20230510 verslag Gemeenteraad middag

De burgemeester kan een advies uitbrengen over voor een passende sanctie, de raad, en dat is een advies, de raad kan vervolgens adviseren over de consequenties en het is uiteindelijk het raadslid zelf om de consequenties te nemen die hij geraden acht. Aangezien de burgemeester alleen een advies uitbrengt over een passende sanctie is de toevoeging overbodig. Dan 178, deze gaat wel over de griffier en ook hier zou ik willen ontraden aangezien het ook de taak is van de griffier om de burgemeester te ondersteunen. De griffier ondersteunt de raad, de burgemeester is de voorzitter van de raad en het is daarmee juist aan de griffier om haar in die voorzittersrol te adviseren en te ondersteunen. Dan tot slot uw laatste amendement, 173 in volgorde. Daar zal ik iets preciezer op antwoorden. Ten aanzien van de onderdelen a tot en met c en f, die zien op de mogelijkheid om de voorzitter los van het presidium te informeren, de voorzitter van het presidium. Alleen, dit plaatst de voorzitter in een uitzonderingspositie die niet wenselijk is. Het kan hem kwetsbaar maken, voor dilemma’s stellen en dus in een lastige positie ten opzichte van het presidium en raad brengen, juist omdat hij zelf ook raadslid is, en de kwestie soms onnodig

CONCEPT

40

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

politiek maken. Als de burgemeester besluit dat het informeren van het presidium aan de orde is, dan ook het hele presidium en niet alleen de voorzitter. Dan ten aanzien van onderdeel d, het is aan de inschatting van de burgemeester om het presidium en de fractievoorzitter al dan niet te informeren over de onderzoeksopdracht. Dit past binnen de bevoegdheid en de verantwoordelijkheid van de burgemeester en daar legt de burgemeester na afloop van het onderzoek verantwoording over af aan de raad. Tot slot, onderdeel e … De VOORZITTER: Ik onderbreek u, want er is interruptie van … Burgemeester HALSEMA: Ja, maar het lijkt me handiger als ik het hele amendement beoordeel. De VOORZITTER: Dat is goed. Burgemeester HALSEMA: Ten aanzien van onderdeel e, aan de raad wordt de beoordeling van de resultaten van het onderzoek in brede zin voorgelegd, niet alleen de ernst van de resultaten, en het is dan ook aan de raad om dit in brede zin te beoordelen. En daarmee ontraad ik ook amendement 173 en heb ik ze allemaal van preadvies voorzien. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Ja, u hebt het zelf erkend dat toch dat optionele een groot probleem is omdat het dan niet meer gewaarborgd is dat meer ogen dan alleen de burgemeester naar de zaak kijken.

Dus het zou een verplichting moeten zijn om tenminste het presidium in kennis te stellen van de aard, reikwijdte en onderzoeksmethode die vervat zijn in de onderzoeksopdracht.) Kijk, u bent in zoverre tegemoetgekomen dat daar natuurlijk onderscheid wordt gemaakt tussen politieke ambtsdragers die raadslid zijn en die die wethouders zijn. Het is alleen optioneel in het geval van een wethouderschap en niet in het geval van een raadslid. Dus daarom bent u al ten dele bediend. Ik zou u er ook nog wel even aan willen herinneren, want dat lijkt toch een beetje uit het zicht te verdwijnen, ik heb als portefeuillehouder integriteit hier grote bestuurlijke verantwoordelijkheid in, in het begeleiden van het onderzoek en in de zorgvuldige omgang met de meldingen. Ik ben niet de werkgever van de politieke ambtsdrager. Dat is het raadslid zelf en in het geval bijvoorbeeld van een wethouder, zul je toch naar een politieke partij moeten kijken. En ik denk ook dat het belangrijk is om die in positie te houden in het debat daarover. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik kijk toch nog even naar de rollen van de burgemeester en dan helemaal bovenaan, eerste bullet op bladzijde 4, daar staat optioneel, informeert het presidium en de fractievoorzitter over de inhoud van de onderzoeksopdracht maar houdt ter aller tijden zelf de verantwoordelijkheid en zo.

Dus dat is echt een optioneel informeren van het presidium. Zo staat het er nu.) Ja dat klopt, want daarbij is een onderscheid gemaakt tussen de inhoud van de onderzoeksopdracht en de uitkomsten van het onderzoek. En ik hecht daar wel aan, omdat daar waar het gaat om de onderzoeksopdracht nog heel onduidelijk is wat eigenlijk het verwijt is dat wordt gemaakt en daarbij ook rekening moet worden gehouden met de grote kwetsbaarheid van degene die onderzocht wordt. Daar geldt mijn verantwoordelijkheid onverkort, de verantwoordelijkheid van de burgemeester, en daarin moet ook bijvoorbeeld de vrijheid van het presidium bewaard worden om te controleren of ik bijvoorbeeld een juiste onderzoeksopdracht heb laten formuleren.

CONCEPT

41

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Op dit onderwerp, dat laat ik even zitten, want het is een in- en uitpraten. Ik wil graag terug dan naar amendement 176, dat is tekstueel. Dat betreft de consistentie van het protocol, namelijk de vraag of uiteraard altijd in de openbaarheid over de integriteitsschending in de raad moet worden gesproken. Dat staat aan het begin, dat dat moet in de openbaarheid, maar op het eind, bij de rol griffier, staat dat de griffier kan adviseren om het in de beslotenheid te doen. Dus dat was iets wat mij vanuit uw assistentie werd medegedeeld, als ik onderdeeltje b schrap maar a in stand laat, dus gewoon het schrappen van de woordjes, de openheid van, dat dat dan wel oké is. Dus daar wilde ik u even aan herinneren. Sorry voorzitter, daar wilde ik de burgemeester even aan herinneren.) De VOORZITTER: Duidelijk, dank u. De burgemeester heeft het woord. Burgemeester HALSEMA: Weet u, ik wil u daar best in tegemoet komen. Als u inderdaad dit amendement zo herziet dat u alleen onderdeel 1a overhoudt, dan zou ik daartegen geen bezwaar hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel voor de beantwoording. En dan vraag ik de heer Van Schijndel of hij deze gewijzigde vorm nog even aan de griffie zou willen doen toekomen. Dat doet hij. Zijn er nog andere leden die op dit punt, op dit onderwerp het woord willen voeren? De heer Ernsting. Het lid ERNSTING: Van de orde.

Ik miste even het nummer van de motie waar het preadvies op veranderd werd. Of heb ik dat gemist? De VOORZITTER: 176 hoor ik hier naast mij. Mijnheer Van Schijndel, de aanpassing moet wel nu gebeuren en nu is zeg maar binnen nu en laten we zeggen een minuut. Dan zijn we aan het einde gekomen van dit agendapunt. En dan gaan we door naar het volgende agendapunt. De discussie wordt gesloten. Voorzitter: burgemeester Halsema 16. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief waarin wordt gereageerd op de voorstellen inzake de Spijtoptantenregeling VN2023-011698 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Broersen, Koyuncu en Nanninga inzake verbindt regeling aan erfpachtrecht niet aan persoon, nr. 202.23 Verzoekt het college: -

De redactie van de artikelen 3 en 4 van de Spijtoptantenregeling zodanig te wijzigen, zodat de erfpachter hier gebruik van kan maken, ongeacht de persoon van de eigenaar, waarbij de bepaling dat de erfpachter om gebruik te

CONCEPT

42

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

-

R

kunnen maken van de Spijtoptantenregeling vóór 8 januari 2020 eigenaar moest zijn, komt te vervallen. De Coulanceregeling ook van toepassing te verklaren op Spijtoptanten

Motie 206 van de leden Von Gerhardt, Boomsma, Broersen, en Kreuger inzake gevolgen verkoopbaarheid huizen buitengesloten van spijtoptantenregeling in kaart, nr. 206.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Een extern onderzoek te laten uitvoeren naar de gevolgen van de verkoopbaarheid van huizen die niet onder de spijtoptantenregeling vallen.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Het woord is gevraagd door de heer Boomsma en de heer Von Gerhardt. Moet ik daar anderen aan toevoegen? En wie wil het eerste het woord? De heer Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: We hebben het al vaak over de spijtoptantenregeling gehad. Ik ga het dan ook kort houden. Mijn fractie blijft het betreuren dat de 9.000 woningen waar het om gaat nog steeds niet binnen de spijtoptantenregelingen wordt opgenomen. Maar ik zie ook dat er op dit moment geen politieke meerderheid voor is om dat te veranderen. Dus dat laat ik voor nu rusten. Maar wat wel een valide argument is, is dat wij als gemeente wel moeten kijken wat onze daden nou tot gevolg hebben en daarom dien ik een motie in om onderzoek te doen naar de verkoopbaarheid van de huizen die wij nu buitensluiten van de spijtoptantenregeling, zodat we kunnen kijken wat de gevolgen daarvoor zijn. En mochten die financiële gevolgen echt groot zijn, dat we dan hopelijk allemaal bij zinnen zijn om alsnog de spijtoptantenregeling aan te passen. Dus bij deze. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. De spijtoptantenregeling, we hebben het er inderdaad al een aantal keer over gehad.

In januari de laatste keer natuurlijk, op verzoek van de wethouder toen aangehouden deze motie omdat hij dat nog nader wilde bekijken en daarvoor ook de complimenten dat hij die bereidheid toen heeft getoond. En toch is het belangrijk om het er nog een keer over te hebben. Het is natuurlijk ook vaak voorgekomen bij erfpacht dat onze voorstellen pas na herhaaldelijke pogingen uiteindelijk een meerderheid hebben gehaald. Neem de motie van het CDA een paar jaar geleden om de minimum canonpercentages niet te verhogen naar drie procent. Heb ik drie keer over moeten doen in de raad. En het kostte dus drie raadsvergaderingen voordat er eindelijk een meerderheid voor was. Ook de motie om de gemengde bestemmingen niet uit te sluiten, hebben we nota bene met deze wethouder in zijn vorige rol toen goed samen mee opgetrokken. Daar hebben we ook toen volgens mij anderhalf jaar over gedaan. En nu die spijtoptantenregeling, hebben we natuurlijk ook jarenlang op aangedrongen en pas nadat we naar de ACM waren gestapt en de ACM uiteindelijk naar de gemeente is gestapt, is die hier gekomen. Dus dat is heel goed. Maar soms is er een aantal pogingen voor nodig en dus doen we nu een poging alsnog. En wat dat betreft ben

CONCEPT

43

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

ik misschien nog wat optimistischer dan collega Von Gerhardt, want ik denk nog steeds dat het goed mogelijk is dat de coalitiepartijen hiermee gaan instemmen omdat ze ook gewoon voor de Amsterdammers willen opkomen. Ik vind nog steeds dat je dus die groepen niet moet uitsluiten voor de spijtoptantenregeling, de nieuwe kopers. Dat het beter is om die gewoon wel een kans te geven. Dat hebben we ook in januari betoogd waarom het wat ons betreft juridisch eigenlijk niet kan om ze uit te sluiten. Dat erfpacht is altijd verbonden als zakelijk recht aan het, ja het is een zakelijk recht, dat staat los van wie het in bezit heeft. Dus nu voor het eerst verander je de rechtsverhouding die er is door dat wel te koppelen aan de persoon. Ik denk dat dat dus eigenlijk niet kan, want het is ook niet waar mensen op konden rekenen. En inderdaad, 9.000 mensen toch zwaar gedupeerd die dan tienduizenden, vele tienduizenden euro's extra moeten betalen. Ik heb ook sinds januari heel veel nieuwe mensen gesproken die hierdoor gedupeerd worden. Ik sprak iemand die een ton kwijt is, een ton extra, 100.000 euro moet hij extra betalen omdat hij zich gewoon niet had gerealiseerd hoe dit zat, omdat het complex was. Hij had hulp gevraagd bij de gemeente, hij had gebeld, hij kreeg geen duidelijke antwoorden, hij moest snel een beslissing maken over de keuze. We weten allemaal hoe het is in die woningmarkt.

En ja, dan zijn dit de gevolgen. Een ander geval van iemand die ik heb gesproken sinds januari, dat zijn de erven van iemand die inmiddels is overleden maar waarvan die persoon op dat moment dus doodziek was en daarom die overstapregeling niet heeft afgemaakt en waar dus de erven nu ook met 50.000 euro extra zitten. Is dat nou echt een overheid die je wil zijn? Volgens mij niet, moet je niet in dit soort gevallen mensen een extra financiële poot gaan uitdraaien. Dan is er nog de groep mensen met gemengde bestemmingen die niet onder die uitzondering golden. Daarvoor was die coulance bedacht. Maar waarom zou je die nou niet toch nog betrekken bij de spijtoptantenregeling? Want de wethouder zegt wel in zijn brief, nou dat willen we niet, maar hij licht dat verder niet toe. En het is toch juist eerlijker om die dan ook te betrekken, in ieder geval dezelfde kans te geven als de andere mensen in de spijtoptantenregeling. En dan is er ook een nieuw argument ingebracht door andere insprekers, daar verwees mijn collega Von Gerhardt al naar, dus dat je niet kon weten toen je die woning kocht op dat moment, ook als je wel wist dat je niet onder de spijtoptantenregeling mogelijk zou kunnen vallen. Maar niet dat dat zo'n gevolgen zou hebben voor hoe jouw huis zich bevindt in een markt waarbij zoveel andere woningen om je heen dat wel hebben meegemaakt.

Dus daarom steunen we ook die motie, om dat dan in ieder geval in kaart te brengen. Wat betreft de motie over de informatievoorziening en de aangetekende brieven. Ik denk nog steeds dat dat dat wel verstandig is, gezien de enorme belangen die ermee gepaard gaan. Maar als het college dat echt niet wil, dan zou ik zeggen kijk nou wel echt nog goed naar die mogelijkheid om mijnoverheid te gebruiken, want dan heb je gewoon een ontvangstbevestiging online en dat is ook juridisch dan sterker. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Voorzitter, bedankt en ik, voorzitter, heb altijd uitstekend samengewerkt met de heer Boomsma en herken ook zijn vasthoudendheid en vastberadenheid. En ik realiseer me terdege dat dat misschien in het verleden tot resultaat heeft geleid, maar hier staat een vrij standvastige wethouder, voorzitter, die ervan overtuigd is na vele debatten dat deze invulling van de spijtoptantenregeling de invulling is die het meest evenwichtig aan alle belangen tegemoetkomt. Daarmee zijn ook alle preadviezen negatief.

CONCEPT

44

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Maar gezien u ook altijd, ondanks dat we het aantal keer besproken hebben daar nog wat toelichting bij geeft zal ik zal ik dat ook doen. Laat ik beginnen met de motie van de heer Von Gerhardt, voorzitter, en ik ben qua nummers even abuis, maar het zijn er drie en volgens mij moeten we het dan ... Het is 206, kijk keurig gesouffleerd, hartstikke bedankt. Voorzitter, zowel het collegebesluit van 9 november, het bestuursakkoord van mei 2022 en het ter inspraak voorgelegde concept spijtoptantenregeling en die vastgestelde spijtoptantenregeling van 22 november 2022 is steeds aangegeven dat als voorwaarde voor het in aanmerking komen van de spijtoptantenregeling zou worden gesteld, de erfpachter voor 8 januari 2020 een overstapaanvraag had moet kunnen indienen. Het is ook nooit de bedoeling geweest van de spijtoptantenregeling om een nieuwe groep erfpachters in staat te stellen over de overstapvoorwaarden van voor 8 januari 2020. Ik moet daar ook wel bij zeggen, ik denk vaak met elkaar besproken, dat waar je de lat ook legt er uiteindelijk weer een nieuwe categorie komt.

Wat dat betreft is dit ook de spijtoptantenregeling waarvoor gekozen is en ik blijf benadrukken dat als er een transactie is aangegaan, maar iemand niet in de reikwijdte van de spijtoptantenregeling vond, een normaal marktordeningseffect -en dat zal de heer Von Gerhardt als nog een van de laatste partijen die echt in het neoliberalisme geloven moeten aanspreken- want dat zorgt er namelijk voor dat er toen er een transactie is gemaakt op dat goed. En dat goed, voorzitter, is natuurlijk de grond onder hun huis namelijk. Kan ik ook een bruggetje maken naar motie 202 van de heer Boomsma. Kijk, een erfpachtcontract is per definitie een personencontract, zoals het koopcontract van het huis ook een persoonlijk contract is. Dus zodoende ben ik niet van zins hierin mee te gaan. En ook de coulanceregeling verder aanpassen hebben we eerder besproken, verwijs ik nog naar de brief die daarover is ingediend waar eigenlijk uitgebreid preadvies zit. En mocht u die hier niet meer terug kunnen vinden, dan meldt u bij de politiek assistent, printen we hem even voor u uit. (Het lid VON GERHARDT: Heel kort, voorzitter.

Maar erkent de wethouder niet dat die mensen die in die periode een woning hebben gekocht niet konden weten dat er een spijtoptantenregeling kwam, waardoor wij eigenlijk als gemeente het speelveld hebben veranderd en het daarom ook gewoon fair is als we gaan kijken wat de gevolgen zijn van die gemeentelijke verandering van het speelveld op de verkoopbaarheid van hun huis?) Nee voorzitter, zoals ik net aangaf, was het beleidsvoornemen om op die manier tot een spijtoptantenregeling te komen wel degelijk helder geformuleerd en is er door kopers die een goed hebben gekocht wat niet in de reikwijdte van de spijtoptantenregeling valt een andere transactie aangegaan. Ja, dat is denk ik hoe simpel je het kunt maken. Ik wil er nog wel iets meer duiding op geven, misschien dat u dat helpt. Kijk, het is natuurlijk niet zo dat er straks alleen nog maar woningen zijn die hebben meegedaan aan de overstapregeling voor erfpacht. Er zijn woningen op eigen grond, er zijn woningen die überhaupt er ook niet voor kiezen over te stappen. Er mogen 55.000 mensen aan de spijtoptantenregeling meedoen, 55.000 objecten. Daarvoor zijn er nu 10.000 aanvragen ingediend. Dus het is ook moeilijk te zeggen waar dat punt zit, of dat het een groot en breed marktordeningseffect heeft.

Ik denk dat dat tegen zal vallen, ook aangezien de coalitie in al haar wijsheid, en overgenomen door het college, nog een tien procent extra korting heeft gegeven op die alleen zit op de WOZ-waarde. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, want de wethouder denkt dat het effect mee gaat vallen. Maar wat is er dan op tegen te gaan kijken of dat ook daadwerkelijk zo is en om met een onderzoek te gaan kijken wat nou de daadwerkelijke effecten zijn? In plaats van met aannames woningen uit te sluiten.)

CONCEPT

45

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Ja voorzitter, maar dan zou dat onderzoek ook ergens toe moeten leiden of als een onderbouwing moeten dienen voor een beleidswijziging. En wat ik al gezegd heb, is het college daartoe niet voornemens. Onderzoek is kostbaar, gaat het college in ieder geval, is niet voornemens dat te initiëren. Tegelijkertijd geef ik er dan zelf een suggestie bij, de wetenschap is vrij en als wetenschappers in al hun wijsheid vinden dat ze dit moeten onderzoeken, dan beloof ik u het rapport te lezen. (Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. De wethouder verwees naar de brief die hij had opgeschreven en was zo hoffelijk om aan te bieden die nog een keer op te sturen. Dat is niet nodig, want ik heb hier gezien. Alleen, die is juist heel summier. Want als het gaat om die coulanceregeling staat er alleen in, het college ziet geen reden om dat te veranderen. Alleen het wordt niet toegelicht. Mij lijkt het juist ook specifiek deze groep heel oneerlijk. Niemand heeft ervoor gekozen zelf, dat is een keus van de gemeente geweest, waar wij het overigens ook niet mee eens waren, om te zeggen alleen woonbestemming. Dan moeten mensen dus al die aktes laten passeren. Maar die mensen die daarmee te maken hadden, die hebben toch net zo goed te maken gehad met te weinig inzicht en de complexiteit en de hefboomwerking waar de ACM naar heeft verwezen.

Dus waarom wordt die groep dan nu niet gewoon meegenomen?) Ja voorzitter. Kijk, deze spijtoptantenregeling geldt juist voor die woonbestemmingen die niet onder de coulanceregeling vielen. De coulanceregeling was een coulanceregeling, daar is tijdelijk de regeling voor opengezet. Als daar geen gebruik van gemaakt is dan valt dat niet onder de spijtoptantenregeling. (Het lid BOOMSMA: Dat is toch heel oneerlijk? Die coulance ging om zes maanden volgens mij en dat ging alleen ook omdat mensen zelf meer tijd nodig hadden. Ook omdat de gemeente vaak niet snel genoeg die aktes kan wijzigen voor gemengde bestemmingen. Dus dan is er toch een groot tijdsverschil tussen die coulanceregeling die dan zes maanden gold en de spijtoptantenregeling.) Nogmaals voorzitter, dat valt niet onder de reikwijdte van de spijtoptantenregeling. Het klopt denk ik ook niet helemaal, voorzitter, wat de heer Boomsma zegt. Er is toen en ruimte gemaakt om bestemmingen om te zetten et cetera, maar ook ruimte gemaakt -en dat moet ik even uit mijn hoofd doen, dus pint u mij niet vast op de percentages- maar als het grootste gedeelte van die gemengde bestemming wonen is, dat het dan toch tijdelijk kon overstappen. Ik meen dat er ook duidelijk gecommuniceerd is wie onderdeel waren van die coulanceregeling. Als mensen daar geen gebruik van hebben gemaakt, dan is die coulance verstreken.

(Het lid BOOMSMA: Ja nog één keer dan. De vraag is natuurlijk waarom? Want als je met een spijtoptantenregeling komt omdat mensen inderdaad, zoals de ACM zei, niet goed konden voorspellen wat het effect was van die hefboom, geldt dat ook voor mensen die onder die coulanceregeling vielen omdat ze een gemengde bestemming hadden. Dus waarom hebben die dan juist nu, waarom geef je die dan nu niet ook de kans?) Nogmaals, het college heeft daar niet voor gekozen en ik heb u de redenen net toegelicht. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dan hebben we hiermee dit onderwerp ook voldoende besproken. De discussie wordt gesloten.

CONCEPT

46

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

17. Kennisnemen van het Woningbouwplan 2022-2028; Amsterdamse Aanpak voor de nieuwbouw van woningen VN2023-011632 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Ahmadi inzake terugkeergarantie ondernemingen en maatschappelijke organisaties, nr. 180.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Een terugkeergarantie na te streven voor maatschappelijke organisaties, ondernemers en instellingen die binding hebben met hun wijk, ofwel door langer dan vijf jaar gevestigd te zijn in een wijk, of een belangrijke maatschappelijke en functie te vervullen voor de inwoners van een wijk.

Motie van de leden Van Renssen, Minderhoud, Aslami, Alberts en Broersen inzake panel van woningzoekenden voor woningbouwplannen, nr. 195.23 Verzoekt het college: -

Een panel te vormen van woningzoekenden en bewoners met het verzoek op het woningbouwplan te reflecteren; Hierbij verschillende bewoners en woningzoekenden uit alle wijken en voor alle typen woningen te betrekken; Met de reflecties en overwegingen van het panel rekening te houden bij de uitvoering van het woningbouwplan; Het voorstel voor de samenstelling van het panel uiterlijk juli 2023 aan de raad voor te leggen en over de resultaten uiterlijk juni 2024 aan de raad te rapporteren.

Motie van de leden Van Renssen en Minderhoud inzake verbeteracties VEF, nr. 196.23 Verzoekt het college: -

-

-

Te onderzoeken welke kosten bespaard kunnen worden bij een woningbouwplan van ca 50 woningen en bij ca. 100 woningen, door het schrappen van de eis van parkeergelegenheid bij ieder woning en het schrappen van plekken voor inpandig fietsparkeren; Te onderzoeken welke kosten bespaard kunnen worden door niet als eis te hanteren dat gemeentelijke naoorlogse monumenten zondermeer behouden moeten worden; Te onderzoeken welke kosten bespaard kunnen worden als minder hoge eisen worden gesteld aan de beeldkwaliteit en materialisatie van nieuwbouw; Hierover te rapporteren aan de raad bij het volgende Meerjarenperspectief Grondexploitaties Vereveningsfonds en Zuidas (MPG) en dit te mee te nemen als verbeteracties voor het Vereveningsfonds.

CONCEPT

47

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Motie van de leden Aslami, Broersen, Koyuncu, Van Renssen, Minderhoud en Kabamba inzake geef Amsterdamse woningzoekenden een stem en richt een Amsterdamse Woonraad op, nr. 204.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

-

Het oprichten van een Amsterdamse Woonraad van woningzoekenden en bewoners te onderzoeken; Hierbij te kijken naar Amsterdammers met een verhuiswens en toekomstige Amsterdammers; De woonraad de diversiteit van de maatschappij te laten weerspiegelen door bewoners en omwonenden uit verschillende wijken, van verschillende leeftijden en voor alle beoogde typen woningen te betrekken; Deze Woonraad bij inspraakmomenten voor woningbouwplannen, waaronder, maar niet exclusief, bij bestemmingsplannen, naar hun wensen, overwegingen en suggesties te vragen; De punten opgehaald bij de Woonraad bij inspraakmomenten mee te laten wegen in de besluitvorming voor woningbouwplannen; Over de oprichting van deze Woonraad terug te koppelen aan de raad.

Motie van het lid Boomsma inzake het Woningbouwplan 2022-2028 mooi bouwen, nr. 205.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Een visie te ontwikkelen op stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit in relatie tot de nieuwbouwopgave en deze visie toe te voegen aan het woningbouwplan 2022-2028 - Een meetlat op te stellen waarbij in iedere ontwikkeling onder het woningbouwplan 2022-2028 gescoord wordt op stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit van de te bouwen woningen. Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Broersen en Kreuger inzake het woningbouwplan 2022-2028 bouwen voor gezinnen, nr. 221.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Uiterlijk op 1 november 2023 een beleidskader te presenteren dat gericht is op het behouden van gezinnen in Amsterdam door het programmeren van voldoende grote woningen en voorzieningen in de wijk voor gezinnen en dit toe te voegen aan het woningbouwplan en de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting.

Motie van de leden Von Gerhardt, Boomsma en Kreuger inzake verhogen maximale percentage koopwoningen binnen middensegment, nr. 207.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Het woningbouwplan 2022-2028 aan te passen zodat bij alle nieuwbouwprojecten sociale koop binnen het middensegment wordt toegestaan voor maximaal 50% in plaats van maximaal 25%.

CONCEPT

48

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Motie van de leden Von Gerhardt, Boomsma en mimimumpercentage koopwoningen bij nieuwbouwwijken, nr. 208.23

Kreuger

inzake

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Bij nieuwbouwwijken op gebiedsniveau ernaar te streven dat minimaal 25% van de woningen koopwoningen zijn. Motie van het lid Alberts inzake minimaal 60 vierkante meter gebruiksoppervlakte sociale huurwoningen, nr. 211.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Als uitgangspunt te nemen bij de onderhandelingen voor de nieuwe samenwerkingsafspraken dat sociale huurwoningen (exclusief studenten en jongerenwoningen) minimaal een gebruiksoppervlakte (gbo) moeten hebben van 60 m2.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Het woord gevraagd door de leden Boomsma, Van Renssen, Minderhoud, Von Gerhardt, Alberts. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Nee, ik heb alleen een punt van orde. De VOORZITTER: Ga uw gang. Het lid AHMADI: Dat ik mijn motie wil intrekken. De VOORZITTER: Dat is verrassend. Even kijken, dat was motie 180, die is ingetrokken. De motie-Ahmadi, nr. 180.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid MINDERHOUD: Excuses, maar ik heb mijn twee moties ingestuurd, dat is echt heel recent gebeurd, ik denk tien minuten onderhand, dus ik denk dat ze nog niet mee zijn genomen in het lijstje. Maar vandaar. De VOORZITTER: Goed, zodra we de nummers hebben zal ik ze even voorlezen. Dan is als eerste het woord aan de heer Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. Heel veel mensen willen in Amsterdam wonen en terecht. Maar dat is een enorme uitdaging en we moeten ervoor zorgen dat Amsterdam een stad blijft of weer wordt waar mensen met een gewoon inkomen nog een huis kunnen vinden en kunnen betalen. En we moeten dus bouwen, bouwen, bouwen en in die volgorde. Maar we moeten ook snel bouwen, we moeten veel bouwen, betaalbaar bouwen en mooi

CONCEPT

49

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

bouwen. We moeten bouwen voor ouderen, voor jongeren, voor alle groepen. We moeten bouwen voor een bloeiende en zorgzame gemeenschap. Ik denk dat een aantal goede stappen is gezet de afgelopen tijd en ook met dit plan. Maar om dat recordaantal woningen vast te houden van vorig jaar, dat wordt een enorme uitdaging, gezien de stijgende kosten en de hogere rente. Ik denk dat het goed is dat er meer flexibiliteit wordt ingebouwd, ook met 40-40-20. Dat dat winst is. Ook die inzet om procedures te versnellen heel verstandig is. Daar moet natuurlijk nog wel veel worden uitgewerkt. En ik zie ook graag hoe en welke rol meer transparantie in het vaststellen van de grondprijzen daarin kan krijgen, hoe dat daarin wordt betrokken. Want ik denk dat daar ook kansen liggen. Voorzitter, het CDA heeft daarbij nog een aantal voorstellen. Ten eerste, we moeten dus ook bouwen voor gezinnen. En onlangs was er weer een onderzoek van de Rabobank, ook uitgebreid aan bod gekomen in het Parool, dat Amsterdammers blijven vertrekken uit de stad, met name jonge gezinnen. En met name jonge gezinnen met een middeninkomen en juist die gezinnen zijn ook zo cruciaal voor de sociale ecologie van Amsterdam, voor het in stand houden van die gemeenschappen. En het CDA vindt dus dat die ambitie om gezinnen te behouden heel specifiek onderdeel moet zijn van het Woningbouwplan.

Er wordt nu wel gekeken naar de differentiatie in de groottes, er is al veel gedaan om dat in kaart te brengen. Maar dan wordt er wel gekeken specifiek naar kleinere woningen, hoe je dan met een goed vloerplan en met voldoende daglicht ervoor kunt zorgen dat dat voldoende kwaliteit zou hebben. Maar gezinnen zijn geen aparte doelgroep en daar wordt wel mogelijk per gebied gekeken. Ik vind, je moet het ook over de hele stad trekken. Je moet ervoor zorgen dat er meer woningen komen geschikt voor gezinnen over de hele stad. (Het lid VAN RENSSEN: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde de heer Boomsma zeggen dat we mooi moeten bouwen. Ik heb ook een motie van de heer Boomsma daarover gezien en ik vroeg me af, voorzitter, als het CDA moet kiezen tussen mooi bouwen of betaalbaar bouwen. Wat kiest u dan?) Voorzitter, dat is een valse tegenstelling, want het is heel goed mogelijk om heel mooi te bouwen zonder dat dat veel duurder wordt. Je moet alleen dat met zorg doen en met aandacht en met besef voor de traditie en voor de omgeving. Dat hoeft niet per se heel veel duurder te zijn. Het hoeft niet altijd te gaan om hele dure flashy architecten of materialen. Kijk ook naar bijvoorbeeld gewoon de grachtengordel die wordt gebouwd van bakstenen, dat zijn niet allemaal peperdure materialen.

Dat gaat om een gedeelde grammatica van vormen en van elementen die gezamenlijk een enorme schoonheid tot stand brengen. (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, ik ben blij om te horen dat het ook sober kan wat het CDA betreft en in ieder geval ook doelmatig. Volgens mij waren baksteen en vooral pleisterwerk uit de grachtengordel best wel peperduur in de tijd dat het gebouwd was, maar dat terzijde.) Nee voorzitter, dan kom ik toch meteen op die motie. Ik denk dat het cruciaal is om mooi te blijven bouwen. Dat we inderdaad een enorme opgave hebben, maar dat er één ding is waar je echt niet op moet bezuinigen, waar je geen concessies moet doen, en dat is stedenbouwkundige kwaliteit en de schoonheid van wat we neerzetten. Want je bouwt voor de eeuwen en toekomstige generaties zullen ons dankbaar zijn als we daarop inzetten. Ik denk ook, Amsterdam heeft zo'n schitterende traditie in sociale woningbouw ook met name. Bijvoorbeeld die arbeiderspaleizen, zoals dat werd genoemd, met name die Amsterdamse School, die worden over de hele wereld geprezen. Die schoonheid is uniek en die is verheffend en er worden zeker ook mooie nieuwe gebouwen neergezet. Maar hoe mooi zou het niet zijn als je meer aansluiting zoekt, ook bij specifiek die traditie van de

CONCEPT

50

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Amsterdamse School. Dat we ook gebouwen neerzetten waarbij je ziet, oh. Waarbij je niet denkt, nou dat kan net zo goed in Tokio staan of in of in Texas, maar waar je echt ziet, oh dit is Amsterdam, zo maak je Amsterdam. Dus daartoe ook een motie. En ik heb inderdaad net nog even ook de motie van mevrouw Van Renssen en van de PvdA gezien en ik vind dat werkelijk verschrikkelijk. Dat is echt een van de ergste en slechtste moties die ik hier ooit heb langs zien komen om specifiek in te zetten op lelijker bouwen. Ik bedoel, hoe krijg je het voor mekaar en hoe haal je het in je hoofd? Je wil, in de motie zeggen ze, we willen minder eisen op het gebied van beeldkwaliteit. Echt het stomste wat je kunt doen. Het is ook niet duurzaam, want mooie gebouwen, mooi bouwen, dat is ook duurzaam, want die willen mensen in stand houden. Dus ik begrijp werkelijk niet dat PvdA en GroenLinks dus nu lelijker willen gaan bouwen. Ze willen dus een stad vol kleine aftandse lelijke hokken. Ik denk dat toekomstige generaties ons daar zwaar voor zouden veroordelen. En terecht. (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, dat roept toch nog een derde interruptie op, heel gek.

Ik denk dat uiteindelijk, komen zo toe op mijn motie, maar de motie van de heer Boomsma, mag ik dus zo interpreteren dat u zegt stedenbouwkundig kwaliteit gaat vooral over het gebouw in relatie tot zijn omgeving, dat dat goed moet zijn en dat materiaal voor u niet relevant is?) Die is denk ik wat kort door de bocht. Materiaal kan natuurlijk wel degelijk relevant zijn. Een dak van aluminiumfolie lijkt mij niet heel geschikt en meestal inderdaad minder mooi dan meer traditionele materialen. Je hebt ook bijvoorbeeld, beton wordt vaak minder mooi oud dan baksteen. Ik bedoel dat zijn wel degelijk overwegingen. Ik denk alleen niet dat je ervanuit hoeft te gaan dat mooi bouwen per definitie ook duurder is. De stedenbouwkundige kwaliteit gaat natuurlijk niet alleen om het gebouw, het gaat ook om de verhouding, de ruimtelijkheid. Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar laten we als alsjeblieft niet een motie aannemen waarin we specifiek zeggen, we gaan minder eisen stellen aan beeldkwaliteit. Dat zou ik echt ten strengste afkeuren. Ja, nog even voor gezinnen, dus we hebben de motie voor gezinnen. Ik denk dat het belangrijk is om die als aparte doelgroep op te nemen. Want ja, de nieuwe woningen worden nog steeds kleiner. De afgelopen jaren zijn ze zo'n achttien procent kleiner geworden gemiddeld. En als je daar niet heel actief iets aan doet, dan gaat dat proces steeds verder.

Dan willen we ook inderdaad meer koopwoningen, daar zal collega Von Gerhardt zo wat over zeggen. En ondertussen nog een vraag over het Vereveningsfonds. Het college zegt hierin zelf, structurele onttrekking aan het Vereveningsfonds is risicovol. Ja, laten we daar dan ook mee stoppen. De VOORZITTER: Ik dacht ik waarschuw u even, zodra u over schoonheid begint dan gaat het nog weleens met u aan de haal in tijd, alleen in tijd. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie leden Minderhoud, Van Renssen, Aslami, Alberts, Ahmadi, Koyuncu, Von Gerhardt, Broersen en Boomsma inzake rapporteren voortgang aanpak woningnood, nr. 212.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Tot een voorstel te komen voor een monitor van de woningvoorraad waarbij wordt verkend of het mogelijk is om data inzake de (geplande) toe – en afname van het aantal woningen per doelgroep (jongeren, gezin, ouderenwoning),

CONCEPT

51

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

-

R

prijssegment (sociaal, middenhuur, duur) en verdeling naar eigendom (huur of koop en corporatie of particulier) mee te nemen in de monitor en periodiek te analyseren op stads, stadsdeel en – gebiedsniveau zonder daarvoor nieuwe onderzoeken uit te voeren”; Dit voorstel te betrekken bij het nog te ontwikkelen monitoringsinstrument voor de AAV.

Motie van de leden Minderhoud, Van Renssen, Aslami, Alberts, Koyuncu, Von Gerhardt en Broersen inzake actieve grondpolitiek, nr. 213.23 Verzoekt het college: -

-

De voor- en nadelen van actieve grondpolitiek op een rij te zetten en daarbij tevens globaal inzichtelijk te maken wat de financiële consequenties zouden zijn van een actieve verwervingsstrategie. De resultaten binnen een half jaar te rapporteren aan de raad.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Renssen. Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, voor het bestrijden van de wooncrisis bevinden we ons in een zeer, zeer moeilijke situatie. De woningnood is heel erg hoog en de prijzen zijn historisch hoog, maar dat zijn ook de staalprijzen en de rente. En Sophie Straat zong nog op het woonprotest in februari, moet ik dan naar Lelystad, naar Almere of Parijs? Maar met dit Woningbouwplan wordt er dan nu een plan geschetst om vooral voldoende woningen te bouwen. En volgens mij maakt het college hier duidelijk een keuze voor betaalbare woningen, 7.500 per jaar in de verhouding 40-40-20. En daarvoor dankt GroenLinks het college, want het is voornamelijk inderdaad die betaalbaarheid onder druk staat. En dat hebben we nodig. En het is heel goed dat we dit met alle partijen doen, want uiteraard bouwt de gemeente die woningen niet zelf. Maar dat moeten we niet alleen met de bouwers doen, wat GroenLinks betreft, maar ook juist met die mensen die die woningen zo hard nodig hebben. En daarom dienen we een motie in, 195, om een panel te maken van woningzoekenden jong en oud, samen met bewoners om goed te kijken naar het Woningbouwplan, zodat zij ook mee kunnen denken over hoe we dat vorm gaan geven. En we willen uiteraard bouwen voor een complete en duurzame stad.

En dat zeg ik ook in de richting van de heer Boomsma. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, want ik vroeg me af of mevrouw Van Renssen dan ook echt iets gaat doen met wat de resultaten zijn uit zo'n panel. Stel nou dat panel zegt, wij willen ontzettend veel koopwoningen gaan bouwen, wat ook blijkt uit eigenlijk alle stukken. Is mevrouw Van Renssen dan ook van plan om het beleid aan te passen om veel meer koopwoningen te gaan bouwen?) Ja voorzitter. Volgens mij moeten we bouwen naar behoefte van alle Amsterdammers en alle woningzoekenden en het gaat vooral om betaalbaar bouwen en op dit moment zijn koopwoningen helaas niet betaalbaar. (Het lid VON GERHARDT: Dus als wij betaalbare koopwoningen gaan bouwen, wat 70 procent van de Amsterdammers wil, dan bent u daarvoor? Dus ik neem aan dat u mijn motie straks gaat steunen.)

CONCEPT

52

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Nou voorzitter. Ik weet dat de VVD de partij is van kijken met kopers, maar wat voor mij bekend, niet 70 procent van Amsterdammers voor nieuwe koopwoningen. Als het er al wel zouden zijn, zouden ze voor koopwoningen zijn van maximaal 250.000 euro en die kunnen we op dit moment niet leveren. Ik vervolg. We moeten dus een complete en betaalbare stad bouwen, maar in het Woningbouwplan staat dat we kritisch moeten kijken naar de eisen die we stellen onder het motto, gewoon goed. Maar voor duurzaamheid geldt de standaard onverkort en we moeten wat GroenLinks betreft kijken naar alle eisen die we leggen aan de grondexploitatie. En daarbij hoort ook de eis om altijd coûte que coûte gemeentelijke monumenten te behouden. En dat gaat soms ten koste van groen en soms gaat dat ook ten koste van sociale woningbouw. En wat GroenLinks betreft is het niet zo dat erfgoed altijd bovenaan de lijst staan. Dus dat is waar het onderzoek over gaat. Laten we kijken naar de kosten die daarmee gemoeid zijn. En laten we ook kijken naar de eisen om fiets- en autoparkeerplaatsen te maken, want ook dat kan heel veel schelen in de bouwkosten en de meeste woningzoekenden, zover ik weet, zoeken een plek om te wonen en niet een plek om hun auto te parkeren. Dus laten we daar dit onderzoek gaan doen en laten we inderdaad met name de stedenbouwkundige kwaliteit en de leefbaarheid van de woningen vooropstellen.

We moeten woningen bouwen die Amsterdammers nodig hebben en daarvoor is het nodig om goed inzicht te hebben in alle woningbouwcijfers, ook over de bestaande voorraad per gebied en ook naar onderscheid naar prijsklasse en eigendom. En met het lid Minderhoud van de Partij van de Arbeid dienen we ook een motie in om dit inzichtelijk te maken. En dit draagt juist bij aan dat gebiedsgericht programmeren en aan bouwen voor alle Amsterdammers. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Minderhoud. Het lid MINDERHOUD: Dank, voorzitter. Voor ons ligt het Woningbouwplan voor de aankomende vier jaar, een periode waarin grote stappen genomen moeten worden om de historische grote woningcrisis aan te pakken. We spreken bij de woningcrisis vaak over aantallen en percentages, planningen, agenda's, beleidsstukken en nota's over 40-40-20 en 7.500 woningen per jaar, over inbreiden in plaats van uitbreiden over investeringsnota's en bestemmingsplannen. Sommigen van ons ervaren de woningcrisis dan ook precies zo, als een papieren crisis. Veel Amsterdammers is die luxe echter niet gegund, zij voelen de pijn van het gebrek aan een thuis acuut en langdurig. Zij wonen noodgedwongen thuis bij hun ouders of samen met een gescheiden partner met drie kinderen op een tweekamerappartement of, nog erger, ze hebben geen onderdak. Het moge daarom duidelijk zijn, het Woningbouwplankomt als geroepen.

Als stad staan we de aankomende jaren voor een enorme uitdaging op het gebied van wonen, werken en het waarborgen van een fijne, fysieke leefomgeving. Bijna nooit waren de ambities zo hoog, enkel in de jaren twintig en de jaren tachtig van de vorige eeuw lag de lat zo hoog als die nu ligt. Net als toen bouwen we niet simpelweg om te bouwen, maar bouwen met het idee van de gehele stad en niet stukjes daarvan. Het moet toegankelijk en aantrekkelijk blijven voor alle Amsterdammers. Een stad waar alle mensen de kans krijgen om zich te ontplooien in een woning met licht, lucht en ruimte. Onze stad heeft daarbij een rijke geschiedenis met betrekking tot het tegemoetkomen aan de ruimtelijke wensen van alle bevolkingsgroepen en in het bijzonder Amsterdammers met een kleine portemonnee. Zelfontplooiing en kansengelijkheid vergroten gaat niet alleen om het bouwen van een complete buurt in de fysieke zin, maar ook om het bouwen van een complete buurt in de sociale zin. Bestaande bewoners moeten daarbij het gevoel hebben voldoende

CONCEPT

53

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

meegenomen te worden en gehoord te zijn en ook op profijt te hebben van de ontwikkelingen in hun buurt. Nu is het vaak zo dat de glimmende woontorens vaak boven de bestaande bewoners uitstijgen, terwijl zij in tochtige sociale huurwoningen wonen en hun straten er nog vervallen uitzien, zonder dat zij enig perspectief hebben op verbetering. De buurt transformeren zou daarom voordelen moeten hebben voor iedereen. Bestaande en nieuwe bewoners met voldoende plek voor de huidige bewoners om te wonen en zichzelf te ontwikkelen door plek vrij te maken voor maatschappelijke voorzieningen, ruimte te houden voor lokaal ondernemerschap. Onze fractie dient daarom een aantal moties in. Een aantal moties over de essentiële participatie van bestaande en nieuwe bewoners bij de bouwplannen, zodat Amsterdammers niet vervreemden van hun buurt en de kans krijgen om mee te praten over de veranderingen. Maar ook een motie met het verzoek de monitoring van de voortgang van de woningbouw aan te scherpen. Zoals eerder vandaag ook besproken met betrekking tot het meest recente bod van de corporaties. De sociale huur gaat in onze stad razendsnel achteruit; van 2000 tot met 2019 kromp de voorraad sociale huurwoningen met 20.500 stuks, dat is 1.000 per jaar. Het aandeel sociale huurwoningen is de afgelopen tien jaar geslonken van 59 procent toen naar 48 procent nu.

En dat terwijl de vraag onverminderd hoog blijft en de wachtlijsten almaar langer worden, nu zelfs dertien jaar. Getuige de vele kraakacties en protesten van onder andere het Woonprotest en actiegroep Stop De Verkoop! en de recente woede over de verkoop van sociale huurwoningen bij het Entrepotdok of de vele artikelen in het Parool over het fundamenteel veranderen van Amsterdamse wijken, waarbij geen ruimte meer is voor de kinderen of ouders van oorspronkelijke bewoners in de buurt, moeten we nu in actie komen. Daarvoor hebben we inzicht nodig, inzicht in de huidige woningvoorraad en woningbehoefte, welke sociale huurwoningen naar dure huur zijn omgezet, verkocht of gesloopt worden en hoeveel betaalbare woningen daarvoor in de plaats komen. Het liefst per gebied, zodat we ervoor kunnen zorgen dat onze buurten leefbaar en toegankelijk blijven voor iedereen. En dat met name Amsterdammers die nu al meer dan tien jaar op een woning wachten de kans krijgen om daar alsnog te wonen. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, een aantal weken geleden las ik met toch wel veel enthousiasme dacht ik, begon ik aan het lezen van een opiniestuk in het Parool van de Partij van de Arbeid en GroenLinks. Waarom? De kop was namelijk, bouwen naar de behoefte van Amsterdammers. En ik dacht, nou dat staat mij aan.

Want ik wil ook heel graag bouwen naar de behoefte van Amsterdammers. En toen ging ik het Woningbouwplan lezen en dan ging kijken waar is nou die behoefte van die Amsterdammers? Toen kwam ik op pagina 34 en dan zag ik in het middensegment wil 70 procent van de mensen een koopwoning, een koopwoning tot ongeveer 314.000 euro, tot 512.000. 70 procent van de Amsterdammers heeft daar behoefte aan, is daarnaar op zoek. En zelfs in die categorie naar boven, het hogere middensegment of het net wat duurdere, daar zijn mensen echt naar op zoek. Dus ik dacht, ze staan eindelijk aan mijn zijde. We gaan die koopwoningen bouwen. Toen las ik de rest van dat stuk, toen ging het toch over wat andere dingen. Maar ik dacht, als deze partijen nou zo graag echt willen bouwen naar behoefte, dan gaan we gewoon die koopwoningen bouwen. En daarvoor dien ik twee moties in. Eén om ervoor te zorgen dat minimaal, en dan heb ik het voor jullie nog lager gezet dan ik eigenlijk zou willen, maar bij nieuwbouwwijken minimaal 25 procent van de woningen koop zijn. Als het aan mij had gelegen 50, maar ik doe een handreiking, we gaan in het midden

CONCEPT

54

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

zitten, dus we doen 25 procent. En daarnaast, om ervoor te zorgen, we hebben namelijk nu gezegd dat maar maximaal 25 procent van de nieuwbouwprojecten sociale koop toe mag staan in het middensegment, laten we dat dan verhogen naar 50 procent, dat we echt die woningen gaan bouwen waar Amsterdammers behoefte aan hebben. (Het lid MINDERHOUD: Ja, ik zat toch een beetje te kijken, de cijfers van de heer Von Gerhardt. Ik lees bijvoorbeeld in een heel ander document, maar ook zeer recentelijk, onder andere gepubliceerd bij RTL Nieuws en een aantal andere media, dat de vraag naar nieuwbouwkoopwoningen met 43 procent is afgenomen, aldus woningbouwers nl. Ik vroeg mij even af, uit welke statistieken haalt mijnheer Von Gerhardt dat er nu zoveel vraag is naar koopwoningen terwijl door het hele land dit soort projecten juist falen? En als we kijken naar onze eigen gemeente, dat er in Elzenhagen Zuid zeer recentelijk door de wethouder een besluit is genomen om de plannen door te laten gaan door de koop om te zetten naar sociale huur. Dus waar haalt de heer Von Gerhardt precies het idee vandaan dat, A de vraag naar koopwoningen zo onwijs groot is? Gooit hij niet betaalbare koop, dure koop en alle andere koop op één hoop? En dat het überhaupt haalbaar is om zoveel koop te financieren? Omdat die projecten nu allemaal in het water vallen.) Voorzitter, dat vind ik een leuke vraag.

Maar pagina 34 van het stuk, daar haal ik het uit, namelijk de behoeftes. En inderdaad, alle kopersgemeenten, maar op dit moment bouwen we niet in alle kopersgemeenten, we bouwen ongeveer geen koop. Dus laten we nou al die segmenten meepakken, zoveel mogelijk koop. En daarnaast, er is laatst een rapport gekomen van de Rabobank geloof ik, die zeiden juist, mensen zijn op zoek naar die binding in de stad, die verdwijnt. En waarom verdwijnt dat nou? Waarom verdwijnen mensen uit Amsterdam? Gebrek aan koopwoningen. En dat klopt inderdaad, sommige projecten staan nu wat onder druk, er zijn ook een aantal projecten waar het ontzettend goed gaat, toevallig de projecten zonder erfpacht, dus misschien moeten we erfpacht ook meteen af gaan schaffen. Maar daarnaast moeten we ook niet alleen nu reageren op wat er nu aan de markt aan de hand is, mensen zijn een klein beetje terughoudend. Waarom? Omdat op een kantelpunt staan. Maar straks als dat kantelpunt is geweest gaat iedereen weer kopen. En we willen bouwen naar behoefte, dus laten we dat ook doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. We hebben een prachtig plan gekregen en het college benoemt daarin dat ze inzetten op drie dingen. Meteen al in de inleiding staat het er, we gaan 7.500 woningen bouwen, we gaan een goede mix bouwen, we gaan versnellen, we gaan versimpelen, enzovoort.

Dat is heel mooi, ik bedoel, wie kan daar nou tegen zijn? Niet dan? Maar, en nou komt die, want er is natuurlijk altijd wel een maar, dit staat of valt bij de stand van het Vereveningsfonds. En daar heb ik het al eerder over gehad, maar het college heeft in al zijn wijsheid besloten om daar een behoorlijke hoeveelheid miljoenen uit te halen voor sociale vraagstukken anders dan wonen. En ja, daarvan heb ik ook gezegd, dat begrijp ik wel. Dat begrijp ik wel, maar je loopt dan een risico en we willen natuurlijk niet dat mensen straks wel een Stadspas hebben, maar geen dak boven hun hoofd. Dat is niet de bedoeling. Oftewel, als je dus voldoende wil bouwen dan moet je dus wel ervoor zorgen dat de stand van het Vereveningsfonds goed blijft, want 40-40-20 staat dan onder druk. En dat is nog steeds niet helemaal dat je zegt, daar ben ik nou helemaal gerust op dat dat goed

CONCEPT

55

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

gaat lopen. Maar er is er nog een bedreiging, een tweede bedreiging van dat geheel. Want je kunt natuurlijk wel aan het bouwen slaan, dat is heel mooi, maar als aan de andere kant corporaties nog steeds en slopen en verkopen en in het liberale segment trekken, dan blijft dus een tweede bedreiging in de lucht hangen dat ook daar de boel misgaat. En we hebben daarnet wat getallen voorbij horen lopen en vanmorgen stond een uitgebreide samenvatting daarvan in Follow the Money, dat per saldo gaat het aantal sociale huurwoningen omlaag, terwijl tegelijkertijd de vraag ernaar stijgt. Dus dat is, dat noemen ze dan de kaars aan twee kanten branden. Dan is hij eerder op. En dat is niet de bedoeling. Dus dat vind ik wel een bedreiging. En dat betekent dus ook dat we daar heel duidelijke afspraken over moeten maken. Want kijk, als je het inzet op bouwen dan klinkt het een beetje alsof je eigenlijk alleen maar de betonstorters ter wille wilt zijn als je niet aan de andere kant ook nog zegt, laten we nou houden wat we hebben. De bestaande bouw moet je niet vanaf, want anders schiet het niet op. Ik was nooit goed in rekenen, maar ik kan me voorstellen dat als je aan de ene kant wel iets bouwt, maar aan de andere kant iets eraf haalt, dat het dan niet echt opschiet.

En verder wat ik ook vind, is dat we, is ook een bedreiging, is dat we niet helemaal kunnen zien dat als die woningen gesloopt worden of verkocht worden of wat dan ook, als dat dan gebeurt, wat bouw je er dan voor terug? Want we hebben niet een heel duidelijk beeld van welk type woningen. En de wethouder heeft dat, ook wel een beetje op zijn eigen manier, heeft hij dat gezegd, nou maar je hoeft niet meer zo'n grote woning en klein mag ook. Ik geloof dat hij zelfs vijftien vierkante meter heeft genoemd. Dat telt ook nog volgens het Bouwbesluit als een woning. Ik doe het even uit mijn hoofd, maar dat was een getal wat hij noemde in de bespreking in de commissie. Hij gaat het straks weerleggen, daar ben ik heel benieuwd naar wat het getal gaat zijn. Maar het neemt natuurlijk niet weg dat als je kleiner gaat bouwen, en ik weet wel dat hij zegt, ja dan ga je bijvoorbeeld gemeenschappelijk de wasserette in de kelder doen en allemaal dat soort dingen meer, dat heb je niet meer individueel nodig, dus kun je kleiner wonen, dat soort dingen. Maar in zo'n woning is het wel weer lastig voor gezinnen. En ik vind wel dat je heel erg moet oppassen wat het effect is als je wijzigt in omvang van woningen. Want dat doet ook iets met de samenstelling van de bevolking. En we hebben al gehoord dat gezinnen de stad verlaten en dat je alleen maar de zogeheten eenpitters overhoudt.

Dat doet iets met een stad. En als je zegt we willen een goede mix, dan kun je dat ook weer in de war gooien als je dus niet de juiste keuzes maakt op welke woningen er gebouwd worden. Ik heb daar een motie voor, dat we in ieder geval ook rekening houden met de wat grotere woningen en die motie gaat over 60 vierkante meter gebruiksoppervlak en dat is juist om weer dat toch de mogelijkheid te geven, dat is de minimale afmeting, ook voor mensen die wat in grotere samenstellingen wonen dan op zichzelf. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de gemeente Amsterdam legt met dit Woningbouwplan het fundament voor de bouwambities van onze stad. En aan ambities geen gebrek. De gemeente wil hier langjarig per jaar 7.500 nieuwe woningen realiseren. Woningen die voldoen aan de behoeftes van woningzoekenden. En wat D66 betreft is dat een goede mix van woningen die zorgen voor doorstroom en een complete stad. Een stad waar ruimte is voor jong en oud, jonge gezinnen, maar ook nieuwe Amsterdammers. Voorzitter, daarbij is het van belang dat woningzoekenden een stem krijgen in de uiteindelijke bouwplannen van de gemeente. Op dit moment hebben de leraren, maar ook agenten en zorgmedewerkers die naarstig op zoek zijn naar woningen niet een stem en de

CONCEPT

56

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

ruimte om mee te dingen in wat wij gaan bouwen. En dat vinden wij als D66 oneerlijk. Daarom dien ik samen met andere collega's een motie in om een Amsterdamse Woonraad op te richten en daarin woningzoekenden direct te betrekken bij de woningbouwplannen van de gemeente. Voorzitter, de gemeente bouwt zelf geen woningen, dat is al eerder door collega's genoemd, maar faciliteert de partijen die dat wel doen. Daarin zien wij ook de noodzaak om de woningbouw te versnellen. Het is immers crisis en we moeten ook alle zeilen bijzetten. En wat D66 betreft doen we dat op een duurzame manier, het liefst van hoge kwaliteit. En ik heb zelf een fabriek bezocht waar modulair wordt gebouwd, complete units van hout en dat proces dat is iets waar ik echt in geloof. Volgens mij is dat ook de toekomst en wat mij betreft moeten we daar vol op inzetten, want dat zorgt niet alleen voor de versnelling die nu hard nodig is, maar dat heeft ook de potentie om goedkoop en duurzaam te bouwen. Dat is van belang, want als je kijkt naar de uitstoot is de bouwsector mondiaal gezien verantwoordelijk voor 40 procent van de mondiale uitstoot. Het Woningbouwplan kaart modulair bouwen al aan maar het mag wat mij betreft iets ambitieuzer en ook concreter. Daarom de vraag ook aan de wethouder of hij bereid is om te kijken hoe dat verder geconcretiseerd kan worden door duidelijkheid aan de voorkant.

Tot slot, voorzitter een vraag ook aan de wethouder. De eerste woningbouwrapportage, daar wordt natuurlijk veel over gerapporteerd, de bouw staat onder druk en ik kan me goed voorstellen dat partijen die aanvragen hebben ingediend om bestaande afspraken aan te passen, of daarover ook gerapporteerd wordt en wat dat dan precies betekent? Zijn dat aanvragen die leiden tot een aanpassing? En is dat dan positief of negatief? Of dat meegenomen kan worden in de woningbouwrapportage. (Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Ik zat net nog even door de moties heen te bladeren, maar ik miste het voorstel voor het bouwen zonder keuken. Komt die nog?) Voorzitter, nee die komt nog niet. Misschien wel, maar daar ga ik even naar kijken. (Het lid KREUGER: Dank, voorzitter. De reden dat ik het vraag is omdat hier in verkiezingstijd natuurlijk heel hard om gelachen is. Het is wel iets wat je opschrijft in je verkiezingsprogramma en dan nu wil de kiezer waar voor zijn geld hebben en dan blijft het voorstel uit. Dus ja, een beetje teleurstellend.) Ja voorzitter, ik snap waar de heer Kreuger vandaan komt en de verkiezingstijd was natuurlijk ook een hele andere realiteit. Volgens mij hadden we een andere wereld, zoals we die nu vandaag de dag aantreffen. Dus ik hoor dat aan en ik denk, goh leuke interruptie, tot de volgende keer de heer Kreuger. Tot zover.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. En ik ben uiteraard heel blij dat dat bouwen zonder keuken er niet in zit. Goed, om te beginnen toch wel wat kleine complimenten aan de wethouder omdat volgens mij ondanks alle omstandigheden, dat het toch eigenlijk best wel goed op de rit blijft. Ook een wat pragmatischer aanpak dan hiervoor, de 40-40-20 die niet heilig is. En dan probeer ik hier nu een beetje naar links te kijken met een schuin oog of er mensen boos worden, maar ze blijven allemaal rustig zitten. Hartstikke goed. Maar goed, er blijft natuurlijk wel altijd ruimte voor verbetering. De heer Van Dantzig is nog lang geen echte JA21’er, maar het gaat wel de goede kant op. De zaken die wat ons betreft beter kunnen, dat zijn er grofweg drie. In de eerste plaats de aantallen zijn natuurlijk uiteindelijk gewoon nog steeds te laag. Zeker als je ziet hoeveel mensen op zoek zijn naar

CONCEPT

57

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

een woning, wat er mogelijk weer allemaal bij komt aan nieuwe Nederlanders in de toekomst. Dus daar moet echt wat aan gebeuren. In de tweede plaats zitten er wat JA21 betreft te weinig koopwoningen in de plannen en in de derde plaats is er onvoldoende oog voor het behoud van gezinnen in de stad en dan gezien de spreektijd ga ik me eerst even focussen op het tweede gedeelte en dat zijn de koopwoningen. Want wat JA21 betreft is het heel belangrijk dat mensen zelf bezit hebben. Er groeit nu op dit moment een generatie op die gaat nu al de arbeidsmarkt op met een studieschuld. Het is niet vanzelfsprekend dat ze een goede pensioenregeling hebben en dan zitten ze zo meteen ook nog tot hun zevenenzestigste opgescheept met een huurwoning in de vrije sector. Ja, die huur die loopt zo meteen natuurlijk gewoon door ondanks dat de hypotheek van de eigenaar allang is afbetaald. En op als je op een gegeven moment wat ouder bent, dan is het lekker als je gewoon wat lagere maandlasten hebt. (Het lid ASLAMI: Dank u wel, voorzitter. De heer Kreuger noemde drie punten, maar gaat heel snel langs zijn eerste punt. En ik ben eigenlijk wel benieuwd, wat voor bouwambities heeft de heer Kreuger? Kan hij dat toelichten?) Dank u wel, voorzitter.

Wij denken dat je toch wel heel snel richting de 12.000 per jaar zal moeten en wat daar ook nog eens een keer bijkomt, er zijn natuurlijk meerdere knoppen waar je aan kan draaien. Ook het beperken van de instroom van nieuwe Nederlanders, het is misschien een dooddoener in dit debat maar het is gewoon een rekensom en daar moet ook naar gekeken worden. Dus ik zeg, er zijn meer woningen nodig en als D66 dat ontkent, dan kan er ook net zo goed ontkend worden dat de aarde rond is. (Het lid ASLAMI: Nou voorzitter, ik zal de laatste zijn die zou ontkennen dat de aarde rond is, maar de heer Kreuger heeft het over 12.000 woningen en ik zie dat ook terug in het verkiezingsprogramma. Hoe wilt u dat kunnen realiseren gezien de huidige marktomstandigheden? Heeft u daar concrete ideeën en plannen voor? Want dat zie ik ook niet terug. En ik zie ook geen motie van u wat oproept tot 12.000 woningen per jaar in Amsterdam.) Dank voorzitter, volgens mij, als het gaat om die aantallen hebben we daar al heel vaak wat over gezegd. Ja, ik kan hier weer het hele apparaat gaan belasten, maar dat hebben we al heel vaak gezegd, ook voordat u al in deze zaal was. En dan in de tweede plaats, hoe kom je tot 12.000 woningen? Wij hebben, JA21 altijd gezegd dat je ook gewoon echt dure woningen moet bouwen. Wij zijn geen voorstander van de 40 procent sociale huur.