20220601 verslag gemeenteraad middag
Tekst van het document
28
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
florissant. En er staan ook veel lastenverzwaringen in het akkoord, maar ook wat bezuiniging. En mijn vraag is nu eigenlijk: hebben de onderhandelaars, heeft mevrouw Moorman niet ook overwogen om toch meer te bezuinigen op eigen ambtelijke apparaat om dus niet te hoeven komen met deze lastenverzwaringen?) Voorzitter, er is eigenlijk niks niet op de onderhandeltafel geweest. Want we hebben met elkaar ook afgesproken dat er geen dogma’s gelden, dat juist in een tijd waarin grote problemen zijn, financiële problemen, u verwijst ernaar, maar ook voor maatschappelijke problemen, dat je dan altijd moet kijken naar de beste oplossing. En dat is ook precies eigenlijk zoals wij met elkaar de afgelopen weken, maanden om tafel hebben gezeten. Eigenlijk niet eens onderhandelend, maar zoekend naar de beste oplossingen. En uw vraag over ‘zou er dan niet een grovere taakstelling eigenlijk moeten liggen op ambtelijk apparaat?’, hebben wij op dit moment beantwoord met: nee, dat vinden wij niet verstandig. En dat heeft verschillende redenen. Ten eerste, er zijn in de afgelopen periode al heel veel taakstellingen op het apparaat geweest. Sterker nog, wij zijn nu nog bezig met de uitvoering van een taakstelling die nog is ingeboekt. Dat betekent dat die bezuiniging dus al plaatsvindt en de vraag is dan zeer of je daar nog een bezuiniging bovenop moet stapelen.
Temeer omdat uiteindelijk dat ook echt Amsterdammers raakt. Op het moment dat wij op ons eigen apparaat gaan bezuinigen, betekent dat dat wij ook op onze uitvoering en daarmee op onze dienstverlening aan alle Amsterdammers zullen bezuinigen. En dan kom ik toch weer terug bij die opkomst. Want die opkomst die was veel te laag. Dat is een van die dingen die ik mij ongelooflijk aantrek. Omdat het zegt iets over het vertrouwen dat mensen hebben in de Amsterdamse politiek. Dat zegt iets over de manier waarop mensen zich betrokken voelen. Maar dat heeft ook rechtstreeks te maken met wat mensen verwachten en krijgen van ons als gemeente. En daarom vind ik het onverstandig om in zo’n tijd dan ook te zeggen: dan gaan we nog maar dieper snijden op ons eigen apparaat. De VOORZITTER: Goed, ik zou aan het begin van deze debatten in heel algemene zin, zonder iemand aan te willen kijken, wel willen opmerken dat als er interrupties geplaatst worden en de vraag kort is, het antwoord kort is. De heer Boomsma voor een vervolginterruptie. (De heer BOOMSMA: Ja dank, voorzitter. Dat zijn natuurlijk hele pijnlijke keuzes. Ja, een andere keuze is: ik zag ook aan een taakstelling van 8,5 miljoen op subsidies en ik kan me voorstellen dat dat natuurlijk ook effect heeft in de stad.
Maar hebben de onderhandelaars, heeft mevrouw Moorman ook een aantal voorbeelden in gedachte van subsidies, waarop kan worden bezuinigd?) Voorzitter, dat hebben we expres niet gedaan. We hebben de totale subsidieportefeuille van de gemeente Amsterdam van 600 miljoen, dus daar moet wel 8,5 miljoen uit kunnen, maar dat moet je zorgvuldig doen. U herinnert zich vast ook nog wel het debacle van een aantal jaren geleden waar in een coalitieakkoord stond dat er 25, nee ik geloof dat het 30 was, maar het was teruggebracht tot 25 miljoen en dat wij ineens aan het bezuinigen waren op een zwembad voor mensen met een beperking en die daardoor niet meer konden zwemmen. Kijk, dat soort debacles die willen we niet meer hier in de stad zien en daarom vind ik ook hierbij, dat je het zorgvuldig moet doen. Excuus voorzitter, ik zal mijn antwoorden korter.
29
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
(De heer BOOMSMA: Ja dank voorzitter. Nee, ik begrijp dat dat natuurlijk zorgvuldig moet, maar als je een taakstelling van zo’n bedrag opneemt, 8,5 miljoen, dan moet je toch wel enige voorbeelden in gedachte hebben van waar je dan moet beginnen met dat te zoeken. Want anders krijg je toch wel de indruk dat die taakstelling überhaupt misschien niet kan worden ingevuld. Of zegt de aankomend wethouder zegt dat er een soort kaasschaafmethode zal worden gehanteerd.) Voorzitter, dat laatste, dat kan je via nominale compensatie doen, dat kan natuurlijk altijd. Maar ik zal hopen dat het ook iets gerichter nog kunnen doen en daarvoor is een bestuursopdracht nodig en die zullen we zo snel mogelijk uitvoeren, want hij staat gewoon ingeboekt. Want u heeft gezien dat die financiële plaat sluitend is, voorzitter. Dan ga ik gewoon door met mijn betoog. Ik heb een aantal van de dingen van mijn betoog ook al in de antwoorden op de heer Boomsma meegenomen, dus dat scheelt dan misschien weer over het geheel. Maar wij hebben die financiële plaat sluitend willen maken en dat was echt niet makkelijk, kan ik u vertellen. Wij worden geconfronteerd met een hele moeilijke financiële situatie.
Die financiële situatie heeft enerzijds te maken met de corona-effecten, waar we nog steeds mee te maken hebben, waardoor we moeilijke keuzes hebben moeten maken in 2020, waarvan we toch wel een deel wilden herstellen. Denk bijvoorbeeld aan het armoedegeld, dat we graag weer op niveau wilden brengen, het geld dat nodig was ook voor bijvoorbeeld veiligheid. Er is nog nooit zoveel geïnvesteerd structureel in veiligheid als dat er nu wordt gedaan. Dat vonden wij noodzakelijk als je kijkt naar de noden van de stad. En tegelijkertijd zien we ook de toenemende inflatie, zien we de toenemende bouwkosten die de rekening voor de gemeente Amsterdam steeds hoger maken, en hebben wij ook te maken met een krappe financiële situatie gecreëerd door het Rijk, ook wel genoemd ‘het ravijn’. De VOORZITTER. Dank u wel. Met deze cliffhanger geef ik het woord aan de heer Khan. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Khan voor een interruptie. De heer KHAN: Ja voorzitter, nog even terug naar het vorige punt. Mevrouw Moorman noemde terecht dat de lasten zijn verzwaard. De energiekosten zijn toegenomen, we zien ook dat de huur toeneemt van mensen die zelfs in schimmelwoningen wonen. Als wij dan gaan naar de buurtbewoners van basisschool Het Koggeschip. Daar wonen toch met name burgers met een krappe portemonnee.
Hoe denkt mevrouw Moorman dat die aankijken tegen de lastenverzwaringen die de aankomende coalitiepartijen hebben voorgesteld in hun coalitieakkoord? Dat onder andere de parkeerlasten gaan toenemen. Hoe denkt mevrouw Moorman hoe zij daar tegenaan kijken? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moorman. Mevrouw MOORMAN: Lastenverzwaringen zijn nooit leuk en kunnen dus ook nooit een doel zijn, maar zijn altijd een middel. En wij hebben, ik had het net over ‘het ravijn’, dat is maar liefst 80 miljoen in 2026, waarbij Amsterdam op dat moment echt heel veel dingen niet meer zou kunnen doen, denk bijvoorbeeld aan armoedebestrijding, denk bijvoorbeeld
30
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
aan de inzet op veiligheid, denk bijvoorbeeld aan het bestrijden van de ongelijkheid in het onderwijs. Met al dat soort dingen zou je moeten stoppen op het moment dat je toch niet goed nadenkt over hoe ga je dat gat vullen. En daar hebben we lang en goed met elkaar over gesproken en gemeend dat, vanuit de gedachte ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’, dit een redelijke manier is om de lasten te verzwaren. Niet omdat we dat fijn vinden om te doen, maar omdat we daarmee dus de dingen die we belangrijk vinden voor Amsterdam kunnen blijven doen. Bijvoorbeeld het bestrijden van armoede. (De heer KHAN: Ja, het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, dat delen we 100 procent. Maar ik zie dat, ik kan het eigenlijk niet verenigen met het voorstel om dan juist in delen van Nieuw-West en Zuid-Oost de lasten gaan verzwaren met het uitbreiden van betaald parkeren. Mevrouw Moorman zei ook: ja, het zijn maar een paar tientjes, maar de afgelopen jaren zijn een paar tientjes gegaan naar BTW die is gestegen, huurlasten, energielasten en nu komen er een paar tientjes bij vanwege de parkeerlasten. Ja, zo houden mensen elke maand steeds, komen steeds weer een week tekort. Ik bedoel, dat kan mevrouw Moorman toch wel delen?) Voorzitter, ik heb bij mijn weten niet gezegd ‘een paar tientjes’, want dat zou ik ook nooit zeggen.
Want ik weet als demissionair wethouder Armoedebestrijding dat een paar tientjes in een huishouden heel zwaar kunnen wegen en zeker als andere lasten ook stijgen. En u gaat heel specifiek in op parkeren, voorzitter, en bij parkeren denk ik, dat is niet alleen maar om extra middelen voor de gemeente Amsterdam te krijgen, zeer zeker niet. Bijvoorbeeld in een gebied als Osdorp zijn er veel bewoners die zeggen: de parkeerdruk neemt hier zo ongelooflijk toe, dat kunnen we eigenlijk alleen maar met betaald parkeren, kunnen we dat oplossen, die parkeerdruk. Daar hebben bewoners dus juist baat bij. En daarmee moet je natuurlijk een verschil maken tussen de vergunningen die mensen hebben en wat mensen betalen op het moment dat ze bijvoorbeeld iemand komen bezoeken. Het is dan ook niet voor niets dat wij de bezoekersregeling uitbreiden met maar liefst vijf miljoen. Juist om daar de balans in te houden en ervoor te zorgen dat mensen die met een vergunning misschien niet heel veel uitgeven, maar misschien daardoor minder bezoek kunnen ontvangen, dat we die zo goed mogelijk compenseren. (De heer KHAN: Ja voorzitter, maar ik denk dat er andere keuzes gemaakt kunnen worden. Een oplossing zou kunnen zijn handhaving. En inderdaad, die bewoners lopen daar tegenaan, er wordt niet gehandhaafd. De coalitiepartijen die kiezen daar niet voor.
Een andere optie zou kunnen zijn, wat wij de afgelopen jaren constant hebben voorgesteld, is om het aantal parkeerplaatsen uit te breiden. Maar dat is ook geen voorstel dat ik terug zie komen in het coalitieakkoord. Ja, dat kan ik dan toch niet verenigen met het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, want die keuzes worden niet voorgesteld hierin.) Mevrouw MOORMAN: Voorzitter, juist op handhaving ziet u in het coalitieakkoord dat we daar twee miljoen structureel bijzetten. Dus ik ben het met u eens, en overigens is dat ook nog wel een uitdaging, want u weet ook dat handhavers ook nog best moeilijk te vinden zijn, want we hebben ook nog ontzettend veel last van personeelstekorten op alle gebieden, maar ik ben het met u eens dat handhaving zeer belangrijk is en dat we daar dus in moeten investeren. En u hoort mij ook steeds zeggen: het is een balans. Een balans tussen alle verschillende onderdelen van de stad, waarbij wij hebben geprobeerd richting
31
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
te geven, waarbij de financiële situatie ons noopt, ik ga door met mijn betoog, voorzitter, tot scherpe keuzes en waarbij wij ook door de situatie die wij zien in de stad maar ook in de wereld, weten dat er nog veel op ons af gaat komen en dat we daarin dus ook echt wel de goede keuzes moeten kunnen maken. En één ding weten we daarin zeker: als we dat kompas nou goed afstemmen, dan moeten we ervoor zorgen dat we twee dingen echt goed doen. En die twee dingen zijn: ten eerste, we moeten het lef hebben om scherpe keuzes te maken, keuzes in het belang van Amsterdammers, een solidaire stad met gelijke kansen voor iedereen, een verantwoorde groei en een duurzame toekomst. Dat zijn de drie pijlers en dat is het kompas waar we op willen varen en met scherpe keuzes willen we dat blijven doen. En ten tweede, en dat zeg ik echt met nadruk, dat zullen we echt alleen maar kunnen doen door samen te werken. Samen te werken met u als raad, samen te werken met de stad, omdat we zien dat Amsterdam ook ontzettend veel kracht heeft, innovatieve kracht, creatieve kracht, solidaire kracht. Mensen staan er voor elkaar en daar mogen we ook wat van vragen. Maar ook, Amsterdam is geen eiland. We zullen ook moeten samenwerken met de regio, met het Rijk. En dat is ook precies de inzet van de komende tijd. En dan wil ik graag nog wat zeggen, voorzitter, als u mij toestaat.
De VOORZITTER: Ik heb het gevoel dat u daarmee slotopmerkingen wilt gaan maken, klopt dat? Mevrouw MOORMAN: Dat zou zomaar zo kunnen zijn. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. Het is een fantastisch sociaaldemocratisch beginsel, de sterkste schouders die de zwaarste lasten dragen. Nu hebben we het even over de stijgende huizenprijzen. Er zijn heel veel woningbezitters, die helemaal niet rijk zijn, vaak een beetje arm zelfs, en die worden geconfronteerd met de WOZ-beschikkingen die de pan uit rijzen. Dus als u de Onroerende Zaakbelasting daarbovenop nog eens fors gaat verhogen, wat u wilt, dan treft dat die mensen in het bijzonder. Is daarnaar gekeken?) Voorzitter, zeker, want kijk, de vraag van de heer Khan ging net met name over parkeren, u verwijst met name naar OZB. U ziet een vrij forse stijging van de OZB, 52,5 miljoen staat er in de financiële plaat. Toch is het zo dat als je dat vergelijkt met de rest van het land Amsterdam nog ver onder het gemiddelde zit van Nederland en ongeveer op het gemiddelde komt van de vier grote steden. Nogmaals wil ik benadrukken, het is niet prettig, het is niet fijn, we doen het niet, omdat we denken dat dat leuk is. We doen dat, omdat we denken dat het in deze tijd noodzakelijk is als je dingen die belangrijk zijn voor Amsterdam, als je die in stand wil houden.
En ik ben ervan overtuigd, ook kijkend naar de verkiezingsuitslag, dat Amsterdam graag een solidaire stad blijft, waarbij juist die kansen voor iedereen blijven bestaan. Maar dat betekent ook dat we daar de middelen voor zullen moeten hebben. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. Ja, het is waar dat Amsterdam zo’n beetje de laagste OZB heeft van Nederland. Dat heeft een hele eenvoudige verklaring, er bestaat namelijk erfpacht en de erfpachtkosten zijn erg gestegen. Die zijn hoog in Amsterdam. Dus daar moet je naar kijken, dat is een totaal aan woonlasten. En dan wil ik weten of dat ook in de beschouwing is betrokken in de coalitie-onderhandelingen.)
32
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
U ziet ook in het coalitieakkoord een passage over erfpacht staan, dus we hebben het zeker ook over erfpacht gehad. Maar één ding is toch wel belangrijk om op te merken: erfpacht is geen belasting, is het nooit geweest en is het nu al helemaal niet in een eeuwigdurend stelsel. Dus ik denk, de optelsom die u maakt van erfpacht plus OZB, dan kunt u alles wel bij elkaar optellen. Dus op die manier hebben wij er inderdaad niet naar gekeken. (De heer VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Het gaat uiteraard om totaal aan lasten voor eigenaren. En dan denk ik dat het college zich daar echt op moet bezinnen in de zin van dat erfpacht de facto of een verkapte belasting is in het eeuwigdurende stelsel en ook in het voortdurende stelsel.) Ja voorzitter, ik denk dat dat niet klopt. Maar goed, daar kunnen we van mening over blijven verschillen. Ik zag een interessante motie van u voorbijkomen. Voorzitter, als u mij toestaat om daar nog even op te reflecteren. Waarbij u vraagt wat het effect is van de stijgende prijzen, van de inflatie en de energieprijzen die stijgen, op mensen die het minder makkelijk hebben in het leven. Ik vond het eigenlijk een hele sociale motie van u om dat in beeld te brengen.
Gelukkig gebeurt dat ook, we hebben met NIBUD daar contact over om dat in beeld te brengen, landelijk wordt dat ook onderzocht, dus in die zin denk ik dat uw motie overbodig is, want het gebeurt. En tegelijkertijd gaf het ook wel duidelijk aan dat u die motie indient omdat u zich zorgen maakt over mensen die het minder makkelijk hebben. Als wij ons met zijn allen zorgen maken over mensen die het minder makkelijk hebben, dan betekent dat ook dat we het goed voor die mensen moeten regelen. En, meneer Van Schijndel, dat kost geld. En als we willen dat we dat doen, dan zullen we ook moeten nadenken hoe we daaraan komen. En dan moet je daar moeilijke keuzes in maken, scherpe keuzes. En we hebben steeds nagedacht over: hoe doen we dat het allerbeste? En we zijn ook zeer bereid om daar met u de komende jaren over door te blijven spreken. Voorzitter, want dan ga ik even door met mijn betoog, als u dat goed vindt. De VOORZITTER: Nee, dat vind ik niet goed, want de heer Van Lammeren staat klaar om te interrumperen. En ik wil u toch nogmaals vragen om korter te antwoorden. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Lammeren voor een interruptie. De heer VAN LAMMEREN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, via u wil ik natuurlijk gewoon de PvdA feliciteren met het behaalde onderhandelingsresultaat. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat PvdA, ja, goed onderhandeld heeft.
Laat ik dat maar even zeggen. Ik hoor mevrouw Moorman zeggen dat ze drie pijlers heeft waar ze trots op is en één daarvan is duurzaamheid. En mijn vraag, de pijlers waarop dit coalitieakkoord gebouwd is, mijn vraag is: waar is de PvdA trots op in dit coalitieakkoord met betrekking tot duurzaamheid? Mevrouw MOORMAN: Nou veel. Maar omdat ik het van de voorzitter ook terecht kort moet houden, noem ik er één: het isolatie-offensief. Ik denk dat het de afgelopen jaren veel in de raad voorbij (is) gekomen, u heeft er zelf ook regelmatig op gewezen. En ik denk dat het ontzettend belangrijk is, omdat het mes daarbij aan heel veel verschillende kanten snijdt. Het zorgt ervoor dat we werken aan een duurzame toekomst, het zorgt ervoor dat de
33
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
energierekeningen van de mensen die het sowieso al moeilijk hebben omlaaggaan. En daarmee zorgen we ervoor dat het uiteindelijk op heel veel vlakken verbetert. (De heer VAN LAMMEREN: Ja voorzitter, ja, nou, laat ik het zo zeggen, had ik aan die onderhandelingstafel gezeten, dan was ik ook blij geweest met het resultaat, want ik ken, de vorige coalitie was daar wat halsstarriger in in dat isolatieplan, maar in ieder geval, elke heilige heeft een verleden, zal ik maar zeggen. Maar ik heb wel een andere vraag over die duurzaamheid: ik zie wel dat de CO2-ambitie van 2050 is losgelaten, die staat er niet meer in, wordt niet meer genoemd. De enige doelstelling die in dit coalitieakkoord staat is 2030. Ook aardgasvrij heeft geen duidelijke datum meer. Ik ben benieuwd hoe dat tot stand is gekomen.) Ja voorzitter, in die zin zijn we zelfs ambitieuzer, want de vorige keer was het 55 procent, nu is het 60 procent in 2030. We leggen onszelf daar een hoge ambitie op, dat realiseren we ons zeer. Ook wel een beetje in analogie met het Rijk. Het Rijk heeft ook zo’n hele hoge ambitie voor zichzelf neergezet. Loopt daar misschien nog wat verder in achter. Vinden wij belangrijk om die lat hoog te zetten. Want we weten ook dat op het moment dat je dat niet doet, dat het dan ook minder snel gebeurt.
En wij hebben hierin, en daar heeft u ook zelf vaak op gewezen en dat vind ik ook heel goed, we hebben ook geen tijd te verliezen, dus we zullen dit ook steeds met kracht moeten voortzetten. (De heer VAN LAMMEREN: Ja voorzitter, dat was niet helemaal een antwoord op mijn vraag, want ik had het over 2050 en aardgasvrij. Maar terecht wijst, wordt er gewezen op de verhoogde doelstelling 2030. Maar ik zal straks in mijn bijdrage de vraag gaan stellen: hoe dan. Want we hebben geen tijd te verliezen, maar ik ben dan heel erg benieuwd of we tussentijdse doelstellingen gaan krijgen en niet iets wat vier jaar na je eigen regeerperiode gehaald moet worden. Maar daar kom ik straks op terug.) (De heer BURGERS: Ja dank u wel, voorzitter. Mevrouw Moorman noemde net terecht dat zij trots is op het isolatiefonds van 32 miljoen, zo las ik in het coalitieakkoord. En dat is heel veel geld. Ik denk dat u daar terecht trots op kunt zijn. Dat is goed voor de duurzaamheid en het is ook goed voor de portemonnee van mensen, zodat ze minder energiekosten moeten gaan betalen. Ik heb gekeken naar ongeveer hoeveel sociale huurwoningen er zijn in Amsterdam. Ik heb begrepen dat dat er 200.000 zijn. En dat betekent dus ongeveer 160 euro per jaar eenmalig voor het isoleren van een sociale huurwoning. Denkt u dat dat bedrag voldoende zal zijn?) Nou voorzitter, het simpele antwoord is nee.
Niet omdat het al die 200.000 betreft, want een deel daarvan is natuurlijk wel goed geïsoleerd, maar omdat isoleren best duur is. En dat is ook de reden dat wij niet vinden dat wij dit alleen moeten doen. Dit moeten we natuurlijk samen met de corporaties en de verhuurders gaan oppakken. Ook zij zullen hier stevig in moeten investeren. En wij denken ook dat dat kan, want u weet dat de verhuurdersheffing, waar de VVD altijd zo hevig voor heeft gestreden, dat die nu toch gelukkig van tafel is. En dat betekent dat er geld en ruimte vrij is gekomen om de dingen te doen die nodig zijn en het verduurzamen van woningen is daar zeker één van. De VOORZITTER: De heer Burgers, heeft u behoefte aan een tweede interruptie? Dat is niet het geval. Dan mag u uw slotopmerkingen maken.
34
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moorman. Mevrouw MOORMAN: Ja voorzitter, dat doe ik eigenlijk. De heer Van Lammeren had geen vraagteken erbij gesteld, maar eigenlijk had dat wel gekund, want ik vond dat een zeer terechte vraag: hoe dan? Het akkoord staat vol met ambities, staat vol met wat we willen bereiken, met doelen. En toch is dit zeker geen eindpunt, maar juist een beginpunt en zal het ‘hoe dan?’ ook heel vaak in deze raadzaal met elkaar besproken moeten worden, omdat u natuurlijk gewoon gelijk heeft. We zullen met elkaar moeten zoeken hoe we dit zo goed mogelijk met elkaar, met de stad, met de regio, met het Rijk gaan aanpakken. En ik denk dat we elkaar op doelen ontzettend vinden, maar dat we de weg daarnaartoe daar kunnen we elkaar soms op bestrijden. En ik denk juist, als wij dat goed doen met elkaar, dan ga ik terug naar dat punt dat ik aan het begin maakte, mijn grote zorgen over het afnemende vertrouwen dat mensen hebben in de overheid. Dat kunnen we alleen maar keren op het moment dat we laten zien dat wij een overheid zijn voor alle Amsterdammers. Dat wij echt samen met elkaar de stad maken. En dat we die vraag ‘hoe dan?’ dus ook samen aangaan. En ik hoop dat ook zeker met u de komende jaren te gaan doen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dit is het einde van uw betoog. Dan heeft de heer Van Lammeren nog een interruptie.
De heer VAN LAMMEREN: Ja, ik wil de PvdA bedanken voor het antwoord. Waar ik een beetje mee worstel, waar mijn fractie mee worstelt is, dat we over dit coalitieakkoord gaan stemmen. En die ‘hoe dan’, en terecht, ik snap ook wel dat je niet vier jaar lang over alle plannen uitgekristalliseerd hebt na een onderhandelingsresultaat. Laten we gewoon kijken, dat is gewoon niet reëel. Maar wat er hier vandaag wel gevraagd wordt is in te stemmen met begrotingswijzigingen en in te stemmen met hoe we de begroting gaan invullen de komende jaren. Zonder dat er een concreet plan achter zit. En daar heeft mijn fractie gewoon echt moeite mee, want jullie hadden dit al kunnen voorstellen, zeggen: nou, dit zijn we van plan, zonder het in stemming te brengen. Is dat een overweging? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moorman. Mevrouw MOORMAN: Voorzitter, volgens mij is dat niet mogelijk, omdat dit coalitieakkoord inderdaad begrotingswijzigingen in zich bergt, soms ook grote begrotingswijzigingen, zoals u bijvoorbeeld rond een isolatie-offensief ziet, en daarmee in de plaats komen van een voorjaarsnota. En uiteindelijk moeten al die mensen, die inderdaad gaan werken aan ‘hoe gaan we dit met elkaar zo goed mogelijk uitvoeren’, die moeten hiermee aan de slag.
Dus ik denk dat het noodzakelijk is, ik weet zelfs dat het noodzakelijk is, dat er een uitspraak ligt straks van de raad met meerderheid om daar sturing aan te geven. En dat is natuurlijk ook de complexiteit. Kijk, het is natuurlijk geen akkoord, voorzitter, op hoofdlijnen. Want daarvoor zouden 90 pagina’s veel te veel zijn. Het is ook niet een heel gedetailleerd uitgewerkt akkoord, want dat kan niet, omdat wij weten dat de komende vier jaar er nog van alles op ons af gaat komen, waar we nu geen antwoord op hebben. Denk aan vier jaar geleden dat wij, u en ik, hier stonden en dat we nog nooit van corona hadden gehoord. Ook de komende periode zullen er dingen gebeuren waar we zullen moeten bijsturen. Dus u moet dit akkoord niet zien als hoofdlijnen of als heel erg gedetailleerd, maar vooral als een belangrijke richting. Een kompas waar we op willen
35
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
sturen. En ik hoop heel erg dat u met ons die richting deelt, dat u aangeeft dat u dat steunt en dat we de komende jaren het gesprek met elkaar aangaan hoe we dat zo goed mogelijk gaan vormgeven. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik wijs u er even op dat u nog 7,5 minuut spreektijd heeft voor de rest van de dag. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Lammeren voor een interruptie. De heer VAN LAMMEREN: Dank u wel. Ja, als raadslid natuurlijk. Daarna misschien wel weer als collegelid, maar dat weet je maar nooit. Ik begrijp dat, want het zijn grote begrotingswijzigingen. Maar wat ik echt lastig vind is: we hebben geen commissiebehandeling hierover gehad. Ik heb namelijk best wel wat inhoudelijke, technische vragen die we vandaag gewoon niet aan de orde gaan krijgen vanwege de spreektijd. Maar dan blijf ik erbij dat het echt grote verschuivingen zijn, zonder dat er een plan achter ligt. En als raadslid, die gewoon ja kaders stellend, budgettair verantwoordelijk en controlerend is blijf ik het gewoon een lastige vorm vinden. Dat wil ik gewoon meegegeven hebben. En ik begrijp ook dat jullie hier ongetwijfeld voor gaan stemmen. De VOORZITTER: Dank u wel. Er was geen vraag. Mevrouw Moorman beluisterde een vraag. Ga uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moorman.
Mevrouw MOORMAN: Maar ik beluister soms een vraag in de woorden van de heer Van Lammeren die hij zelf misschien niet zo stelt. Maar ik denk namelijk dat het wel relevant is. Want ja, dit doen wij over vier jaar. Maar dit zal zijn beslag moeten krijgen in een begroting. In een voorjaarsnota volgend jaar en dan ook weer een begroting. Al die techniek waar u naar verwijst of, voorzitter, waar de heer Van Lammeren naar verwijst, dat komt terug. Dat komt terug in een begroting als dit wordt uitgewerkt. Dus kijk, net zoals met de voorjaarsnota geef je aan: dit is de richting. Maar u heeft te allen tijde de mogelijkheid om daarop bij te sturen. Misschien, voorzitter, als u mij permitteert, wil ik dan toch nog één opmerking maken over een motie die er ligt van de heer Boomsma, die ik heel interessant vind, maar waar ik mijn fractie op ga adviseren om straks toch tegen te stemmen, en dat is over de uitvoeringsagenda. Ik begrijp heel goed, zeker naar de Rekenkamer, wat u hiermee bedoelt. Want u wilt als raad ervoor zorgen dat alles navolgbaar is, dat u uw controlerende taak heel goed kunt uitvoeren. En tegelijkertijd vind ik het echt onverstandig om daar een aparte uitvoeringsagenda bij te zetten. En daar heb ik verschillende redenen voor.
De belangrijkste is eigenlijk precies wat ik net aangaf, voorzitter, richting de heer Van Lammeren -ik weet dat ik het binnen die 7,5 minuut moet doen- en dat is, maar dat is namelijk wel een cruciaal punt, want dat gaat spelen. De VOORZITTER: Maar ik merk het even op, het is de spreektijd voor de rest van de dag van uw fractie. Dus ook bij de andere onderwerpen is de fractie door de spreektijd heen. Ga uw gang.
36
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
Mevrouw MOORMAN: Voorzitter, dat realiseer ik me, maar ik realiseer me ook, dat die uitvoeringsagenda een ding is dat gaat spelen. En ik vind het belangrijk om te markeren hier aan het begin van deze periode waarom ik het onverstandig vind. En ik heb daar verschillende redenen voor. De eerste is dat er nog heel veel op ons af gaat komen waar we ook beleid op moeten voeren. Dit is een moment in de tijd, wat wij op dit moment de belangrijkste prioriteiten vinden. Maar het kan best wel zijn, dat er dingen gebeuren waardoor we moeten bijsturen. En dan zou je een aparte uitvoeringsagenda hebben over iets wat er nu speelt ten opzichte van wat er nog kan komen. Tegelijkertijd staan er ook allerlei dingen niet in. Ik had vanochtend bijvoorbeeld als demissionair wethouder een gesprek over leerlingenvervoer. Zeer cruciaal, gaan we de komende jaren nog veel over spreken. U vindt daarvoor in de begroting straks terug hoe we daarop sturen. Het zou zonde zijn als dat niet bijvoorbeeld ook in een uitvoeringsagenda gebeurt. Dus je gaat eigenlijk een instrument maken naast de P&C-instrumenten die we al hebben wat juist integraliteit en het bijsturen op momenten in de weg zit. En daarom vind ik het onverstandig. (De heer KHAN: Ja voorzitter, ik wil me aansluiten bij wat de heer Van Lammeren zei en dan een punt maken ten aanzien van het uitgangspunt voor de hoogte van de algemene reserve.
Want de Rekenkamer die heeft twee maanden geleden daarover een brief gestuurd, dat was in reactie op de nota Begrotingsruimte en zij zeggen: hé, wacht even met die wijziging, want we weten nu niet, we kunnen niet de gevolgen overzien van die verlaging van de algemene reserve. Maar jullie zijn er toch voor om die verlaging in te zetten, terwijl mevrouw Moorman net terecht aangaf een aantal jaren geleden wisten we helemaal niets van corona. Dus stel dat nu zoiets gebeurt.) De VOORZITTER: En uw vraag is? (De heer KHAN: Veel lagere algemene reserve. Nemen we nu niet te veel risico als we hiermee instemmen?) Ja, we nemen juist het advies van de nota Begrotingsruimte over, omdat maar één indicator te nemen en dat is die vijf procent. En daar hebben we uitgebreid over gesproken met dienst Middelen & Control. En juist met deze ene indicator zouden daarmee uit moeten komen. (De heer KHAN: Ja voorzitter, we weten nu niet of dat nu een te lage inschatting is. Voor als er weer een nieuwe crisis gebeurt, vast, hoogstwaarschijnlijk of wel iets. Gaan we nu niet instemmen met een te zware verlaging van de algemene reserve en als er dan iets gebeurt dat we het dan eigenlijk gewoon niet aankunnen.) Ja voorzitter, eigenlijk ziet u in alle indicatoren, zoals bijvoorbeeld solvabiliteit, dat Amsterdam er echt, zeker gezien vergeleken met andere gemeentes nog heel goed bijstaat.
Andere gemeentes zijn nu nog lang aan het onderhandelen. Waarom? Omdat het zo ontzettend moeilijk is om dat ‘ravijn’ in 2026 dicht te leggen. Ons is het gelukt en ik denk dat we daarmee een hele solide begroting voorleggen, meerjarig, waarbij ik ervan overtuigd ben dat op het moment dat het moeilijk wordt met elkaar, dat we dan ook weten de juiste keuzes te maken.
37
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
De VOORZITTER: Dank u wel. Daarmee dank ik mevrouw Moorman ook voor haar inbreng. Ik schors een heel kort moment, omdat ik besloten heb dat het beter is als de drie indieners toch in de raadzaal, dat is ook op hun eigen verzoek, omdat ze anders niet deel kunnen nemen aan het debat en zij zijn raadsleden op dit moment. Dus een enkel moment. Ik wil u allemaal vragen om te blijven zitten.
De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten De VOORZITTER heropent de vergadering.
De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering en ik wil u vragen om allemaal weer te gaan zitten. Ik wil u vragen om allemaal weer te gaan zitten. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Groot Wassink. De heer GROOT WASSINK: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, een nieuwe lente, een nieuw akkoord. En wel een akkoord waar ik buitengewoon trots op ben. En er werd net natuurlijk al even gesproken, de heer Van Lammeren had al wat vragen: wat is een coalitieakkoord nou precies? Ja, dat weet natuurlijk eigenlijk niemand. Ik herken me ook helemaal niet in de manier waarop de rekenkamer zegt dat een coalitieakkoord moet worden begrepen. Want een coalitieakkoord is natuurlijk gewoon een raar ding. Het is enerzijds een set afspraken, maar ook daarin een poging om antwoorden op de grote uitdagingen van deze tijd. En die uitdagingen zijn groot. Denk aan ongelijkheid, klimaatverandering, de wooncrisis, de oorlog in de Oekraïne, die alleen maar zichtbaarder maakt dat de energietransitie noodzakelijk is en dat we, heel concreet, te maken hebben met de opvang van grote groepen mensen. Het akkoord probeert dus een antwoord te geven aan de uitdagingen van de stad en probeert de toekomst van de stad te vatten. En daarnaast is het natuurlijk ook een product van drie partijen, van drie wereldbeelden misschien wel. En ik moet zeggen, in mijn kringen is het f-woord tegenwoordig wat omstreden.
De heer Van Dantzig heeft ons er vaak mee om de oren geslagen. Maar er zitten natuurlijk gewoon verschillen in hoe je aan onderhandelingen begint en wat je daaruit haalt. Ik ben er wel heel trots op, dat er, redenerend vanuit mijn politieke familie, veel in staat waar wij ons achter kunnen scharen. Denk aan de gelden voor klimaatverandering, de zorgen voor de kwetsbaarsten, of dat nou vluchtelingen, daklozen zijn, of mensen met een lager inkomen. Maar los van dat dit een akkoord is waar GroenLinks heel erg tevreden mee is, is het denk ik heel erg een akkoord van ons drieën. Mevrouw Moorman heeft het net al gememoreerd: solidaire stad, een duurzame toekomst en verantwoorde groei. Ik denk dat dat de drie lijnen zijn waar we elkaar echt in hebben kunnen vinden. En betekent dat dat we het dan overal automatisch over eens waren? Nee, natuurlijk niet. Maar tegelijkertijd is het een product van onderhandeling. En dat maakt ook dat mijn fractie terughoudend zal zijn ook in het steunen van amendementen, omdat je dit natuurlijk ook ziet als een product van onderhandelingen.
38
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
Voorzitter, ik denk dat, wat ik al zei, hier een heleboel taken in staan die goed zijn voor de stad en die ook nodig zijn. Bijvoorbeeld als wethouder Sociale Zaken ben ik zeer blij dat we echt gaan proberen weer heel veel mensen aan het werk te helpen. U weet allemaal, de problemen op de arbeidsmarkt. En eigenlijk moet je constateren dat als je de arbeidsmarkt niet aanpakt, dat we de grote transities, zoals woningbouw en de verduurzaming helemaal niet aankunnen. Dus daar ligt veel werk. En natuurlijk, het is ook gememoreerd, het is niet alleen maar goed nieuws. Ook als u kijkt naar de aflopende staatjes in 2026 ziet u daar een duidelijke afname. Ja, we hebben een groot probleem en er is een ‘ravijn’. We hebben met het Rijk nog heel wat uit te vechten omdat zij in de gemeentegrondsystematiek gemeenten echt benadelen. En er zijn verschillende manieren waarop gemeenten daarmee omgaan. Ik weet dat andere gemeenten bijvoorbeeld de hele jaarschijf 25 gewoon gekopieerd hebben. Daar hebben wij niet voor gekozen. Wij hebben ervoor gekozen om daar echt naar te zoeken hoe we daar op een goede manier mee om kunnen gaan. En we hebben dus bij het Rijk veel te doen. Tegelijkertijd zie ik ook dat we in een andere verhouding staan ten opzichte van het Rijk. Dit jaar geen woorden van onze premier over de toekomst van deze stad. Dat is misschien maar beter ook.
En tegelijkertijd hebben we, denk ik, met dit kabinet, hoewel velen van deze coalitie misschien wel wat anders denken over dit kabinet, toch ook veel gemeen. Want als ik zie hoe we met bijvoorbeeld minister De Jonge, waar hij mee bezig is waar het gaat over huurregulering, we hebben het al over isolatie gehad, huisvesting kwetsbare groepen, dan zij er ook veel aanknopingspunten om met dit kabinet samen te werken. En dat zullen we dan ook doen, want we hebben elkaar in deze tijden echt nodig. Ik ben dus blij dat het er ook op lijkt dat het kabinet de noden van de stad ziet. In algemene zin zou ik deze samenwerking nog wel breder willen zien, niet alleen met het Rijk, maar met de Provincie, met de stadsdeelcommissies, want we hebben een ander bestuurlijk stelsel, maar ook met de stad zelf. En dat betekent ook iets voor de raad, dus ik hoop ook dat dit het begin is van een nieuwe periode, waarin we als raad opnieuw met elkaar samenwerken. De heer Van Lammeren zei net: ’Er is nog weinig uitgewerkt’, dat lijkt me een kans voor u. Dus ik kijk uit naar een goede gedachtewisseling over de verschillende elementen van dit akkoord. Ik wil nogmaals benadrukken dat ik buitengewoon trots ben op wat er ligt. Ik wil PvdA en D66 danken voor de samenwerking en dat we dit akkoord hebben kunnen sluiten. Ik wil mijn medeonderhandelaars, Imane Nadif, Zeeger Ernsting danken.
Ik wil eigenlijk iedereen in deze stad danken, die de afgelopen vier jaar zich heeft ingezet voor het welzijn van deze stad. En iedereen in het algemeen wil ik bedanken, Marieke van Doorninck en Joris Wijnhoven in he bijzonder. Dank u wel. (De heer BOOMSMA: Ja dank voor deze uitgestoken hand nogmaals. Ik heb nog een vraag over dat isolatie-offensief. Daar gaat veel geld naartoe. Maar u heeft natuurlijk wel enorme haast, want alles wat je nu deze zomer al kunt doen om voor te bereiden op de winter is pure winst. Dus hier zit echt tijdsdruk achter. Mijn vraag is: hebben jullie al een idee over op welke termijn we hier wat concretere plannen voor kunnen zien en concrete doelstellingen om zo snel mogelijk zo veel mogelijk huizen te isoleren?) Ik deel uw haast en ben ervan overtuigd dat het nieuwe college, zodra het er is, er direct mee aan de slag gaat.
39
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
(De heer BOOMSMA: Oké, nou ja, dan moet ik daarvoor nu maar genoegen mee nemen. En ik hoop dat we inderdaad dan snel plannen zien. Ik heb nog een vraag: ik begreep gisteren in de uitzending van AT5 dat u had gezegd dat er geen enkele maatregel in het akkoord stond die werkelijk pijn deed, of die u werkelijk te pijnlijk vond. Klopt dat?) Ja. (De heer BOOMSMA: Oké, nou dat is ook interessant. Nou dan tot slot nog, de heer Groot Wassink gaf ook aan dat hij, ja hij vond dat er te weinig ambitieus was wat betreft het economische beleid en dat hij daar eigenlijk veel meer zou willen doen. Heb ik dat goed begrepen? En wat zou dat dan zijn dat hij nog aanvullend zou willen doen?) Dank voorzitter. Nee kijk, de heer Boomsma, ik heb gezegd dat ik het hele pakket in balans vind, om nog even terug te komen op uw vorige vraag. Want er zitten natuurlijk wel dingen in die ik niet leuk vind. Ik vind een bezuiniging op de zorg per definitie niet leuk. Ik zou best nog bij de verdeling van fondsen dingen anders hebben ingezet. Maar ik vind het in balans, dus in die zin kan ik het allemaal dragen. Ja en ik probeer pijn dan gewoon te vermijden. Wat zou anders moeten in economische zin? Ik zou willen, en ik denk dat er echt wel een andere economische visie hieronder ligt, maar dan zouden we wat mij betreft nog wel iets verder in kunnen gaan.
Ik denk dat hier mooie voorstellen in zitten, bijvoorbeeld City Bonds, Sustainable Finance. Maar ik denk wel, ja we zouden daar natuurlijk nog wel wat radicaler in kunnen zijn, maar ik ben heel tevreden. (De heer VAN LAMMEREN: Voorzitter dank u wel. Ja ik heb een vraag aan GroenLinks: vindt GroenLinks dit coalitieakkoord groen genoeg? Zeker omdat ik zie dat de bomen bij de Bruggen en Kades niet behouden worden, dat we de groennorm los gaan laten, dat we intensiever gebruik gaan maken van de openbare ruimte.) Ja. (De heer VAN LAMMEREN: Ik was al een beetje bang voor het antwoord. Een andere vraag, ik moet deze gewoon stellen. Ik stel hem aan u. Ik stel hem aan de heer Groot Wassink. Ik had hem ook aan een andere vertegenwoordiger van deze te beogen coalitie kunnen stellen: zijn er naast dit coalitieakkoord nog andere afspraken gemaakt tussen de drie partijen?) Nee, we hebben niet iets op schrift gezet, nee. (De heer BOOMSMA: Zijn er afspraken geweest die niet op schrift zijn gesteld, maar wel mondeling zijn gemaakt?) Ja, er zijn een paar afspreken gemaakt, onder andere hebben de heer Van Dantzig, mevrouw Moorman en ik afgesproken elke maand minimaal één keer met elkaar uit eten te gaan. (De heer BOOMSMA: Dat lijkt me gezellig.
Maar voor alle duidelijkheid, zijn er andere inhoudelijke afspraken gemaakt met betrekking tot de gemeentelijke politiek, mondeling, in aanvulling op dit coalitieakkoord?) De VOORZITTER: Ik geloof dat u met de heer Boomsma uit eten gaat. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Groot Wassink.
40
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
De heer GROOT WASSINK: Ik doe dat graag, voorzitter, dan kunnen we het nog eens over geschiedenis hebben en zo. Het antwoord is nee. (Mevrouw NANNINGA: Ja dank u, voorzitter. Na lezing van het coalitieakkoord, waarmee gefeliciteerd overigens, borrelt bij mij de volgende vraag op: hoeft de Zuidas niet meer heroverd te worden volgens GroenLinks?) Jawel hoor, de Zuidas mag wat mij betreft nog steeds heroverd worden. Alleen is altijd de vraag hoe je dat dan precies doet, hè. Dat kun je doen door iets toe te voegen, bijvoorbeeld veel meer in te zetten op sustainable finance. Maar je kunt het ook doen door iets weg te nemen, door bijvoorbeeld een OBA-Next naar Zuid-Oost te verplaatsen. (Mevrouw NANNINGA: Kijk, dit gaat de goede kant op. Nee, want die OBA-Next daar doelde ik natuurlijk op. Dat was juist bedoeld als instrument om de Zuidas te heroveren. Ik herinner me emotionele uitspraken van de vorige GroenLinks fractievoorzitter. En bij de Zuidas heroveren zie ik voor me dat er dan advocaten tot de tanden toe gewapend achter schansen zitten om gewone mensen daar weg te houden. Dat blijkt dan toch wel mee te vallen dan, want die bibliotheek is niet meer nodig om de Zuidas te heroveren. Heb ik dat goed?) Nee, dat heeft u niet goed. Ik denk dat het heel verstandig is, dat we dit besluit genomen hebben om meerdere redenen.
Ik denk dat het echt heel goed is om juist deze voorziening in Zuid-Oost te plaatsen. (Mevrouw NANNINGA: Tot slot, voorzitter, dank u wel. Dat ben ik volledig met de heer Groot Wassink eens. Dat was ik, in de vorige raadsperiode was onze partij die mening ook al toegedaan, dat dat beter op zijn plaats is in Zuid-Oost. Maar de kern van mijn vraag is natuurlijk: wat heeft GroenLinks doen draaien? Wat is er gebeurd in die onderhandelingen? Want GroenLinks wilde met alle geweld die OBA-Next op de Zuidas. Ik kan me dat debat nog goed herinneren. En Zuid-Oost, nou ja, dat was helemaal niet nodig, was geen optie. Het moest op die Zuidas, want dan zagen ze daar ook eens een keer de gewone man en een arbeider voorbij schuifelen. Dat was het idee. Wat is er veranderd in die onderhandelingen? Vraag ik aan de heer Groot Wassink.) Voorzitter, ik heb een hele andere herinnering aan dit debat. Volgens mij hebben we nooit ‘met alle geweld’ gezegd. Ik ben tegen geweld, dat weet u. Dus ik denk dat het helemaal niet zo raar is als je kijkt. Wij willen heel nadrukkelijk, zoals het motto ook al van de vorige coalitie was, ongelijk investeren om gelijkheid te bevorderen. En we kwamen nu in de puzzel van het gesprek hierop uit, dat dit een eigenlijk hele goede zet is.
En ik begrijp ook eigenlijk niet waarom u, ja kijk, het zal in mijn kringen niet per se goed vallen, maar ik ben het dus na enige tijd met u eens. Daar moet u toch heel blij mee zijn? Mevrouw NANNINGA: Superblij, voorzitter. De VOORZITTER: Goed, daarmee is de heer Groot Wassink aan het einde van zijn betoog. Dan geef ik het woord aan de heer Van Dantzig. En ondertussen meld ik u dat er nog een aantal moties/amendementen is binnengekomen.
41
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Amendement van het lid Boomsma inzake een drugsvrije stad, nr. 247.22 Besluit: Bij hoofdstuk 3 op pagina 21 de volgende passage toe te voegen (toevoeging in vet) – Amsterdam loopt voorop bij de regulering van softdrugs door zich ambitieus en flexibel op te stellen ten opzichte van experimenteerruimte die door het Rijk wordt geboden. Tegelijkertijd zetten we in op een Drugsvrij Amsterdam. We helpen mensen te stoppen met het gebruik van drugs zoals cannabis, MDMA, cocaïne en andere verboden middelen. Het amendement maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van het lid Boomsma inzake geen toename aantal sekswerkplekken, nr. 248.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Bij het realiseren van een erotisch centrum het totale aantal vergunde, bedrijfsmatige ramen/sekswerkplekken in de stad niet te verhogen, maar voor elke nieuwe plek, een bestaande plek op de Wallen te sluiten. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van het lid Boomsma inzake voortzetting terrassen alleen met draagvlak, nr.
249.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Voortzetting van uitgebreide terrassen na deze zomer alleen toe te staan indien uit een zorgvuldige consultatie met omwonenden blijkt dat er voldoende draagvlak is en (de grotere afmetingen van) het terras niet ten koste gaan van de stedenbouwkundige en monumentale waarde van de openbare ruimte; - De vergunningen voor de uitgebreide terrassen niet automatisch voort te zetten, maar elke uitbreiding te toetsen via reguliere procedure, met als toevoeging de expliciete toets op bovengenoemd draagvlak onder omwonenden, zodat de verschillende ruimtelijk en andere belangen zorgvuldig worden gewogen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Dantzig.
42
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
De heer VAN DANTZIG: Dank u wel, voorzitter. Excuus voor de vertraging. Er ligt een akkoord, een Amsterdams Akkoord, een kneiterprogressief akkoord. En het was deze keer niet makkelijk. We hebben te maken met een ongekende situatie waar de coronapandemie diepe sporen heeft nagelaten in de financiën van de stad en tegelijkertijd er een verschrikkelijke oorlog in de Oekraïne is begonnen, wat gewoon enorme onzekerheden met zich meebrengt. De inflatie stijgt, de bouwkosten lopen op en de personeelstekorten zijn in lange tijd niet zo schrijnend geweest. En dat alles in een context waar we ons uit de wooncrisis proberen te bouwen. Waar we kansen gelijker moeten maken en de grote omslag die de klimaatcrisis van ons eist geen minuut langer kan wachten. Voorzitter, het klinkt eigenlijk bijna als een onmogelijke opgave. Maar Mokum zou Mokum niet zijn als we grote uitdagingen niet met draagkracht trotseren. En dat gaan we wat mij betreft, wat deze coalitie betreft, wat D66 betreft doen door samen te werken, de handen uit te steken naar de raad, naar de stad, naar het Rijk en naar het bedrijfsleven. Want alleen samen gaat het lukken om langjarig 7500 woningen te bouwen, alleen samen pakken we de kansencrisis aan en alleen met vereende kracht kunnen we de klimaatcrisis oplossen. Voor de fractie van D66 is dit dan ook een mooi akkoord geworden.
We streven naar 7500 woningen met de focus op middengroepen, we versnellen door innovatie en betere samenwerking, we gaan verder met reguleren en we gaan de doorstroom verbeteren. We voeren de rijke schooldag in met lunches voor kinderen en met een goede toevoeging van DENK. Wat D66 betreft is daar natuurlijk dan ook de keuze voor ontbijt, want u kent D66 als een partij die juist wil dat leraren het beste voor kinderen kunnen doen, dus als die inschatten dat een ontbijtje beter is dan lunch, dan zouden wij zeggen: goed gedaan. Er komt meer cultuur op school en bijles voor wie het nodig heeft. En de aanpak van de klimaatcrisis staat waar die hoort. Er komt een isolatie-offensief. We richten ons op afspraken met de grootste vervuilers en gaan een Groene-Dakenfonds opzetten. Verder is er aandacht voor kunst, nachtcultuur, sport en het reguleren van MDMA. En meer aandacht voor de fiets. Om maar een paar dingen langs te lopen. En dan mag D66 ook nog eens drie wethouders met mooie portefeuilles en een goed aantal stadsbestuurders leveren. Maar voorzitter, dit akkoord is niet zonder pijn. De lasten gaan omhoog, acceptabel, maar nooit leuk. Er moeten besparingen gevonden worden in zorg, in armoede, in jeugd en veiligheid, op subsidies. Er wordt bespaard op de normen voor groen en sport en op het projectmanagementbureau. En dan zijn de vooruitzichten ook nog eens dat het niet af is.
Naar de voorjaarsnota toe zal er gezocht moeten worden naar extra besparingen om de investeringsruimte omhoog te brengen. En voorzitter, wat mij betreft moet dit echt samen met de raad. Want bij het duidingsdebat hier zei ik al: ik ben echt van plan dat het komende coalitieakkoord niet compleet dichtgetikt is, dat het ruimte laat om hier het debat te voeren. Het komende jaar zullen we met een bestuursopdracht er echt alles aan moeten doen om te zorgen dat we die woningen kunnen bouwen, de klimaatcrisis aankunnen en dan zullen we dat structurele tekort moeten oplossen. (De heer KHAN: Ja dank, voorzitter. Over duurzaamheid, ik herinner me een sterk betoog van de heer Van Dantzig een jaar geleden. Hij zei: duurzaamheid komt op plek 1 tot en met 66. Als ik kijk naar de
43
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
portefeuilleverdeling van de wethouders gaat ‘Circulair’ naar GroenLinks, ‘Energietransitie’ naar GroenLinks en ‘Duurzaamheid’ naar GroenLinks. Dus komt duurzaamheid dan op plek 67 voor de heer Van Dantzig?) Nou voorzitter, ik bedoelde meer qua beleid en geld dan de poppetjesverdeling. Vond ik zelf altijd minder goed al. En bovendien heb ik, mocht u nou zo straks voor de wethouders gaan stemmen, ik krijg een fantastische collega, mevrouw Pels, die ook in de Provincie al heeft laten zien dat ze hier ongelooflijk goede dingen mee kan. Ik verheug me eigenlijk elke dag op de samenwerking daarmee. Dus nou ja, laat zij dan nummer 1 tot en met 67 zijn, omdat het zo fantastisch is. (De heer KHAN: Nou fijn, ik kijk ernaar uit. Dan over het samenvoegen van sport en groennormen. Ik vroeg me af: wat betekent dat nou precies? Want ik herinner me een aantal debatten afgelopen jaar, dat het groen bij en begraafplaats werd gerekend tot ‘groen’. Is dat een beetje het idee dat ons moeten voorstellen bij het samenvoegen van sport en groennorm?) O sorry, ik dacht dat u nu wel wilde zeggen dat het korter moest. De VOORZITTER: Nee. De heer VAN DANTZIG: Dit gaat wel iets langer duren om het goed uit te leggen. Dit is natuurlijk een hele terechte vraag.
Kijk, wat je ziet in Amsterdam is dat we en een sportnorm hebben en een groennorm en een norm waar we al onze maatschappelijke voorzieningen op ijken. En wat wij nou gezegd hebben: is het niet beter om die normen voor sport en groen en spelen samen te voegen, dat je eigenlijk een soort recreatienorm krijgt. Maar laten nou eerlijk zijn, er staat een bezuiniging ingeboekt, dus dat betekent dat we minder zouden realiseren dan we met die individuele normen zouden doen. Dat kan je bijvoorbeeld doen door vaker te kijken of er al groen in de buurt is, bijvoorbeeld bij het Schinkelkwartier zou je ook kunnen kijken naar het Amsterdamse Bos, je zou ook naar het Vondelpark kunnen kijken. Maar uiteindelijk gaat dat een besparing opleveren. Bij sportvelden gaan we steviger kijken naar de besparingen. U heeft ook gezien dat we de intensivering van sportvelden omhoog gaan houden. Maar ja, ik bedoel, het is natuurlijk uiteindelijk ook gewoon een harde bezuiniging. (De heer KHAN: Ja, dus als ik mag concluderen dan gaat de duurzaamheidspartij D66 ervoor kiezen om minder groen te geven aan Amsterdam onderaan de streep. Daar komt het eigenlijk op neer. Minder groen voor Amsterdammers.) Nee, ik ga het toch proberen uit te leggen. Je krijgt meer groen, want het is allemaal groen dat er nog moet komen.
Alleen u krijgt minder groen dan we op dit moment in de bestaande normen gepland hebben, omdat wij denken dat, om de stedelijke ontwikkeling aan te jagen, we hebben waarschijnlijk allemaal de nota Investeringsruimte gelezen, als u ziet, als we die 7500 woningen en nog betaalbaar willen bouwen, ja dan zullen we ook in het fysieke domein moeten ingrijpen. We hebben hiervoor gekozen. Ik verwacht de wethouder Ruimtelijke Ordening en Grondzaken hier een hele stevige kluif aan heeft en ik ben ook zeer benieuwd naar de input daarbij. (De heer KHAN: Ja, een ander punt dan. Over de ambitie om van het gas af te gaan. We hebben daar in de vorige periode heel veel debat over gevoerd, maar dat zie ik nu helemaal niet meer terugkomen in het
44
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
coalitieakkoord. Dus is er gas teruggenomen in de ambitie om van het gas af te gaan?) De heer VAN DANTZIG: Nou volgens mij staat er dat de routekaart klimaatneutraal bij vervolg en daar staat ook aardgasvrij in 2040 in. En tegelijkertijd gaan we ook nog heel duidelijk isoleren. We zetten elke keer een tandje bij dan een tandje eraf. (De heer VAN LAMMEREN: Voorzitter, dank u wel. Ja, toch even over dat groen. Want volgens mij worden hier wat ballonnen en rook opgelaten om dat te verwarren. Want ik snap gewoon niet wat er gezegd wordt. Volgens mij komt er gewoon minder groen per Amsterdammer in Amsterdam. Klopt dat, of niet?) Ik vind het een hele terechte vraag, maar ik denk dat ik hem op deze wijze moeilijk kan beantwoorden. We hebben een groennorm, die groennorm houdt op dit moment geen rekening met andere vormen van groen, ook niet met de regio. Dat gaan we erin betrekken en dat zal uiteindelijk leiden tot een aanpassing van die norm, die minder is. Ik denk dat dat het helderste antwoord is. (De heer VAN LAMMEREN: Nou, dat is tenminste open bestuurscultuur. U geeft, hier geeft D66 gewoon toe dat dan minder groen komt in Amsterdam. Daar vreesden wij, de Partij voor de Dieren, ook al voor. En dat wordt dus nu waarheid. Dan daar meteen ook nog een vraag over, want kunstgras wordt ook als groen bestempeld.
Wat vindt deze coalitie, hoort kunstgras ook bij groen?) Ja voorzitter, ik kan me voorstellen dat ook de sportvelden als groen en recreatie worden gebruikt. Ik vind het zelf bijvoorbeeld wel lekker om te voetballen op een kunstgrasveld, want op een grasveld tegenwoordig, het is wel, ja groen qua gras, maar er zitten vaak ook kuilen in. En ik heb hele zwakke enkels, weten zeker nu ook de Parooljournalisten tegen wie ik gevoetbald heb, dus ja, dan is het wel lekker als het gewoon een strakke mat is, ja. (De heer VAN LAMMEREN: Ik ben blij dat u het niet over mijn haar heeft, 6 juni mag ik naar de kapper. Maar dit is wel heel open, maar volgens mij wordt er nu een loopje genomen. De conclusie is dus gewoon dat er minder groen komt per Amsterdammer, dat D66 en deze coalitie kunstgras als groen bestempelen. Ja, dat is niet heel positief voor de gezondheid van de Amsterdammer, voor de ecologie en voor de klimaatpartij die D66 zichzelf benoemt, maar in de praktijk, ja, toch een beetje jammer. Valt tegen. Wij vinden dat jammer, waarvan akte.) Ja voorzitter, één keer ‘jammer’ genoteerd, zou ik willen zeggen. (Mevrouw BROERSEN: Net even, voor deze discussie, zei u tussen neus en lippen door dat u een betere samenwerking met de raad wilt, omdat het niet helemaal is dichtgetimmerd. Hoe ziet u dat voor zich?) Heel eerlijk gezegd wilde ik de rest van mijn betoog daarvoor gebruiken.
Dus als ik hem even afmaak, dan als u daarna nog vragen heeft, graag. (Mevrouw BROERSEN: Dan was ik te vroeg, excuus.) Voorzitter kijk, zoals ik zei, dit moet echt samen met de raad. Volgens mij staan er in dit coalitieakkoord ook echt duidelijke handreikingen, de verplaatsing van de OBA-Next naar Zuid-Oost. Natuurlijk ook echt iets waarmee deze coalitie naar andere partijen in de raad heeft geluisterd. En soms moet je ook tot inzicht komen en zeggen: dat was misschien zo gek nog niet. Dat is een duidelijke handreiking. We hebben een plek opengelaten in het
45
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
stadsbestuur voor de VVD en BIJ1. Ik hoop zeer dat ze dat gaan doen. Maar het is ook gewoon niet dichtgetimmerd, het laat ruimte voor invulling met de raad. En nogmaals, als een plan goed is, het is gedekt, het is realistisch en het laat de contouren van het coalitieakkoord gericht op een sociale stad met kansen voor iedereen, een duurzame toekomst en verantwoorde groei overeind, dan is er wat ons betreft met de hele coalitie met het college te praten. Laten we hier in Amsterdam laten zien, dat politiek ook anders kan. Gericht op samenwerking, op het oplossen van problemen, de stad verbeteren en niet op afbraakpolitiek en voortslepende debatten over beeldvorming. Ik weet zeker dat we dat kunnen, omdat we allemaal van Mokum houden. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. Ik zou de Bouwwethouder willen vragen naar de bouwambitie 7.500 woningen. Is dat genoeg in het licht van de heersende schaarste in Amsterdam?) Nee voorzitter, laat ik gewoon heel eerlijk zijn, wat mij betreft gaan de palen zo snel mogelijk de grond in. Maar er knellen echt wel een hoop dingen. Door dat ‘ravijn’ hebben we echt weinig investeringsruimte. We hebben afgelopen jaren heel veel onze stad gevuld met maatschappelijke voorzieningen. Dat is denk ik terecht, want wie heeft er wat aan een woonwijk waar geen school staat. Dus dat moet je goed organiseren.
We zitten echt wel wat dat betreft aan de randen van de groei en daar hebben we ook echt het Rijk voor nodig. We zullen zelf naar onze begroting moeten kijken. Wat mij betreft gaan we ook met ontwikkelaars, met pensioenfondsen samenwerkingsafspraken maken om te kijken hoe we dit kunnen gaan realiseren. Is het genoeg? Kijk, mijn stelling is: uiteindelijk zal Amsterdam, als je een mooie stad bouwt, een keer vol zijn. Maar volgens mij zijn we het aan de wooncrisis verplicht dat we dat zo snel mogelijk doen. (De heer VAN SCHIJNDEL: Is dit een heel mooi voorbeeld van ‘underpromising in order to overdeliver’?) Ik zou graag zeggen dat dat zo was, maar de realiteit is dat 7.500 woningen met de huidige begrotingsstand ongelooflijk ambitieus is. Ik kan niet vaak genoeg zeggen dat op dit moment de kansen dat we dat gaan halen helemaal niet zo positief zijn. Dus we zullen alle denkkracht hier nodig hebben, ook van u meneer Van Schijndel, hoe we dit voor elkaar krijgen. Vereende lobby naar het Rijk, samenwerken met pensioenfondsen en dan misschien, misschien is er een heel klein geitenpaadje om dit te halen. (De heer BOOMSMA: Ja dank, voorzitter. Ja D66 heeft natuurlijk moeten inleveren qua verhoging van de OZB die de heer van Dantzig zelf ‘zeer onverstandig’ heeft genoemd eerder.
Maar wat is voor de heer Van Dantzig nou het belangrijkste dat D66 echt heeft binnengehaald in dit akkoord?) We zijn aan het stukje recensie. Ik ben eigenlijk trots op het hele akkoord. Natuurlijk zitten die lastenverzwaringen, dat is niet leuk. Nogmaals, ik denk dat ze redelijk zijn. Het gaat uiteindelijk voor een gemiddelde koopwoning van 570.000 euro om 56 euro per jaar en dan krijg je nog 20 euro afvalstoffenheffing terug. Ik snap best dat niet iedereen dat op zijn nachtkastje heeft liggen. Daar moet je gewoon heel realistisch over zijn. Maar het is tegelijkertijd, als je daarvoor nog investeringen kan doen in onderwijs, in armoede, in kunst en cultuur, echt wel voor een respectabel bedrag waar ik trots op ben, dat zijn legio dingen. Ik denk dat we fantastische mensen leveren op een heel mooi akkoord. We gaan echt bouwen om de wooncrisis proberen ongedaan te maken. Er is heel veel focus op middengroepen, klimaat staat bovenaan, we willen de kansencrisis aanpakken juist door het onderwijs weer centraal te stellen. Ik kan nog wel even doorgaan, maar dan heeft de rest van mijn fractie straks geen spreektijd meer.
46
Jaar
2022
Vergaderdatum 1 juni 2022
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
(De heer BOOMSMA: Nee, ik begrijp dat hij het algehele akkoord gaat verdedigen, anders had hij hier nu niet gestaan. Maar ik vraag me dan af: wat zijn nou de dingen die echt de inbreng van D66 zijn in dit akkoord? Ik kan bijvoorbeeld iets benoemen. Kijk, als ik die uitbreiding van de terrassen zie, van de coronaterrassen, dan denk ik: nou, dat lijkt me echt iets vanuit de hoek van D66. Misschien vergis ik me daarin. Daar zie ik het wel hoor. Maar wat zijn nou andere dingen die echt, die deze stad nou echt te danken heeft aan de inbreng van D66 in dit akkoord?) Voorzitter, ik zou omwille van de tijd zorgen dat de heer Boomsma een kopie van ons verkiezingsprogramma krijgt en er wil vast wel iemand arceren wat er allemaal in het akkoord is beland. (De heer BOOMSMA: Is de heer Van Dantzig nou tevreden met het onderhandelingsresultaat op het gebied van erfpacht? Want hij kan zich voorstellen dat ik erg teleurgesteld ben dat er niet meer in zat.) Ja voorzitter, dat snap ik en ik heb zomaar een vermoeden dat de heer Boomsma en ik daar nog vele debatten over gaan voeren. Maar dit sluit eigenlijk eerlijk gezegd naadloos aan op ons eigen verkiezingsprogramma. Nee, zeker wel, want ik ken ons eigen verkiezingsprogramma echt wel heel goed. Waar ik zelf heel blij om ben is die tien procent extra korting, de spijtoptanten regeling die er komt.