadering van de financiënraadscommissie worden geplaatst. De hoofdvraag is zoals altijd, hoe de bestuursrechter een zeer forse stijging zal beoordelen. Die rechter toetst aan proportionaliteit, subsidiariteit en of er geen misbruik wordt gemaakt van de bevoegdheid. Het goede nieuws is, alles komt aan op een deugdelijke draagkrachtige motivering. En die is er. Enerzijds is die gelegen in de verplichting die het stadsbestuur in de verordening Toerisme in balans zelf op zich heeft genomen om het aantal overnachtingen tot maximaal 200 miljoen te beperken per jaar en anderzijds in de noodzaak hooligantoerisme met een daar qua tariefstelling speciaal op toegesneden maatregel tegen te gaan. Twee technische punten om dus de verordening ontbindingsproef te maken, die laat ik hier even terzijde, dat komt in de commissie.

Voorzitter, Amsterdam is er voor de bewoners, de hotelsector is mede door de gemeentelijke hotelbouwstop enorm lucratief. Dus van die sector mag en

9

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

moet nu een bijdrage worden gevraagd voor de leefbaarheid in de stad. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, u ook bedankt de heer Van Schijndel. Gaan we nu door naar de laatste bijdrage en dat is de bijdrage van Carla Kabamba, pardon, mevrouw Kabamba bedoel ik natuurlijk. Er werd zojuist gevraagd of ik de vragen kan doorleiden aan de burgemeester. Dat doe ik niet. Er is wel een team van de burgemeester die de vragen van aan de burgemeester opschrijft en de burgemeester zorgt voor een schriftelijk antwoord. Mevrouw Kabamba, u heeft het woord. Het lid KABAMBA: Goedenavond iedereen en voorzitter. Wij hebben hier een, nogmaals, een crisis en inflatie ook dit jaar weer en we willen graag een sociale en verbonden stad, maar we hebben asociale huren en bezuiniging in het GVB. Ons besluit hierin deze keer gaat alleen maar over dit jaar met de Voorjaarsnota. Voor mij is het dan de tweede keer. Maar we bepalen nog steeds voor de toekomst en in die toekomst willen we vechten tegen allerlei dingen. En ik vind het hartstikke goed om terug te lezen in de nota dat we geld vrij hebben voor het bevechten van allerlei vormen van uitsluiting, discriminatie, racisme en dergelijke, zolang we maar ook een oog hebben op preventie. Dus ik sluit me aan bij mijn collega's hiervoor die aangaven dat het lastig was om te bepalen waar het heen gaat.

En voor mij is dan ook de focus, hoe weten we hoeveel er is ingezet op het voorkomen van? Want voorkomen is beter dan genezen. Net zoals mijn eeuwig veranderende lippenstift heeft deze stad een make-over nodig, van kades tot muren, we hebben voedselbanken maar eigenlijk hebben voedseldroppings nodig. Meerdere plekken uitdeelpunten waar mensen zelf naartoe kunnen gaan en zonder schaamte spullen kunnen halen. Tijdens corona hebben we ook gezien met bewonersinitiatieven hoe dit mensen in stilte enorm heeft geholpen en het zou fijn zijn als de hele stad hierachter staat, zodat alle stadsdelen een vorm hiervan hebben. We hebben natuurlijk in Noord de voedselcorporatie, het zou mooi zijn als we dat in de rest van de stad terug kunnen zien. Ik heb meerdere voorstellen gezien voor uitbreiding in het ov. Het is eerdergenoemd, maar ik vind dit toch opvallend. We hebben een verlenging van de Noord/Zuidlijn waarmee we jetset vanaf Schiphol helemaal naar Amsterdam kunnen gaan in iets anders dan een trein. Maar dit doen wij zonder het behoud van de metro 53 in de huidige vorm. En dat is een voorbeeld. Maar toegankelijkheid wil niet alleen maar zeggen een rolstoel, dat wil ook zeggen een kinderwagen. De moeder die geen geld heeft voor die auto en daardoor met de metro alles moet doen met de kindjes die ze heeft, of de vader.

Deze vorm van toegankelijkheid helpen wij niet als we bepaalde vormen van het GVB niet enorm waarborgen. Vandaar de actie ook voor het behoud van metro 53 dat wij van lijst Kabamba ondersteunen. Dan heb je ook nog het Bijlmer Parktheater. Nu heb ik voordat ik hiernaartoe liep heel snel informatie gehad, dus vergeef me als ik even iets vergeet, maar de OBA NEXT is iets waar wij allemaal over praten en het komt in Zuidoost, hartstikke leuk. Maar in de nota kon je niet duidelijk teruglezen dat het Bijlmer Parktheater uitgebreid kan worden binnenin die renovatie of de verduurzaming, noch dat er een duidelijk budget te zien is over 2024 dat ons vertelt wat daar nou mee gaat gebeuren. Want OBA NEXT, ja dat willen wij graag, meer bibliotheken absoluut, Ganzenhoef en Reigersbos, maar laten we niet vergeten dat Bijlmer Parktheater voor Zuidoost, het theater is. In het Centrum hebben we er meerdere, in Zuid hebben we er meer, maar als je kijkt naar Zuidoost. Ik ben iemand waarvan mijn kunsten al spoken word artiest en andere dingen die ik heb gedaan geboren zijn in het Bijlmer Parktheater. Dus het is een broedplaats voor talenten die wij nu nog niet eens kennen en

10

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

daarom willen wij graag terugzien, althans wij van lijst Kabamba en mocht iemand anders het leuk vinden, dan is dat ook goed. Willen wij graag terugzien dat Bijlmer Parktheater in haar authenticiteit kan blijven zoals zij is, maar kan groeien binnenin die renovatie en die verduurzaming. Oké, ik heb niet al te veel tijd dus ik ga veel zeggen in korte tijd. Amsterdam heeft heel veel ambities. En dat is heel mooi, maar ambities kosten vaak geld en we hebben een stad die gezinnen verliest, die de echte Amsterdammer verliest, de persoon die niet drie keer modaal verdient maar hier is opgegroeid, vader moeder ook, een geschiedenis hier heeft opgebouwd en de stad duurder en duurder ziet worden en mogelijkheden ziet verdwijnen die te maken hebben met simpele leefbaarheid. En daar willen we ons aan vasthouden, als het hierom gaat. Dat gaat dus ook om de uitbreiding van betaalde parkeerplekken, ik ben even de naam kwijt, betalen voor parkeren. Betaald parkeren, dat is hem. Het uitbreiden van betaald parkeren in Nieuw-West en in Zuidoost legt ook weer een druk daarop. Je hebt in Nieuw-West en Zuidoost gezinnen die samen een auto gebruiken. Het is mantelzorg, het is hulp bij de kinderen opvangen, het is hulp bij verhuizingen, met klussen. Wanneer je daar een prijskaartje aan hangt maak je het leven moeilijker voor mensen die al aan het overleven zijn.

En wij willen niet alleen maar overleven ondersteunen. Wij willen graag dat mensen van het leven kunnen genieten door echt te kunnen leven. Hoe doen we dit nou? Hoe hebben wij liefde voor deze stad? We hebben ook dingen die goed gaan, zoals de FIXbrigade, daar kunnen wij groene banen uit creëren, zien wij graag terug. Met het oog op kinderopvang kunnen we een zorgcorporatie uitwerken naar een kinderopvangcorporatie. En we hebben hele slimme mensen die kunnen kijken hoe je dat dan doet. Maar vooral, we kunnen ingrijpend stemmen, we kunnen moties en amendementen ondersteunen die de behoefte van de gewone burger ondersteunen, motiveren en participatie vergroten onder de mensen die wij helaas bij de laatste verkiezingen kwijt waren. (Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter en ook dank voor het verhaal van mijn collega. Ik ben benieuwd, hoe ziet mevrouw Kabamba ook die plekken waar verbinding ontstaat in het belang van die plekken, juist ook als het gaat om vertrouwen in democratie, juist ook als het gaat om de gezondheid eigenlijk van ons democratisch bestel bij die plekken waar mensen elkaar tegenkomen, waar ze elkaar treffen en de investering die we ook met deze Voorjaarsnota juist in dat soort plekken aan het doen zijn. Ik ben benieuwd hoe mevrouw Kabamba daarnaar kijkt.) Ja, ik heb daar twee goede voorbeelden van, dank je wel. Allereerste de onderkeldering is een probleem.

Straks hebben we daar een schadefonds voor nodig. Personen die gewoon in hun huis leven en straks te maken hebben met instortingsgevaar. Daar kunnen we wat aan doen door preventief te werk gaan en keiharde regels hiervoor te hebben en goed te communiceren wat nou wel en niet mag als je sleutelt aan woningen waar andere mensen, die niks met jou te maken hebben, last van kunnen hebben. Een ander voorbeeld is de kerken in Zuidoost. Ik zeg weleens onderling, in Zuidoost wordt er meer gebeden dan in Zuidas geld wordt gemaakt. Er zijn heel veel kerken en sommige daarvan zijn aan het verdwijnen vanwege verhoogde huur, dan wel andere plannen, dan wel panden die opgekocht zijn. En daarmee verlies je ook vertrouwen. En dit is een voorbeeld, maar het gaat om plekken waar mensen samenkomen, zelf organiseren, soms niet eens met een subsidie en alleen die ruimte moeten kunnen behouden voor dezelfde prijs. Nou als wij ervoor kunnen zorgen dat dat minder gebeurt en dat we ook een paar dingen terug kunnen draaien, zoals het voorbeeld dat ik net gaf, dan kunnen we vertrouwen ook terugwinnen. Want mensen willen helemaal niet hun hand de hele tijd ophouden, zij willen gewoon zichzelf kunnen redden en daarin hun eigen leven opbouwen. Niemand? Dank je wel.

11

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage, mevrouw Kabamba. En dan hebben nu alle partijen een bijdrage kunnen doen en dan gaan we nu over naar het college en ik begrijp dat wethouder Van Buren de eerste is die een bijdrage gaat doen. Gaat u gang? Wethouder VAN BUREN: Dank u wel, voorzitter. Ik begin toch eerst even met toch een reactie op de heer Boomsma over de vraag of ik de toespraak van Mercator Sapiens heb gelezen waarin staat dat er zorgvuldig met geld om moet worden gegaan, hoge schulden moeten worden vermeden en geen geld verdiend zou moeten worden met eerloze zaken. Nou ik kan u vertellen dat ik die toespraak niet heb gelezen, maar ik kan wel vertellen, dat is nou precies waar we als college mee bezig zijn. Dus wat dat betreft. Toch ook even nog in herinnering oproepen, ik herinner me ook nog dat ik vorig jaar bij de begroting ook ben toegesproken in het Fries. Dus ik ga er ook vanuit dat de heer Boomsma nu ook zich heeft verdiept in het Fries en mij dan ook in een woordje Fries kan toespreken. Dus dan houden we elkaar aan onze afspraken. Goed. Ik kom later nog terug op de andere vragen. Ik wil eerst even toch even algemeen ingaan op wat er vanmiddag ook allemaal is gezegd en op de Voorjaarsnota en wat wij als college eigenlijk ook aan u hebben voorgelegd.

Allereerst met dank aan alle collega's bij Financiën, de collega-wethouders en ook aan de burgemeester, we zijn gezamenlijk tot deze Voorjaarsnota gekomen. En waar we als college echt vierkant achter staan. En deze Voorjaarsnota staat echt in het teken van verbinding. Hebben we vanmiddag ook veel over gehoord. Verbinding in de stad met goed openbaar vervoer, maar verbinding ook tussen Amsterdammers en met de stad door te kiezen voor sport, onderwijs, kunst en de buurt en waar we vooral oog hebben voor de kwetsbare wijken. En ik wil toch beginnen met iets te zeggen over de achtergrond waar deze Voorjaarsnota tot stand is gekomen. Het coalitieakkoord is eerst al opgesteld in een onstuimige en snel veranderende wereld en ook tijdens de begroting 2023 en deze Voorjaarsnota leven we nog steeds in financieel onzekere tijden. En gemeenten hebben inderdaad vanaf 26 nog een structureel tekort van 3 miljard door de stijgende rente, inflatie, loopt het structurele tekort op de gemeentelijke begroting op termijn verder op. En we zijn op dit moment ook druk bezig met het analyseren van de precieze gevolgen van de meicirculaire die inmiddels binnen is, wat de gevolgen zijn voor Amsterdam. En wat al wel duidelijk is wat uit de meicirculaire komt, is dat het ravijn, met name vanaf 2027 blijft bestaan. En dat wordt dus niet opgelost.

En wij maken ons nog steeds grote zorgen over de staat van de gemeentefinanciën en hebben geen zekerheid voor de lange termijn. En omdat dat niet alleen voor Amsterdam geldt zijn we natuurlijk samen met de VNG nog steeds in overleg met het rijk en hopen we op een oplossing. (Het lid MARTENS: Ja voorzitter, dank u wel. Ik hoor de wethouder uitspreken, wij hebben grote zorgen over de gemeentefinanciën in de toekomst. Begrijpt de wethouder dat oppositieraadsleden die zorg dan ook hebben?) Jazeker voorzitter en ik ben blij dat de oppositiepartijen die zorg ook met ons delen en ik kom er zo ook nog op terug. Dat is juist waarom we ook de bestuursopdracht inzetten om een wendbare en flexibele begroting te hebben om tijdig te kunnen ingrijpen als we op dat ravijn afstevenen. Maar allereerst blijven we natuurlijk ook in gesprek met de rijksoverheid om ervoor te zorgen dat dat gat gedicht wordt. (Het lid MARTENS: Ja, dank voorzitter. Dat onderzoek waar u al een jaar mee schermt dat begrijp ik, maar dat hebben wij vandaag de dag niet dus dat is niet iets wat wij kunnen meenemen in onze bijdrage. Daar moet ik u, via de voorzitter, op uw blauwe, bruine ogen op geloven. Maar toch is het lastig, want aan de andere kant, ik hoorde mijn collega

12

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Rooderkerk zeggen het is een onderhandelingstactiek, gewoon doorgaan met de begroting net zolang tot we bij het ravijn aankomen, want Den Haag gaat over de brug komen. Via de voorzitter hoor ik de wethouder nu weer zeggen, Den Haag moet over de brug komen want wij gaan onze begroting er niet op aanpassen. Is de wethouder dan niet van mening dat we gokken met de belastingcentjes van Amsterdammers?) Ik heb grijsgroene ogen, even voor duidelijkheid. Nee voorzitter, want we hebben dat ook afgesproken, ook met de andere gemeenten, we werken natuurlijk samen ik zit ook in de commissie Financiën van de VNG om juist te laten zien welke problemen de gemeenten tegenaan lopen. Wat dat betekent niet zozeer voor ons als gemeente, maar wat dat betekent voor de Amsterdammers en voor alle andere inwoners van Nederland. Dus we laten dat zien, we zijn ook nog in overleg. Ook over nieuwe financieringssystematiek, ik zit ook in die werkgroep. Dus we blijven daarop op aandringen, maar in de tussentijd maken we ons natuurlijk wel klaar met de bestuursopdracht dat we de verdieping hebben in die begroting. En we willen ook volledige transparantie, ook met de raad, we bespreken ook veel in de commissie Financiën. Ik heb in februari ook gestuurd hoe de stand van zaken van de bestuursopdracht is.

We zijn nu ook, de eerste is al opgeleverd, dat is die verantwoorde schuldontwikkeling, dat we daarop kunnen sturen. En we hebben dan nog veel meer inzicht in de begroting en dat we bij de Voorjaarsnota, 2024, daar ook echt integrale beslissingen over kunnen nemen. Dan ga ik even verder. We hebben natuurlijk wel een positief rekeningresultaat, uit 2022 is het, en dat is vooral incidenteel geld en dan is het mogelijk om een aantal knelpunten toch incidenteel aan te kunnen pakken. En tegen die achtergrond en die ontwikkelingen is het goed om vanuit een paar vaste, en voor dit college rotsvaste, principes te werken. We doen het dus voor mensen en de stad en met name voor mensen die net dat extra steuntje nodig hebben. En we doen de investering van betekenis ook in de sociale structuur van de stad te versterken en Amsterdammers met de stad en met elkaar te verbinden. En dit alles toch vanuit het principe van ongelijke investeren in gelijke kansen en voor een duurzame, duurzame toekomst van de stad. En daarom zetten we extra in op jeugdzorg, openbaar vervoer, aanpak van de wooncrisis, duurzaamheid, opvang, het tegengaan van intimidatie, discriminatie en geweld tegen lhbtqia+. En we leggen de lasten dus niet neer bij de Amsterdammers, maar bij de bezoekers en verhogen daarom de toeristenbelasting.

En we investeren ook ongelijk in de stadsdelen, met vooral oog voor de kwetsbare wijken. En er wordt ook structureel extra geld ingezet voor de afvalinzameling en reiniging in Zuidoost. Ook in Nieuw-West en Noord gaat er extra geld toe naar de kwaliteit van de openbare ruimte. En nu al, toch nog even over de beroemde en beruchte specials, wordt veel over gesproken en geschreven. En er wordt gesproken over prestigeprojecten. En ik noem het liever sociale stenen. En neem bijvoorbeeld de OBA NEXT, vanmiddag al veel over gehad, waar duizenden kinderen worden verrijkt en hun liefde voor lezen kunnen ontwikkelen in een tijd dat steeds meer jongeren moeite hebben met lezen. Of een Meervaart, waarbij de kunst en cultuur nog een groter podium krijgen in Nieuw-West. Dat zijn sociale bouwstenen waar we in de verre toekomst nog steeds profijt van hebben. We maken ook geld vrij voor een nieuwe ijshal bij de Jaap Edenbaan omdat sport ook een onmisbare basis is voor ons fysieke en mentale welzijn. En we kiezen ook voor de mobiliteitshub, ik heb de naam ook niet bedacht, met sportparken op het dak voor mogelijkheden waar ook andere maatschappelijke voorzieningen in Zuidoost en we breidden de sporthallen uit en het Flevoparkbad ook uit, zodat Amsterdammers en hopelijk ook veel kinderen kunnen blijven bewegen.

Ik zou hier ook nog mooi en spreekwoordelijk bruggetje naar Amsterdam Noord kunnen maken. Maar ik wil eigenlijk een bruggetje naar iets anders maken. Zoals net al

13

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gezegd gaat deze Voorjaarsnota over verbinding en ook over verbinding met vroeger en nu. En daarom investeren we ook extra in het Nationaal Slavernijmuseum en de renovatie van het monument van het slavernijverleden, omdat we zonder ons verleden vandaag de dag niets zijn. En je kan mij niet wijsmaken dat dit geen sociale en verrijkende en duurzame investeringen zijn. En in deze financieel moeilijke tijden schuiven we de keuzes niet voor ons uit en zijn we ook heel eerlijk wat wel en niet kan. En het college wil daar zorgvuldig op zijn. En in basis wat we zien en horen in de stad, maar ook op basis van wat de stad in de toekomst nodig heeft. En daarom maken we ook heel duidelijk waar we geen geld aan kunnen besteden. En verschillende partijen, net ook, hebben vragen gesteld hoe we de besluiten nu kunnen nemen over de investeringen als er nog geen zicht is op de uitkomsten van de bestuursopdracht. De planning heb ik in februari met u allen al gedeeld en de bestuursopdracht bestaat, nogmaals, uit drie sporen. Meer inzicht in de begroting, meer inzicht in investeringen en een kader voor de schuldontwikkeling. Het kader voor schuldontwikkeling, conform planning ligt nu voor en de twee andere sporen zijn bij de Voorjaarsnota 2024 beschikbaar zodat we weloverwogen keuzes kunnen maken, mocht het ravijn nog steeds bestaan.

Het college is geen voorstander om tot die tijd zaken stil te leggen. Woningen moeten wel worden gebouwd, wegen aangelegd, scholen gebouw vastgoed moet verduurzaamd worden. Dus daarom zullen er nu ook al besluiten moeten worden genomen om de investeringsruimte. En die besluiten liggen bij u voor bij de begroting 2024 en samen met de investeringsportfolio's, zodat de raad ook alle informatie heeft om daar de besluiten over te nemen. Maar om financieel gezond te blijven hebben dus ook al een aantal keuzes, zoals al aangekondigd ook vorig jaar bij de begroting 2023, moeten maken in de lijst van specials. Keuzes om projecten te moeten schrappen of in de koelkast te plaatsen. Die zijn noodzakelijk, maar ook altijd pijnlijk. Maar projecten in de lucht houden is kostbaar zowel in termen van geld als uitvoeringscapaciteit en bovendien vinden we het heel belangrijk dat Amsterdammers en partners ook weten waar ze aan toe zijn. En als laatste nog even hoe de, en dan kom ik ook nog terug op vragen die zijn gesteld, hoe deze Voorjaarsnota toch anders is dan andere jaren. We geven hier een overzicht van hoe het gaat met de inkomsten en uitgaven in het lopende jaar en we doen voorstellen aan de gemeenteraad, aan u, voor wijzingen. En u besluit bij de Voorjaarsnota ook alleen over de wijzigingen van het lopende jaar.

Besluiten over het meerjarig beeld volgen nog bij de begroting 2024 en dan is er ook meer bekend over de hoeveelheid geld die de gemeente van het rijk ontvangt. Dan is de meicirculaire ook doorgerekend. En de voorstellen vanuit u raad die invloed hebben op de jaren 2024 en verder kunnen daarom het beste bij de begroting worden behandeld. En op dat moment is alle informatie voorhanden om ook daar met u het juiste gesprek over te kunnen voeren. We geven met deze Voorjaarsnota natuurlijk wel op hoofdlijnen een meerjarige doorkijk en geven antwoorden op de uitdagingen, zoals ik ze eerder noemde, op een sociale, financieel verantwoorde en duurzame vormgeven aan de snelle groei van onze stad. Want voorzitter, dat is wat we willen, vormgeven aan een solidaire en verbonden stad met kansen voor iedereen, aan verantwoorde groei van de stad en een duurzame toekomst voor ons allemaal. En dat was het voornemen van dit college bij de start een jaar geleden en deze Voorjaarsnota is een volgende stap in het realiseren van dit voornemen. Dan heb ik nog een aantal vragen gekregen, met name, ik wil eerst ook nog wel een paar reacties op vanmiddag. Ten eerste wil ik graag reageren op, de moties komen natuurlijk allemaal nog terug in de commissies, maar ik wil toch even reageren omdat het ook veel op het nieuws was, op het voorstel om de verbanning van de cruiseschepen.

Ik wil hier toch even toch verduidelijken dat de ongewenste effecten van onze cruiseschepen hebben alle en volle aandacht van ons en de verduurzaming is natuurlijk een enorm

14

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

belangrijk thema in dit college en alle voorstellen hierover lezen we altijd met de positieve blik. Maar wat betreft het zeecruisebeleid, daar hebben we in december 21 een nieuw beleid vastgesteld, samen met alle regionale partners uit het Noordzeekanaalgebied. En ook daarin is de duurzaamheid een belangrijk thema en de meest vervuilende schepen in de sector, zoals ook genoemd, die worden al langer geweerd. Er wordt een LNG- bunker in gefaciliteerd, wat minder uitstoot heeft en we zijn ook bezig met walstroom, zodat nog meer eisen kunnen gesteld worden aan de schepen die naar Amsterdam komen. Zoals het nu is, is de ambitie om vanaf 2030 alleen schepen te ontvangen die emissieloos kunnen verblijven. Maar in het kader van de maatregelen over overtoerisme wordt op dit moment ook onderzoek gedaan naar de beperking van riviercruises en ook een aanscherping van het regionaal beleid zeecruise. De zorgen zoals ook verwoord in de motie worden daarin ook meegenomen, maar ik zou hier alvast willen voorstellen de uitkomst van die onderzoeken toch af te wachten. En zodra de cijfers en onderzoeksuitslagen daarvan binnen zijn gaan we daar zoals de bedoeling was natuurlijk al in gesprek over met de raad. Dan ook nog even, toch even reageren op, de heer Boomsma en mevrouw Nanninga hebben het beiden genoemd, over de 10 procent die ambtenaren mogen besteden aan duurzaamheid.

Hier is wel een groot misverstand aan het ontstaan. Ik vind het jammer dat dat misschien op een verkeerde manier in de media is gekomen. Het gaat erom dat wij de ruimte geven, dat was naar aanleiding ook van een brief van activistische ambtenaren van hoe ga je daarmee om, dat we hebben gezegd, als je in je eigen werk mag je 10 procent besteden aan duurzaamheid. Dat betekent dus dat als je in groen werkt dat je gaat kijken hoe kunnen we die klimaatadaptatie beter maken? Dus dat gaat, en dat is niet een richtlijn, het mag, dat is een overleg met de leidinggevende, dus het is niet zo dat iedereen 10 procent moet besteden aan duurzaamheid. Maar we hebben natuurlijk een integrale aanpak van wat duurzaamheid betreft moet iedereen daaraan kunnen werken. (Het lid NANNINGA: Ja dank, voorzitter. Ja, ik citeerde dat uit een handreiking activistische ambtenaren. Dan ben ik sowieso heel benieuwd wat de wethouder überhaupt vindt van ambtenaren die niet in hun eigen tijd, dat is helemaal prima, maar in hun werktijd activistisch menen te moeten zijn. Is dat iets wat de wethouder aanmoedigt?) Nou voorzitter, het is wat u misschien verstaat onder activisme. Ik kan hier wel zeggen dat ambtenaren niet tijdens werktijd kunnen gaan demonstreren. Daar moeten ze echt vrij voor nemen. (Het lid NANNINGA: Nee maar dat was mijn vraag niet.

Het gaat erom dat Amsterdam een speciale handreiking maakt om activisme kennelijk te faciliteren. Het heet een handreiking voor activistische ambtenaren. En mijn vraag is eigenlijk dat de wethouder daarvan vindt en ook welke doelen van activisme dan kennelijk worden goedgekeurd door dit college. Wat als er een pro-life-activist zit in de Amsterdamse ambtenarij? Ik zeg maar wat geks.) Voorzitter, er wordt aan een handreiking gewerkt omdat elke ambtenaar die bij ons werkt, legt de ambtseed af en elke gemeente maakt ook een eigen ambtseed. En dit is wel iets wat naar boven kwam, ik zeg daar moeten we het wel over hebben, een handreiking daarvoor maken. Een handreiking is in de maak en u kunt misschien heel verbaasd kijken, de handreiking is er nog niet, maar soms worstelen mensen met iets en dan moet je daar duidelijkheid over maken. Maar dat staat los van die 10 procent die ambtenaren mogen besteden of moeten besteden aan duurzaamheid. (Het lid NANNINGA: Waar komt het idee vandaan dat ambtenaren nul, of 1, of 2, of 50 procent van hun door ons betaalde werktijd zouden moeten besteden aan een vorm van activisme die niet direct met hun werk te maken heeft? Als het een beleidsmedewerker is in de uitvoering van aardgasvrij, dan ben je er natuurlijk 100 procent van je tijd mee bezig. Dat begrijp ik ook wel. Maar waarom moet er een aparte soort facilitering komen vanuit het

15

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

college om onder werktijd je met dit soort activisme, het heet gewoon letterlijk een handreiking voor activistische ambtenaren. Dus het heeft niets te maken met gewoon je werk uitvoeren. Het gaat echt over een overtuiging, over activisme, waarvan dit college kennelijk zegt, ja dat mag je voor zoveel procent onder werktijd doen.) Ja voorzitter, hier worden twee dingen door elkaar gehaald. Aan de ene kant is er een handreiking de ambtseed, hoe om te gaan met activistische ambtenaren en hoe zij daar in hun werk mee om moeten gaan. Dat is iets totaal anders. En de andere is dat 10 procent, dat je in overleg met je leidinggevende, en het is integraal, dat je bezig bent met duurzaamheid in je eigen baan. Dus dat kan zijn dat je in een groenvoorziening werkt of in de facilitaire dienst en dat vragen we sowieso aan al onze ambtenaren, want altijd neem je de duurzaamheidspunten neem je natuurlijk mee in je werk. En het is geen moeten, het mag, het hoeft niet, het is, we gaan het ook niet vastleggen in regels. Het is een gesprek geweest. (Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. Ik ben toch wel heel benieuwd wat nou precies de status is van die 10 procent. Is het een richtlijn? Wanneer is daartoe besloten? Hoeveel ambtenaren maken daar nu gebruik van? Als de wethouder zegt het mag, betekent dat dat elke ambtenaar inderdaad zich kan beroepen op deze richtlijn.