20220601 verslag gemeenteraad middag

Maar wat ook wel goed is om te vermelden: ik heb natuurlijk zelf met de ambtelijke organisatie gesproken, wil ik iedereen nog bijzonder voor bedanken, want dat was fantastisch om aan de zijde van zulke mensen ingewikkelde problemen te mogen oplossen. Maar de uitvoeringskosten bij erfpacht, die zijn op dit moment zo hoog. Die hele dienst is bezig met die overstapregeling voor elkaar krijgen. Dat gaat natuurlijk ook ten koste van de bouwproductie, want dat is hetzelfde team dat ook de transformaties doet. Ik denk dat we hiermee een goede laatste stap hebben genomen en dat het daarmee het dan ook is. Dit moet snel uitgevoerd worden. Als u mij wilt kiezen als wethouder beloof ik daar echt een van de eerste orders-of-business van te maken. En dan zo snel mogelijk zorgen dat er zoveel mogelijk mensen op de spijtoptantenregeling uitstappen en de rest krijgt tien procent extra korting zoals we eerder ook al als doel hadden. (De heer BURGERS: Ja dank u wel, voorzitter. Ja de heer Van Dantzig geeft aan dat het heel erg pittig zal worden om die 7.500 woningen te gaan halen. Dat is heel eerlijk van hem. Ik las in het coalitieakkoord tegelijkertijd dat er wordt bezuinigd op ProjectManagementBureau/IngenieursBureau. Is dit een verstandige zet gelet op de enorme hoeveelheid van het aantal woningen?) Ja voorzitter, het is natuurlijk gewoon een harde bezuiniging.

Ik dacht eerlijk gezegd de VVD hier wel in te vinden, omdat ik mevrouw Naoum Néhmé in de vorige periode kende als iemand die juist altijd zei: we moeten meer met de markt samen doen, misschien hoeven we als stad Amsterdam niet alles voor te tekenen, misschien kunnen we wat meer ruimte geven. Nou dat is een onderdeel waar je die besparingen in vindt. Maar tegelijkertijd heeft dit ook te maken met hoe kijk je naar bereikbaarheid als je straten afzet, kan je participatietrajecten niet slimmer en korter doen. Daar moeten echt die besparingen in gevonden worden. En ik vind dat ook wel terecht, omdat wat we nu zien is een beetje de eigenaardige situatie dat naarmate de stad Amsterdam groeit, het voorzieningenniveau voor de rest van de stad daalt. Daar moeten wij denk ik in gezamenlijkheid nog maar eens een boom over opzetten. Dit moet het Rijk natuurlijk regelen in het gemeentefonds. Dat is

47

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

natuurlijk absurd. Je kan niet zeggen: we hebben een wooncrisis, de stad moet groeien, maar de inwoners worden armer qua voorzieningen. Dus ja, daarom is er daarvoor gekozen. De VOORZITTER: Dank u wel. U was aan het einde van uw termijn. Enkele leden hebben mij gevraagd om kort te schorsen. Ik schors voor een minuut of zes, zeven, maar ik wil u vragen als de bel gaat onmiddellijk terug te keren naar de raad.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor een aantal minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER: Ik verzoek u echt nu om op uw plaatsen te gaan zitten, de bel is een keer of vier gegaan. We hebben namelijk nog negen sprekers in dit debat. Daarna hebben wij afscheid, installatierituelen en de inhoudelijke agenda, dus ik wil u ook echt vragen om een beetje snel te bewegen als daarom wordt gevraagd. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Burgers. De heer BURGERS: Ja voorzitter, dank u wel voor het woord. Ik sta hier namens Claire Martens. Zij is onze fractievoorzitter en zij is vandaag afwezig, want zij is met verlof, met zwangerschapsverlof wel. Ik wil haar vanaf hier, vanaf deze plek veel geluk wensen voor de komende tijd. Zeker, heel goed. De VOORZITTER: Daar sluit de hele raad zich bij aan, zoals u hoort. De heer BURGERS: Voorzitter, dat is fantastisch. En dan heb ik nog een dienstmededeling, want ik zou op dit moment eigenlijk mijn maidenspeech houden. Maar deze VVD’er ziet af van zijn maidenspeech. U kunt dus gerust mij interrumperen en vragen stellen. Voorzitter, en ik zie u bedroefd kijken, want u had natuurlijk gehoopt op allerlei leuke details uit mijn jeugd. Nou, die houdt u van mij tegoed. Ik stel voor dat we een keer met zijn allen in de koffiekamer bij elkaar komen en dan ga ik los. Maar nu even over het coalitieakkoord. Want we hebben met onze fractie het coalitieakkoord gelezen en we hebben het besproken en dat ga ik ook hier doen.

En er was iemand in mijn fractie die zei: nou, ik zal je een tip geven, begin met een paar complimenten en dan ben je daarna wat kritisch. En dat ga ik dus ook doen. Want het is niet alleen maar kommer en kwel. In het coalitieakkoord staan enkele goede plannen, zoals het isolatie-offensief en het aanbieden van gezonde schoollunches. Wij zetten in op het verduurzamen van woningen met behulp van isolatie en wij pleiten voor schoolfruit en ontbijt. Deze zinnen komen rechtstreeks uit het VVD-verkiezingsprogramma, dus dat is mooi. Isoleren is een mooie gedachte uit het coalitieakkoord, het bespaart kosten, ik gaf het al aan, het is goed voor het milieu en gezond eten dat kan alleen maar goed zijn voor scholieren. Complimenten. Ook de ruimte voor onder andere horecaondernemers om hun terrassen te laten staan is een plus-plus, mits er geen overlast is voor de buurt.

48

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Nou, naast goede punten hebben we ook nog een paar kritiekpunten en ik heb ze in drie onderwerpen gevat: investeringen voor de stad, lastenverzwaringen voor de Amsterdammer en de veiligheid. En ik begin met de eerste, de investeringen in de stad. Dit coalitieakkoord investeert wat onze fractie betreft te weinig in de leefbaarheid van de stad. Op het onderhoud van kades en bruggen wil dit college veel te weinig investeren en dit leidt tot verloedering van de stad. Het onderhoud is echt nodig en zal het herstel van de kades en bruggen duurder maken op de lange termijn. Hetzelfde geldt voor het programma Stadsverbetering, waardoor de openbare ruimte van elke Amsterdammer eerder achteruit dan vooruit zal gaan. De basis is niet op orde en structureel geld uittrekken voor onderhoud en schoonhouden van de openbare ruimte gebeurt slechts mondjesmaat. Bepaalde projecten worden voorlopig niet gedaan en dat gaat vermoedelijk op de lange termijn geld kosten. Een andere kerntaak van de gemeente is het ophalen van afval. En de afvalstoffenheffing wordt verlaagd, dat juichen we toe. Tegelijkertijd staat er in het akkoord dat er meer vuilnisbakken, meer geleegd en meer geveegd gaat worden. Er komt dus ook structureel twee miljoen bij. Maar voor dat bedrag kun je minder dan twintig reinigers extra inzetten.

De afgelopen jaren was de vuilophaal echt beneden alle peil en het rondslingerende afval een doorn in het oog van vele Amsterdammers, en dat moet echt beter. En wij vragen ons af of dat met slechts twee miljoen structureel erbij wordt opgelost. Wij vinden het echt een belangrijk onderwerp en om meer geld vrij te maken om deze problemen het hoofd te bieden en andere investeringen te kunnen doen in de leefbaarheid van onze stad, bieden wij een motie aan. De motie is gedekt door gebruik te maken van een andere systematiek met betrekking tot de toeristenbelasting. We zien het bouwen van meer betaalbare koopwoningen ook als een investering in de stad, die het college laat liggen. Starters en gezinnen smachten hiernaar en het levert de gemeente extra inkomsten op, die we kunnen gebruiken om andere lasten te verlichten of te investeren in de stad. Een gemiste kans, wat ons betreft. (De heer VAN DANTZIG: Ja voorzitter, toch even een vraag inzake die motie. Want die heb ik ook goed gelezen. Nog even los van de inhoud hoor, maar ik was benieuwd naar de redenatie, want volgens mij zegt u in de motie: we schaffen het percentagetarief af en doen we alles van een vaste voet van tien euro. Ja ik probeerde net heel snel op de achterkant van het spreekwoordelijke bierviltje uit te rekenen of dat meer geld oplevert. Ik dacht eigenlijk dat dat minder geld zou opleveren.

Dus ik ben echt benieuwd naar uw toelichting daarbij, dan kan ik het proberen na te rekenen.) Ja u geeft het eigenlijk zelf al aan, het is een hele ingewikkelde berekening. De berekening willen wij met alle liefde en plezier naar u toesturen. Het gaat erom dat de vaste poot en de flexibele pot die wordt naar nul geheven. De vaste poot wordt tien procent, waardoor het budgetkamers -ik denk dat u ook zou kunnen luisteren, meneer Van Dantzig. De VOORZITTER: Ja dit is wel te gek. Ik ben het wel even met de heer Burgers eens dat bij zijn uitleg het wel goed is om even de aandacht erbij te houden. Maakt u het af en dan kunt u interrumperen. De heer BURGERS: Budgetkamers 10 euro, de wat duurdere kamers ook 10 euro, dan komt het per saldo neer op een plus van 7 miljoen.

49

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

(De heer VAN DANTZIG: Ja voorzitter, ik meen eerlijk gezegd dat als we maximaal 18 miljoen bezoekers hebben als signaalwaarde en daarna 20 miljoen, dat als je dat maal 10 euro doet, dan kom je volgens mij op 200 miljoen en volgens mij kom je er dan in the long run niet mee uit. Maar volgens mij moeten wij dit samen in de koffiekamer gaan narekenen, want anders dan hebben we er verwarring over.) Dat lijkt me een goed plan, meneer Van Dantzig, wie stelt die bewijst. Door dit coalitie, ik ga nu door naar de lastenverhoging voor de vele Amsterdammers, door dit coalitieakkoord gaan Amsterdammers meer betalen. Bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting, de OZB. Gaat met meer dan 20 procent omhoog en twee jaar geleden is de OZB ook al met meer dan 20 procent omhooggegaan. En bij elkaar is dat zeker een fiks bedrag. OZB wordt geheven over een huis dat inderdaad meer geld waard geworden is. Maar aan de waarde van een huis heb je pas wat als je het echt verkoopt. Met andere woorden: het geld zit in de stenen. OZB dient jaarlijks te worden betaald en dat geld heb je dus nu echt nodig. Wellicht is een OZB in andere grote plaatsen nog hoger, maar dat is geen argument. In Amsterdam hebben we te maken met dure erfpacht, ook al noem je het geen belasting. Of je nou een jaarlijkse canon betaalt of de erfpacht wilt afkopen, je bent sowieso geld kwijt boven op je andere woonlasten.

Ook parkeren wordt weer duurder. In Nieuw-West en Zuid-Oost wordt betaald parkeren ingevoerd, terwijl de bewoners van deze stadsdelen vaak aangewezen zijn op de auto als vervoer. Juist in die wijken hebben bewoners vaak een kleine beurs. Juist in die wijken gaat het nieuwe college jaarlijks 7,4 miljoen euro extra ophalen. En dat is ongeveer 70 euro per jaar per bewoner. En die 70 euro die wordt betaald door de familie en vrienden die daar op bezoek komen en door de klusjesman die langskomt om je huis te isoleren. Alles bij elkaar vinden wij dat een grote som geld en dat uitgerekend in de kwetsbare wijken. In het coalitieakkoord lees ik dat mantelzorgers onmisbaar zijn, en dat vinden wij dus ook. Maar als ze bij hun bestemming willen parkeren moeten zij ook diep in de buidel tasten. En hetzelfde geldt voor gehandicapten en voor ouderen die graag op bezoek willen komen. Leven in Amsterdam wordt door deze lastenverhogingen nog veel duurder. En dan ga ik naar mijn laatste punt en dat is veiligheid. Aan veiligheid wordt inderdaad structureel extra geld uitgegeven. Meer dan in eerdere jaren. Dat verdient een compliment. Maar helaas is het nog lang niet voldoende. Vorig jaar gaf onze burgemeester al aan dat zij de enorme drugscriminaliteit in de stad op allerlei manieren wil aanpakken.

Van foute investeerders en bedrijven die criminelen helpen tot in de zware misdaad doorgroeiende jongeren. Burgemeester Halsema voegt eraan toe om 20 miljoen euro per jaar uit te trekken voor de langdurige strijd. Nu wordt er slechts de helft beschikbaar gesteld. De laatste maanden staat AT5 vol schietincidenten, vooral in Nieuw-West, Zuid-Oost en in Noord. Amsterdammers voelen zich onveilig. Het college zegt dat voor veiligheid naar landelijk moet worden gekeken, maar dat vinden wij echt te makkelijk. Ik roep daarbij de buurtmoeders in herinnering die het vorige college en de burgemeester smeekten om iets aan het wapengeweld te doen in hun straten. Mijn fractie is net als de coalitiepartijen van mening dat inzetten op preventie van belang is, maar verder investeren om criminaliteit geen kans te geven in onze stad is daarbij essentieel. Het snelle geld, dat zoveel jongeren aantrekt, mag niet lonen. Dat redden we niet alleen door dit herhaaldelijk te vertellen op scholen. Als er een inbraak is dan wil je dat er iets wordt gedaan met je aangifte. Je wilt dat de politie er alles aan doet om schietpartijen te voorkomen.

50

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

En ik rond af. Wij maken ons zorgen over de uitvoering van de kerntaken van de gemeente. Over de hoge lasten die vele Amsterdammers voor hun kiezen krijgen en de zorgen over de toenemende ondermijning en onveiligheid. De heftigheid van vier jaar geleden is verdwenen, het is nu vooral pappen en nathouden. De VVD zal natuurlijk haar steentje bijdragen en met eigen plannen komen. Wij stellen ons op als een constructieve partij. Hoewel dit niet ons akkoord is, wil ik het nieuwe college veel succes wensen. De VOORZITTER: Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moorman. Mevrouw MOORMAN: Dank u, voorzitter. Voorzitter, 25 miljoen voor kades en bruggen, 9 miljoen voor veiligheid, 2 miljoen voor reiniging. Het is allemaal veel meer dan de VVD ooit heeft geïnvesteerd hier in Amsterdam, terwijl ze toch vaak aan het college hebben deelgenomen. Daarnaast hebben we ook nog eens een keer een gat van 80 miljoen door het kabinet in 2026. Waar had de VVD zelf op bezuinigd als ze voor deze keus hadden gestaan? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Burgers. De heer BURGERS: Ja, u noemt inderdaad het verhaal van de kades en bruggen. Daar moest ik inderdaad ook even bij nadenken, want inderdaad dit coalitie trekt inderdaad zeker 25 miljoen structureel om die inderdaad op te knappen.

Maar ik herinner me ook het begin van het vorige college, waarin werd gesteld dat in die bruggen en kades enorme achterstanden zijn op het onderhoud. Er moest echt een soort deltaplan komen om die bruggen en kades te herstellen. En als ik goed ben geïnformeerd dan heeft deze raad daar ook een besluit voor aangenomen om echt alles te doen om die bruggen en kades te repareren en te herstellen. Nou, ik heb gekeken van welk geld hadden we nodig voor die bruggen en kades en dat was inderdaad flink zoeken, zeker voor mij als nieuw raadslid. Uiteindelijk heb ik het toch gevonden, het is een stuk dat heet ‘Dashboardprogramma Bruggen en Kademuren’ en het is van 1 januari 2022. En als ik daarnaar kijk, dan zie ik dat er enorme, nog veel grotere bedragen nodig zijn om die bruggen en kades te repareren. Volgend jaar 66 miljoen, het jaar daarna 96 miljoen, enzovoort. En dan is daar tegen afgezet 25 miljoen, ja inderdaad, weinig. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moorman. Mevrouw MOORMAN: Voorzitter, dat is geen antwoord op mijn vraag, dat was namelijk: waar wil de VVD op bezuinigen? Misschien voeg ik er één aan toe: van welke partij waren de meeste wethouders Verkeer/Vervoer in de afgelopen 20 jaar? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Burgers. De heer BURGERS: Ja, ik denk dat mevrouw Moorman dat antwoord veel beter weet dan ik, dus daar kan ik geen antwoord op geven.

Wat ik wel weet is, als je naar het VVD-verkiezingsprogramma kijkt, stel je voor dat we dan waren gaan bouwen in een andere

51

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

verhouding. Wij hebben voorgesteld 20-50-30, dus 30 vrije sector, 50 middenhuur en -koop en 20 procent sociale huur, dan had de gemeente daar ook meer geld opgehaald om die begroting sluitend te krijgen en dan hadden meer mensen een koopwoning kunnen krijgen, wat zij graag willen. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u wel, voorzitter. Een beetje onderbelicht punt, toch wel belangrijk in het coalitieakkoord, is dat bij drugsbeleid Amsterdam voorstander is van een pilot met gereguleerd aanbod van MDMA. Hoe staat de VVD daarin?) Ja, ik heb dat inderdaad ook gelezen in het coalitieakkoord. MDMA, het staat gewoon in de Opiumwet, het is harddrugs, het is verboden op dit moment. De gemeente Amsterdam gaat er niet over. Ik hoorde de heer Van Dantzig iets zeggen over dat we dat gaan doen. Volgens mij gaat de Tweede Kamer daarover en daar zou ik het graag bij willen laten. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja maar kijk, Amsterdam heeft dus een bruisend nachtleven en er wordt heel veel van dat MDMA gebruikt. En we hebben ook bijvoorbeeld de cannabis. De Amsterdamse VVD kan hier toch gewoon een standpunt over hebben?) De Amsterdamse VVD zal daar een standpunt over nemen als daar de tijd rijp voor is, zeker ja. (Mevrouw MOORMAN: Voorzitter, heel kort. Want u raakt de veiligheid en dat vind ik ook een zeer belangrijk thema. Ik denk ook dat we daar vaak samen hebben opgetrokken.

Er wordt nu negen miljoen vrijgemaakt structureel. U heeft gelijk dat het misschien te weinig is, vooral omdat we te weinig politiecapaciteit hebben. En daarbij hebben we het Rijk heel erg hard nodig, want Amsterdam heeft al heel lang veel te weinig politieagenten. Bent u bereid om een pleidooi te houden voor de veiligheid op de politie-inzet Amsterdam forser te versterken?) Duidelijk antwoord: jazeker. De VOORZITTER: Dank u wel. Was u aan het einde van uw betoog? De heer BURGERS: Ja. De VOORZITTER: Goed. Met dank aan de interruptie, want anders was het toch een maidenspeech zonder jeugdherinneringen geworden. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen. De heer VELDHUYZEN: Dank u, voorzitter. Ik houd het kort, relatief kort, want vanavond spreken mijn collega-raadsleden Carla Kabamba en Nilab Ahmadi hun maidenspeeches uit. En daarmee zetten zij, net als ik met deze bijdrage, gezamenlijk als fractie van BIJ1 de toon richting het nieuwe college, het nieuwe coalitieakkoord en natuurlijk ook deze nieuwe gemeenteraad. En laat ik beginnen met het feliciteren van de PvdA, GroenLinks en D66 en alle beoogde wethouders met het nieuwe coalitieakkoord. Het lijkt mij persoonlijk lastig om een daadwerkelijk sociaal, rechtvaardig en duurzaam coalitieakkoord in elkaar te zetten binnen de beleidskaders van, nou ja, Rutte-4 en het kapitalisme in het algemeen, een internationaal

52

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

economisch systeem dat juist ongelijkheid en ook de klimaatcrisis in de hand werkt. En de harde werkelijkheid is daarbij ook dat gemeenten veel meer geld nodig hebben voor zaken zoals huisvesting, zorg, onderwijs, armoedebestrijding en het klimaat. Daarvoor zijn we als gemeente ook echt afhankelijk van het Rijk. Het kabinet kan namelijk echte radicale veranderingen doorvoeren en echt de lasten neerleggen bij de vervuilers, grote bedrijven en de allerrijksten. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat Amsterdam als stad ook haar eigen verantwoordelijkheid moet nemen in de bezuinigingen op de sociale basis, die nu in de stadsdelen worden besproken, in een tijd van energiearmoede en toenemende ongelijkheid. Dat doet pijn aan mijn hart. En Amsterdam zou denk ik ook een nog meer activistische houding kunnen aannemen. Er is links en progressief verzet nodig tegen de neo-liberalen en xenofobe afbraakpolitiek van Rutte. En ik zou zeggen: laat Amsterdam daarin een voortrekkersrol spelen. Dat gezegd hebbende, het is de taak van BIJ1 om enerzijds op straat actie te blijven voeren en anderzijds hier in de raad constructieve en kritische oppositie te bedrijven en zodoende dit college, nou de gemeenteraad en ik zou zeggen de hele stad zoveel mogelijk naar links te trekken. Want deze stad moet er zijn voor de Amsterdammers en niet voor het grote geld.

Vandaag heeft de raad niet, en ik ook niet, de tijd om het gehele akkoord te bespreken. En er zijn eigenlijk veel punten waar BIJ1 zich in kan vinden, bijvoorbeeld het isolatieoffensief, extra investeringen in de stadsdelen Nieuw-West, Noord, en Zuid-Oost, aandacht voor mensen met onbegrepen gedrag, buurtbanen, buurtplatformrecht, en het daklozenkantoor. Maar er zijn natuurlijk ook punten waar BIJ1 bijzonder kritisch over is, bijvoorbeeld het genderificatie, het woonbeleid, de aanpak van dakloosheid in het bijzonder, de opvang in het algemeen, preventief fouilleren, de verdrijving van sekswerkers van de Wallen en meer. Maar misschien zou je wel kunnen zeggen dat het akkoord nog vaag is. In die zin dat veel punten wel worden benoemd, maar er tegelijkertijd veel openblijft. Veel punten worden ook helemaal niet benoemd, bijvoorbeeld de Lutkemeerpolder, het rapport van de Ombudsman, Onzichtbaar, over ongedocumenteerden, menstruatiearmoede, Housing First, kraken, mannenemancipatie, jongerenraad, de jongerenburgemeester, enzovoort. Maar de fractie van BIJ1 wil dit op een positieve manier benaderen en die ziet dit dan ook als een kans om zoveel mogelijk gezamenlijk met de coalitiepartijen en de oppositiepartijen te werken aan een betere stad voor alle Amsterdammers.

En BIJ1 die heeft immers gepleit voor een coalitieakkoord dat niet volledig is dichtgetimmerd en BIJ1 gaat de komende periode dan ook met een goed vertrouwen tegemoet, maar uiteraard ook met een kritische en activistische houding. En vanuit onze basisprincipes interseksualiteit en antikapitalisme voor radicale gelijkwaardigheid en economische rechtvaardigheid. En de discussie over dit coalitieakkoord is dan ook verre van klaar. Ik zou zeggen: dit is het begin. En afsluitend: BIJ1 is positief over de uitnodiging om deel te nemen aan het stadsdeelbestuur in Zuid-Oost. En hierover gaan we volgende week een gesprek aan met het college. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Lammeren. De heer VAN LAMMEREN: Voorzitter, dank u wel. Ik wil de initiatiefnemers van dit coalitieakkoord feliciteren. Na 70 dagen, wat voor Nederlandse begrippen vrij snel is, ligt er een coalitieakkoord waar zij zich in kunnen vinden. De Partij voor de Dieren kan zich

53

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

eigenlijk in een groot aantal zaken niet vinden. En iets van een compliment: jullie zijn er uitgekomen. Maar er moeten me wel een paar dingen van het hart. We zijn nog bezig met een bezuinigingsopgave op de eigen ambtelijke organisatie en dit college kiest voor negen wethouders. Is dat wel noodzakelijk? Het is het wettelijke maximum. Waarom moeten er zoveel wethouders zijn? Zoveel wethouders, zoveel beleidsstukken, zoveel extra kosten. Als we serieus willen gaan bezuinigen, hadden deze drie partijen daarop kunnen kijken of dat met wellicht eentje of twee minder had gekund, maar goed. Veel belangrijker is de afbraak van het groen. En ja, de heer Van Dantzig zei het net al, ik waardeer zijn eerlijkheid, er komt gewoon minder groen. De groennorm wordt losgelaten, de sportnorm wordt losgelaten en ook het water is niet meer veilig, want dat gaan we bebouwen. Bij de bruggen en kades is gewoon het behoud van de bomen niet meer het uitgangspunt. Daar staat gewoon: we gaan ze gewoon kappen. Het staat er met niet zoveel woorden, maar het staat er wel: er wordt bezuinigd en dat gaat ten koste van het behoud van bomen. En dat is zonde. Er zijn echt Amsterdammers die daarvoor opkomen, en terecht, maar dat zien we niet gebeuren. Ook wordt er een nieuw park beloofd bij Haven-Stad Westerpark.

Maar waar ligt dat nieuwe park dan? Want volgens mij is dat gewoon bestaand groen en dat geven we een andere naam. Die discussie hebben we al meerdere malen gevoerd en die zullen we blijven voeren, want er komt gewoon geen groen bij. Dat is allemaal een rekentruc. Effectief komt er geen groen bij, sterker nog, het groen wordt minder. Eenieder die dacht dat D66 en GroenLinks het goed voor hadden met het groen, helaas is dat niet zo. Het klimaat. Het klopt, de ambitie voor 2030 is 60 procent, afname van 60 procent, en in het vorige coalitieakkoord zei: 55 procent. Dus de papieren tijger gaat omhoog. Maar de realiteit is, is dat de CO2 helemaal niet is afgenomen. Ja, even tijdelijk door de coronacrisis, maar we zitten gewoon weer op het oude niveau. Dus een grote ambitie opschrijven, prachtig, maar hoe dan? Hoe gaan we dat doen? En dat sluit ook aan bij de motie van de heer Boomsma, waar ik ook onder sta, want ik wil gewoon een uitvoeringsplan. Ik wil tussentijdse piketpalen, want 2030, ja het belooft zo lekker, he. Dat is gewoon vier jaar na het einde van je regeerperiode, zal ik maar zeggen. Maar wat gaan we tussentijds doen? En ik hoop dat hier de coalitiepartijen straks in de tweede termijn het antwoord op formuleren. Krijgen we dat dan? Wanneer krijgen we dat dan? En hoe haalbaar is dat? Voor de rest, de doelstelling 2050 losgelaten, staat er niet in.

De doelstelling aardgasvrij 2040, losgelaten. En dat begrijp ik ook wel, want we hebben nu een Tweede Kamer die een hybride warmtepomp gaat verplichten. Nou bestaat die hybride warmtepomp helemaal niet, maar dat is een ander verhaal. Er is een techniek waarmee het hele systeem hybride wordt. En dat betekent dat al die huizen afhankelijk worden van gas. Hoe verhoudt zich dit met de ambitie van de warmtenetten? Want er is vorige periode 10 miljoen gereserveerd voor, of eigenlijk nu is er 10 miljoen gereserveerd voor isolatie en 40 miljoen voor warmtenetten. Komt die 40 miljoen vrij? Zijn deze coalitiepartijen bereid om nog een keer naar die ongelooflijk slechte plannen van warmtenetten te kijken en die 40 miljoen eruit te halen en daarmee die isolatie te versnellen. Want daar wil ik deze drie partijen wel mee complimenteren, na vier jaar lang oppositie voeren dat er beter geïsoleerd moest worden, staat het nu in het coalitieakkoord. Dank daarvoor.

54

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Wat staat er ook in? We gaan in gesprek met de top 10-bedrijven van CO2-uitstoot. Wat staat erin: Datacenters, AEB en Schiphol. Hoe actief gaan deze coalitiepartijen, of vermeende coalitiepartijen, dat zien we straks, hoe actief gaan we Schiphol aanspreken? Hoe actief gaan we het AEB aanspreken? Want jullie hebben het net verkocht, en nu gaan we ze aanspreken op de CO2-uitstoot. Is dat niet een beetje dom? Datacenters wordt niet genoemd. Ja, het wordt wel genoemd, dat we de restwarmte gaan gebruiken. Maar de CO 2uitstoot en de ongelooflijke wissel die datacenters trekken op ons elektriciteitsnetwerk, dat echt op omvallen staat, die klimaatambities in de weg staan, wordt niks over gezegd. En ik hoop echt dat de coalitiepartijen hier ook gewoon stelling in gaan nemen. Dat het uitbreiden van datacenters in Amsterdam ongelooflijk onverstandig is. Ze gebruiken schoon drinkwater en ze trekken een wissel op ons o zo fragiele elektriciteitsnetwerk. En wacht maar, totdat iedereen een hybride warmtepomp heeft. Daar gaat een hoop elektra doorheen. En ik zie die uitdaging wel met 2030, dat staat voor de deur. Maar goed, ik vind het zonde, ik vind het gemiste kans, ik vind dit coalitieakkoord niet groen genoeg. De overlast gaat toenemen. Verkleinwoordjes ben ik al huiverig voor, al helemaal als er staat dat cafés ‘bandjes’ mogen gaan laten optreden.

Wat betekent dat voor de overlast in de wijken? Festivals in het groen, het gaat gewoon door. Ik ben wel blij dat we een wethouderevenement gaan krijgen, dat weg is gehaald bij de burgemeester. Dat maakt het ook wat beter controleerbaar en afrekenbaar. En een keuze die ik echt niet begrijp. We horen: de sterkste schouder, de zwaarste lasten, horen wij de hele tijd en dat het een sociaal programma moet zijn. Maar deze coalitie kiest ervoor om 3,5 miljoen euro niet op te halen. Elk jaar gaan wij 3,5 miljoen euro de festivalbranche extra financieren, want we draaien er al verlies op, ten koste van lastenverzwaring. En ik snap dat niet. Ik snap niet waarom er 3,5 miljoen euro per jaar korting moet worden gegeven op de beprijzing van evenementen. En daar hebben we ook een amendement voor. Want ik zou die 3,5 miljoen wel op willen halen, dus die bezuiniging, nee, die extra lasten, die extra verzwaring niet door te voeren en dat geld te geven aan de kades en de bruggen, zodat we de bomen kunnen behouden. Dus onze keuze is heel simpel bij het amendement: kies je voor de financiering van evenementen en festivals of wil je de bomen aan de grachten bij de kades behouden. Dat is de keuze die met ons amendement nu voorligt. Verder, het staat er: we gaan de koffieshops naar de wijken brengen, we gaan de koffieshops verdelen over de stad.

Betekent dat dat er meer koffieshops in de wijken komen? En waar komt het erotisch centrum? Komt dat toch in Zuid-Oost? En wie moet dat dan gaan uitleggen? Is dat dan de stadsdeelbestuurder van BIJ1? Ik hoop het niet voor die stadsdeelbestuurder, maar het zou zomaar kunnen, dus BIJ1: een gewaarschuwd mens telt voor twee. Ik heb nog wat aanvullende vragen. We gaan lunches doen, dat worden ook ontbijt. Ik vind dat een heel verstandig amendement, geloof ik van de vroem-vroempartij DENK. Maar worden die dan plantaardig? Maken wij in deze coalitieperiode haast met de eiwittransitie? Dat is beter voor de gezondheid, het is zeker beter voor de natuur en het is ook beter voor het klimaat. Kunnen wij de eis stellen dat als we die ontbijten dan wel lunches gaan geven dat die gewoon plantaardig zijn? Het is echt beter voor iedereen. Er komt een nieuwe dierenwelzijnsnota, oké. Maar wat staat erin? Wat zijn de ambities van deze coalitie? Wat gaan we doen met de dierproeven? Op dit moment worden er 200 dieren per dag gedood en gemarteld in de UvA, de VU en andere verschrikkelijke instellingen in deze stad. Gaan we er formeel over? Nee. Maar ik zou wel de ambitie willen

55

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

horen dat dierproeven op apen, varkens, muizen, ratten niet meer van deze tijd zijn. Dat we daar echt paal en perk aan willen gaan stellen. Sportvissen, nog zo’n ding. Ik hoop dat we het woord alleen al, sportvissen, het bewust pijn doen en verwonden van dieren, dat we daar ook paal en perk aan gaan stellen. Ik weet niet of het bij de wethouder Sport hoort of bij de wethouder Dierenwelzijn, maar de Partij voor de Dieren wil hier echt een punt van gaan maken dat we ophouden met deze vreselijke middeleeuwse methoden. De financiële keuzes. We praten hierover nivellering en we gaan de OZB verhogen. Vind ik daar wat van? Ja, ik vind er wat van. Het is 25 procent verhoging, maar ik denk dat het een redelijke vraag is aan Amsterdammers met een huis. En nee, stenen kun je niet eten. En ja, de rentelasten gaan omhoog, dus ook de huizenbezitters moeten we nu niet elke keer wegzetten als rijken of mensen met te veel geld. Maar het is wel zo, dat we als Amsterdam geld nodig hebben en ik denk dat dit wel een hele verstandige oplossing is. Maar wat ik niet begrijp is de korting op de afvalstoffenheffing.

Waarom hebben we een afvalstoffenheffingkorting en verdelen we dat over iedereen? En wij komen ook met een motie, want wat de Partij voor de Dieren zou zeggen is: ja, om die korting van de afvalstoffenheffing, prima, als we in ieder geval de stad schoonhouden, want daar heb ik nog wel wat angst in, maar goed. Maar waarom verhogen we dan niet de minimumgrens waarmee je vrijstelling kan krijgen en niet allemaal die 10 miljoen? En dat zou het antwoord kunnen zijn, het wordt me al ingefluisterd. Ik zou daar echt wel een gesprek over willen hebben, en niet dat evenredig verdelen, maar aan de mensen die het het zwaarst hebben. Dus een nog socialer beleid wat dat betreft. Bij de woningen gaan we leraren en mensen met andere maatschappelijke banen voorrang geven op de huizenmarkt. En ik denk dat dat verstandig is. Wat ik ook aan deze coalitie wil vragen is: hoe gaan we het doen met de zorg in de wijken? Huisartsenposten die geen plekken kunnen krijgen. Er staat niks over in, maar er staat heel veel niet in, dus misschien is dat wel de gedachte. Daar hoor ik graag een antwoord op. Uiteindelijk, wij maken ons zorgen over de wijkvoorzieningen voor de zorg. Omdat door die stijgende onroerendgoedprijzen gewoon huisartsen geen normale praktijk meer kunnen runnen in de wijken waar ze echt nodig zijn, en dat is een enorm probleem.

Dus je kunt wel mensen voor de zorg binnenhalen, maar dan heb je wel plek nodig waar ze hun werk kunnen doen. Als laatste is: de doelen. We gaan nu heel veel geld verschuiven voor de begroting van 2023, maar de afrekenbaarheid, dat staat ook in het Rekenkamerrapport, agendapunt 5, dat vandaag ook op de agenda staat, is dat de afrekenbaarheid te beperkt was in de vorige periode. En daar moeten we nu echt voor gaan waken met zijn allen. Want ja, een doel, een stip op de horizon is verstandig en dat doe je met een coalitieakkoord. En ik snap dat het niet allemaal achter de komma is uitgekristalliseerd, dat kun je gewoon niet vragen op dit moment. Maar ik zou wel graag de toezegging willen hebben, dat is ook de motie van de heer Boomsma en we hebben daar zelf ook een motie over, twee zelfs, waarin we echt willen bepleiten dat we tussentijdse doelen hebben. En ja, er komen onvoorziene omstandigheden, maar dat neemt niet weg dat je een doel moet hebben, dan weet je of je, tussentijdse doelen, of je op de goede bent of dat je moet bijschakelen, of misschien alles wat kan afremmen. De VOORZITTER: Meneer Van Lammeren, het is wel vervelend om u te moeten onderbreken. U bent door uw tijd heen. Maar we hebben afgesproken om coulant ermee

56

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

om te gaan, maar dit is de tijd voor de hele dag en u wilt waarschijnlijk ook een paar wethouders aan de tand voelen. De heer VAN LAMMEREN: Ik durf niet terug naar mijn fractieplek, op dit moment. Kan ik persoonsbeveiliging krijgen? Ik zal afronden. Maar wij willen graag meetbare, tussentijdse doelen. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Broersen. Mevrouw BROERSEN: Ik durf bijna niet meer na het betoog van de heer Van Lammeren. De VOORZITTER: Is dit uw maidenspeech? Mevrouw BROERSEN: Nee, die heb ik al zonder dat ik wist dat het mijn maidenspeech was. Dus ook geen, opnieuw geen persoonlijke jeugdervaringen. Maar goed, ik heb er ook nog niet zoveel, hoor, want zo oud ben ik nog niet. De VOORZITTER: Wrijft u het me nog maar eens in. Oké, ga uw gang. Mevrouw BROERSEN: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Gefeliciteerd met het akkoord. Jullie zijn eruit, het werd al een paar keer gezegd. Volgens mij werd de vraag van scholier Yoeska -Yoeska, zeg ik het goed?- tijdens de presentatie van het coalitieakkoord op basisschool Het Koggeschip de meest kritische genoemd. Haar vraag luidde: waarom duurde dit zo lang? Ik snap het wel, want het financiële plaatje van de stad is echt een lastige. Ik wil de coalitiepartijen bedanken voor de uitgestoken hand om de stadsdelen te bezoeken.

En ook dank voor de fijne communicatie rondom de uitnodiging van de formateurs tijdens de afgelopen TAR-vergadering 19 mei. Uit deze eerdere brief zullen onze opmerkingen op het uiteindelijke akkoord ook niet als verrassing komen. Voorzitter, Volt is natuurlijk de start-uppartij van deze raad als ik de pers en als ik Twitter mag geloven en ik moet zeggen dat een deel van onze achterban dan ook erg te spreken was over het taalgebruik in de verwoording van het akkoord. Ik moet echter zelf nog even achter mijn oren krabben bij het een of ander, want ondanks dat Volt een PanEuropese partij is, vond ik de termen high doses tutoring, skillbased matching, open hiring, community wealth building en planning &control producten niet heel passend. Voor een akkoord dat B1-taalgebruik wenst in de communicatie naar de Amsterdammer, was dit akkoord geen goede doorstart. Maar, als echte start-up partij, maak ik meteen al een grote fout, want elke start-up weet dat je kritiek het beste brengt in de sandwich-methode. Wie niet bekend is met de sandwich: hier zorg je dat de ontvanger van feedback in zo’n positieve stemming wordt gebracht dat de ontvanger ontvankelijk is voor verbeterpunten. Oftewel, wat Kune al net zei: positief beginnen, en positief eindigen met daartussen de kritiek. Als Volt zien we dan ook enorm veel positieve punten.

De participatieparagraaf bijvoorbeeld, met focus op buurtgroepraden en buurtbudgetten. De focus op democratische bewustwording bij kinderen. En hoewel ik het Deens woningbouwmodel natuurlijk miste, ben ik blij dat er meer ruimte voor wooncorporaties komt en daarmee voor sociale en middenhuurwoningen. De woningnood onder studenten wordt aangepakt door woning

57

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

delen eenvoudiger te maken en verkamering te bestrijden. Dan zijn we er toch uitgekomen, meneer Van Dantzig. Natuurlijk een uitgebreide schoolparagraaf met gratis schoollunches. En er komt een groot isolatieoffensief. En natuurlijk groene daken. Anders gezegd: veel van wat we lazen klinkt ons als Volt als muziek in de oren. Maar voorzitter, we hebben ook zorgen en prangende vragen. Die laten zich samenvatten in: hoe dan? We kijken uit naar genoemde navolgbaarheid door middel van de eerdere planning-en-control-producten. Maar hierbij wil ik meteen helder de vraag stellen wanneer we deze kunnen verwachten en hoe vaak we deze kunnen verwachten, want dat vinden we allemaal wat ongrijpbaar. Meerdere doelen uit het akkoord blijven wat vaag. En na wat controle en zoekwerk door het akkoord komt het woord ‘onderzoeken’ wel 34 keer voor. Op veel punten wordt ons gevraagd in te stemmen met een coalitieakkoord dat zich tot nu toe nog slecht laat meten. Voorzitter, Volt is dus een start-up en een eigenschap van start-ups is dat je van tevoren heel goed meet wat je doelen zijn en hoe je geld alloceert om die doelen te realiseren. En dan kan de coalitie straks zeggen dat er nog veel invulling is, maar het is geen intentieakkoord, maar een coalitieakkoord, een programma voor de komende vier jaar.

En dan willen wij wel graag concreet zien welke doelen men hoe wil bereiken, zodat de Amsterdamse kiezer dat kan beoordelen en ook kan beoordelen of het uiteindelijk allemaal gelukt is. Er zijn al wat voorbeelden genoemd door andere fracties, maar laten we het rookvrije Amsterdam bijvoorbeeld erbij pakken. We helpen mensen om te stoppen met roken en helpen voorkomen dat jongeren beginnen met roken. We zorgen voor een gezonde leefomgeving met name rondom scholen en plekken waar veel jeugd is. Top, vooral in deze raad. Maar hoe dan? Dan, we maken een actieplan om eenzaamheid te verminderen bij verschillende doelgroepen, hoe, wanneer, op welke manier? Eenzaamheid onder wie? Ik kan het raden, maar we zouden graag zien dat eenzaamheid in kaart wordt gebracht en benoemd, opdat we over vier jaar kunnen beoordelen hoe dit college deze doelen dan heeft bereikt. En dan tot slot. Als bestuurders willen we vaak in de stad zijn en aanspreekbaar zijn op ons beleid. Lees ik hier dan toch in samenwerking met de raad en het betrekken van Amsterdammers? Maar dan nogmaals: hoe? Ik mis meerdere punten, maar het zal niemand verbazen dat ik ook samenwerken met de andere steden enorm mis. Europa wordt niet één keer genoemd in dit akkoord. En dat terwijl de uitdagingen waar Amsterdam voor staat niet nieuw zijn voor andere steden over de grens.

Dan, om positief te eindigen, we zullen meestemmen met dit akkoord. Maar ik zou vooral één mondelinge toezegging willen krijgen, want we missen dus op veel fronten sturing en afrekenbaarheid. En dan hebben we het niet over de jaarrekeningen. Maar ter verduidelijking van de navolgbaarheid vragen wij de toekomstige coalitie en het college zich echt te committeren aan de aanbevelingen van het Rekenkamerrapport, het coalitieakkoord 2018 – 2020. De navolgbaarheid en uitvoering van de ambities. Zodat wij regelmatig en overzichtelijk op de hoogte worden gehouden van alle doelen die worden genoemd in dit akkoord. En misschien is het een goed voorstel om over twee jaar samen met de raad een evaluatiemoment te plannen. We gaan in 2026 een grote financiële klap voelen. Het lijkt me goed om in 2024 te kijken waar we staan. Voorzitter, ik sluit af. We hopen dat de doelen en de ‘hoe dan?’ in de loop van de tijd duidelijker worden en de samenwerking met de raad goed zichtbaar gaat zijn de komende vier jaar. De Amsterdammers hopelijk goed kunnen volgen wat voor werk wij hier binnen de muren van de Stopera doen en daarmee stapje voor stapje aan het genoemde

58

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

versterken van vertrouwen in politiek en het vertrouwen van de politiek in de Amsterdammer kunnen gaan werken. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Alberts. Mevrouw ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Amsterdam heeft even moeten wachten, maar daar ligt het dan: het Amsterdams Akkoord van PvdA, GroenLinks en D66. Er staat veel in en ook juist heel weinig en misschien wel veel te weinig. En als je het accent legt op het ‘weinig’, vraag je je af waarom het zo lang heeft moeten duren voordat er een akkoord lag. Maar laat ik beginnen met iets positiefs, waar de SP positief over is. Het lijkt wel alsof ik mevrouw Broersen nadoe, maar het stond al op papier, dus u was me net voor, maar goed. Veel wordt voortgezet uit de afgelopen twee bestuursperiodes. De werkbrigade bijvoorbeeld. Hartstikke goed. Alle maatregelen voor mensen op of net boven de bijstandsnorm, de verhouding 40-40-20, daar zijn we allemaal blij mee. Ook vinden we het goed, dat de parkeergelden nu in de grote pot van de algemene middelen terechtkomen. En we zien ook, dat u ervoor kiest dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat ook moeten doen. Dat is goed. En het isoleren van woningen heeft nu voorrang boven het aansluiten op het warmtenet. Daar zijn we allemaal blij mee. Maar is dat nou allemaal om te juichen? Ik had al een beetje aangekondigd natuurlijk, maar de SP vindt van niet.

En ik loop een paar zaken met u langs, niet allemaal, maar wel de belangrijkste, die voor de SP de belangrijkste zijn. Want, waarom vindt u het nog steeds oké dat sociale huurwoningen verkocht mogen worden? Per slot van rekening volgend jaar gaat de verhuurdersheffing eraf en dat was nou juist het punt om woningen te verkopen. Het hoeft niet meer. Nou zegt u: er zit een voorwaarde aan, het is op voorwaarde dat er voldoende woningen worden teruggebouwd. Maar ja, wat is nou in hemelsnaam voldoende? Dat is een elastiek begrip, daar kun je alle kanten mee op. Als het er tien zijn dan zeg je: ja, dat was voldoende, als het er honderd zijn, ja dat was voldoende, je kunt er alle kanten mee op. U zegt er niet echt iets over. En voor u is slopen van woningen geen taboe. Nou zegt de SP niet dat er nooit gesloopt zou mogen worden, maar gaat u bijvoorbeeld peilingen houden onder de zittende bewoners? U zegt er niks over. En waarom zegt u niets over de benodigde handhaving bij de aanpak van woonfraude, van verkamering, van vakantiehuur? Heel belangrijk, want je kan wel zeggen: ik wil dat niet meer, maar als er niemand ze achter de broek zit dan gaat het gewoon door. En dan hebben we er nog steeds last van in de stad. U wilt geld uit het Vereveningsfonds halen.

Nou, dat zou kunnen, maar zal dat dan niet ten koste gaan van sociale huur of de sportnorm? Waarom heeft u er eigenlijk geen doel aan gekoppeld aan dat uithalen uit het vereveningsfonds? En dan denk ik bijvoorbeeld aan het opknappen in de openbare ruimte in de Vogelbuurt, om maar eens wat te noemen. Sowieso houden wij ons hart vast bij het aan elkaar koppelen van de sportnorm en de groennorm. Je zou bijna kunnen zeggen: dat wordt vanaf nu de recreatienorm. Maar de vraag is of we dat moeten willen. Voorziet u ook dat dit verdichting van de stad gaat veroorzaken? En is dat dan de stad waar u voor gaat en die voor Amsterdammers leefbaar blijft? En dan de zorg. Waarom wordt in hemelsnaam daar nu een bezuiniging ingeboekt? Tellen die zorgvragers dan niet mee in Amsterdam? De wachtlijst bij de hulp in het

59

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

huishouden blijft onverminderd lang. Nou zegt u: ja, we gaan aan wachtlijstendifferentiatie doen. Maar dat gaat u niet lukken, kondig ik alvast aan. Want dat is in de vorige periode ook gestrand. Tot slot hebben we nog vragen bij de democratisering. Wat gaat u doen met de advisering uit de stadsdelen? Kort geleden hebben we gezien hoe dat ging met de advisering vanuit Zuid-Oost over Langerlust. En we hebben de advisering kunnen meekrijgen over de Meervaart in Nieuw-West. Ja, die adviezen gingen eigenlijk toedeledokie gewoon de prullenbak in. En straks gaat u het betaald parkeren uitbreiden. Ja, ik ben heel benieuwd hoe Nieuw-West en dat advies dat daaruit gaat komen kan worden meegenomen. Ik denk dat er een grotere prullenbak moet gaan komen. Maar we gaan het zien, u zegt er niets over namelijk. Veel wordt dus voortgezet, maar revolutionair is het niet. Dat is wel grappig, want dat zei de VVD ook, dat vond ik wel interessant. Maar eigenlijk weten we helemaal niet wat het allemaal gaat betekenen voor de Amsterdammers, we weten het niet. Het lijkt erop dat deze coalitie dacht dat het verstandig is om heel rustig op de plaats te blijven zitten, doodstil zitten. Misschien valt het financiële ravijn nog wel mee dat de VNG noemde. Wat wordt in 2026 Dooms Day? We weten het niet. Het is doodeng, wat dat betreft. Maar goed, er moet mij nog één ding van het hart.

Ik noemde al de bezuiniging op zorg. Dat is al heel moeilijk te verkroppen. Maar waarom dan een negende wethouder? En waarom dan extra geld voor raadsondersteuning? Hoe wilt u nou van het imago afkomen dat buiten is: de Stopera zorgt goed voor zichzelf? Ik weet het niet. Ik vond het niet verstandig. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nanninga. Mevrouw NANNINGA: Dank u wel, voorzitter. Even dat dingetje goed doen. Voorzitter, het coalitieakkoord opent met het citaat: ‘Bij het samenklinken van drie of meer noten, dan spreken we van een akkoord’. En dat is theoretisch correct, maar de meeste akkoorden die aan deze criteria voldoen, zitten ergens tussen lelijk en irritant. Het lijkt alsof de coalitie wil zeggen: nou, het is niet het mooiste wat we hebben, maar het is een akkoord. Desalniettemin gefeliciteerd. Ik heb het gelezen. Even kort een paar punten. Ik hoop ook in de commissies er wat nader op te kunnen ingaan met elkaar. Omwille van de tijd kan ik het niet zo uitgebreid doen misschien als ik zou willen. Financiën. Dit college gaat verder waar het oude college gebleven was, ouderwets socialistisch potverteren. Voor elke euro die het nieuwe college extra gaat uitgeven, wordt 66 procent opgebracht door het verhogen van de lasten en het plunderen van de spaarpotten en een derde slechts door bezuinigingen.

Dat is een belediging van de Amsterdammer die ziet dat zijn geld met de dag minder waard wordt. En zoals altijd is de middenklasse daar in deze stad het meeste de dupe van. De lage inkomens worden ontzien, begrijpelijk, de topinkomens kunnen het wel betalen, de middenklasse wordt zo langzaam de stad uit gedreven. En er zit ook wat gebakken lucht tussen, of wat valse lucht; er is weinig geld, dus gaan we alles door beter samen te werken efficiënter oplossen. Nou als je dat zo leest, denk je: waarom hebben ze dat vier jaar geleden niet bedacht? Beetje samenwerken hier, beetje schaalvergroten daar en ineens breekt overal magisch de efficiëntie uit. Ik hoop dat dat zo werkt, voorzitter.

60

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Dan de veiligheid. Er komt netto eigenlijk geen cent bij voor veiligheid als ik het goed heb gelezen, want in het coalitieakkoord staat dat we zeven miljoen extra per jaar gaan uitgeven, maar in de begroting 2022 stond namelijk dat de uitgave de komende jaren zeven miljoen gaat dalen. Dan kom je per saldo op nul uit. En de criminele plaat daarentegen wordt gloeiender en groter en onze uitgaven aan veiligheid worden verhoudingsgewijs een steeds kleinere druppel daarop. We zien wel een geringe aandacht, vonden wij, voor openbare orde en veiligheid in dit akkoord, wel ruimte voor de burgemeester die als net in de Driehoek zelf in de raad steun kan zoeken voor budget en voor mooie initiatieven als preventief fouilleren. Mag ik de veiligheidsparagraaf ook zo interpreteren? Vraag ik aan de indieners. Dan het wonen. Ja, het wonen. Immigratie is natuurlijk een van de belangrijkste redenen dat we een tekort aan woningen hebben in dit land, maar deze coalitie doet helaas aan struisvogelpolitiek, want wat deze coalitie betreft moet iedereen in Amsterdam kunnen wonen. En als dat niet past, en het past niet, dan is er een rangorde die zo uitpakt dat de gemiddelde Amsterdammer maar liefst minstens dertien jaar moet wachten op een sociale huurwoning, als hij niet kan kopen en dat kunnen weinig mensen want alles is te duur.

Komt u daarentegen illegaal naar Nederland, dan staat dit college te knipmessen om u te huisvesten. En dit, voorzitter, het mag u niet verbazen, we hebben er al heel veel debat over gevoerd, blijft de fractie van JA21 een doorn in het oog. Vooral nu er een grote stroom rechtmatig ingereisde vluchtelingen uit de regio een beroep op ons doen. En dan het bouwen voor de middenklasse. Wij hopen dat dit eindelijk wordt waargemaakt. De belofte is nu al vijf jaar dat 40 procent van de nieuwe woningen in Amsterdam geschikt moet zijn voor de portemonnee van leraren, agenten, verpleegkundigen en starters. Op één jaar na hebben we dit eigenlijk nog nooit gehaald en ik hoop dat de heer Van Dantzig zal kunnen leveren. Die ik trouwens wil feliciteren met zijn felbegeerde wethouderspost op dit dossier. Maar hij staat wel voor een aantal forse problemen. De woningen die we bouwen worden steeds kleiner. Je kunt geen gezin in een woning van 40 vierkante meter stoppen. Ik pauzeer even, er is een interruptie. (De heer KHAN: Ja dank, voorzitter. Hoorde ik mevrouw Nanninga zeggen, dat als je hier het land illegaal binnenkomt dat je dan gelijk een woning krijgt? In welk land leeft mevrouw Nanninga?) Ik heb gezegd ‘huisvesting’, meen ik, als ik mijn spreektekst gevolgd heb. (De heer KHAN: Ja dank.

Voorzitter, daarvoor zei mevrouw Nanninga wel dat migratie een van de redenen, de grootste reden is zelfs van het woningtekort. Afgelopen vier jaar zijn er ongeveer 50 procent koopwoningen gebouwd met een gemiddelde prijs van een halve ton. Hoeveel van die migranten hebben die woningen opgekocht? Daar ben ik heel erg benieuwd naar.) Zoals ik net al aangaf, is de markt voor mensen die het kunnen betalen, maar dat zijn helaas maar heel weinig mensen, natuurlijk minder krap. Maar het gaat om de wachttijden in de sociale huur, daar doelde ik op met die dertien jaar wachttijd en we moeten de statushouders ook al met voorrang gaan huisvesten. Dus ja, we moeten echt dus even stoppen met immigratie toelaten. (De heer VELDHUYZEN: Ja dank, voorzitter. Ja, om na tien jaar afbraakbeleid van de VVD op de sociale huursector de schuld af te schuiven -dertien jaar, hoorde ik net- om dan de schuld af te schuiven op vluchtelingen en migranten, dat vind ik simpelweg racistisch.)

61

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Waarvan akte. De VOORZITTER: Ik hoorde daar geen vraag in. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nanninga. Mevrouw NANNINGA: Ja. Even kijken, waar was ik. O ja, de erfpacht dat blijft ook een tikkende tijdbom, voorzitter. De kosten voor sommige huizenbezitters gaan wel tien keer over de kop de komende jaren. We weten het effect daarvan eigenlijk nog niet eens. Het bouwtempo loopt ook terug, want we willen te veel. Dus ik, nou ja, kijk met angst en wantrouwen, nou ja angst en vertrouwen, wil ik zeggen, wantrouwen klinkt weer zo lelijk, angst en vertrouwen naar onze nieuwe woonwethouder, die gaat hele grote dingen moeten waarmaken. Het autoluw maken, de VVD heeft daar al wat over gezegd. Ook qua vervoer is de middenklasse best wel de dupe. Het autopesten is natuurlijk in volle gang. Het aanbod van OV wordt uitgekleed en gestript. Kwaliteitsverbetering lijkt in de ijskast te zijn beland. Ik vraag me af hoe we nog een beetje knap van A naar B komen in deze stad met zijn allen. En dan het onderhoud. De voormalige wethouder Dijksma, nu wethouder in Utrecht, zei heel terecht: onderhoud is niet sexy, maar het is wel de basis. Dus we zijn blij met het extra geld dat in dit coalitieakkoord wordt beloofd voor onderhoud. Echter voor de bruggen en kades is het ons wat te mager, het zijn wat roestige noodoplossingen.

Voor 25 miljoen is de status quo van onze kades en bruggen met moeite te handhaven en voorzitter, dat is echt te weinig. Wij willen ook over het jaar 2026 ook aankondigen dat we echt ook met voorstellen en plannen komen de komende tijd om daar echt meer geld naartoe te krijgen, dit werkt niet. Dan de duurzaamheid. Het isolatieoffensief, wat leuk. Kevin Kreuger heeft dit echt al jaren geagendeerd: begin nou jongens met die isolatie. Wij zijn blij dat daarnaar geluisterd is. Toch nog enige hoop op voortschrijdend inzicht in deze coalitie. Verder is het jammer dat we verder gaan met aardgasvrij, wie het moet betalen, wat het kost. We hebben geen idee, de alternatieven zijn niet goed. Ja, wie stijging van de energieprijzen leuk vindt, die zit goed bij dit college, maar de rest zit toch met de gebakken peren. Windturbines, daarvan mag ook bekend worden verondersteld hoe JA21 daarover denkt. Het is heel raar dat wij in Amsterdam onze eigen groene energie willen gaan opwekken, niemand beweert dat we ons eigen graan moeten verbouwen, dat we onze eigen kleding of auto’s moeten produceren, maar we moeten en zullen wel onze eigen groene energie opwekken. Dat is raar en dat is niet logisch. Dan de negen wethouders. Hoe komt het college nou ineens aan negen wethouders? Er is minder geld, dus je kunt minder doen, zou je denken.

En Amsterdammers halen en masse de broekriem aan, maar niet dit college. Er zijn in alle sectoren tekort aan personeel, de politie, de zorg, defensie, de kinderopvang, onderwijs, Schiphol, de installatiebranche, noem maar op. Iedereen moet meer werk doen met minder mensen. Maar niet het Amsterdamse college, die ‘animals zijn more equal than others’, om een bekende roman te parafraseren. Misschien als je graag voor tweederde vrouw hebt is het getal van acht lastig, dat sommetje begrijpt JA21 ook nog wel, maar benoem er dan zes, waarvan vier vrouwen. Maar om nu de Amsterdamse belastingbetaler op te laten draaien voor dit wedstrijdje diversiteit feministisch vérplassen gaat ons echt een beetje ver. En ook is het voor ons als raadsleden, met name in de kleinere fracties een hele hoop extra werk,

62

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

qua commissies, portefeuilles, contacten met de wethouders, assistenten onderhouden, et cetera. Negen is te veel, dus ik wil vragen of de wethouders en hun staf genoegen kunnen nemen met aanstellingen van 0,9 FTE. Dan is wat JA21 betreft de kous af. En ook heeft JA21 hoge verwachtingen van de nieuw te benoemen wethouder Shula Rijxman, die in een paar jaar tijd van de geriatische staatsomroep een geoliede D66 propagandamachine heeft weten te maken, heeft bestuurlijk echt wel wat in zijn/haar/hun mars. Als zij de Amsterdamse gezondheidszorg weet om te buigen tot iets wat ook maar de helft zo effectief is als een NPO-radiografie over de lijsttrekker van D66, dan kunnen Amsterdammers hun handen dichtknijpen. Maar zonder gekheid, voorzitter, het is natuurlijk bizar wat hier gebeurt. Stelt u zich eens het gejammer voor van met name de moralisten van D66 als bijvoorbeeld Donald Trump in de Verenigde Staten Robert Murdoch een politieke post had gegeven, of als de PVV in een gemeente Arnold Karstens als wethouder zou benoemen.

Even los van de geschiktheid en de persoon van mevrouw Rijxman, dat lijkt me een heel aardige mevrouw en ze zal vast een capabel bestuurder zijn, maar een media die toegeeft D66 te hebben geadviseerd, die ging klagen bij de redactie van Nieuwsuur, nadat de D66-lijsttrekker daar kritisch werd ondervraagd, die fel uithaalde naar media die haar betrokkenheid bij D66 benoemde, zij vond dat, ik citeer ‘strontvervelend’ zelfs. En kijk eens even wie we hier gaan benoemen, mensen, als wethouder voor-u raadt het- D66. Voorzitter, het D66-huis was te klein geweest als een andere partij zo schaamteloos zou opereren. Hiermee wordt zowel het vertrouwen in de media en de NPO in het bijzonder, als de politiek alweer flink geschaad. Voorzitter, vriendjespolitiek is niet verboden, maar het is wel schadelijk en het heeft niets met de door D66 beloofde nieuwe bestuurscultuur te maken. Wij hopen dat die belofte voor nieuwe bestuurscultuur de komende periode door D66 wordt gestand gedaan. En dat zij, en ook de Partij van de Arbeid en GroenLinks deze vier jaar wel wat ruimte laat voor de plannen en opmerkingen vanuit de oppositie. JA21 wenst het college, de coalitie, de oppositie, maar vooral de Amsterdammers de komende vier jaar heel veel geduld, wijsheid en sterkte. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Khan. De heer KHAN: Dank, voorzitter.

Ten eerste mijn complimenten aan de beoogde coalitiepartijen, dat zij de krachtsinspanning en moeite hebben genomen om te komen tot een coalitieakkoord waarover we het vandaag dus hebben. En ook nog aardig snel gezien de, goed dat het zo snel is afgerond, gezien de grote uitdagingen die voor ons staan. Voorzitter, voordat ik verder inga inhoudelijk op het coalitieakkoord, toch nog even wat over de route hiernaartoe. Want voor de verkiezingen hebben we gezegd: ja, we gaan het samen doen en er komt een nieuwe bestuurscultuur en we gaan het ook echt samen met de oppositie doen. En daarover de volgende opmerkingen. Op 19 mei gaf de formateur nog aan dat het nog twee weken minimaal zou duren voordat er een coalitieakkoord zou klaarliggen. Vier dagen later lag het er. Er zou een coalitieakkoord komen op hoofdlijnen, in werkelijkheid zijn er meer pagina’s dan vier jaar geleden. En het volgende stoorde me eigenlijk wel het meest: een dag voor de aankondiging, dat het publiek werd gemaakt, wisten de media al alles. Dus voordat al uw collega’s hier in de raad iets daarvan wisten, hadden jullie al alle informatie doorgegeven aan de media, de inhoud, de punten, welke wethouders er komen, welke portefeuille ze krijgen. En dan moet ik denken: ja we zouden dit toch samen doen? Hoe kan het dan dat de media eerder informatie krijgt dan jullie eigen

63

Jaar

2022

Vergaderdatum 1 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

collega’s hier in de raad? Sommige mensen zeiden: ja ben je nou echt zo goedgelovig, dat je geloofde dat dit niet zou veranderen? Ja, dat ben ik. Ik geloof, ik ga uit van wat je zegt. Op basis daarvan probeer ik mijn oordeel te vormen. Dus ik vind het echt, ik vind het teleurstellend. Er is ook geen peil op te trekken waarom bepaalde oppositiepartijen wel een bestuurspositie is aangeboden en andere niet. De drie partijen bekleden alleen in drie stadsdelen de top-3 posities. In Zuid en Zuid-Oost is er een aanbod gedaan aan VVD en BIJ1, en in Noord en Noord-West respectievelijk Partij voor de Ouderen en DENK. GroenLinks en D66 hebben een bestuurspositie afgestaan, waarvoor dank, maar je kan zien bij de verdelingen dat de PvdA dat niet heeft gedaan. En daarmee moet ik constateren dat een deel van de oppositie toch niet is meegenomen, dat is jammer. De oppositie is dus niet goed geïnformeerd en er is gekozen om een deel van de oppositie niet mee te nemen. Kunnen we dit akkoord dan ook een Amsterdams Akkoord noemen? Wat is het akkoord dan wel? Het is ten eerste vaag. Vaag, omdat er honderd miljoenen euro aan bezuiniging worden voorgesteld, maar waar moeten die vandaan komen? Vaag, omdat er investeringen beschreven worden, maar hoe worden die ingezet? Vaag, omdat het document ook vol tegenstellingen staat.

Toeristen en auto’s moeten weg, maar zonder hen krijgen we de begroting helemaal niet rond. Het Amsterdams Akkoord is dus eerder een vaag verbond. Ja, je moet wel een beetje allitereren. D66 noemt dit akkoord ‘kneiterprogressief’ en dat vat het denk ik wel goed samen. Het is enerzijds een democratisch mandaat van de coalitiepartijen, maar dat is denk ik ook wel symbolisch voor de volgende blinde vlekken. Ja, er wordt meer geïnvesteerd in NieuwWest, Zuid-Oost en Noord, zeer terecht ben ik er oprecht heel blij mee. Maar tegelijkertijd wordt er ook geld getrokken uit Nieuw-West en Zuid-Oost door middel van de uitbreiding van betaald parkeren. GroenLinks zei nou ja, dat autobezit nou eenmaal duur is. Zeg dat maar tegen de minimagroepen die afhankelijk zijn van de auto om te werken. De uitbreiding op betaald parkeren zou enigszins te compenseren zijn met forse investeringen in het OV. Dat is nu al niet betaalbaar, toegankelijk en het is tijdrovend. Daarbovenop komt dat het OV volgend jaar ook nog met 30 procent verminderd gaat worden. Het OV wordt daarmee steeds onaantrekkelijker. Want door hier geen investeringen tegenover te zetten, bestaat er vervoersarmoede. Het OV is duur, en zoals GroenLinks al zei: autobezit is ook duur. Mobiliteit wordt simpelweg te duur en daarmee creëert ‘kneiterprogressief’ wel gelijkheid, maar op een ongewenste manier.