20210527 Notulen beraadslagende vergadering - middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2021 27 mei 2021 9 juni 2021 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 27 MEI 2021

Aanwezig: de leden mevrouw Bakker (PvdD), de heer Bakker (SP), de heer Biemond (PvdA), de heer Blom (GroenLinks), de heer Boomsma (CDA), mevrouw Bosman (D66), de heer Boutkan (PvdA), de heer Van Dantzig (D66), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Flentge (SP), mevrouw De Fockert (GroenLinks), mevrouw De Graaff (D66), mevrouw De Grave-Verkerk (VVD), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Grooten (GroenLinks), mevrouw Heinhuis (PvdA), mevrouw IJmker (GroenLinks), mevrouw De Jager (D66), de heer Khan (DENK), mevrouw Kiliç (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (Partij voor de Dieren), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Marttin (VVD), de heer Mbarki (PvdA), mevrouw Nadif (GroenLinks), mevrouw Nanninga (JA21), mevrouw Naoum Néhmé (VVD), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Van Pijpen (GroenLinks), mevrouw Van Renssen (GroenLinks), mevrouw Rooderkerk (D66), mevrouw La Rose (PvdA), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Schreuders (SP), mevrouw Van Soest (PvdO), mevrouw Timman (D66), de heer Torn (VVD), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Vroege (D66), de heer Warmerdam (D66) en de heer Yilmaz (DENK) Afwezig: mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), mevrouw Roosma (GroenLinks) Aanwezig: burgemeester mevrouw Halsema (Openbare Orde en Veiligheid, Algemene Zaken, Integraal Veiligheidsbeleid, Juridische Zaken, Internationale Samenwerking,

Bestuursdienst, Regelgeving en Handhaving, Juridische Zaken, Communicatie), de wethouders mevrouw Van Doorninck (Duurzaamheid en Circulaire Economie, Ruimtelijke Ordening, Grondzaken en Energietransitie), de heer Everhardt (Financiën, Economische Zaken, Lucht- en Zeevaart, Deelnemingen, Zuidas en Marineterrein), de heer Groot Wassink (Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel), Coördinatie Bedrijfsvoering, Inkoop, Sociale Zaken, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden), de heer Ivens (Bouwen en Wonen, Openbare Ruimte en Groen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn en Reiniging), mevrouw Kukenheim (Zorg, Jeugd(zorg), Mbo-agenda, Beroepsonderwijs en Toeleiding Arbeidsmarkt, Preventie Jeugdcriminaliteit, Sport en Recreatie, Ouderen), mevrouw Meliani (Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie en Gemeentelijk Vastgoed), mevrouw Moorman (Onderwijs, Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering, Voorschool, Kinderopvang en Naschoolse voorzieningen, Armoede en Schuldhulpverlening) en de heer De Vries (Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water) Afwezig:

1

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

Middagzitting op donderdag 27 mei 2021 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: het raadslid de heer Torn Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: mevrouw Smakman (Notuleerservice Nederland)

Voorzitter: de heer Torn De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.00 uur.

1. Algemeen deel VOORZITTER: Leden van de gemeenteraad, het is 13.00 uur, ik heropen de vergadering. 20. Kennisnemen van de campagne en plan van aanpak Opkomstbevordering verkiezingen 2021; "Dus ik stem". VN2021-012666 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 81° Motie van de leden Poot, Van Dantzig en Kuiper inzake neutrale opkomstbevorderingscampagnes, nr. 21.311 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Criteria te ontwikkelen op basis waarvan opkomstcampagnes voor komende verkiezingen kunnen worden gehouden; - Hierbij specifieke aandacht te besteden aan Amsterdamse jongeren die de stemgerechtigde leeftijd bereiken en voor het eerst mogen gaan stemmen (‘first voters’); - Deze criteria uiterlijk eind dit jaar aan de raad voor te leggen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Poot. Mevrouw POOT: Ik maak het heel kort, voorzitter, want gezien de spreektijd wil ik alleen de motie indienen. Voorzitter: de heer N.T. Bakker De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting. De heer ERNSTING: Dat gaat heel rap, voorzitter, maar dank u wel voor het woord. Ik heb twee vragen over de motie. Namelijk, 1, in de overwegingen staat dat er geen speciale doelgroepen aangeschreven mogen worden, omdat dat potentieel andere

2

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

doelgroepen uitsluit. Maar in het besluit staat dat er met name op jongeren gericht zou moeten worden. Dat is één vraag. En de tweede vraag is, waarom mogen verkiezingen eigenlijk nergens over gaan? De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die op dit onderwerp iets willen zeggen? Ik zie geen berichten. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik zou de raad graag willen bedanken voor hun inbreng. Er is één motie op dit punt ingediend. Die heeft als titel ‘neutrale opkomstbevorderingscampagnes’. Laat ik zeggen dat ik heel goed begrijp waaruit het voortkomt, namelijk de overheid, de gemeente, neemt geen politieke standpunten in en dienst zich daarvan afzijdig te houden. De uitwerking ervan in de motie is echter niet neutraal, want daarin worden eigenlijk uitspraken gedaan over het belang van specifieke groepen in onze samenleving om wel of niet verleid te worden om te stemmen. Daarbij wordt er in de motie een keuze gemaakt om jongeren bijvoorbeeld wel te rekenen tot een groep waarvan het belangrijk is dat ze verleid worden om te gaan stemmen, maar andere groepen die klassiek grote afstand hebben tot de overheid en tot het politieke debat worden uitgesloten. Dus in de motie zelf worden politieke keuzes gemaakt die ik eigenlijk lastig vind. Ik snap heel goed dat wij zorgvuldig moeten zijn.

Ik heb eerder ook al toegezegd met u daar graag een open gesprek over te willen voeren, maar ik zou eigenlijk daar een andere route in willen kiezen. Die route zou zijn dat ik nog eens laat onderzoeken met de OIS bij welke groepen in onze stad traditioneel de opkomst heel erg laag ligt en daarbij met u in gesprek te gaan om te kijken of u dan met mij eens bent dat het de moeite waard is om daar toch bijvoorbeeld aan opkomstbevordering te doen. Bijvoorbeeld mensen die laaggeletterd zijn, kunnen op alle politieke partijen stemmen, maar dat zijn wel vaak groepen mensen die de weg naar de stembus moeilijk weten te vinden. Met deze motie sluit u eigenlijk opkomstbevordering voor laaggeletterden uit, net zoals bijvoorbeeld mensen met lage opleidingen of mensen die werkloos zijn. Ik vraag me af of u dat op deze manier moet doen door te zeggen, nee, opkomstbevordering mag zich alleen op jongeren richten, maar bijvoorbeeld niet meer op laaggeletterden. Ik zou dat toch echt jammer vinden. We hebben klassiek groepen in onze samenleving die de weg naar de democratie en het democratisch proces slecht weten te vinden. Ik vind dat wij een algemene taak hebben om die een duwtje in de rug te geven, ongeacht waar ze uiteindelijk op stemmen.

Want u weet ook, zoals ik, dat het kan gaan om mensen die uiteindelijk keuzes ter rechter zijde, keuzes ter linker zijde maken, maar dat zijn wel grotere groepen dan alleen de jongeren. Dus ik zou in dit stadium met de uitsluiting die het gevolg is van deze motie de motie willen ontraden en u willen vragen of u mij ruimte geeft om met u op basis van onderzoek, dat wij nog eens door OIS laten doen, te kijken voor welke groepen opkomstbevordering echt noodzakelijk is. (De heer VAN DANTZIG: Meer een verduidelijkende vraag, want ik vind het op zich een heel valide punt van de burgemeester. Ik denk ook dat het een zoektocht is hoe je dit zo neutraal mogelijk kan doen. Ik ben een beetje gemankeerd in het overleg, want ik hoopte eigenlijk- Mijn mede-indieners zitten, volgens mij, op een scherm. Wellicht dat het nuttig is dat we deze feedback nog heel even meenemen en ik de toezegging om het nog wat verder uit te werken een heel nuttige vind. Dat gaan we even overleggen.) Heel graag, want ik denk namelijk dat er geen enkel verschil van mening is tussen de indieners en mij over de noodzaak om weg te blijven van elke politieke stellingname. Daardoor hebben wij ook bij de afgelopen verkiezingen een keer de samenwerking weer

3

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

ontbonden, die wij waren aangegaan, toch weer bijgeschaafd, omdat we toch bang waren dat we in politiek vaarwater terechtkwamen, wat we echt niet willen. Daar willen we echt heel ver van blijven. Maar tegelijkertijd willen we niet nodeloos in een vroeg stadium al moeten zeggen, ja, wij doen niks bijvoorbeeld voor mensen die laaggeletterd zijn. Ja, dat vind ik toch een behoorlijk goed voorbeeld van mensen die je eigenlijk wel wil kunnen bereiken en waar je wel extra maatregelen voor wil kunnen nemen. De VOORZITTER: U heeft een preadvies op de motie gegeven. Ik neem aan dat de raad dit genoeg behandeld vindt, dit onderwerp. Dan zou ik- Niet? (De heer VAN DANTZIG: Ja en nee, want, volgens mij, is het antwoord helder. Alleen wat nu het vervolg is, kan ik door onze technische situatie gewoon even moeilijk organiseren. Misschien is- Nou, dat gaat wellicht helpen. Burgemeester HALSEMA: Zou ik u mogen helpen? De VOORZITTER: Voordat u dat doet, er is een interruptie van mevrouw Poot. (Mevrouw POOT: Omdat ik dat ook heel goed begrijp. Ik had ook al geprobeerd in de chat te zetten ‘ik kom erop terug, even iets checken’. En dat ‘even iets checken’ was bij mijn collega Van Dantzig. Dus graag om daar samen even contact over te hebben.) De VOORZITTER: Duidelijk. Wat een saamhorigheid. Dan gaan we nog even als allerlaatste naar de burgemeester.

Burgemeester HALSEMA: Als ik naar uw motie kijk, dan zit mijn probleem eigenlijk niet in het verzoek dat u aan mij richt, maar wel in de overweging. Politieke onderwerpen, daar moeten we verre van blijven, maatschappelijke onderwerpen niet per se. Bijvoorbeeld het idee dat jongeren toegang moeten houden tot onze stad, dat vind ik een maatschappelijk en niet per se een politiek onderwerp. Dat iedereen in onze stad toegang tot onderwijs moet hebben, vind ik niet politiek en wel maatschappelijk. Ik bedoel, ik zie dat het een heel dunne scheidslijn is waarover je loopt, dat het kwetsbaar is. Dus ik zou u willen vragen of u nog eens naar de constateringen en overwegingen wil kijken, omdat ik wel met het verzoek kan leven. Dat is ook in overeenstemming met hoe ik het gesprek met u zou willen voeren, want het laatste wat ik zou willen, is dat ik een opkomstcampagne namens de gemeente zou gaan voeren, waarvan u halverwege zegt, u bent in politiek vaarwater terechtgekomen. Dus ik wil een opkomstcampagne kunnen voeren, die ook uw steun heeft en waardoor geen enkele politieke partij zich benadeeld of bevoordeeld voelt. De VOORZITTER: Kan ik dan concluderen dat dit punt naar evenredigheid behandeld is? Dan wil ik nu even de vergadering schorsen voor de wisseling van de woordvoerders. Ik schors nu voor twee minuten. Ik maak daar vijf minuten van.

De VOORZITTER schorst de vergadering vijf minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: We gaan verder, maar niet voordat ik u verteld heb dat wij vanavond om 19.30 uur of om 21.30 uur doorgaan met de vergadering, de besloten

4

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

vergadering. Dat is de besluitvormende vergadering, hoor ik hier. We gaan daar stemmen en een besloten gedeelte, en daar moet iedereen aanwezig zijn. Dan gaan we nu verder met punt 21. De burgemeester heeft nog een opmerking over het vorige debat. Burgemeester HALSEMA: Enigszins informeel, maar ik zag net via de telefoon van de heer Van Dantzig de aangepaste motie van mevrouw Poot. Die lijkt mij uitstekend en die preadviseer ik graag positief. (De heer VAN LAMMEREN: Ik vind het heel fijn dat er een positief preadvies is, maar dan zou ik wel graag willen weten over wat voor motie het gaat, want anders wordt het, zoals de burgemeester zelf al aangaf, een beetje informeel. Dat heeft misschien ook met de zaalsetting op dit moment te maken, maar het blijft natuurlijk wel een officiële vergadering. Dus ik zou dan wel graag die motie willen zien. De VOORZITTER: Dat gaat zeker lukken. Dank u wel. Hij wordt nu op de website geplaatst, hoor ik hier. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 82° Motie van de leden Poot, Van Dantzig en Kuiper inzake neutrale opkomstbevorderingscampagnes, nr.

21.311accent Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Criteria te ontwikkelen op basis waarvan opkomstcampagnes voor komende verkiezingen kunnen worden gehouden; - Hierbij specifieke aandacht te besteden aan Amsterdamse jongeren die de stemgerechtigde leeftijd bereiken en voor het eerst mogen gaan stemmen (‘first voters’); - Deze criteria uiterlijk eind dit jaar aan de raad voor te leggen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Voordat we nog verder hierover gaan discussiëren, wilde ik eigenlijk doorgaan naar punt 21.

21. Kennisnemen van de discussie over beperkingen op het demonstratierecht in de commissie Algemene Zaken van 8 april 2021. VN2021-003682 De VOORZITTER: Er zijn hier geen moties ingediend. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel. De heer VAN SCHIJNDEL: Dat kan heel kort zijn. Ik heb gelezen de noodbevelen en de aanwijzingen risicogebied. Ik ben van mening dat de politierapporten voor de

5

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

weekeinden van 20, 21 en 27, 28 – uit mijn hoofd – die noodbevelen die gegeven zijn niet kunnen dragen. Daar wilde ik het bij laten. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik zou via de voorzitter de heer Van Schijndel willen danken voor zijn opmerking. Ik wil er wel op wijzen dat u bij hoge uitzondering via mij de gevraagde politie-informatie heeft ontvangen. Dat is in alle vertrouwelijkheid gebeurd. Ik heb er wel moeite mee dat hier dan wordt gesproken over die politie-informatie, waarbij ook in aanmerking moet worden genomen dat deels op papier wordt gezet, deels mondeling wordt uitgewisseld tijdens een demonstratie. En dat het daarbij ook moet gaan vanuit de raad om het vertrouwen in de driehoek in het optreden onder grote druk en vaak moeilijke omstandigheden, waarbij altijd door de rechter getoetst kan worden of er juist is opgetreden. De VOORZITTER: Anderen het woord? Niet? Dan stel ik vast dat dit agendapunt voldoende behandeld is. De discussie wordt gesloten.

22. Kennisnemen van de brief inzake de uitwerking proef gerichte wapencontroles. VN2021-013352 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 83° Motie van de leden Van Dantzig, Khan, Veldhuyzen en Ernsting inzake afzien van preventief fouilleren, nr. 21.301 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Het voornemen om te controleren zoals in de brieven van 19 maart en 20 mei 2021 is beschreven niet ten uitvoer te brengen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Dantzig. De heer VAN DANTZIG: Mijn fractie heeft een groot aantal kardinale bezwaren bij het plan wat nu voorligt om preventief te gaan fouilleren. Die punten zijn in de commissie uitgebreid uitgediscussieerd en vervolgens zijn er in de brief van 20 mei nog een aantal hand reikende aanpassingen gedaan. Wij moeten constateren dat die voor ons slechts een deel van de bezwaren wegnemen, namelijk die van de waarnemers. Maar we kunnen dit voornemen voor preventief fouilleren niet steunen. We vinden het nog steeds te grootschalig. Het is ook veel grootschaliger dan toen we nog aan preventief fouilleren deden en dat niet eens een proef noemden – ik zie de burgemeester naar mij kijken – maar in ieder geval qua oppervlakte. Ons bezwaar bij de selectie van buurten die etnisch profileren in de hand werkt, is ook niet weggenomen.

En de waarborgen om etnisch profileren te voorkomen, zoals technische hulpmiddelen of 100 procent kennis van het handelingskader ontbreekt nog steeds.

6

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

Verder is er echt wel een kardinaal punt dat een duidelijke onderzoeksopzet en een externe onderzoekspartij met een 0-meting op cruciale punten ook nog ontbreekt. Wat ik denk, wat eigenlijk vooral belangrijk is, we hebben dit nu wel uitvoerig bediscussieerd. Ik denk dat de standpunten gewisseld zijn. Er is een wens bij de driehoek om deze proef uit te voeren. Dat valt, volgens mij, binnen de bevoegdheid zoals we die aan de burgemeester hebben gegeven. Ik vind ook dat een burgemeester die bevoegdheid mag inzetten. Tegelijkertijd staat het de gemeenteraad vrij daar adviserend over op te treden. Vandaar een motie. Ik wil nog wel één ding zeggen, want dat gaat me aan het hart. Preventief fouilleren ademt schijnveiligheid. Wat dat betreft was de bijdrage van mevrouw Poot van de VVD gisteren illustratief. Zij suggereerde dat je met preventief fouilleren een ongekend, groots georganiseerde roofoverval en drive by liquidatie of een verwarde persoon die een mes meeneemt, zou kunnen voorkomen. En sorry, dat is gewoon quatsch. Natuurlijk zou dit middel wellicht wapens van straat kunnen halen. Eerlijk gezegd geeft de geschiedenis daar maar heel weinig aanleiding toe. Maar iedereen die denkt dat we zware, geharde criminelen het leven zuur kunnen maken door in gebieden preventief te fouilleren- Sorry, die snapt gewoon echt niet wat er in de hoofden van die mensen omgaat.

Ik vind het echt schadelijk om dat aan elkaar te koppelen. (Mevrouw POOT: Een heel korte interruptie, voorzitter. Ik wil graag van de heer Van Dantzig weten of hij überhaupt ooit door de burgemeester en door een dergelijke brief te overtuigen is geweest van een pilot.) Ja, maar, volgens mij, is de afstand dermate groot gebleven, dat we moeten constateren dat onze wegen scheiden. Dat hoeft niet erg te zijn in de politiek. Dus ja, ik was misschien wel te overtuigen, maar het staat in het coalitieakkoord. Mijn partij is er altijd bijzonder kritisch over geweest en gezegd, het is geen principieel punt. Ik bedoel, ik ga hier niet ideologisch voor liggen. Dat is gewoon niet hoe D66 in de wedstrijd zit. Wij zitten met gezond verstand in de wedstrijd. Maar suggereren dat dit de panacee is tegen harde criminelen, ja, dat is gewoon hopeloos naïef. Daar wil ik het bij laten. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De VOORZITTER: Voordat u begint, u heeft een motie- Wacht, ik krijg nu te horen dat u eigenlijk helemaal geen spreektijd meer heeft. Dus dat wordt een beetje lastig. Ja, ik ga deze motie aankondigen. U heeft alleen geen spreektijd meer. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 84° Motie van het lid Boomsma inzake de uitwerking proef gerichte wapencontroles (betrek K-buurt bij de proef), nr.

21.338 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: De K-buurt in Zuidoost toe te voegen aan de andere vijf buurtcombinaties die voor de duur van de proef gerichte wapencontroles worden aangewezen als veiligheidsrisicogebied. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: U krijgt geenNee, u krijgt geen- U mag de motie aankondigen en dan is dat het. Ja. Nee, niet in één minuut. Gewoon aankondigen, dan krijgt u genoeg.

7

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

De heer BOOMSMA: Dank voor de betrekkelijke coulance, voorzitter. Steeds meer jongeren lopen rond met wapens. Je wil dat niet, dus moet je dat kunnen controleren. Dus wij stemmen zeker in met deze proef. Ik wil alleen de burgemeester en ook de raad verzoeken om één gebied toe te voegen aan de proefgebieden, aan de vijf, namelijk de K-buurt. Daar hebben zoveel incidenten plaatsgevonden, gruwelijke incidenten. Daar is echt wat aan de hand. En ja, dan moet je ook als overheid ook aan de mensen daar en aan de bewoners laten zien dat je wat doet en dat je optreedt. Dus dat zou ook gewoon puur op basis van de cijfers heel goed zijn om deze buurt te betrekken bij de proef. En ja, tot slotDe VOORZITTER: Punt. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nanninga. Mevrouw NANNINGA: Vraag aan de burgemeester: als deze motie wordt aangenomen, gaat de driehoek deze dan uitvoeren? En is de burgemeester zich voldoende bewust van het feit dat de driehoek de toestemming van de raad niet nodig heeft. En een heel dringend beroep aan de burgemeester om deze motie niet aan te nemen of uit te voeren, want dat hoeft niet, zoals de heer Van Dantzig ook al zei. Dan een oproep aan de raad. Ik sta hier niet als een of andere boze, rechtse houwdegen voor repressie te pleiten en gekleurde jongeren in een hoek te duwen. Het gaat om kinderen die onveilig zijn.

Ik reageer daar soms boos op, maar dit raakt me echt. Dit is geen bühne-puntje om even streng uit de hoek te komen als law-and-order-partijtje. Het is een middel. Het is niet het middel. (De heer KHAN: Nog even op het vorige punt van mevrouw Nanninga. Ik wil het even helder hebben, want mevrouw Nanninga zegt dat de burgemeester, de driehoek, een motie aangenomen door het democratisch orgaan van Amsterdam naast haar neer moet leggen. Kan zij dit nu even bevestigen? Want ik herinner me nog een aantal debatten waarin mevrouw Nanninga wees op het laag democratische gehalte van deze raad van Amsterdam. Dus ik zou graag willen of ze dat even nu duidelijk kan maken.) In dit specifieke geval is het een bevoegdheid van de driehoek en heeft de raad daar niks over te zeggen. Ik denk, waar de raad wel iets over heeft te zeggen, moeten moties natuurlijk onverkort worden uitgevoerd. Ik herhaal mijn oproep: het is een middel, het is misschien een klein middel. Het is niet de panacee tegen het geweld, maar kijk verder dan een ideologie. (De heer KHAN: Dus als ik de logica van mevrouw Nanninga doortrek, moeten wij als democratisch gekozen orgaan als het gaat om de veiligheid van Amsterdam alles maar overlaten aan de driehoek? Dit is het standpunt van JA21?) De bevoegdheden van de driehoek zijn heel duidelijk vastgelegd. Ik vraag de burgemeester daar gebruik van te maken. Zo simpel is het.

En waar de raad over gaat, gaat de raad over. En in dit geval is dat niet zo. Ik herhaal mijn oproep om even uit de ideologie te komen en hier pragmatisch naar te kijken, vanuit redelijkheid, vanuit het gevoel van veiligheid, vanuit het feit dat ouders in die buurten hier zelf om vragen. Ik doe een beroep op uw medemenselijkheid en uw redelijkheid. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuizen.

8

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

De heer VELDHUIZEN: Ik heb geen voorgeschreven bijdrage voor me liggen. Ik doe dit uit mijn hoofd, want dit is inderdaad een heel belangrijk onderwerp. Ik wil graag eerst afrekenen met het idee dat als je tegen preventief fouilleren bent, dat je dan ook tegen het stoppen van wapengeweld bent. want dat is bijna de indruk die wordt gewekt door sommige partijen en door sommige mensen. Sterker nog, het wordt de partijen die tegen preventief fouilleren zijn, het wapengeweld in de stad bijna in de schoenen geschoven. Dat is natuurlijk complete onzin. Ik was bij de demonstratie in Kraaiennest tegen het wapengeweld nadat een tweejarig kind een kogel in haar lijf had gekregen. Dat heeft ze gelukkig overleefd. Maar ja, als je daar met die mensen praat, ik heb niemand gesproken – en ik weet dat er ook mensen zijn die wel degelijk willen dat er preventief wordt gefouilleerd – maar toen ik daar was, heb ik letterlijk niemand gesproken die mij daarom vroeg. Wat mensen mij vertelden, waar ze zich druk om maken, is dat hun wijken worden achtergesteld. Ze maken zich druk om de overheid die hen achterstelt. Ze maken zich druk om racisme. Jerry Ellfrie zei ook heel mooi: er wonen hier niet alleen maar mensen die gewelddadig zijn, er is hier gewoon ongelofelijk veel kansenongelijkheid. En dat is, volgens mij, de kern van het probleem. En daar moeten we ook het meest op inzetten.

Kijk, de burgemeester zegt zelf ook dat preventief fouilleren helemaal geen wondermiddel is. De VOORZITTER: Voordat u verder gaat, u heeft een interruptie van de heer Khan van DENK. O, excuus, ik maak een fout. Gaat u verder. De heer VELDHUIZEN: Ik dacht al, dat heb ik nog nooit meegemaakt. Maar dat mag altijd. Maar de burgemeester zegt zelf ook, het is helemaal geen wondermiddel. Als je kijkt naar wat Controle Alt Delete bijvoorbeeld ook hier allemaal over schrijft: er zijn al mogelijkheden, de politie heeft ook al mogelijkheden om in te grijpen wanneer er blijkt dat er wapengeweld gebruikt gaat worden. Ik begrijp wel dat de burgemeester op zoek gaat naar zoveel mogelijk manieren om dat wapengeweld terug te dringen. Daar steunt BIJ1 de burgemeester ook zeker in. Maar we steunen preventief fouilleren niet, omdat je dan complete wijken het slachtoffer maakt van je aanpak in plaats van dat je je richt op de daders. En als we een aanpak willen hebben voor complete wijken, laat dat dan een preventieve aanpak en niet een repressieve aanpak. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting. De heer ERNSTING: Het wapenbezit, met name onder jongeren, is inderdaad zeer zorgelijk. Mevrouw Nanninga zei dat ook heel pregnant. Het is belangrijk om dat tegen te gaan. Het is echter geen geheim dat GroenLinks geen voorstander is van het instrument preventief fouilleren.

In eerdere debatten vorig jaar heeft mevrouw Roosma dat ook al uitgebreid toegelicht. Het is op zich niet nuttig dat [geluid is weggevallen] komen inderdaad neer op, het is niet effectief, het maakt inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van heel veel mensen en de lichamelijke integriteit. Niet effectief, dat vind ik eigenlijk het belangrijkste. Misschien zelfs contraproductief doordat het onveiligheidsgevoel ook zou kunnen toenemen door de controles en daardoor het vertrouwen in politie af kan nemen. En dan zijn we verder van huis. Dat is geen ideologie. Dat is grote bezorgdheid. Het doel is natuurlijk hetzelfde: een veilige samenleving voor iedereen. Maar onzes inziens helpt dit instrument [geluid is weggevallen] inzet van preventief fouilleren.

9

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Mbarki. De heer MBARKI: Ik wil een aantal dingen zeggen. Ik weet niet precies waar ik mee moet beginnen, maar laat ik beginnen met het volgende. Dat, volgens mij, iedereen die hier in deze raadszaal zit, maar ook iedereen die verantwoordelijk is voor de veiligheid in deze stad of voor een andere taak in de stad het verschrikkelijk vindt hoe we de afgelopen jaren hier in Amsterdam de ene na de andere incidenten – maar soms ook heftiger dan alleen incidenten – noemen, waarbij er sprake is van overlijden doordat er gebruik wordt gemaakt van steekwapens, vuurwapens, waar jonge mensen bij betrokken zijn. Deze ouders, onderwijzers, politiemensen, die willen allemaal dat we er in ieder geval alles aan doen om dit te voorkomen. Dus ik wil er vooral bij zeggen: deze pilot is, volgens mij, maar een instrument die de driehoek wil inzetten naast allerlei andere instrumenten. Dan kom ik bij de driehoek die natuurlijk haar bevoegdheid heeft om dit in te zetten. Alleen, moet ik er wel bij zeggen, de driehoek heeft dit wel zeer zorgvuldig aangepakt door ons als raad heel vroeg mee te nemen in wat wij nou precies willen hierin.

In dat opzicht kan ik zeggen dat we daar best lang over gedaan hebben, dat we daar ook heel veel over gesproken hebben en dat het ook wel vertragend heeft gewerkt, in die zin, als je ziet dat er vandaag de dag toch partijen zijn die zeggen, ik wil het toch liever niet. Persoonlijk ben ik ook terughoudend. Ik vind het ook een moeilijk besluit, maar ik denk wel dat we iets hebben toegevoegd aan de pilots. Dat zijn namelijk de waarnemers. Dat is uniek in Nederland. Dat is nooit eerder gebeurd dat er objectieve waarnemers meegaan, die mee kunnen kijken. In die zin is het ook uniek in haar resultaten wat het kan opleveren. Want als hier nu, vanuit het praktijkonderzoek, resultaten uit voortkomen die we mee kunnen nemen in een discussie die breder en ook beter gevoerd moet worden, is dat goed. Dus ik ben in die zin tevreden dat we hopelijk na deze pilot ook een debat kunnen voeren die veel meer uit de ideologische loopgraven komt en veel meer over de feiten gaat. En laat nou net ook die onafhankelijke waarnemers daar een belangrijke rol in spelen. Dus ik roep ook Controle Alt Delete, ik roep andere partijen op die mee willen kijken: doe dat vooral. Het hoeft niet per se met raadsleden. Het kan ook zonder dat raadsleden erbij zijn. Die toezegging is gedaan en die heb ik ook bevestigd gezien in de brief. Dus daar ben ik blij mee.

Dus voor nu zou ik zeggen, laten we het proberen, laten we het zoveel mogelijk in goede banen leiden, laten we het zoveel mogelijk aselectief zijn, laat mensen daarop toekijken. Maar laten we vooral ook daarna een discussie op basis van de feiten die voortkomen(De heer ERNSTING: Het is niet echt een ideologische strijd, want het gaat juist om die feiten. Ik vroeg me af hoe de heer Mbarki de evaluatie gaat beoordelen als de proef mocht doorgaan. Is de proef een succes als er veel wapens worden gevonden? Of als er weinig wapens worden gevonden? Er wordt in Rotterdam gezegd dat die preventief werkt. Of als de subjectieve veiligheidsgevoelens veranderen. Dat is wel een heel subjectief gegeven. Wanneer is dit succesvol, volgens de heer Mbarki?) De heer Ernsting wil er graag het woord ‘succes’ aan vast hangen. Ik denk dat we inderdaad bij de evaluatie moeten kijken naar meer dan alleen maar het aantal wapens die gevonden worden. Ik denk dat het ook gaat over de objectieve veiligheidsgevoelens, de subjectieve veiligheidsgevoelens, hoe andere instrumenten hier beter bij gedijd hebben, ja of nee. Dus het is te simpel om te zeggen ‘we gaan dit instrument inzetten en op basis daarvan gaan we ook zeggen, de wapenaanpak in Amsterdam functioneert nu beter’. Nee, was het maar zo makkelijk.

Ik denk dat dit een instrument is waar voor- en nadelen aan zitten, maar dat we niet moeten wegkijken om hem toch in te zetten als de driehoek zegt, wij denken dat dit kan helpen.

10

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

(De heer ERNSTING: Laat ik het dan anders vragen. Is de heer Mbarki van mening dat die evaluatie voldoende is uitgewerkt in het voorstel?) De VOORZITTER: Kun u nog een keer de vraag stellen. Het was niet geheel duidelijk. (De heer ERNSTING: Ik vroeg of de heer Mbarki van mening is dat de evaluatie voldoende is uitgewerkt in het voorstel wat nu voorligt. Het is eigenlijk maar één alinea die erover staat namelijk.) De heer MBARKI: Het feit dat er onafhankelijke waarnemers meegaan- Ik ga ervan uit dat ook daar een evaluatie uit zal voortkomen. Dat is voor mij hier heel zwaarwegend. Want we zien natuurlijk dat we de afgelopen periode door heel veel partijen bevraagd zijn en gevoed zijn met informatie ‘doe het wel of doe het niet’. Ik roep al die partijen op om mee te gaan en ook een evaluatie te schrijven en die ook naar ons toe te zenden om hem mee te nemen in een algehele evaluatie. Ik verwacht dat de driehoek ook zal evalueren. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Khan. De heer KHAN: Ik ga veel van de punten die hiervoor zijn behandeld door de collega’s van D66, GroenLinks en BIJ1 niet herhalen, want die deel ik ook gewoon. Bij deze ook mijn complimenten aan de collega’s van D66 en GroenLinks, maar vooral voor BIJ1 en Partij voor de Dieren, want samen, vanaf het begin, zeiden we al met preventief fouilleren niet te starten.

Ik ben blij dat we nu toch een meerderheid hebben gevormd en dat we dit hoofdstuk achter ons kunnen laten. Ik wil me dan ook richten op de toekomst, want ik doe de constatering dat wapenbezit, wapengeweld, een groot probleem is. Wij willen het anders aanpakken. Ik wil daarvoor een voorstel doen. Mijn excuses dat ik de motie niet eerder heb kunnen toezenden. Er was bij ons iets niet helemaal goed gegaan. Maar de motie luidt: bereid een pilot voor ingestoken vanuit een positief veiligheidsbeleid. Bij een positief veiligheidsbeleid – ik heb het al eerder in de commissie benoemd – gaat het erom dat we de burgers betrekken bij de invulling van het veiligheidsbeleid. Dus het gaat niet alleen maar om zeggenschap, zoals bij een buurt-app, maar ook om eigenaarschap. Dus burgers worden uitgenodigd voor een bijeenkomst en dat ze de prioriteiten kunnen bepalen of mede kunnen bepalen in hun buurt. Op deze wijze betrekken we burgers. Dat zorgt voor een beter wederzijds begrip tussen burger en politie. Daarmee komen we ook eigenlijk aan een van de kernproblematieken die nu spelen in de stad. We verkleinen de afstand, burger en politie leren elkaar kennen. Dat verbetert de informatiepositie van de politie. Dat is iets waar we nog steeds heel erg aan moeten werken. En we doorbreken daarmee de zwijgcultuur in bepaalde buurten van Amsterdam.

Want op het moment dat je burgers betrekt, ze serieus neemt, ze eigenaarschap geeft, werk je aan het vertrouwen en dan doorbreek je dus dat zwijgen dat er nu gewoon voor zorgt dat niet iedereen soms bepaalde relevante informatie deelt met de politie. Ik denk dat dit ook naadloos aansluit bij de visie van burgemeester Halsema en daarom ook opgenomen kan worden in bestaande programma’s. Met deze motie verzoeken wij de burgemeester om deze pilot voor te bereiden. Dus niet alleen om uit te voeren. Nee, laten we eerst even kijken naar hoe zou zo’n pilot eruit kunnen zien. We kunnen daarbij de hulp inschakelen van wetenschappers aan de VU. Dat is eigenlijk waar ik mijn inspiratie heb gehaald. Dus ik hoor graag de reactie van de burgemeester op deze motie. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

11

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

85° nr. 21.399

Motie van het lid Khan inzake voorbereiden pilot positief veiligheidsbeleid,

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Een pilot ingestoken vanuit positief veiligheidsbeleid voor te bereiden waarbij politie, gemeente en bewoners samenwerken ten behoeve van de lokale veiligheid. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik zou de raad willen bedanken. Ik moet zeggen dat ik ook wel blij ben dat we inmiddels in het finale stadium komen van een discussie die wij heel lang hebben gevoerd. Daarbij zou ik ook eigenlijk wel willen opmerken dat het redelijk ongebruikelijk is. Ik denk niet dat er veel driehoeken zijn in andere steden die op een dergelijke, uitgebreide manier advisering van de raad vragen op een bevoegdheid die de driehoek zelf heeft. Laat ik als eerst nog eens zeggen. Preventief fouilleren, gerichte wapencontroles waar wij het tot teruggebracht hebben, zijn geen geloofsartikel. U weet ook van mij dat ik bezwaren heb tegen grote, ongerichte acties die veel mankracht kosten en waarbij onduidelijk is waar men precies naar op zoek is. In het verleden heb ik mij daar ook altijd tegen gekeerd. Dat betekent ook dat ik zelf ook in de driehoek aangestuurd heb op beperking van het gebruik van het middel alvorens daarmee akkoord te kunnen gaan.

Vervolgens hebben wij een heel uitgebreid debat gevoerd met uw raad en hebben wij geprobeerd uw raad daarin zo serieus mogelijk te nemen. Dat heeft ook na de afgelopen discussie in de commissie geleid tot nieuwe beperkingen aan de proef – let wel – de proef die wij voorstellen. Wij voeren het middel niet opnieuw in, wij doen een proef, die wij tegelijkertijd onderzoeken. Ik moet zeggen dat ik dan wel heel verbaasd ben door de inbreng van de heer Van Dantzig, die feitelijk echt op een aantal momenten onjuist is. Laat ik dat maar even opsommen. De heer Van Dantzig zegt dat het grootschaliger is dan in het verleden. In het verleden besloeg preventief fouilleren 7% à 8% van de grond van Amsterdam. Dat is nu de helft. In het verleden was het zo dat de veiligheidsrisicogebieden ingesteld werden voor een jaar. Ons oorspronkelijk voorstel was voor zes weken. Dat hebben wij na de afgelopen commissievergadering teruggebracht naar vier weken. Let wel, dus in vergelijking met hoe de bevoegdheid door mijn voorganger werd uitgevoerd – overigens met instemming van D66; dat was een jaar – nu gaan we naar vier weken. Dan het verminderen van het aantal actiedagen. Wij hadden het voorstel gedaan voor de commissievergadering van vijf dagen. In de brief die wij nu opnieuw naar de raad hebben gestuurd, brengen wij die terug naar drie dagen. Dat was in het verleden onbeperkt.

Dat wil zeggen dat politie en justitie zelf mochten inschatten hoelang en hoe vaak zij actiedagen wilden hebben. Door dat u vast te leggen tot drie dagen treedt er een aanzienlijke beperking op. Ten derde, wij hadden het voorstel gedaan voor de commissievergadering om raadsleden toe te laten tot de acties. En dan mochten de raadsleden zelf besluiten of zij daarbij nog onafhankelijke waarnemers zouden meenemen. Op verzoek van met name de heer Mbarki heb ik dat opnieuw aangepast en kiezen wij er nu voor dat onafhankelijke waarnemers zelfstandig, ook zonder uitnodiging van raadsleden – die overigens van harte welkom blijven bij de proef – zelfstandig op uitnodiging vanzelfsprekend toegelaten mogen

12

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

worden, waarbij ik wel op dringend verzoek van de politie zeg, het moeten geen Poolse landdagen worden. Het zal toch moeten gaan om een beperkt aantal waarnemers. Maar dit gezegd hebbende, zou ik wel met de uitgebreide discussies die eraan vooraf zijn gegaan, ook als het eindoordeel van een deel van de raad ‘nee’ blijft luiden, erkenning willen voor het feit dat wij buitengewoon zorgvuldig hebben meebewogen en daarbij het eigenlijk op geen enkele manier meer vergelijkbaar is met de wijze waarop grootschalig preventief fouilleren in het verleden werd uitgevoerd. (De heer VAN DANTZIG: Ik krijg het gevoel dat de wens is wat te corrigeren. Volgens mij klopt dat over die grootschaligheid qua gebied, maar zijn het wel weer veel gebieden. Ik dacht, het is wel goed om aan de discussie dan toe te voegen dat ik in mijn carrière hier in de gemeenteraad één keer heb meegemaakt dat een motie op veiligheidsbeleid niet is uitgevoerd, en dat ging over de bewaartermijnen van camerabeelden, toen wij voorstelden die maar veertien dagen te bewaren in plaats van 28. Dus misschien is het uniek dat de driehoek hier zoveel over spreekt, maar als de driehoek het doorzet ondanks dat er een motie wordt aangenomen, is dat ook een unicum.) Ik vind het wel jammer, want u zei namelijk in uw eerste termijn dat de bevoegdheid van de driehoek gewoon overeind staat.

Ja, maar u lijkt nu toch eigenlijk wel meer druk uit te willen oefenen op uitvoering van de motie. Maar laat ik even terugkeren naar mijn eigen betoog. (De heer VAN DANTZIG: Ik probeer er helemaal geen hoog politiek debat van te maken. Doe het. Ik had het misschien niet gedaan. Ik denk dat het wat anders is. Maar om eerst in het debat te zeggen dat het heel uniek is dat er zo met de raad wordt gesproken- Ik constateer dat dat dus niet zo uniek is, want dat dat gewoon een Amsterdamse traditie is. Verder is het wat mij betreft aan de burgemeester en de driehoek.) Maar dan begrijpen we elkaar beter. Vanzelfsprekend is het niet uniek dat de driehoek zijn beleidsbeslissingen voorlegt aan de raad. Nee, dat is helemaal niet uniek. Alleen, de mate waarin deze driehoek steun heeft gezocht bij de raad voor een bevoegdheid die zij zelf bezit, is denk ik, als je het vergelijkt met andere steden, wel redelijk uniek. Dat wilde ik nog even stipuleren. (De heer VELDHUYZEN: Ondanks dat ik het nog steeds niet eens ben met de proef, wil ik hier wel zeggen dat ik ook wel zie dat de burgemeester haar best heeft gedaan om de raad zoveel mogelijk tegemoet te komen. Dus dat mag wel worden gezegd. Ik zal ook zeker gebruik maken van de mogelijkheid om erbij te zijn. Dus het is ook goed dat die mogelijkheid er is.

Maar goed, dat alles neemt niet weg wat ik ook eerder heb gezegd.) Goed, even terug naar mijn betoog. Wij kiezen nadrukkelijk voor een proef. Dat is ook, omdat wij zelf ook nadrukkelijk willen nagaan of het middel voldoende effectief is. En tegelijkertijd willen wij ook in de omstandigheden waarin Amsterdam op dit moment verkeert geen middel, zij het rechtstatelijk en proportioneel, onbeproefd laten, omdat wij ons er geen van allen aan kunnen onttrekken dat veel te veel jongeren over straat lopen met wapens, dat dat buitengewoon zorgelijk is. De heer Van Dantzig heeft gelijk dat het middel zich niet richt op de zwaarste criminelen. Daar richt het zich niet op. Het richt zich op diegenen die al dan niet uit zelfbescherming of om anderen kwaad te doen wapens meenemen op straat en daarmee een groot risico zijn voor anderen. De heer Veldhuyzen zegt over Zuidoost dat mensen daar niet als daders behandeld willen worden. Daar heeft u groot gelijk in. Het middel richt zich dan ook op de vele slachtoffers die er zijn in Zuidoost. Ik kan u wel vertellen hoeveel moeders ik spreek in Zuidoost die bijna smeken om invoering van preventief

13

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

fouilleren. Tegen hen zeg ik altijd ‘overschat de waarde van dit middel niet’. Want het is niet zo dat je daarmee de onveiligheid wegneemt. Het kan bijdragen. Daarvoor doen wij een proef. Als uit het onderzoek blijkt dat wat wij doen onvoldoende oplevert, gemeten naar de onveiligheid, gemeten naar de inzet van politie en justitie, dan is de discussie ook klaar. Dan voeren we het niet in. (De heer VELDHUYZEN: Ja, voor de duidelijkheid. Ik weet ook dat er mensen zijn inderdaad die erom vragen. Ik zal hier ook zeggen dat ik dat heel erg begrijp dat die vraag er is. Maar waarom ik zei wat ik zei – dat had ik eigenlijk ook in een eerder debat willen zeggen – is dat het niet zo is dat iedereen staat te springen om preventief fouilleren of dat alle moeders staan te springen. Ik heb toch een beetje het idee dat dat beeld soms wel is gecreëerd, ook in de media, maar zo zwart-wit is het niet, want er zijn juist ook in Zuidoost heel veel mensen die ertegen in verzet komen en die zich er heel fel tegen uitspreken. Daar hou ik het bij.) Maar daar heeft u groot gelijk in. Het ligt gemengd. De oordelen in deze stad liggen gemengd. Zoals u in mijn verdediging ook altijd heeft gehoord, is dat ik de voordelen en de nadelen onderken. En dat het geen geloofsartikel is. Ik vind het ook jammer als het voor voorstanders en tegenstanders wel een geloofsartikel wordt, want het is een middel.

En een middel beproef je, dat onderzoek je en daarbij kijk je of het voldoende effectief is. Als het faalt, dan stoppen we ermee. Mocht het wel effectief zijn, dan proberen we, in overleg natuurlijk, het proportioneel, beperkt, in overleg verder uit te voeren. Waar wij vanaf het begin bewust voor hebben gekozen, dat is tegen te gaan dat bepaalde stadsdelen worden gestigmatiseerd. Daardoor hebben wij gekozen, zij het informatie-gestuurd, voor een spreiding over alle stadsdelen. We hebben op basis van de politiecijfers naar het aantal incidenten in stadsdelen bepaalde gebieden geselecteerd. Dat verwijst ook meteen naar de motie van de heer Boomsma. Want de heer Boomsma kiest – en dat is ongelofelijk begrijpelijk – voor de K-buurt op dit moment als uitbreiding. Ik vind daar heel veel voor te zeggen, want als wij namelijk alleen maar af zouden gaan op dit moment op de aantallen incidenten en niet zouden kijken tegelijkertijd naar de spreiding over stadsdelen, dan zou de K-buurt erg bovenaan staan, net na het gebied in Zuidoost, die wij op dit moment hebben geselecteerd. Maar omdat het een proef is waarbij wij tegelijkertijd onderzoeken, hebben wij gekozen voor een spreiding over alle stadsdelen om te zorgen dat niet één stadsdeel erin geselecteerd wordt.

Maar eerlijkheidshalve, de K-buurt zou op basis van het aantal incidenten echt in aanmerking moeten komen, want het aantal incidenten in de K-buurt de afgelopen tijd is bedroevend. En het slachtofferschap dat daarmee ontstaat in de K-buurt is verontrustend, ook onder jongeren en zelfs onder een peuter. Dat is echt sterk verontrustend. (De heer ERNSTING: Een verduidelijkende vraag, want ik snap de hartstocht waarmee de burgemeester spreekt en die voel ik ook. Maar in de brief staat dat de driehoek ervoor heeft gekozen in het kader van de proef objectieve criteria te hanteren bij de keuze van de gebieden: een relatief hoog aantal door de politie geregistreerde incidenten, relatief hoge mate van ervaren onveiligheid en een relatief hoge mate van zelfgerapporteerd slachtofferschap. Maar daar past die spreiding dan toch niet in? Wat begrijp ik niet?) Vanaf het begin hebben wij de raad daarin tegemoet willen komen. Dat is ook heel uitgebreid beschreven in de correspondentie met de raad. Dat is dat wij hanteren de objectieve criteria die u tegelijkertijd opsomt en daarbij hebben wij een redelijke spreiding over de stad geambieerd. Dus wij hebben bij een aantal stadsdelen de objectieve criteria gekozen die u nu opsomt om – want het is een proef en daar vindt een onderzoek op plaats

14

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

– tegelijkertijd ook een evenwichtig onderzoek over de hele stad te kunnen uitvoeren. In elk stadsdeel is gekeken waar de incidenten het hoogst zijn, waar het slachtofferschap het hoogst en waar het onveiligheidsgevoel het hoogst is. Als we alleen de criteria zouden hanteren, zonder spreiding over de stad, dan was de K-buurt erbij gekomen. (De heer VELDHUYZEN: Nee, dit schiet me net te binnen. Want als we gaan evalueren – ik ben aan het nadenken – zouden we dan eigenlijk ook niet moeten kijken naar hoe bewoners in de wijken waar preventief is gefouilleerd het hebben ervaren en wat hun ervaringen zijn. Is dat al iets wat ook nog gewaarborgd zit in die evaluatie? Wellicht dat de burgemeester daar nog wat over zou kunnen vertellen.) Ik meen dat dit in de onderzoeksopzet is weergegeven. Mocht dat niet expliciet genoeg zijn gebeurd, dan nemen wij dat op, want dat is voor ons ook heel belangrijk. De VOORZITTER: Het preadvies op de moties. Burgemeester HALSEMA: Ik heb nog niet alle vragen beantwoord. Ik wilde nog even ingaan op de opmerking van de heer Veldhuyzen, die voorkeur geeft aan preventief boven repressief beleid. Eens. Daar is het overgrote deel van het Amsterdamse beleid ook op gericht. Dat is preventief van aard. Maar preventie kan niet bestaan zonder een repressief sluitstuk. Er moet genormeerd worden. Er moet opgespoord, vervolgd en veroordeeld worden.

Dat is onvermijdelijk en dat zult u ook met mij moeten erkennen. Dan ga ik over naar de bespreking van de moties en dan zal ik daarmee ook antwoord geven op de vraag die mevrouw Nanninga mij heeft gesteld. Laat ik beginnen met de laatste motie van de heer Khan, motie 21.399. De heer Khan vraagt om een pilot vanuit positief veiligheidsbeleid. Ik zou tegen de heer Khan willen zeggen dat ik het eigenlijk heel gek vind om ons veiligheidsbeleid terug te moeten brengen tot een pilot, want ons veiligheidsbeleid is positief. Daarbij worden ...[13:58:44] tegen, want dat druist dwars in tegen de prioriteiten die wij ook regionaal vaststellen met politie en justitie en die niet alleen toezien op de buurten. Er zitten bijvoorbeeld ook prioriteiten in als seksuele intimidatie en geweld, mensenhandel en andere prioriteiten. En die kun je niet per buurt vaststellen. Dus inwoners spelen bij ons een grote rol. Er zijn ook bijeenkomsten die wij beleggen met politie en justitie. Ons beleid is in overgrote mate georiënteerd op preventie, op het voorkomen van misdaad, op het weerbaar maken van burgers, het versterken van de emancipatie van jongeren en zorgen dat ze niet de afslag naar misdaad maken, maar dat ze een carrièreperspectief hebben. Dat noemen wij positief veiligheidsbeleid. Ik zou dat niet terug willen dringen tot een pilot, want daarmee doet u ons veiligheidsbeleid te kort.

En daarom ontraad ik de motie. (De heer KHAN: Om verwarring weg te nemen: ik zeg niet dat we nu een nieuw veiligheidsbeleid moeten gaan opzetten en dat positief moeten noemen. Het is slechts een aanvulling op het bestaande beleid, op het vigerend beleid. Zo moet het gezien worden. Wat betreft de prioritering, daar wil ik ook een nuance aanbrengen. Het gaat er niet om dat burgers nu gaan bepalen wat de prioriteiten worden, maar dat ze daar input kunnen hebben en dat ze daar een rol in kunnen spelen. Het gaat ook wel verder dan alleen maar prioriteiten, want stel dat er terechte bezwaren tegen zijn, nou goed. Een positief veiligheids...[geluid is weggevallen] dat de politie wekelijks weten hoe lang, hoe vaak, gewoon uitleg geeft: oké, dit is wat we gedaan hebben en dit is waarom, zodat je dus daarmee burgers betrekt, meeneemt, zorgt dat je een betere informatiepositie en bijkomend voordeel

15

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

is het doorbreken van die zwijgcultuur, want dat is ook een hardnekkig probleem waar we tegenaan lopen.) U weet dat de politie kampt met schaarse middelen. Toch hebben wij ervoor gekozen om in die schaarse middelen grote voorrang te geven aan politie in de basisteams. Ik loop met heel grote regelmaat middagen mee met wijkagenten. Hun kennis van de buurt, hun contacten met scholen, met inwoners, met maatschappelijke organisaties moet u niet onderschatten. En ook hun enorme bewogenheid bij het lot van buurtbewoners. Ik denk dat uw voorstel weinig toevoegt aan het werk dat agenten dagelijks op straat – niet alleen wijkagenten, ook bijvoorbeeld schoolagenten, die wij op een groot aantal plekken hebben – al verrichten. De nabijheid, hun liefde ook voor de buurten. Dus wij beleggen bijvoorbeeld – dat hebben we moeten stoppen vanwege corona – als driehoek bijeenkomsten met heel veel jongeren in buurten. We waren begonnen in Nieuw-West, we hebben het in Zuidoost nog gedaan, om met jongeren te praten over etnisch profileren, de pijn die men daarvan ervaart, de effecten van discriminatie. Die willen wij zodra het weer kan ook hervatten. Dus wij ondernemen initiatieven, maar uw motie hebben wij daarbij niet nodig. Dan de motie van het lid Boomsma.

U heeft kunnen beluisteren uit mijn algemene opmerkingen dat ik me er heel veel bij voor kan stellen dat je K-buurt toevoegt als zesde gebied in deze omstandigheden, en tegelijkertijd beluister ik de raad. Dus ik kan me daar veel bij voorstellen en ik hoop dat de raad zich daar ook veel bij voor kan stellen. Daarmee kom ik op de laatste motie. In volgorde is het de eerste motie. Motie 21.301 van de leden Van Dantzig cum suis. Het zal u niet verbazen dat ik deze motie ontraad, omdat mijn inzet de afgelopen maanden is geweest om een proef mogelijk te maken. Van dat voornemen wijk ik niet af. Dat betekent dat ik deze motie ontraad en dat ik daarop in aanvulling ook het volgende nog zou willen opmerken. Dat is ook een antwoord eigenlijk op de discussie die zich even ontspon tussen de heer Khan en mevrouw Nanninga. In de APV en in de Gemeentewet is vastgelegd dat de driehoek een eigen bevoegdheid, en daarmee ook een eigen verantwoordelijkheid, heeft. Die verantwoordelijkheid behelst wat mij betreft ook dat wij zeer zorgvuldig omgaan met het democratisch mandaat met de raad. Dat is ook de reden geweest waarom ik deze discussie zo uitgebreid met u heb willen voeren.

Maar alles in overweging nemende, zeg ik wel op dit moment tegen de raad: in mijn verantwoordelijkheid als voorzitter van de driehoek en met de ernst van de situatie waarvoor onze stad op dit moment is geplaatst, vind ik het noodzakelijk om het middel te onderzoeken en wil ik de proef dus doorgang laten vinden. De uitkomsten van het onderzoek zal ik opnieuw presenteren aan de raad. En daarmee zal ik de discussie opnieuw voeren of het middel voldoende effectief is, voldoende proportioneel is, of het niet leidt tot etnisch profileren en discriminatie en of het daarmee een voor Amsterdam begaanbare weg of niet. Tegen degenen die er heel veel moeite mee hebben, zou ik willen zeggen, het is een proef. Dat betekent dat er een nieuw moment is waarop u met mij daarover in gesprek kan treden. Dank u wel. (De heer MBARKI: Dank ook voor de toelichting van de burgemeester. Het voornemen om de proef door te zetten, zal dus bekrachtigd gaan worden. Nu staat in de stukken dat de periode van aanwijzing naar vier weken gaat. Ik ben benieuwd, wanneer vangt de proef aan? En betekent dat dan ook dat alle gebieden tegelijkertijd aangewezen worden en dat we dan vier weken later de proef afgerond hebben? Of is het zo dat gebieden allemaal op een eigen moment aangewezen worden?) Dat vind ik lastig om op dit moment te beantwoorden.

Wij zullen als driehoek- Wij hebben natuurlijk de discussie met de raad willen afwachten, toch in de hoop ook dat met eigenlijk het grote gebaar dat we opnieuw hebben gemaakt – een derde af van de tijd dat een veiligheidsrisicogebied wordt aangewezen, terugbrengen van de actiedagen van vijf tot

16

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

drie, het toestaan van onafhankelijke waarnemers – wij de hoop hadden dat de raad daarmee in ieder geval een korte proef zou kunnen toestaan, zullen wij nu als driehoek gaan bepalen hoe wij de proef gaan uitvoeren. Ik ben graag bereid om u daarover nog een korte brief te zenden, zodat u weet hoe dat precies in zijn werk zal gaan. (De heer MBARKI: Dank dat de uitwerking inderdaad nog met de raad gedeeld wordt. Ik ben wel benieuwd of er een voornemen is qua termijn wanneer de proef moet aanvangen, want er is natuurlijk wel urgentie in de stad. Kan de burgemeester daar iets over zeggen?) Nee, dat zal ik u ook zo snel mogelijk laten weten. Corona heeft daar ook de afgelopen maanden een rol in gespeeld. Vertraging is natuurlijk opgetreden vanwege de uitgebreide discussie met de raad, maar ook omdat onder corona het voor de politie een heel lastig uit te voeren taak was in combinatie met natuurlijk met de extra verantwoordelijkheden die men ook al had gedurende corona. Ik kan u wel zeggen dat de aanwijzing van de veiligheidsrisicogebieden tegelijk zal plaatsvinden. Wij wijzen ze aan na afschaffing van de coronamaatregelen en tegelijkertijd, want dat is ook nodig om de evaluatie goed te kunnen laten plaatsvinden. Aanvullende informatie zal ik u na de driehoek in een korte brief toesturen.

(De heer KHAN: Ik wil ...[geluid is weggevallen] ter volledigheid in de richting van de burgemeester, maar ook collega Nanninga, want het wordt hier gepresenteerd alsof de bevoegdheid louter alleen bij de driehoek zou zitten, maar de raad heeft bij verordening die bevoegdheid verleend aan de burgemeester en de raad zou die in theorie ook kunnen ontnemen. Dat wil ik wel gezegd hebben. En ten tweede vind ik het wel ingewikkeld dat als deze motie wordt aangenomen – we hebben een meerderheid – en de burgemeester dat alsnog doorzet- Ik moet wel zeggen dat ik dat heel erg ingewikkeld vind.) Misschien kan ik ter volledigheid even dan uiteenzetten hoe de bevoegdheden van de driehoek zijn vastgelegd. In de APV – daar heeft u gelijk in – is de bevoegdheid vastgelegd om veiligheidsrisicogebieden aan te wijzen. Daar gaat u over. Dat is uw mandaat. En u kunt mij die bevoegdheid ontnemen, die mogelijkheid heeft u, maar dat betekent ook dat in een volgende situatie waarin Ajax speelt ik niet meer de mogelijkheid heb om bijvoorbeeld het Leidseplein aan te wijzen als veiligheidsrisicogebied. Dat is een effect van het ontnemen van die bevoegdheid in de APV. De tweede manier waarop de bevoegdheden van de driehoek zijn geregeld, dat is in de Gemeentewet. Dat is landelijke wetgeving.

Daarin is vastgelegd hoe het overleg binnen de driehoek moet plaatsvinden en dat onttrekt zich eigenlijk aan uw mogelijkheden. Dank u wel. (De heer VELDHUYZEN: Heel even nog kort ter afsluiting. Ik zou nog aan de burgemeester eigenlijk willen meegeven van, als dan die proef toch doorgaat, laat dan deze proef alsjeblieft ook niet de zoektocht naar andere instrumenten en andere manieren stoppen. Ik denk ook niet dat dat gaat gebeuren, maar laten we alsjeblieft vooral ook verder kijken met wat we nog meer kunnen doen. En als laatste wil ik toch ook nog zeggen: want ik woon op IJburg. Volgens mij, is mijn postcode een van de duurste postcodes van Nederland zelfs, maar ook in mijn wijk lopen er boys rond met machetes, zijn er roofovervallen door tieners. Dus laten we ons er alsjeblieft allemaal bewust-) De VOORZITTER: Meneer Veldhuizen, het was een interruptie.

17

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

(De heer VELDHUYZEN: Ja, een paar woorden nog. Ik wilde alleen nog zeggen, laten we ons er alsjeblieft bewust van zijn dat dit soort problemen zich echt niet alleen afspelen in Zuidoost of in Nieuw-West. Ik zeg ook niet dat u dat zegt, maar dat wil ik hier toch-) De VOORZITTER: Uw vraag was? (De heer VELDHUYZEN: Nee, dit was een- Laat maar.) Burgemeester HALSEMA: In antwoord op uw eerste opmerking: nee – ik zei het eerder al – ik vind dat geen middel onbeproefd mag worden gelaten, mits rechtstatelijk en proportioneel, waarbij preventie van groot belang is. Het allerbelangrijkste in onze stad is dat in de straatcultuur en de jeugdcultuur, waarin het dragen en het gebruik van wapens veel te wijd verspreid is, dat die verandert. Daarvoor moet je af en toe repressieve middelen inzetten, maar preventieve middelen zijn heel erg belangrijk. We hebben natuurlijk u al meerdere keren op de hoogte gesteld van alle maatregelen die wij treffen. Maar laat ik daarbij ook gezegd hebben: alle voorstellen vanuit uw raad, alle ideeën die u heeft, worden buitengewoon serieus door mij en door de driehoek gewogen. Als tweede, het klopt, op IJburg kennen wij ook grote problemen. Wij hebben bij het stadsdeel Oost gekeken naar het hoogste niveau van incidenten en zijn daarbij uitgekomen op een andere buurt.

Maar dat wil niet zeggen dat er in IJburg geen probleem, maar ik denk niet dat u een voorstander bent van het uitbreiden van het aantal gebieden. De VOORZITTER: Ik denk dat we naar het volgende punt toe kunnen als ik zo naar de raad kijk. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Dan wilde ik eigenlijk twee minuten schorsen om te wisselen van eventuele woordvoerders. Het volgende agendapunt is punt 23, kennisnemen van de brief inzake vervolg beantwoording vragen inzake minnelijke regeling. Ik zou vijf minuten willen schorsen. De VOORZITTER schorst de vergadering vijf minuten. Voorzitter: de heer Torn De VOORZITTER heropent de vergadering.

23. Kennisnemen van de brief inzake vervolg beantwoording vragen inzake minnelijke regeling met mevrouw Ait-Taleb en twee artikelen in het NRC. VN2021-012366 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 86°

Motie van het lid Khan inzake raadsenquête naar de Grijze Campagne, nr.

21.354 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Een raadsenquête uit te voeren naar de Grijze Campagne.

18

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Khan. De heer KHAN: Ik zou graag willen beginnen waar ik bij de commissie geëindigd was. Dat is de aankondiging van een raadsenquête. Ik zou graag uit willen leggen hoe we hier zijn gekomen. Het college wil dit hoofdstuk afsluiten. Laat me voorop stellen, dat wil de DENK-fractie ook. Maar er zit een verschil tussen de problemen niet te willen confronteren en te leren van wat er fout is gegaan, zodat we verder kunnen groeien. U vraagt zich dan af, waarom zet ik dan door? Het antwoord is simpel: vanwege de grote en zware impact die deze zaak heeft gehad. In mijn optiek een van de meest donkerzwarte periodes uit de recente Amsterdamse politiek. Het mag niet nog een keer gebeuren. Daar zijn we allen over uit. Maar ik neem geen genoegen met beloftes. Het probleem begon bij beloftes, dat moeten we niet meer willen hebben. Ik wil het nu op papier zien. Wat er gisteren is gebeurd ten aanzien van de ambtenaar uit Nieuw-West laat zien dat we nog veel te leren hebben.