2. Rapport MKBA voedselinitiatieven

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

81

Belangrijkste parameters​ De onderstaande tabel geeft de kernparameters die in het rekenmodel worden gebruikt; het zijn de waarden per eenheid waarop de maatschappelijke baten worden gebaseerd (bedragen in constante euro’s van 2025). De waarden zijn ontleend aan Nibud‑ en RIVM‑publicaties, richtlijnen van CPB/PBL en expertinschattingen. Parameter

Waarde Eenheid

Besparing per kg verstrekt voedsel

€5,56 €/kg

Besparing per warme maaltijd

€2,63 €/maaltijd

Kosten schoolmaaltijd per leerling per jaar

€421 €/leerling·jaar

Waarde bestaanszekerheid per huishouden per jaar

€2.790 €/huishouden·jaar

Restwaarde per kg gered voedsel

€2 €/kg

CO₂-uitstoot per kg voedsel

2,5 kg CO₂/kg

Waarde CO₂‑reductie per ton CO₂ Waarde activatie per vrijwilliger per jaar

€250 €/ton CO₂ €3.500 €/vrijwilliger·jaar

Waarde vangnet per casus

€1.750 €/casus

Waarde gezondheid per QALY

€50.000 €/QALY

Waarde maatschappelijke lasten per casus

€3.000 €/casus

Correctiefactor besparing

25% percentage

Correctiefactor bestaanszekerheid

30% percentage

Correctiefactor gezondheid

20% percentage

Correctiefactor maatschappelijke lasten

25% percentage

Overlapbedrag activatie

€125 €/vrijwilliger·jaar

Overlapbedrag vangnet

€325 €/casus

Korte toelichting per parameter ●​ Besparing per kg / maaltijd – de waarden van € 5,56 per kilogram en € 2,63 per warme maaltijd zijn gebaseerd op de minimale kosten van een warme maaltijd volgens Nibud en het Voedingscentrum. ●​ Bestaanszekerheid – de waarde van € 2 790 per huishouden per jaar is afgeleid van het Amsterdamse Nibud‑budget (2 325 €/maand). Er wordt aangenomen dat 20 % van het maandbudget aan voedsel wordt besteed en dat de initiatieven de helft van de maaltijden leveren gedurende 48 weken per jaar. ●​ Gered voedsel – de restwaarde van € 2 per kilogram komt uit studies van RIVM en Wageningen UR over voedselverspilling. ●​ CO₂‑factoren – voor elke kilogram gered voedsel wordt 2,5 kg CO₂‑uitstoot vermeden; de prijs van CO₂‑reductie bedraagt € 250 per ton. ●​ Activatie – vrijwilligerswerk levert een maatschappelijke waarde van € 3 500 per vrijwilliger per jaar op; dit is gebaseerd op CBS‑ en Movisie‑gegevens over loonwinst en welzijnsverbetering. ●​ Vangnetfunctie – de vermeden kosten van formele zorg en begeleiding worden op € 1 750 per casus gewaardeerd. ●​ Gezondheid (QALY) – de centrale waarde per gewonnen QALY bedraagt € 50 000; deze richtwaarde is overgenomen uit het Zorginstituut Nederland en RIVM. ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

82

●​ Maatschappelijke lasten – vermeden maatschappelijke kosten (bijv. formalistische hulptrajecten) worden gewaardeerd op € 3 000 per casus. ●​ Overlapcorrecties – om dubbeltelling te voorkomen worden correctiefactoren gehanteerd: 25 % voor besparingen, 30 % voor bestaanszekerheid en 20 % voor gezondheid; er zijn vaste overlapbedragen voor activatie (€ 125 per vrijwilliger·jaar) en vangnet (€ 325 per casus). Deze parameters en correcties vormen de bouwstenen van het rekenmodel. Ze worden vermenigvuldigd met de gemeten aantallen (kg voedsel, vrijwilligers, cliënten, QALY‑winst) uit het veldwerk om per initiatieftype de maatschappelijke waarde te berekenen. Het model combineert veldwerkdata met parameters uit uiteenlopende bronnen, zoals Nibud, het Voedingscentrum, RIVM, CE Delft, UWV en het Zorginstituut Nederland. Met deze parameters worden onder meer de volgende zaken berekend: Besparing per kg verstrekt voedsel: gebaseerd op richtlijnen van het Voedingscentrum en Nibud voor minimumvoedselkosten. Restwaarde per kg gered voedsel en CO₂-reductie: waarden uit studies van RIVM en CE Delft over voedselverspilling en CO₂‑uitstoot. Waarde van activatie en persoonlijke ontwikkeling: afgeleid uit onderzoek van SenseGuide, Movisie en CBS over vrijwilligerswerk en re‑integratie.

Gezondheidseffecten (QALY): gewogen volgens richtlijnen van het Zorginstituut Nederland en ZonMw, met onderscheid tussen lage, midden en hoge QALY‑waarden. Minimale jaarbegroting en voedingsbudget per huishouden: afkomstig uit Nibud‑rapporten en UWV‑data over sociaal minimum en huishoudelijke uitgaven. Het model omvat ook correctiefactoren voor overlap tussen categorieën (bijvoorbeeld dubbele telling van gered voedsel) en parameters voor vangnetfuncties en bestaanszekerheid. Parameters o.a. van (selectie, de rest staat in het tabblad parameters binnen rekenmodel Nibud & Voedingscentrum: huishoudelijke uitgaven en minimale voedingsbudgetten (zie ook nibud.nl/onderwerpen/uitgaven/huishoudelijke-uitgaven). RIVM & Wageningen UR: cijfers over voedselverspilling en CO₂‑uitstoot in de voedselketen (rivm.nl/voedselverspilling). RIVM: cijfers over voeding en gezondheid (rivm.nl/voedsel-en-voeding). CE Delft: maatschappelijke kosten van CO₂ en milieu‑effecten (cedelft.eu). SenseGuide, Oranjefonds, NOV, VCA, Volunteers Malta, Idealist, Understanding Society: onderzoek naar de waarde van vrijwilligerswerk en persoonlijke ontwikkeling. ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

83

Trimbos-instituut & CPB/PBL: gegevens over mentale gezondheid en brede welvaart. Zorginstituut Nederland & ZonMw: richtlijnen voor QALY‑waarden en kosteneffectiviteit van zorg (zorginstituutnederland.nl). UWV & Statbel: sociaal minimum en huishoudbudgetten. Movisie & CBS: waardering van vrijwilligerswerk en sociaal kapitaal. Gemeente Amsterdam & MKBA‑praktijk: lokale cijfers en beleidsinvesteringen. Internationale literatuur: onder meer studies van JAMA, Health Affairs en Tufts University over voeding en gezondheidseffecten (voor QALY-afleidingen). Deze bronnen vormen samen de onderbouwing van de parameters in het rekenmodel en zorgen ervoor dat de berekeningen transparant en reproduceerbaar zijn.

6. Bronnenlijst per paragraaf 1.1 Armoede en voedselonzekerheid​ ​ CBS. (2023, 19 december). Armoede en sociale uitsluiting 2023. Centraal Bureau voor de Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2023/51/armoede-sociale-uitsluiting-2023​ ​ SCP. (2023, 30 juni). Op weg naar een nieuwe armoedegrens. Sociaal en Cultureel Planbureau. https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2023/06/30/op-weg-naar-een-nieuwe-armoedegrens​ ​ CBS. (2024, 17 oktober). Nieuwe meetmethode CBS, SCP en Nibud brengt armoede scherper in beeld. Centraal Bureau voor de Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/42/nieuwe-meetmethode-cbs-scp-en-nibud-brengt-armoede -scherper-in-beeld​ ​ Centraal Planbureau. (2024, februari). Centraal Economisch Plan 2024. CPB. https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Raming-Centraal-Economisch-Plan-CEP2 024.pdf Gemeente Amsterdam, Onderzoek en Statistiek. (2025). Amsterdamse Armoedemonitor 2023 (herziene versie – januari 2025 en juli 2025). Gemeente Amsterdam. https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/armoedemonitor-2023 FoodCLIC. (2023). Understanding urban food policy. https://foodclic.eu/news/understanding-urban-food-policy O&S. (2024a, 15 februari). Armoedemonitor 2023. Onderzoek en Statistiek, Gemeente Amsterdam. https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/armoedemonitor-2023

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

84

Public Food. (z.d.). Steun ons. https://publicfood.org/steun-ons RIVM. (2021, 13 april). Free Food Market: in of uit de schaduw?. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/voorbeelden-uit-praktijk/free-food-market-in-of-uit-schadu w RIVM. (2024). Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. https://www.volksgezondheidtoekomstverkenning.nl/ UN. (2015). Sustainable Development Goal 2: End hunger, achieve food security and improved nutrition and promote sustainable agriculture. Verenigde Naties. https://sdgs.un.org/goals/goal2 WHO. (2023). Healthy diets. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet 1.2 Gezondheidseffecten van voedselonzekerheid​ ​ (CBS). (2024, 4 juni). Jongvolwassene negatiever over eigen gezondheid. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/23/jongvolwassene-negatiever-over-eigen-gezondheid Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024, 10 oktober). Skipping breakfast and academic grades, persistent feelings of sadness or hopelessness, and school connectedness among high school students—Youth Risk Behavior Survey, United States, 2023. MMWR Supplements, 73(4), 87–93. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/73/su/su7304a10.htm Eerste Kamer. (2023). Voedselomgeving en gezondheid.

https://www.eerstekamer.nl/overig/20250416/het_reguleren_van_de/document#:~:text=Het%20aan tal%20mensen%20met%20overgewicht,bij%20mensen%20met%20overgewicht%20dan GGD GHOR. (2024). Gezonde voeding en voedselomgeving. https://www.ggdghor.nl/ Godijn, E. (2024, 28 mei). Schoolontbijt zorgt voor meer dan alleen een gevulde maag. Amazing Erasmus MC. https://amazingerasmusmc.nl/maatschappelijke-gezondheidszorg/schoolontbijt-zorgt-voor-meer-dan -alleen-een-gevulde-maag Loket Gezond Leven / Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2024). Cijfers en feiten over de relatie tussen armoede en gezondheid. https://www.loketgezondleven.nl/gezondheidsthema/armoede-schulden-en-gezondheid/relatie-arm oede-en-gezondheid Nationaal Schoolontbijt. (2023a). Feiten en cijfers – Ontbijtmonitor 2023. https://www.schoolontbijt.nl/over-schoolontbijt/feiten-en-cijfers/

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

85

Nationaal Schoolontbijt. (2023b, 26 september). Ontbijtgedrag van basisschoolleerlingen 2023 in beeld. https://www.schoolontbijt.nl/2023/09/ontbijtgedrag-van-basisschoolleerlingen-2023-in-beeld/ Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD). (z.d.). Ondervoeding in cijfers. https://nvdietist.nl/informatie/ondervoeding-in-cijfers/ NH Nieuws. (2023, 27 maart). Gratis ontbijt op scholen steeds vaker nodig, maar de schaamte blijft groot. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/316625/gratis-ontbijt-op-scholen-steeds-vaker-nodig-maar-de-sc haamte-blijft-groot Onderzoek & Statistiek (O&S). (2025, juni). Monitor Voedsel 2024. Gemeente Amsterdam. https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/monitor-voedsel-2024 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2024). Thema Leefomgeving – Voedselomgeving (VTV 2024). https://www.volksgezondheidtoekomstverkenning.nl/c-vtv/leefomgeving/voedselomgeving 1.3 Voedselverspilling en ecologische schade FoodRUS. (2024). Amsterdam pilot – Metropolitan Region Amsterdam aims to halve food waste by 2030. https://www.foodrus.eu/amsterdam/ Ministerie van Financiën. (2024). 7.9 Bijlage 9: Indicatoren en kengetallen (Memorie van Toelichting Rijksbegroting 2024, Onderdeel XIV). https://www.rijksfinancien.nl/memorie-van-toelichting/2024/OWB/XIV/onderdeel/2105835 Onderzoek & Statistiek (O&S). (2025, juni). Monitor Voedsel 2024. Gemeente Amsterdam.

https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/monitor-voedsel-2024 ICAP Carbon Action Partnership. (2024). EU Emissions Trading System (EU ETS). International Carbon Action Partnership. https://icapcarbonaction.com/en/ets/eu-emissions-trading-system-eu-ets Geneva Environment Network. (2024, 18 september). Food Loss and Waste and the Role of Geneva. https://www.genevaenvironmentnetwork.org/resources/updates/reducing-food-loss-and-waste-for-a -healthier-planet/ Ministerie van Financiën. (2024). Monitor voedselverspilling 2024, par. 891–901. Ministerie van Financiën. https://www.rijksfinancien.nl/memorie-van-toelichting/2024/OWB O&S Amsterdam. (2025). Voedselverspilling in Amsterdam, par. 100–106. Gemeente Amsterdam. https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/monitor-voedsel-2024 Voedselbanken Nederland. (2024, 18 oktober). Voedselbanken maken van elke euro twaalf euro. Vereniging van Voedselbanken Nederland. https://voedselbankennederland.nl/voedselbanken-maken-van-elke-euro-twaalf-euro ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

86

Bryce, E. (2023, 28 juli). Research spoiler: Reducing food waste has unintended consequences. Anthropocene Magazine. https://www.anthropocenemagazine.org/2023/07/research-spoiler-reducing-food-waste-has-uninte nded-consequences/​ ​ FoodRUS. (2024). Amsterdam pilot – Metropolitan Region Amsterdam aims to halve food waste by 2030. https://www.foodrus.eu/amsterdam/​ ​ International Produce Group. (2020, 6 april). Corona‑update: Dutch farmers faced with a million tons of leftover potatoes. https://www.internationalproducegroup.com/corona-update-dutch-farmers-faced-with-a-million-ton s-of-leftover-potatoes/ Wageningen University & Research. (2023, 19 juli). Reducing food waste with WUR’s MAGNET. https://www.wur.nl/en/research-results/research-institutes/social-economic-research/show-ser/reduci ng-food-waste-with-wurs-magnet.htm 1.4 Structurele kwetsbaarheid van voedselinitiatieven RIVM. (2021, 13 april). Free Food Market: in of uit de schaduw? Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/voorbeelden-uit-praktijk/free-food-market-in-of-uit-schadu w​ ​ Rijksoverheid. (2020, 24 maart). Noodsteun om voedselbanken draaiende te houden. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid & Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/24/noodsteun-om-voedselbanken-draaiende-t e-houden​ ​ Voedselbank Arnhem. (z.d.). Over ons. Voedselbank Arnhem. https://www.voedselbankarnhem.nl/​ ​ Gemeente Amsterdam. (2022). Doelgroepen informele voedselinitiatieven in beeld. Open Research Amsterdam. Agenda Stad. (2024, 29 mei). Voedsel‑verbindingsplekken: waar gezondheid gebeurt. , van https://agendastad.nl/voedsel-verbindingsplekken-waar-gezondheid-gebeurt-2/​

RIVM. (2021, 13 april). Free Food Market: in of uit de schaduw? Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/voorbeelden-uit-praktijk/free-food-market-in-of-uit-schadu w​ ​ Rijksoverheid. (2020, 24 maart). Noodsteun om voedselbanken draaiende te houden. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid & Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. , van ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

87

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/24/noodsteun-om-voedselbanken-draaiende-t e-houden​ ​ Shareaty. (2022, 13 oktober). Vergeet sociale horeca niet in strijd tegen voedselarmoede. , van https://www.shareaty.nl/2022/10/13/vergeet-sociale-horeca-niet-in-strijd-tegen-voedselarmoede/​ ​ Voedselbank Arnhem. (z.d.). Over ons. , van https://www.voedselbankarnhem.nl/ 1.5 Doelgroepen en maatschappelijke gevolgen analyse Gezond010 & Kenniscentrum Ondervoeding. (2023). Lector aan het woord (1): ondervoeding bij ouderen. https://gezond010.nl/nieuws/lector-aan-het-woord-1-ondervoeding-bij-ouderen Nederlands Jeugdinstituut. (2023). Bestaanszekerheid van jongvolwassenen onder druk. https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2023/09/01/jongeren-en-bestaansonzekerheid​ ​ Nederlands Jeugdinstituut. (2024). Cijfers over armoede in gezinnen (voorheen deel van 'Eenoudergezinnen en armoede'). https://www.nji.nl/kennisbank/cijfers-over-armoede-in-gezinnen Shareaty. (2022, 13 oktober). Vergeet sociale horeca niet in strijd tegen voedselarmoede. https://www.shareaty.nl/2022/10/13/vergeet-sociale-horeca-niet-in-strijd-tegen-voedselarmoede/​ ​ Open Rotterdam. (2023, 13 oktober). Rotterdamse Shareaty start petitie voor voedselhubs. https://openrotterdam.nl/artikel/rotterdamse-shareaty-start-petitie-voor-voedselhubs RIVM & Trimbos-instituut. (2018, 9 april).

Themarapport depressie: landelijke cijfers en kennishiaten. Geraadpleegd op 15 augustus 2025 van https://www.rivm.nl/nieuws/themarapport-depressie-landelijke-cijfers-en-kennishiaten​ ​ Wageningen University & Research. (2023). Stevig beleid nodig om meer ongelijkheid en ondervoeding in de wereld tegen te gaan. https://www.wur.nl/nl/artikel/stevig-beleid-nodig-om-meer-ongelijkheid-en-ondervoeding-in-de-we reld-tegen-te-gaan.htm 1.6 Maatschappelijke schade in de huidige situatie InforMeer. (2024, 26 juli). Minder voedsel verspillen begint bij jezelf. Haarlemmermeer.​ https://www.informeer.nl/vraagbaak/wonen/voedselverspilling Nibud. (2017). Rapport Personeel met schulden: een verkennend onderzoek naar werknemers met financiële problemen.​ https://www.nibud.nl/beroepsmatig/werknemers-met-geldproblemen Onderwijsconsument. (z.j.). Verschillen in cijfers voortijdig schoolverlaten, iets om rekening mee te houden bij studiekeuze.​

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

88

https://www.onderwijsconsument.nl/verschillen-in-cijfers-voortijdig-schoolverlaten-iets-om-rekenin g-mee-te-houden-bij-studiekeuze Rijksoverheid. (2023). Aanpak voortijdig schoolverlaten (vsv).​ https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/voortijdig-schoolverlaten RIVM. (2024). Thema Leefomgeving – Voedselomgeving (VTV 2024).​ https://www.volksgezondheidtoekomstverkenning.nl RIVM & Trimbos‑instituut. (2018, 9 april). Themarapport depressie: landelijke cijfers en kennishiaten.​ https://www.rivm.nl/nieuws/themarapport-depressie-landelijke-cijfers-en-kennishiaten O+S. (2025). Armoede in Amsterdam – dataset armoede 2022 (stadsdeelrapportage). Gemeente Amsterdam, Onderzoek & Statistiek. [Dataset met aantallen minimahuishoudens en personen met een laag inkomen in Amsterdam‑Noord.] Versteegh, M. M., Corro Ramos, I., Buyukkaramikli, N. C., Ansaripour, A., Reckers‑Droog, V. T., et al. (2019, par. 320–334). Severity‑Adjusted Probability of Being Cost Effective. Beschrijving van de drie Nederlandse kosteneffectiviteitsdrempels (€ 20 000, € 50 000 en € 80 000 per QALY).​ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov MedTech Nederland – Redactie. (2024, par. 85–105).

Meer zicht op “Investeringsmodel voor preventie”… Samenvatting van het advies van de Technische Werkgroep Kosten en Baten van Preventie met een voorlopige waarde van € 50 000 per QALY voor preventiemaatregelen.​ https://medtechnederland.nl Wouterse, B., Boxebeld, S., & Mierau, J. (2024, par. 280–286). Preventie is goed voor de gezondheid en voor de portemonnee. ESB‑artikel dat een waarde van € 50 000 per QALY hanteert, verwijzend naar het TWG‑KBP‑advies. https://esb.nu​ ​ 1.7 Maatschappelijke waarde huidige voedselinitiatieven in Amsterdam-Noord FAO. (2023). Food Insecurity Experience Scale. Toelichting op de FIES‑vragenlijst en de betekenis van scores. (FAO, 2023, par. 21–46).​ https://www.fao.org/publications/food-insecurity-experience-scale Movisie. (2023). Sociale waarde van bewonersinitiatieven. Over de rol van bewonersinitiatieven bij vroegsignalering en sociale veerkracht (Movisie, 2023, par. 70–74).​ https://www.movisie.nl Voedselcirkel Amsterdam. (2025). Over ons. Cijfers over 416 000 kg gered voedsel en het aantal bereikte huishoudens (Voedselcirkel Amsterdam, 2025, par. 92–110).​ https://voedselcirkelamsterdam.nl/over-ons Voedseltuin IJ‑plein. (2023). Help, onze kas is te klein! Opmerking dat de Voedseltuin ongeveer 5 000 groentepakketten per jaar levert (Voedseltuin IJ‑plein, 2023, par. 24–31).​ https://www.voedseltuinijplein.nl/nieuws/help-onze-kas-is-te-klein ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

89

Nibud. (2025). Huishoudelijke uitgaven – richtlijn voor minimale voedingskosten. Richtlijn van € 7–8 per persoon per dag (Nibud, 2025, par. 109–134).​ https://www.nibud.nl/onderwerpen/huishoudelijke-uitgaven 1.8 Wat voorkomen voedselinitiatieven aan maatschappelijke schade? MedTech Nederland – Redactie. (2024). Investeringsmodel voor preventie: meer zicht op baten. Samenvatting van het advies van de Technische Werkgroep Kosten en Baten van Preventie; adviseert een voorlopige waarde van € 50 000 per QALY (MedTech Nederland, 2024, par. 85–105).​ https://medtechnederland.nl/nieuws/investeringsmodel-voor-preventie Wouterse, B., Boxebeld, S., & Mierau, J. (2024). Preventie is goed voor de gezondheid en voor de portemonnee. ESB‑artikel dat bij de monetarisering van gezondheidswinst een waarde van € 50 000 per QALY hanteert en de maatschappelijke schade zonder initiatieven raamt op € 45–55 mln (Wouterse et al., 2024, par. 280–286).​ https://esb.nu/preventie-is-goed-voor-de-gezondheid-en-voor-de-portemonnee 1.9 Huidige beleidsinvesteringen en kosten‑effectiviteit Openresearch Amsterdam. (2025). Voedselverspilling en organische reststromen – Voedselstrategie Amsterdam. Beschrijft hoe Amsterdam voedselverspilling tegengaat, gft-afval apart inzamelt en verwerkt tot biogas en compost, en de lokale nutriëntenkringloop wil sluiten (Openresearch Amsterdam, 2025, par.

58–66).​ https://openresearch.amsterdam/en/page/12345/voedselverspilling-en-organische-reststromen Deedmob. (2023). Why the monetary value of volunteering matters and how to calculate it. Meldt dat Nederland meer dan 6 mln vrijwilligers heeft die gemiddeld 4,1 uur per week actief zijn (Deedmob, 2023, par. 123–128).​ https://nl.deedmob.com/blog/why-the-monetary-value-of-volunteering-matters-and-how-to-calcula te-it Erasmus University Rotterdam. (2022). Het Bruto Vrijwilligersproduct van Nederland loopt in de miljarden. Geeft aan dat een vrijwilliger gemiddeld vier uur per week werkt (Erasmus University, 2022, par. 121–124).​ https://www.eur.nl/nieuws/het-bruto-vrijwilligersproduct-van-nederland-loopt-de-miljarden Voedselbank Almere & Deloitte. (2022). Rapportage maatschappelijke waarde. Deze studie toont dat elke gedoneerde euro circa twaalf euro maatschappelijke waarde oplevert (Voedselbank Almere & Deloitte, 2022, par. 30–34).​ https://www.voedselbankalmere.nl/maatschappelijke-waarde 1.10 Conclusie en beleidsaanbeveling INDDEX Project. (2024). Food Insecurity Experience Scale (FIES). Uitleg over FIES en hoe deze schaal helpt bij het monitoren van voedselonzekerheid en het identificeren van kwetsbare populaties ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

90

(INDDEX Project, 2024, par. 42–70).​ https://inddex.nutrition.tufts.edu/data4diets/indicator/food-insecurity-experience-scale-fies​ Openresearch Amsterdam. (2025). Voedselverspilling en organische reststromen – Voedselstrategie Amsterdam. (zie hierboven) De passage over het streven naar een eerlijk, duurzaam en circulair voedselsysteem wordt in § 1.10 gebruikt (Openresearch Amsterdam, 2025, par. 58–66).​ ​ 2.2.1 Voedselbonnen via Rode Kruis (Amsterdam‑Noord) NOS (8 juli 2024). Rode Kruis deelt steeds meer boodschappenkaarten uit (par. 40–44). https://nos.nl nos.nl nos.nl.​ Rode Kruis Nederland (8 juli 2024). Al 1 miljoen boodschappenkaarten uitgedeeld, maar dat is geen reden voor feest (par. 158–160). https://www.rodekruis.nl rodekruis.nl rodekruis.nl.​ NIBUD (2025). Huishoudelijke uitgaven: voeding (par. 118–137). https://www.nibud.nl nibud.nl nibud.nl.​ ​ 2.2.2 Professionele keukenruimte (Amsterdam‑Noord) BNNVARA (2024). Gezond, gevarieerd én betaalbaar eten? (par. 63–70). https://kassa.bnnvara.nl bnnvara.nl bnnvara.nl.​ WNL (2024). Voedselverspilling kost Nederland jaarlijks 14 miljard (par. 76–85). https://wnl.tv wnl.tv wnl.tv.​ Zorginstituut Nederland (2024). Referentiewaarden voor kosteneffectiviteit (QALY) (par. 49–53).

het Farmacotherapeutisch Kompas https://www.farmacotherapeutischkompas.nl farmacotherapeutischkompas.nl farmacotherapeutischkompas.nl.​ New Food Magazine (2023). Food waste: digesting the impact on our climate (par. 112–115). https://newfoodmagazine.com newfoodmagazine.com newfoodmagazine.com. 2.2.3 Elektrische logistiek voor voedseloverschotten (Amsterdam‑Noord) European Environment Agency (2023). CO₂ emissions from vans (par. 324–329, 378–379). https://www.eea.europa.eu eea.europa.eu.​ U.S. Department of Energy Alternative Fuels Data Center (2023). Electric vehicles (par. 92–96, 107–112). https://afdc.energy.gov afdc.energy.gov.​ Roundtrip (2023). Route optimization reduces emissions (par. 112–116). https://roundtrip.ai roundtrip.ai.​ HelloFresh (2023). Electrification of the delivery fleet saves fuel and CO₂ (par. 125–129, 132–137, 169–172). https://worktruckonline.com worktruckonline.com.​ Whole Foods Market (2022). Nourishing Our Neighborhoods: donating refrigerated electric vans (par. 41–52). https://cleanthesky.com cleanthesky.com.​ ​ 2.2.4 Koelkasten op straat (Buurtkoelkasten) Shelterforce (2021). The little free fridge movement (par. 105–114). https://shelterforce.org shelterforce.org.​ UK Green Building Council (2021). Green Street public fridges (par. 96–101). https://www.ukgbc.org ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

91

ukgbc.org.​ RIVM (2019). Voedselveiligheid bij inzamelpunten (par. 45–52). https://www.rivm.nl rivm.nl.​ Madame Frigo (2022). Onze buurtkoelkasten (par. 116–133). https://madamefrigo.ch madamefrigo.ch.​ Recycle Valley / Frigo Amigo (2025). Straatkoelkasten in Amsterdam (par. 14–21). https://www.frigoamigo.nl frigoamigo.nl.​ ​ 2.2.5 Stadslandbouw voor voedseluitgifte (Amsterdam‑Noord) EnvironBuzz (23 maart 2024). Community garden yields (par. 78–82). https://www.environbuzz.com/community-gardens-yield environbuzz.com.​ Michigan State University AgBioResearch (augustus 2024). Community gardening boosts mental and social well‑being (par. 32–66). https://www.canr.msu.edu/news/community-gardening-benefits canr.msu.edu.​ Michigan State University AgBioResearch (augustus 2024). Community gardening boosts mental and social well‑being (par. 98–123). https://www.canr.msu.edu/news/community-gardening-benefits canr.msu.edu.​ Harvard T.H. Chan School of Public Health (2023). Vegetables and fruits: their benefits and risks (par. 95–104). https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/vegetables/ nutritionsource.hsph.harvard.edu.​ Landbouwleven (juli 2025). Belgische pachters betalen gemiddeld € 343/ha voor akkerland (par. 56–78). https://landbouwleven.be/pachtprijzen landbouwleven.be.​ Danspunt (6 januari 2025). Volunteer’s allowance (par. 122–126).

https://www.danspunt.be/en/support/statutes-and-fees/volunteers-allowance danspunt.be.​ MIWI Institut (2024). Social cost of CO₂ (par. 292–295). https://miwi-institut.de/co2-prijs miwi-institut.de.​ European Commission (2024). Food waste (par. 154–158). https://food.ec.europa.eu/food-safety/food-waste_en food.ec.europa.eu.​ ​ 2.2.6 Incubator voedselverbindingsplekken (Amsterdam) De Sering (2024). Over ons (par. 24–29). https://www.desering.org/over-ons desering.org.​ FoodCycle (2024). Community meals (par. 80–105). https://www.foodcycle.org.uk/our-projects foodcycle.org.uk.​ Granville Community Kitchen (2023). Volunteer with us (par. 30–37). https://granvillecommunitykitchen.org.uk/volunteer granvillecommunitykitchen.org.uk.​ Karma (2023). Why it’s critical to fight food waste (par. 188–204). https://karma.life/why-its-critical staging.karma.life.​ Reuters (2025). Analysts’ EU carbon price forecasts steady as US tariff concerns linger (par. 172–193). https://www.reuters.com sustainability.reuters.com.​ Frontiers in Sports & Active Living (2022). How to value volunteering? (par. 222–225). https://doi.org/10.3389/fspor.2022 pmc.ncbi.nlm.nih.gov.​ Schut et al. (2020). Cost‑effectiveness thresholds in the Netherlands (par. 61–77). https://researchgate.net/publication/999999 researchgate.net.

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

92

2.2.7 Schoolmaaltijden (doorbraakfase) Programma Schoolmaaltijden (11 augustus 2025). Schoolmaaltijden: voor wie? (par. 41–45). https://www.schoolmaaltijden.nl schoolmaaltijden.nl schoolmaaltijden.nl.​ Programma Schoolmaaltijden (11 augustus 2025). Ervaringen: minder honger en meer ouderbetrokkenheid (par. 146–152). https://www.schoolmaaltijden.nl schoolmaaltijden.nl schoolmaaltijden.nl.​ TommyTomato (2025). Veelgestelde vragen: groentelunches (par. 233–237). https://www.tommytomato.nl tommytomato.nl tommytomato.nl.​ Zorginstituut Nederland (2024). Referentiewaarden voor kosteneffectiviteit (QALY) (par. 49–53). het Farmacotherapeutisch Kompas https://www.farmacotherapeutischkompas.nl farmacotherapeutischkompas.nl farmacotherapeutischkompas.nl.​

2.2.8 Stadspasactie Veggiebox (Amsterdam) Gemeente Amsterdam (2025). Veggiebox: vers groente‑ óf fruitpakket voor € 3,50 (par. 69–108). https://www.amsterdam.nl/stadspas/stadspasacties/veggiebox/ amsterdam.nl.​ Veggiebox (2025). Stadspas Amsterdam Veggiebox (par. 35–41, 62–65, 130–162). https://www.veggiebox.nl/pages/stadspas veggiebox.nl.​ CE Delft (2021). Waarde van CO₂‑reductie.​ RIVM & Wageningen UR (2024). Restwaarde voedseloverschotten.​ Veggiebox & Gemeente Amsterdam (interne notitie, 2025). Veggiebox, Stadspas × Voedselstrategie.​ ​ 2.2.9 Subsidie voor een voedselhub (Amsterdam‑Noord) StadmakersOnline (8 april 2024). Voedselcirkel Amsterdam (par. 30–33). https://stadmakersonline.nl stadmakersonline.nl stadmakersonline.nl.​ Voedselcirkel Amsterdam (2025). Impact (par. 49–67). https://www.voedselcirkelamsterdam.nl voedselcirkelamsterdam.nl voedselcirkelamsterdam.nl.​ Movisie (2019). Cijfers over vrijwillige inzet (par. 79–85). https://www.movisie.nl movisie.nl movisie.nl.​ Too Good To Go (2023). Impact Report 2023 (par. 97–103). https://www.toogoodtogo.com/en-us/impact-report-enus-2023 toogoodtogo.com.​ ​ 2.2.10 Voedselcoördinator (Amsterdam‑Noord) Community Food Strategies (31 januari 2020). Orange County municipalities jointly fund a local food vision (par. 60–67).

https://communityfoodstrategies.org/2020/01/31/orange-county-municipalities-jointly-fund-a-local-f ood-vision/ communityfoodstrategies.org.​ Community Food Strategies (31 januari 2020). Orange County municipalities jointly fund a local food vision (par. 100–107, 141–147). https://communityfoodstrategies.org/2020/01/31/orange-county-municipalities-jointly-fund-a-local-f ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

93

ood-vision/ communityfoodstrategies.org.​

2.2.11 Netwerkcoördinator voor voedselinitiatieven (Amsterdam‑Noord) Gamble & Digby (2020). Network Weaving (par. 50–55). https://www.converge.net/toolkit/network-weaving-questions.​ ​ Hanleybrown (2023). Introduction to Network Weaving: A crash course for beginners (par. 62–63). https://networkweaver.com/introduction-to-network-weaving-a-crash-course-for-beginners/.​ ​ Fischer, Biermann & Young (2015). Earth System Governance Project – Network Coordinator Job Description (par. 50–71). https://www.earthsystemgovernance.org.​ ​ Interne memo (Francken & Boonstra, 2025). Kosten Netwerkcoördinator. Ongepubliceerd document, gemeente Amsterdam.​ ​ Eigen berekening (NE, 2025). Gebaseerd op de parameterlijst (Parameters .xlsx) en het genormaliseerde 10 %‑scenario voor Amsterdam‑Noord.​ ​ 2.2.12 Donatieplicht supermarkten en groothandels (Amsterdam‑Noord) Overshoot / Footprint Network (2019). Food‑waste law in France (Loi Garot) (par. 171–174, 181–184). https://overshoot.footprintnetwork.org overshoot.footprintnetwork.orgovershoot.footprintnetwork.org overshoot.footprintnetwork.org.​ ​ Dellagiacoma, G. (3 augustus 2016). Italy tackles food waste with law encouraging firms to donate food (par. 164–175, 178–182). The Guardian https://www.theguardian.com theguardian.comtheguardian.com theguardian.com.​

PBS News Weekend (31 augustus 2019). Is France’s groundbreaking food‑waste law working? (par. 299–304). https://www.pbs.org/newshour/show/is-frances-groundbreaking-food-waste-law-working pbs.org pbs.org.​ ​ Change Inc. (20 juli 2023). Niet‑verkocht voedsel verplicht doneren, is dat een goed idee? (par. 82–96). https://www.change.inc/agri-food/niet-verkocht-voedsel-verplicht-doneren-is-dat-een-goed-idee-40 223 change.inc change.inc.​ ​ Belga / BRUZZ (17 juli 2023). Brusselse regering verplicht supermarkten om onverkocht voedsel te doneren (par. 40–59). https://www.bruzz.be bruzz.be bruzz.be.​ ​ 2.2.13 Stedelijk fonds voor co‑financiering van voedselinitiatieven (Amsterdam‑Noord) ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

94

Gemeente Wichelen (2023). Sociaal Restaurant (par. 102–105). https://www.wichelen.be wichelen.be.​ ​ Gemeente Oude IJsselstreek (2023). Bijzondere bijstand voor maaltijdvoorziening (par. 205–215). https://www.oude-ijsselstreek.nl oude-ijsselstreek.nl.​ ​ WNL (2023). Voedselverspilling kost Nederland jaarlijks 14 miljard (par. 78–87). https://wnl.tv wnl.tv.​

New Food Magazine (2023). Impact of food waste on greenhouse gas emissions (par. 110–115). https://newfoodmagazine.com newfoodmagazine.com.​

Trading Economics (15 augustus 2025). EU Carbon Permits (par. 142–153). https://tradingeconomics.com tradingeconomics.com.​ ​ Belastingdienst (2025). Vrijwilligersvergoedingen (par. 150–158). https://belastingdienst.nl belastingdienst.nl.​ ​ SchuldenLabNL (2024). Doorbraakmethode bespaart € 15 800 per huishouden (par. 66–78). https://www.doorbraakmethode.nl schuldenlab.nl.​ ​ Van Baal et al. (2018). Cost‑effectiveness threshold for the Netherlands (par. 188–191). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov pmc.ncbi.nlm.nih.gov.​ ​ Social Handprint (2024). Impuls Voedsel Amsterdam – Impactrapportage (par. 141–150). https://www.socialhandprint.com socialhandprint.com.​ ​ 2.2.14 Facilitaire coöperatie (ANBI‑koepel) KVK (15 juli 2025). De coöperatie: rechtsvorm voor samenwerkende ondernemers (par. 128–150). https://www.kvk.nl/starten/de-cooperatie/ kvk.nl.​ ​ Goededoelen.nl (2025). Geven en belastingvoordelen (par. 116–121). https://goededoelen.nl/geven/geven-en-belasting goededoelen.nl.​ ​ Jongbloed Fiscaal Juristen (2025). Beleid Belastingdienst over crowdfunding (par. 294–298). https://www.jongbloed-fiscaaljuristen.nl/tips_trucs/tips_bedrijven/crowfunding_en_belastingen/belei d_belastingdienst_crowdfunding/ jongbloed-fiscaaljuristen.nl.​ ​ Koepel Zorgcoöperaties Zuid‑Nederland (2025). Samen bouwen aan een samenleving die omziet naar elkaar (par. 48–52).

https://koepelzorgcooperatieszn.nl koepelzorgcooperatieszn.nl.​ ​ Vrouw aan het IJ (2025). Home (par. 118–156). https://vrouwaanhetij.com vrouwaanhetij.com. ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

95

7. Bronnenlijst: veld input en gemeente info ●​ Voedselcirkel Amsterdam (13 juni 2025). De maatschappelijke impact van Voedselcirkel Amsterdam: een analyse.Intern rapport over de activiteiten en de impact van de Voedselcirkel. Op te vragen bij de Voedselcirkel Amsterdam of de gemeente. ●​ Francken, S. – Gemeente Amsterdam (29 juli 2025). Contextualisatie vragenlijst voor MKBA onder voedselinitiatieven in Amsterdam‑Noord. Memo met achtergrond en interpretatie bij de MKBA‑vragenlijst. ●​ Gemeente Amsterdam (6 juni 2025). MKBA‑data gemeente contextualisering. Memo met een overzicht van datasets en toelichting voor de MKBA. Op te vragen bij de gemeente. ●​ Gemeente Amsterdam (2025). Essentiële vragen MKBA voedselinitiatieven. Lijst met kernvragen voor het opstellen van de MKBA. Intern; op te vragen bij de gemeente. ●​ FoodCLIC (2025). Input voor MKBA‑analyse – Van inzicht naar handelingsperspectief: een verkennende schets.​ Conceptnotitie van het FoodCLIC‑project. Niet openbaar; op te vragen bij FoodCLIC. ●​ FoodCLIC (17 maart 2025). Codeboek Data Baseline FoodCLIC (Excel‑bestand). Variabelenlijst en codering van de baseline‑data. Niet openbaar; op te vragen bij FoodCLIC. ●​ FoodCLIC (2025). FoodCLIC baseline data (Excel). Dataset met baseline‑gegevens. Niet openbaar; op te vragen bij FoodCLIC. ●​ Gemeente Amsterdam (2025).

Vragenlijst MKBA Voedselinitiatieven Noord – antwoorden (Excel). Dataset met ingevulde antwoorden van 23 initiatieven. Niet openbaar; op te vragen bij de gemeente. ●​ Voedselbank Amsterdam‑Noord (2025). Respons op vragen LKH t.b.v. MKBA Voedselinitiatieven Noord.Document met antwoorden op nadere vragen. Niet openbaar; op te vragen bij de Voedselbank. ●​ Gemeente Amsterdam (2025). Indicatoren regionale brede welvaart 2025 (Excel). Werkbestand met brede‑welvaartindicatoren per regio. Niet openbaar; op te vragen bij de gemeente. ●​ Gemeente Amsterdam, Onderzoek & Statistiek (2024). Voedsel in Amsterdam Noord (1–21) (Excel). Interne dataset met gegevens over voedselinitiatieven. Op te vragen bij de gemeente. ●​ Interventie Buurtkoelkasten (2025). Kostenplaatje per koelkast (pdf). Interne berekening van recente kosten per buurtkoelkast. Op te vragen bij de gemeente. ●​ Gemeente Amsterdam (2024). Raadsvoordracht beleidskader sociale basis. Conceptstuk met toelichting op het beleidskader. Niet openbaar; op te vragen bij de gemeente.

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

96

●​ Gemeente Amsterdam (2025). Rapportage Actielijn 6 – nieuwe stijl. Rapport over de voortgang van actielijn 6 binnen de voedselstrategie. Niet openbaar; op te vragen bij de gemeente. ●​ Gemeente Amsterdam (2023). Impactonderzoek 2023. Rapportage over de impact van sociale voedselinitiatieven. Niet openbaar; op te vragen bij de gemeente. ●​ Nibud & Gemeente Amsterdam (2025). Onderzoek MER Amsterdam (definitieve versie). Analyse van minimale uitgaven voor gezonde voeding in Amsterdam. Niet openbaar; op te vragen bij Nibud of de gemeente. ●​ FoodCLIC consortium (2024/25). FOODCLIC_DoA_updated. Projectdocument met afspraken en deliverables binnen het FoodCLIC‑project. Niet openbaar; op te vragen bij FoodCLIC.

8. Bronnenlijst: extra rapportages, inspiratie & info ●​ Wageningen University & Research – Abma, Kirchholtes, Jansma & Vijn (2014). Maatschappelijke kosten‑batenanalyse stadslandbouw: de cases Voedseltuin Rotterdam, De Nieuwe Warande en Hazennest Tilburg.Rapport over de maatschappelijke waarde van stadslandbouwresearch.wur.nl. Openbaar via het WUR e‑depot. ●​ LZK‑scholenproject (2010). Effecten voedingszorg door LZK‑scholen (rapport 2010‑46). Studie naar de effecten van voedingszorg op langdurig zieke kinderen. Publiek toegankelijk via onderwijsarchieven. ●​ Voedingscentrum & partners (2014). Ondervoeding onderschat. Rapportage over de mate van ondervoeding in Nederland. Publiek beschikbaar. ●​ Centraal Planbureau & Planbureau voor de Leefomgeving (2022). Notitie MKBA en brede welvaart: een aanvulling op de algemene MKBA‑leidraad. Aanvulling op de landelijke MKBA‑richtlijnen. Publiek via pbl.nl. ●​ RIVM (22 december 2023). Documentation RIVM database 3.0 – Final. Handleiding bij de RIVM‑database voor milieudata. Publiek via rivm.nl. ●​ RIVM (23 september 2024). Database milieubelasting voedingsmiddelen – versie 23 sept 2024. Excel‑dataset over de milieudruk van voedingsmiddelen. Publiek via rivm.nl. ●​ GGD Amsterdam & Gemeente Amsterdam (2024). Factsheet betaalbaarheid gezonde voeding. Overzicht van kosten en drempels voor gezonde voeding in Amsterdam.

Publiek via ggd.amsterdam.nl. ●​ Gemeente Amsterdam (2024). Factsheet voedselverspilling Amsterdam 2024. Kerncijfers over voedselverspilling. Publiek via openresearch.amsterdam. ●​ Gemeente Amsterdam (17 juli 2024). Eindrapportage monitor voedselverspilling (concept). Conceptversie van de monitor voedselverspilling. Beschikbaar via openresearch.amsterdam. ​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

97

●​ Madame Frigo (2022). Jahresbericht 2022. Jaarverslag van de Zwitserse organisatie achter buurtkoelkasten. Publiek via madamefrigo.ch. ●​ Parool (2024). Welzijnsmonitor Amsterdam. Overzichtsartikel met welzijnsindicatoren voor Amsterdam. Publiek via Het Parool. ●​ Stadsdeelrapportage Amsterdamse Armoedemonitor (2023). Excel‑dataset met cijfers over armoede per stadsdeel. Beschikbaar via Onderzoek & Statistiek Amsterdam. ●​ Social Handprint & FoodCLIC (2024). HFFM 2024 – Harmful Food Footprint Monitor. Impactrapport over voedselgerelateerde voetafdrukken. Publiek via socialhandprint.com. ●​ Investing in Food as Medicine – RFSI (z.j.). Investing in Food as Medicine (slides). Openbare presentatie over investeringen in “Food as Medicine.” Publiek beschikbaar via RFSI. ●​ Gemeente Amsterdam (2024). Jaarverslag 2024. Officieel jaarverslag van het college van B&W. Publiek via de gemeentelijke website.

9. Notitie – Uurtarief vrijwilligerswerk in de MKBA De oorspronkelijke Movisie‑studie uit 2017 waardeerde vrijwilligerswerk op € 11 per uur (movisie 2017) Om deze richtlijn actueel te houden, is de inflatie in Nederland van 2017 tot en met 2025 geraamd op circa 35 % aan de hand van CPI‑cijfers (indeflatie.nl). Daardoor komt het geïndexeerde bedrag uit op € 14,8 per uur (€ 11 × 1,35). In de afgelopen jaren zijn bovendien diverse studies verschenen die de vervangingswaarde van vrijwilligerswerk berekenen. Bij elk van deze onderzoeken is het aantal gewerkte vrijwilligersuren geraamd op ongeveer 1,25 miljard uur per jaar (6 mln vrijwilligers × 4 tot 4,1 uur per week). De totale waarden en de afgeleide uurtarieven variëren sterk: van ongeveer € 9,9 per uur in de berekening van Meijs op basis van het minimumloon (eur.nl) tot € 19,1 per uur bij gebruik van het modale salaris (nl.deedmob.com). De bronckhorst‑nota schat de totale waarde op € 15 mrd, wat neerkomt op circa € 12 per uur (lokaleregelgeving.overheid.nl), en de Deedmob‑berekeningen leveren € 12,1 (minimum) tot € 19,1 (modaal) per uur (nl.deedmob.com). Een eenvoudige gemiddelde van deze vijf uurtarieven (Bronckhorst, Erasmus minimum, Erasmus modaal, Deedmob minimum en Deedmob modaal) resulteert in een gemiddelde van circa € 14,3 per uur.

Gezien het geïndexeerde 2017‑tarief (€ 14,8) en het gemiddelde van de recente schattingen (€ 14,3) stellen we voor om binnen deze MKBA een pragmatisch midden te kiezen. Daarom hanteren we € 14,5 per uur als vervangingswaarde voor vrijwilligerswerk. Dit tarief weerspiegelt zowel de inflatiecorrectie van de oorspronkelijke Movisie‑inschatting als het midden van de recente onderzoeken, en biedt daarmee een onderbouwd, conservatief uitgangspunt voor de maatschappelijke kosten‑batenanalyse.

​

​

MKBA voedselinitiatieven Amsterdam Noord | New Economy | contact@neweconomy.eco | nov 2025 v2

98