1_Jaarverslag en jaarrekening 2024 VrAA.pdf
Tekst van het document
Jaarverslag en jaarrekening 2024 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland
Auteur(s):
CIF en D&C
Datum:
10-4-2025
Versienummer:
1.3
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Revisiehistorie Versie Datum
Omschrijving
0.1
12-12-2024
Initiële versie
0.8
27-02-2025
Conceptversie t.b.v. bespreking met Concern Controller en manager D&C
0.9
11-03-2025
Conceptversie t.b.v. oordeelsvorming in MT VrAA
1.0
25-03-2025
Conceptversie t.b.v. besluitvorming in MT VrAA
1.1
27-03-2025
Conceptversie t.b.v. TKN MT BWZ
1.2
08-04-2025
Annotatieoverleg bestuursvergadering VrAA
1.2
09-04-2025
Afstemmingsoverleg portefeuillehouder Financiën (BM Heiliegers)
1.3
23-04-2025
Bestuursvergadering VrAA
2
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Inhoudsopgave 1.
Inleiding .......................................................................................................................... 5
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Onze regio .................................................................................................................................. 5 Onze medewerkers .................................................................................................................... 6 Incidenten 2024 ......................................................................................................................... 6 Bijzonderheden in 2024 ............................................................................................................. 7 Financiële samenvatting ............................................................................................................ 9
2.
Programma Risicobeheersing ......................................................................................... 12
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Omgevingswet ......................................................................................................................... 12 Veilige energietransitie ............................................................................................................ 12 Klimaatadaptatie...................................................................................................................... 12 Brand Veilig Leven: huisbezoeken ........................................................................................... 12 Aantal adviezen........................................................................................................................ 13 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................. 14
3.
Programma Incidentbestrijding ...................................................................................... 15
3.1 3.2 3.3 3.4
Dekkingsplan ............................................................................................................................ 15 Paraatheid ................................................................................................................................ 16 Incidentbestrijding ................................................................................................................... 16 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................. 17
4.
Programma Crisisbeheersing .......................................................................................... 18
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8
Thema gerichte aanpak ........................................................................................................... 18 Netwerkmanagement .............................................................................................................. 18 Oefeningen in 2024.................................................................................................................. 18 Regionaal Crisisplan ................................................................................................................. 18 Nieuw uniform en piketvoertuigen crisisfunctionarissen........................................................ 18 Bevolkingszorg & Risico- en Crisiscommunicatie ..................................................................... 19 Teamontwikkeling .................................................................................................................... 19 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................. 19
5.
Programma GHOR .......................................................................................................... 21
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
Zorgcontinuïteit ....................................................................................................................... 21 Zorgrisicoprofiel ....................................................................................................................... 21 Geopolitieke dreiging ............................................................................................................... 21 Special Operations Response Team ......................................................................................... 21 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................. 22
6.
Programma Organisatieontwikkeling.............................................................................. 23
6.1 6.2 6.3
Verbrede en veilige inzet ......................................................................................................... 23 Vakmanschap en leiderschap .................................................................................................. 23 Werving divers beroeps brandweerprofessionals ................................................................... 24 3
Jaarverslag en jaarrekening 2024
6.4 6.5 6.6
Informatie Gestuurde Veiligheid (IGV) .................................................................................... 25 Duurzaamheid.......................................................................................................................... 26 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................. 26
7.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen ........................................................................... 28
7.1 7.2 7.3
Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................... 28 Belastingen............................................................................................................................... 28 Overige posten ......................................................................................................................... 28
8.
Verplichte paragrafen BBV ............................................................................................. 29
8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7
Paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing .............................................................. 29 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 32 Paragraaf Financiering ............................................................................................................. 32 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 34 WNT-verantwoording 2024 ..................................................................................................... 35 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................. 37 Paragraaf Wet open overheid.................................................................................................. 37
9.
Rechtmatigheidsverantwoording.................................................................................... 39
10.
Regeling CTB, opvang ontheemden Oekraïne en BDuR .................................................... 40
10.1 10.2 10.3
Bestedingen 2024 .................................................................................................................... 40 Openstaande voorschotten per einde 2024 ............................................................................ 40 Verwerking openstaande posities in de balans 2024 .............................................................. 41
11.
Balans VrAA ................................................................................................................... 43
11.1 11.2 11.3
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................... 43 Balans VrAA .............................................................................................................................. 44 Toelichting op balans VrAA ...................................................................................................... 45
12.
Overzicht van baten en lasten VrAA................................................................................ 54
12.1 12.2 12.3
Structureel begrotingssaldo..................................................................................................... 55 Toelichting lasten ..................................................................................................................... 56 Toelichting mutaties reserves .................................................................................................. 59
13.
Bijlagen ......................................................................................................................... 60
13.1 13.2 13.3 13.4
SiSa-bijlage ............................................................................................................................... 60 Baten en laten naar taakvelden ............................................................................................... 61 Risicoanalyse ............................................................................................................................ 62 Controle verklaring .................................................................................................................. 63
4
Jaarverslag en jaarrekening 2024
1. Inleiding In dit jaarverslag en jaarrekening rapporteren wij over onze behaalde resultaten in 2024. Wij doen dit aan de hand van de indeling van de VrAA programmabegroting 2024: vijf hoofdstukken met onze (wettelijke) taken, prestaties en wat we hebben gedaan aan de programma’s uit het beleidsplan Buiten Gewoon Veilig 2021-2024: met brandweertaken uitgesplitst in Risicobeheersing en Incidentbestrijding.
1.1 Onze regio Binnen Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland (VrAA) werken zes gemeenten, brandweer, geneeskundige diensten, politie, Openbaar Ministerie en ander publieke en private (veiligheids-) partners samen aan het beheersen van risico’s, brandweerzorg, hulpverlening en voorbereiding op crises. De zes gemeenten die samen VrAA vormen zijn Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Binnen VrAA is Brandweerzorg de grootste sector.
5
Jaarverslag en jaarrekening 2024
1.2 Onze medewerkers Ons belangrijkste kapitaal zijn onze medewerkers. Met álle medewerkers staan we 24/7 klaar voor de inwoners, bezoekers en bedrijven in onze regio. Samen werken wij aan de (brand) veiligheid. Of dat nou vanuit een kazerne is op kantoor, in de garage, of als vrijwilliger op onze blusboot. Iedereen is onderdeel van het totaal. Het verschil tussen onze medewerkers is groot. Waar de ene als vrijwilliger opkomt zodra de pager gaat, houdt de ander zich bezig met complexe crisisscenario's en de volgende met het uitleveren van laptops. Deze verschillen zijn nodig om ons werk goed te kunnen doen. In onze organisatie werken we daarom continu aan een werkklimaat waar iedereen zich thuis voelt. Voor iedereen zijn we een veilige en inspirerende werkomgeving. Duurzame inzetbaarheid In 2024 in een start gemaakt met het programma Duurzame inzetbaarheid voor onze brandweerprofessionals. Het werk als brandweerprofessional vraagt nogal wat: je moet zowel lichamelijk als mentaal sterk zijn om het werk te kunnen uitvoeren. Het programma richt zicht primair op het voorkomen van uitval door fit en (mentaal) gezond te blijven. Maar het is ook belangrijk om snel de juiste professionele hulp te bieden als iemand toch het werk niet meer kan uitvoeren.
In 2024 is een eerste pilot op een van onze kazernes gestart en is onder de paraplu van het programma geïnvesteerd in het in kaart brengen van al lopende initiatieven op dit onderwerp en de onderdelen die nog missen in een brede aanpak. PTSS Sinds juni 2022 heeft VrAA een tijdelijke regeling Erkenning PTSS als beroepsziekte. In 2024 is de regeling 30 keer aangevraagd en 29 keer toegekend. Bij een van de aanvragen was de beoordeling voor de jaarwisseling nog niet afgerond. De regeling is na twee jaar geëvalueerd en de collega’s die gebruik hebben gemaakt van de regeling zijn gevraagd naar hun ervaringen met de regeling. Hun naasten zijn ook betrokken bij de evaluatie. Uit de evaluatie komen een aantal aanbevelingen en verbeterpunten naar voren die de komende periode worden opgepakt en waar mogelijk betrokken worden bij de uitvoering van een eventuele landelijke PTSS regeling. 1.3 Incidenten 2024 In 2024 hebben 11.915 incidenten plaatsgevonden waarvoor de brandweer is uitgerukt. In 6.109 gevallen betrof het een prio 1 uitruk waarbij werd uitgerukt met optische- en geluidsignalen. Ook de multidisciplinaire crisisfunctionarissen van VrAA zijn het afgelopen jaar opgeroepen. Er is zeven keer opgeschaald via de GRIP-structuur.
Vijf keer daarvan ging het om een incident binnen de gemeente Amsterdam, één keer in de gemeente Uithoorn en één keer betrof het een bovenregionaal incident (Verstoring meldkamersystemen/ EOCS, 27 augustus 2024). Naast de GRIPopschalingen is ook zeventien keer op enige wijze multidisciplinair samengewerkt, bijvoorbeeld in kleinere crisisteams. Deze crisisteams bestaan uit een deel van de reguliere teams crisisfunctionarissen. Zo is bij aankomend slecht weer in juli 2024 en uitval op de meldkamer Amsterdam als gevolg van storingen in het Defensie-netwerk afstemming geweest om een eventuele inzet voor te bereiden.
6
Jaarverslag en jaarrekening 2024
1.4 Bijzonderheden in 2024 Naast het reguliere werk heeft ook een aantal bijzonderheden gespeeld voor onze organisatie. 150 jaar Brandweer Amsterdam-Amstelland Op 15 augustus 2024 bestond Brandweer Amsterdam-Amstelland 150 jaar (BAA150). Het jubileumjaar is gestart tijdens de officiële opening van de verbouwde Kazerne Dirk bij het Museumplein in Amsterdam. Na de grondige verbouwing is voor de huidige én de komende generaties brandweerprofessionals een prachtige en duurzame kazerne gebouwd. Verder is in dit feestjaar onder andere een Augmented Reality-app ‘Brandweer AMS’ ontwikkeld waarmee je op een unieke manier historische brandweermomenten beleeft op verschillende locaties in Amsterdam.
QR-code naar de AR app Brandweer AMS In de Podcastserie ‘Incident van mijn leven’ vertellen onze brandweerprofessionals over incidenten die diepe indrukken hebben achtergelaten. Tenslotte was op 15 augustus een grootse open dag op Kazerne Willem (Ringdijk Amsterdam) met veel bezoekers en media aandacht.
7
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Lancering operationeel uniform ‘Eén beeld, één brandweer.’ Op 15 augustus 2024 zijn wij ook overgegaan op het dragen van het nieuwe, landelijke, operationeel uniform. Het zorgt voor eenheid en herkenbaarheid van de brandweer in Nederland. Hierdoor zijn wij direct te herkennen voor omstanders en andere hulpverleners. “Het operationele uniform heeft wat mij betreft een goede balans tussen netheid en draagcomfort. Het zit goed en is ook representatief. Daarnaast is het fijn dat we nu allemaal uniform zijn qua uitstraling, van vrijwilliger tot commandant dragen we nu hetzelfde uniform.” Nickelas Kok – Vrijwilliger kazerne Amstelveen
Calamiteitencoördinatoren Sinds 1 januari 2024 zijn calamiteiten coördinatoren (CaCo’s) in dienst van VrAA. De CaCo's spelen 24/7 vanuit de meldkamer bij grote incidenten een belangrijke rol in de samenwerking tussen de meldkamer en de crisisfunctionarissen op straat. Tijdens een incident, maar ook wanneer er geen incident is, weten collega’s en externe partners de CaCo’s te vinden om relevante informatie te delen of te halen. Veiligheidsinformatie Knooppunt Dashboard Kort na de indiensttreding van de CaCo’s is ook het nieuwe Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) Dashboard gelanceerd. Hiermee kunnen we gegevens uit diverse bronnen automatisch verzamelen, analyseren en presenteren. Met het VIK-dashboard is realtime inzicht in de risico’s binnen VrAA. Denk aan waarschuwingen voor extreem weer, evenementen en wegafsluitingen. Door deze
8
Jaarverslag en jaarrekening 2024
ontwikkelingen verschuift de focus van reageren op crises naar een proactieve voorbereiding op mogelijke crises. Weerbare samenleving Sector Crisisbeheersing bereidt de crisisorganisatie voor op een groot aantal risico’s dat de regio kan overkomen. In 2024 lag de nadruk op de thema’s ‘Gezondheid: Extreme hitte’ en ‘Continuïteit en weerbaarheid van de samenleving’. Samen met de gemeenten, publieke-/private partijen is er geoefend en getraind. Er zijn verschillende scenario’s doorlopen en er is gesproken over de effecten van langdurige crises zoals een hittegolf en stroomuitval. Met het netwerk is gekeken hoe de samenleving weerbaar gemaakt kan worden, wat de rol van VrAA hierin is en wat we kunnen vragen van de samenleving. “Ik ben enorm blij met het leerprogramma extreme hitte. Door het bespreken van een realistisch scenario en de dilemma’s, zijn we nog meer bewust geworden hoe gevaarlijk extreme hitte kan zijn. De sessies en oefeningen van Crisisbeheersing hebben daar goed bij geholpen. Wij hebben hierdoor met z’n allen nog betere informatie om op belangrijke momenten de juiste beslissing te nemen.” Eline Coolen – Beleidsadviseur Klimaatadaptatie (Gemeente Amsterdam) 1.5 Financiële samenvatting In 2024 heeft VrAA strak aan de wind gevaren om enkele tegenvallers op te vangen, het resultaat is echter €1,5 miljoen negatief.
Het onverminderd hoge ziekteverzuim leidt tot een grote druk op de bestaande capaciteit met als gevolg een grote toename van verlofstuwmeren. Met name op de operationele dienst waar de beschikbaarheid van specialistische functies en de benodigde paraatheid in het verleden tot hoge verlofsaldi heeft geleid. De opname van de pieken in de verlofsaldi in een voorziening, zorgt er voor dat de VrAA deze kosten in de toekomst kan dragen en de paraatheid financieel gegarandeerd kan worden. Hieronder leggen we verder de hoogtepunten uit van de jaarrekening met nadruk op de kengetallen en het resultaat. De baten van VrAA zijn in 2024: €124,8 miljoen en bestaan uit een bijdrage van de deelnemende gemeenten, het Rijk en diverse overige baten. Het grootste deel van deze baten zijn de bijdrage vanuit de gemeenten van €104,8 miljoen. Dat is €0,8 miljoen hoger dan begroot. Dit komt door een extra bijdrage ‘mentale weerbaarheid’ voor VrAA, om extra te kunnen inzetten op verzuimpreventie. De bijdrage van het Rijk is in totaal €13,5 miljoen en dat is €0,1 miljoen hoger dan begroot. De definitieve vaststelling van de zogenaamde brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR) vindt plaats in december en wijkt minimaal af van de begroting. Onder de overige baten vallen de rente over schatkistbankieren (€0,4 mln.) en de ontvangen sociale verzekeringsgelden (€0,8 mln.) het meeste op.
In totaal zijn de baten €2,4 miljoen hoger dan begroot in het jaar 2024. De lasten van VrAA zijn in 2024: €126,0 miljoen en zijn daarmee €2,2 hoger dan begroot. Binnen de personeelslasten zijn er enkele zaken die het resultaat positief beïnvloeden, zoals het cao-effect (€1,1 mln.) en onderbezetting (€1,7 mln.). Er zijn echter ook zaken die het resultaat negatief beïnvloeden, zoals inhuur als gevolg van onderzetting (€1,3 mln.), verlofsparen (€1,2 mln.) en een voorziening de bovengemiddelde saldi in het bovenwettelijke verlof (€2,6 mln.). Deze laatste voorziening helpt VrAA om de vervangingskosten te dekken in de toekomst in extreme gevallen. Om
9
Jaarverslag en jaarrekening 2024
de paraatheid te garanderen moeten onze medewerkers worden vervangen en in geval van hoge bovenwettelijke verlofsaldi is dat een grote inhoudelijke en financiële uitdaging. De overige lasten (naast salarissen en inhuur) vallen €0,1 miljoen hoger uit dan begroot. Dit komt door een combinatie van meevallers (€2,0 mln.) van lagere opleidingskosten, energielasten, 2e loopbaan, blusmateriaal en overige brandweer specifieke kosten. De extra kosten voor mentale weerbaarheid (€0,8 mln.) waar ook baten tegenover staan. Tot slot zijn de kapitaalslasten vanuit investeringen en rente hoger (€0,6 mln.) en zijn er buitengewone lasten van €0,2 miljoen. Om een compleet beeld te krijgen zijn de mutaties in de reserves een laatste factor om het resultaat te bepalen. De bestemmingsreserves hebben een specifiek doel waarvoor het bestuur middelen apart heeft gezet. De verwachting was om per saldo €1,3 miljoen meer uit de reserves te onttrekken, echter zijn op de specifieke doelen het resultaat om €0,3 meer te doteren in de reserves. De belangrijkste reden hiervoor is dat er minder dekking nodig was uit de reserve functioneel leeftijdsontslag om de bijhorende kosten te dekken. In het jaarverslag staan wettelijk verplichtte (BBV) kengetallen om inzicht te geven in de financiële bestendigheid van een gemeente of gemeenschappelijke regeling, zoals de veiligheidsregio, te monitoren.
Het weerstandsvermogen laat zien in hoeverre de veiligheidsregio in staat is de door hen geclassificeerde risico’s te ondervangen. Deze is 1,01 en kan daarmee het gewogen risico dekken uit de zogenaamde weerstandscapaciteit. Daarnaast zijn het kasgeldlimiet en de renterisiconorm er om risico’s vanuit rente of naar verhouding veel vreemd vermogen te ondervangen. Deze twee kengetallen bevinden zich binnen de wettelijke normen. Het solvabiliteitsratio laat een verhouding zien van het eigen vermogen t.o.v. het totale vermogen. Voor een gemeenschappelijke regeling is hier geen norm voor, gezien de deelnemende gemeenten garant staan. Tot slot de structurele financiële exploitatieruimte is met 1,5% negatief en dat betekent dat de structureel saldo baten en lasten negatief is. Vanuit de reserves worden tijdelijk structurele lasten gedekt die door stijging van de baten in de toekomst (no-regretpakket) gedekt worden. Binnen de regelgeving is VrAA verplicht om binnen een periode van vier jaar dit structureel evenwicht te realiseren.
Hier komt een overzicht waarin de baten en lasten van VrAA over 2024 met een plaatje inzichtelijk is gemaakt.
10
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Jaarverslag
11
Jaarverslag en jaarrekening 2024
2. Programma Risicobeheersing 2.1 Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De grote wetswijziging heeft een lange aanloop gehad. De afdeling Risicobeheersing heeft fors ingezet op de voorbereiding hierop. Er is een zaaksysteem succesvol live gegaan. Ook is er gestart met omgevingstafels bij de gemeenten waar wij als ketenpartner soms bij aansluiten. De doorlooptijden voor advisering zijn verkort en dat levert soms uitdagingen op. In 2024 is er veel tijd en energie in gestoken om op de nieuwe manier samen te werken en onze bijdrage te leveren. Er zijn opleidingen gevolgd en er is voor alle onderdelen binnen Ruimte, Bouw en Milieu onderzocht wat het effect is van de nieuwe wetgeving. Dit is toegepast in de werkprocessen. 2.2 Veilige energietransitie Voor Veilige Energietransitie (VET) is de focus voor de komende jaren bepaald en zijn grote stappen gemaakt om in 2025 repressief personeel op enkele onderwerpen kennis bij te brengen. Het Veiligheidsberaad heeft het onderwerp (veilige) energietransitie ook op de agenda staan. Er is gewerkt aan het versterken van het netwerk en het contact met de ketenpartners. Zo is er een themadag VET georganiseerd waar de gemeenten, en ook andere partners aanwezig waren.
"Tijdens de themadag VET werd mij duidelijk dat een veilige energietransitie vraagt om innovatieve oplossingen en een gezamenlijke inzet van veiligheidsdiensten, gemeenten, bedrijven en kennisinstellingen." Sacha Stolp - Regisseur Toekomstbestendige Assets en Klimaatadaptatie (Gemeente Amsterdam) 2.3 Klimaatadaptatie Op het gebied van klimaatadaptatie is een handreiking advisering klimaatadaptie opgesteld waarin relevante scenario's, risico's en mogelijke maatregelen omschreven staan. Ook is tijdens het jaarlijkse brandweerevent op het hoofdpodium een presentatie over dit onderwerp gegeven door een adviseur risicobeheersing van onze organisatie. 2.4 Brand Veilig Leven: huisbezoeken Tijdens de coronapandemie zijn de huisbezoeken van de BAA bijna niet meer gedaan. Maar deze worden in de gemeente Aalsmeer langzaamaan weer opgepakt. In die gemeente is onze collega in 2024 op ruim 275 huisbezoeken geweest. “Wat fijn dat de brandweer aan de deur komt. Ik wist niet dat dit nog gebeurde. Ik ben meteen aan de slag gegaan met de tips.” Anna - Inwoonster (Gemeente Aalsmeer)
12
Jaarverslag en jaarrekening 2024
2.5 Aantal adviezen
13
Jaarverslag en jaarrekening 2024
2.6 Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Programma Risicobeheersing
Rekening 2023
Lasten + dotaties aan de reserves
3.403
Gewijzigde begroting 2024 4.427
Rekening 2024
Afwijking
3.406
1.021
Binnen het programma Risicobeheersing is al enige tijd sprake van onderbezetting en onderbesteding. Grotendeels is de onderbesteding op dit programma te verklaren door vacatures die langdurig openstaan door een tekort aan ervaren beschikbaarheid op de arbeidsmarkt. Door intern op te leiden wordt de onderbezetting teruggedrongen, maar neemt de onderbesteding toe door medewerkers in aanloopschalen en lagere treden dan begroot. Door dit tekort aan capaciteit nemen ook de bestedingen af op overige personeel en aanverwante kosten, als scholing en aan diverse specifiek uit te voeren taken, waaronder Brandveilig Leven.
14
Jaarverslag en jaarrekening 2024
3. Programma Incidentbestrijding 3.1 Dekkingsplan In 2024 is het Dekkingsplan Brandweer 2025-2028 opgesteld. Het Dekkingsplan beschrijft de operationele prestaties waar BAA, onder de gegeven omstandigheden, repressief toe in staat is. We kunnen passende brandweerzorg leveren met het huidige aantal kazernes en de verdeling daarvan over de regio, het aantal eenheden en de organisatievorm. Er zijn op dit moment geen ingrijpende maatregelen nodig. Wel is blijvend aandacht nodig voor de paraatheid en het meegroeien met veranderingen in de regio. Ook de beschikbaarheid van de eerstelijns tankautospuiten behoeft continu aandacht. Het langdurig volhouden van grote inzetten is kwetsbaar. BAA zet in op de volgende thema’s: Robuuste paraatheid Integratie van preventie en repressie Verbreding en verdieping van de brandweerzorg Slagkracht Continuering van bestaande verbetertrajecten
15
Jaarverslag en jaarrekening 2024
3.2 Paraatheid Het ziekteverzuim is op momenten zo hoog dat soms overwerk, de inzet van vrijwilligers, de Repressieve OndersteuningsPool1 en externe inhuur nodig is. Ook in de zomerperiode zijn zulke maatregelen getroffen om de paraatheid op beroepskazernes te garanderen. Postcommandanten Meer aandacht en ondersteuning. Dat is één van de conclusies uit een landelijk rapport van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) “Er is toekomst voor de vrijwillige brandweer, als je anders kijkt”2 van november 2023. Hier zijn wij mee aan de slag gegaan. Dat begon met het aanstellen van een ‘dedicated’ clustermanager, met eigen clusterteam, voor de vrijwillige kazernes. De volgende stap in het plan was het aanstellen van postcommandanten op zes vrijwillige kazernes. In juni 2024 vond de officiële kick-off van de postcommandanten plaats. 3.3 Incidentbestrijding Onze tien meest voorkomende soorten incidenten laat zien dat de brandweer niet enkel met het blussen van branden te maken krijgt. Naast de incidenten uit de top 10 hieronder hebben er 2024 278 waterongevallen plaatsgevonden in de regio. De inzet van onze brandweerduikers en de inzet van brandweerpersoneel bij reanimaties levert een grote mentale belasting op voor ons personeel.
1
Repressieve OndersteuningPool (ROP) wordt gevormd door stafmedewerkers die repressief gediplomeerd zijn en vaak een vrijwillige functie vervullen bij een ander korps binnen of buiten de regio. Zij kunnen op basis van een oplegprofiel een bijdrage leveren aan de Repressieve OndersteuningsPool. 2 20231129-NIPV-Er-is-toekomst-voor-vrijwillige-brandweer-verbindende-analyse.pdf
16
Jaarverslag en jaarrekening 2024
3.4 Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Programma Incidentbestrijding
Rekening 2023
Lasten + dotaties aan de reserves
57.565
Gewijzigde begroting 2024 63.847
Rekening 2024
Afwijking
64.566
-719
De lasten op het programma incidentbestrijding zijn €719k hoger dan begroot. Het opvangen van de toekomstige verplichting van verlofsparen en een deel van het bovenwettelijke verlof is een belangrijke reden van de hogere lasten. Daar tegenover staan onderbestedingen op diverse stafafdelingen en in de aansturing van de clusters. Deze onderbesteding wordt deels veroorzaakt door het verschil in indexering en de realisatie CAO en onderbezetting ten opzichte van de formatie. De uitgaven voor de bezetting van de beroepskazernes ligt licht boven hetgeen opgenomen in de gewijzigde begroting, grotendeels te wijten aan het frequenter inzetten van overwerk – nodig door het hogere verzuimpercentage. Door de onderbezetting op het personele vlak is er een onderbesteding te erkennen op samenhangende posten, onder andere de verwachte kosten voor ‘koude’ opleidingen op de afdelingen laten een onderbesteding zien. Voor opleidingscentrum BOCAS is een overschrijding te erkennen, veroorzaakt door een toename aan opleidingen en aanverwante zaken als verblijfskosten, maar ook stijgende lasten voor huisvesting en faciliteiten.
17
Jaarverslag en jaarrekening 2024
4. Programma Crisisbeheersing 4.1 Thema gerichte aanpak Aan de hand van de prioritaire risico’s uit ons Regionaal Risicoprofiel bereidt de Sector Crisisbeheersing de crisisorganisatie voor op wat de regio kan overkomen. Dat wordt thematisch aangepakt: elk half jaar start een nieuw inhoudelijk thema. Hierdoor ontstaat meer kennis over nieuwe crisistypen en de meer faciliterende en coördinerende rol van VrAA. Voor 2024 waren dit de thema’s Gezondheid: extreme hitte en Continuïteit & weerbaarheid van de samenleving. 4.2 Netwerkmanagement Er zijn veel contacten gelegd met gemeenten en publieke-/private partijen. Er is gekeken op welke manier de partners een bijdrage kunnen leveren aan een weerbare samenleving. Hiervoor is een werkwijze voor themaborging en een netwerkanalyse ontwikkeld. Ook heeft de crisisorganisatie voor het thema Continuïteit en weerbaarheid van de samenleving geoefend met maatschappelijk betrokken organisaties. “Het Leger des Heils heeft veel ervaring in het samenwerken tijdens crises. Tijdens de trainingsactiviteiten hebben we geleerd waar wij elkaar kunnen versterken. Dit werd mij duidelijk tijdens de bespreking van verschillende oefenscenario’s, zoals evacuaties bij hoog water en langdurige stroomuitval.
De bijeenkomsten bieden ook voor ons waardevolle nieuwe inzichten.” Marcel Kooijman – Manager Zorg (Leger des Heils) 4.3 Oefeningen in 2024 In 2024 verzorgden we 13 opleidingen, 13 trainingen en 42 oefeningen voor de crisisfunctionarissen. De hoeveelheid oefeningen is substantieel gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor. Dit komt doordat we met digitale table-tops vanuit het MediaLab tegemoet zijn gekomen aan de behoefte van de crisisfunctionarissen om vaker en meer laagdrempelig te oefenen. Voor het thema Extreme hitte is gekozen om een maand lang te oefenen. Hiermee werd nagebootst dat extreme hitte zich langzaam opbouwt. Naast oefenen op de thema’s Gezondheid: extreme hitte en Continuïteit & weerbaarheid van de samenleving, is er ook geoefend op een (potentieel) cyberincident. Ook is er getraind over de samenwerking binnen de lijn ‘Leiding & Coördinatie’. 4.4 Regionaal Crisisplan In 2024 is het Regionaal Crisisplan 2025-2028 opgesteld. Hiermee heeft VrAA een plan waarin crisisfunctionarissen handvatten wordt geboden om de crisisorganisatie in te richten bij acute en sluimerende crisis. 4.5 Nieuw uniform en piketvoertuigen crisisfunctionarissen Tijdens grootschalige incidenten en crises komt onze crisisorganisatie in actie. Iedere hulpdienst is te herkennen aan een eigen uniform.
Dit was er nog niet voor onze multidisciplinaire crisisfunctionarissen (calamiteitencoördinatoren, leiders CoPI, informatiemanagers, geografisch informatiemedewerkers en persvoorlichters) en functionarissen Bevolkingszorg. Daarom is eind 2024 het uniform voor multidisciplinaire functionarissen in het CoPI en voor de Officieren van Dienst Bevolkingszorg gelanceerd. Ook zijn er nieuwe piketvoertuigen voor de Informatiemanagers CoPI in
18
Jaarverslag en jaarrekening 2024
gebruik genomen. Met het multi-uniform en piketvoertuig hebben nu ook de multi-functionarissen een herkenbare uitstraling gekregen. 4.6 Bevolkingszorg & Risico- en Crisiscommunicatie Op 1 januari 2024 heeft VrAA het beheer, de regie en coördinatie van Bevolkingszorg overgenomen van de gemeenten. Hiervoor is een nieuw team Bevolkingszorg & Risico- en Crisiscommunicatie opgericht. Voor Risico- en Crisiscommunicatie geldt een gedeelde regie en coördinatie met de gemeente Amsterdam. Bevolkingszorg Er zijn pool overleggen en thema sessies geweest. De 2e keer was er merkbaar een grotere opkomst. De functionarissen voelen zich meer betrokken bij VrAA. Daarnaast is er in 2024 de eerste Netwerkdag Bevolkingszorg georganiseerd. De opkomst was groot (85 personen) en het programma is enthousiast ontvangen. Burgemeester Boog opende als portefeuillehouder deze dag. In 2025 zal er een vervolg aan gegeven worden en breder van opzet zijn. Verder zijn alle beleidsplannen voor Bevolkingszorg geactualiseerd en liggen nu ter consultatie bij de gemeente Amsterdam. Risico- en Crisiscommunicatie Voor Risicocommunicatie is gewerkt aan het thema Weerbaarheid. In 2025 zal dit resulteren in beleid. Ook is er een aanzet gemaakt voor het beleid en het uitvoeringsplan voor Crisiscommunicatie. Eind 2024 is de werving gestart voor een nieuwe collega Crisiscommunicatie binnen VrAA.
4.7 Teamontwikkeling Dankzij de structurele budgetuitbreiding vanuit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) is de sector Crisisbeheersing in een korte tijd bijna verdubbeld in capaciteit. Van 14 fte formatieplaatsen in 2022 (bezetting 11,89 fte) naar 29 fte formatieplaatsen in 2024 (bezetting 25,72 fte). Door de snelle groei is er bewust voor gekozen om pas in 2025 toe te groeien naar een volledige bezetting. In 2024 is gewerkt aan de teamontwikkeling van de sector Crisisbeheersing. Er zijn vier duidelijke teams gevormd: Kennis & Advies, MOTO (Multi Opleiden Trainen en Oefenen), Preparatie crisisorganisatie en Bevolkingszorg & Risico- en Crisiscommunicatie. Voor elk team is een coördinator aangesteld. Met deze basisinfrastructuur kan de interne afstemming, samenwerking en besluitvorming beter gerealiseerd worden. 4.8 Wat heeft het gekost? Vanaf 2023 ontvangt VrAA per jaar een geleidelijke, structurele toevoeging in de BDUR ter versterking van de crisisbeheersing. Met deze middelen zijn ook extra taken gemoeid om crisisbeheersing en informatievoorziening te versterken binnen de veiligheidsregio’s. Het belangrijkste middel om invulling te geven aan deze taak is formatie en deze vervolgens op te leiden. De groei van de formatie vindt geleidelijk plaats en de benodigde opleidingen worden in hetzelfde
19
Jaarverslag en jaarrekening 2024
tempo opgebouwd. Dit resulteert in 2024 tot een incidentele onderbesteding op de formatie en het opleidingsbudget zoals zichtbaar is in onderstaande tabel. Bedragen x € 1.000 Programma Crisisbeheersing
Rekening 2023
Lasten + dotaties aan de reserves
2.264
20
Gewijzigde begroting 2024 4.247
Rekening 2024
Afwijking
3.246
1.001
Jaarverslag en jaarrekening 2024
5. Programma GHOR 5.1 Zorgcontinuïteit GHOR heeft zich het afgelopen jaar versterkt op zorgcontinuïteit, door nauwer samen te werken met zorgpartners (acuut en niet-acuut) en Netwerk Acute Zorg (NAZ). Wel hebben de GGD’en last van de landelijke bezuinigingen rond Infectieziekten (Pandemische paraatheid). Tegelijkertijd zijn er nieuwe initiatieven gestart vanwege de geopolitieke dreiging. Denk aan landelijke planvorming en samenwerking in de zorgketen. 5.2 Zorgrisicoprofiel In samenwerking met de zorgpartners heeft GHOR een Zorgrisicoprofiel (ZRP) gemaakt. Dit project is in 2024 afgerond. Aan de hand van de meest relevante incidenttypen voor de zorg, is in kaart gebracht waar de (niet) acute en publieke geneeskundige zorg zich op moeten voorbereiden. Met het ZRP wordt duidelijk welke mogelijk knelpunten er zijn en ook wat het betekent voor de grenzen van de zorgcontinuïteit. Begin december 2024 is het ZRP gepresenteerd aan de zorgpartners. In het voorjaar 2025 wordt het ZRP aan het bestuur aangeboden en na vaststelling geïmplementeerd. Het ZRP zal net als het Regionaal Risicoprofiel periodiek een update krijgen. Daarnaast neemt GHOR AA deel aan landelijke ontwikkelingen waarbij meer gekeken gaat worden naar mogelijkheden voor landelijke uniformiteit in de ZRP’s vanuit de regio’s.
“Door bemiddeling van de GHOR is structureel overleg tot stand gekomen tussen de gemeente en ons, over verkeersproblematiek en bereikbaarheid van cliënten door verloskundigen. Dat ging onder andere over de sluiting van de IJtunnel in 2027. Ik ervaar de samenwerking als positief en constructief.” Antje Martje Bakker - Directeur (Holding EVAA B.V) 5.3 Geopolitieke dreiging Geopolitieke dreiging leidt tot nieuwe initiatieven. Landelijk zijn velen bezig met planvorming (‘Landelijk Crisisplan – Militaire dreiging’ of ‘Landelijk crisisplan Infectieziekte’), maar ook regionaal of lokaal leidt het tot voorbereidingen. De GHOR prepareert zich op 2 manieren, gestart in 2024, maar dat zal met name doorwerken in de activiteiten in 2025. GHOR is aangesloten bij de landelijke initiatieven en ‘vertalen’ dat naar ROAZ-gebied, regio en Amsterdam. Een landelijk scenario ‘opgeschaalde zorg’ heeft impact op onze zorginstellingen en samenwerking in de zorgketen is nodig. Wij zorgen voor de contacten binnen de zorgketen, met de Veiligheidsregio (en omliggende regio’s) en het openbaar bestuur. 5.4 Special Operations Response Team Het Special Operations Response Team (SORT) is een gespecialiseerd ambulanceteam dat kan worden ingezet bij grootschalige incidenten en bij incidenten met extreem geweld. Het SORT ziet een toename aan inzetten in relatie tot Openbare Orde en Veiligheid.
Denk hierbij aan rellen, voetbalwedstrijden en demonstraties. Maar ook als stand-by van de Explosieven Opruimingsdienst Defensie en invallen door het Arrestatie Team. In 2024 zijn er 49 inzetten geweest van het SORT.
21
Jaarverslag en jaarrekening 2024
5.5 Wat heeft het gekost? De lasten binnen het programma GHOR is €74k hoger dan begroot. De afwijking van de lasten valt binnen de parameters van de financiële verordening. Bedragen x € 1.000 Programma GHOR
Rekening 2023
Lasten + dotaties aan de reserves
2.980
22
Gewijzigde begroting 2024 3.101
Rekening 2024
Afwijking
3.175
-74
Jaarverslag en jaarrekening 2024
6. Programma Organisatieontwikkeling 6.1 Verbrede en veilige inzet Er is een nieuwe landelijke werkwijze van de brandweer die voorschrijft dat de brandweer per 1 januari 2030 moet stoppen met het gebruik van sleutelbuizen om een gebouw binnen te komen. Door gebruik te maken van een sleutelbuis kunnen pandeigenaren de brandweer toegang tot het pand geven zonder zelf aanwezig te zijn. Door veranderingen in de regelgeving en door afspraken met veiligheidsregio’s kan BAA niet langer de verantwoordelijkheid dragen voor het beheer, gebruik en onderhoud van sleutelbuizen. Wij zullen dus tot uiterlijk 1 januari 2030 gebruik maken van de sleutelbuis. De komende jaren worden geen nieuwe sleutels meer aangenomen en zullen op steeds meer plekken alternatieve manieren van toegang verlenen geïnstalleerd moeten worden. “De eigenaar van een gebouw draagt altijd de verantwoordelijkheid voor het binnenkomen in een pand. Als dit niet geregeld is, is dat hun keuze geweest. In geval van nood dient de brandweer altijd binnen te komen om het incident op te lossen. Eventuele schade daarvan is altijd voor rekening van de eigenaar. Nico Theuns- Adviseur Operationele Voorbereiding (Brandweer Amsterdam-Amstelland) 6.2 Vakmanschap en leiderschap Na een werving en selectietraject begonnen in januari 2024 kandidaten aan de Midden Kader Opleiding (MKO), de opleiding tot bevelvoerder.
Maar liefst 8 kandidaten hebben de opleiding met succes afgerond. Quick Respons Team Brandweer (QRT-B) Net als de ambulance heeft ook de brandweer een gespecialiseerd team dat ingezet kan worden bij incidenten met Grof en Extreem Geweld en Terrorisme Gevolg Bestrijding: Het Quick Response Team Brandweer (QRT-B). In 2024 is verder geïnvesteerd in de samenwerking en professionalisering tussen het QRT-B en het SORT (zie ook paragraaf 5.4). In 2024 is samengewerkt om de nieuwe QRTB- en SORT-leden op te leiden en mee te laten draaien in eindoefeningen. Het QRT-B is in totaal achttien keer gealarmeerd.
23
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Foto: Het QRT-B en SORT oefenen als specialistische teams samen tegen Grof en Extreem Geweld.
6.3 Werving divers beroeps brandweerprofessionals In 2024 hebben we extra geïnvesteerd in het werven en selecteren van meer diverse collega’s. Vooral voor de beroeps brandweerprofessionals. Onze ambities opgenomen in het beleidsplan 20212024 zijn helder: in elke opleidingsklas (‘blikkie’ van 12 personen) voor beroeps brandweerprofessionals zitten bij voorkeur minimaal vier vrouwen en vier personen met een biculturele achtergrond. Door alle inspanningen de afgelopen jaren is het gelukt om veel meer diverse kandidaten te laten solliciteren én aan te stellen. Doordat we in twee en half jaar tijd acht blikkies hebben laten instromen, zien we ook in de totale ‘beroepspopulatie’ effect. De groep verjongt en wordt meer divers. Er is in het sollicitatieproces (van solliciteren tot uiteindelijke aanstelling) geen processtap meer waarbij diversiteitskandidaten opvallend vaker uitvallen. Extra investeringen in zichtbaarheid online via sociale media heeft ervoor gezorgd dat meer, diverse, mensen zijn bereikt tijdens onze wervingsperioden. Verder waren we ook offline zichtbaar bij belangrijke evenementen in de regio. Zoals de Keti Koti herdenking en tijdens Pride met een (landelijke) Brandweerboot.
24
Jaarverslag en jaarrekening 2024
6.4 Informatie Gestuurde Veiligheid (IGV) Op het werkveld van Informatie Gestuurde Veiligheid zijn mooie stappen gezet. VrAA is aangesloten bij de Coalitie IGV en KCR2 (Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk). De Coalitie IGV is een samenwerkingsverband van de veiligheidsregio’s, met als doel om een landelijk veiligheidsbeeld te hebben, die gebaseerd is op de informatie van alle 25 veiligheidsregio’s. Een bovenregionaal beeld tijdens de jaarwisseling 2024-2025 is hier een mooi voorbeeld van. Het doel van KCR2 is om bij een bovenregionale crisis of ramp, alle betrokken crisispartners tijdig te voorzien van dezelfde actuele informatie. Zodat de juiste afwegingen gemaakt kunnen worden.
25
Jaarverslag en jaarrekening 2024
6.5 Duurzaamheid VrAA ziet duurzaamheid als een kernwaarde en niet als een extraatje. Het gaat om de complete aanpak: van hoe we energie gebruiken tot de materialen die we kiezen. Om zo een goede planeet achter te laten voor de volgende generatie. Bij de renovatie van kazerne Hendrik bijvoorbeeld, is met veel zorg gekeken hoe we dit op een duurzame manier konden doen. Oude installaties zijn vervangen door energiezuinige alternatieven. En dat niet alleen. Bij het transport van bouwmaterialen is gekozen voor watertransport. Op deze manier is de CO2-uitstoot en het aantal verkeersbewegingen in de stad verminderd. Renovatieprojecten zijn hierdoor niet alleen functioneel, maar ook betekenisvol. 6.6 Wat heeft het gekost? Het onderdeel Bedrijfsvoering heeft betrekking op de ondersteunende afdelingen (FB, P&O, Financiën en ICT). De lagere rekening ten opzichte van de gewijzigde begroting wordt grotendeels veroorzaakt door lagere energielasten. Daarnaast is het project schuimtransitie goedkoper uitgevallen dan begroot. Tot slot is er een onderschrijding op salarissen door een aantal niet volledig ingevulde vacatures bij een afdeling. Bij Directie & Communicatie (D&C) inclusief Informatie & Innovatie is sprake van een overschrijding van ruim €1,2 miljoen. Dit komt door de extra inzet voor het programma Mentale weerbaarheid van €800k, hiervoor zijn ook extra baten ontvangen.
Daar staat tegenover dat er lagere salarislasten zijn van €200k bij D&C. Net zoals voor de crisisbeheersing zijn er extra middelen vanuit de BDUR voor de versterking van de informatiepositie van de veiligheidsregio. Deze extra middelen zijn ingezet voor formatie-uitbreiding en informatievoorziening. De jaarplandoelen 2024 van de sector Informatie en Innovatie waren informatie gestuurde veiligheid, informatie gestuurd werken en informatiebeveiliging en privacy. Om dit te kunnen realiseren is, door de lage bezetting bij de sector (€-409k), externe kennis ingehuurd (€620k). Voor de meldkamer zijn de brandweercentralisten in dienst van de Politie. Deze loonkosten vielen hoger uit dan begroot door de CAO-ontwikkeling bij de Politie (€177k). Het onderdeel FLO binnen het programma organisatieontwikkeling heeft betrekking op het functioneel leeftijdsontslag van de medewerkers in de operationele dienst. VrAA ontvangt een bijdrage van de gemeente Amsterdam ter dekking van de lasten van de beroeps brandweerprofessionals in Amsterdam. De werkelijke lasten van de beroeps brandweerprofessionals van Amstelveen worden direct doorbelast aan de gemeente Amstelveen. Het saldo van de werkelijke lasten en de bijdrage van de gemeente Amsterdam resulteert in een dotatie of onttrekking van de reserve FLO.
Het saldo baten en lasten op het programma FLO is om deze reden altijd nihil door de hefboomwerking met de reserve.
26
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Bedragen x € 1.000 Organisatieontwikkeling
Rekening 2023
Rekening 2024
Afwijking
41.862
Gewijzigde begroting 2024 46.386
44.623
1.763
23.986
27.821
25.735
2.086
Directie & Communicatie (incl. I&I)
6.707
8.416
9.678
-1.262
Projecten
1.464
950
1.277
-327
FLO
9.705
9.199
7.933
1.266
Lasten + dotaties aan de reserves totaal Bedrijfsvoering
27
Jaarverslag en jaarrekening 2024
7. Overzicht algemene dekkingsmiddelen 7.1 Algemene dekkingsmiddelen bedragen x € 1.000
Algemene Dekkingsmiddelen
Rekening 2023
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Afwijking
Rijksbijdragen
12.611
13.447
13.554
107
Rijksbijdragen (basis)
12.436
13.272
13.379
107
175
175
175
-
Gemeentelijke bijdrage (Regulier + Maatwerk)
95.236
104.015
104.815
800
Bijzondere bijdragen interregionale samenwerking
1.250
1.250
1.250
-
109.097
118.712
119.619
907
28
30
-
30-
109.069
118.682
119.619
937
Bedragen x € 1.000
Bijzondere bijdrage CBRN risico's
Bijdragen Rijk, Gemeenten+VR Kennemerland
Belastingen
De algemene dekkingsmiddelen zijn in totaal €119,6 mln. in 2024 en dat is €937k hoger dan begroot (€118,7 mln.). Dit bestaat uit zowel hogere baten bij de rijksbijdragen en bij de gemeentelijke bijdrage. Voor de rijksbijdragen is er in december een definitieve vaststelling van de BDuR over 2024. De vaststelling van de BDuR is €13,4 mln. en dat is €107k hoger dan begroot. Daarnaast is er bij de gemeentelijke bijdrage een bedrag ontvangen voor mentale weerbaarheid (€800k). Deze gelden zijn verstrekt door de gemeente Amsterdam in het kader van de aanpak op langdurig verzuim en preventie. 7.2 Belastingen De Vennootschapsbelasting wordt in de huidige systematiek ook onder de Algemene Dekkingsmiddelen (als negatieve post) verantwoord. Er wordt telkens € 30k begroot aan Vennootschapsbelasting. De belasting is voornamelijk gekoppeld aan opbrengsten en winst van BOCAS-opleidingen. De realisatie over 2024 is nog niet bekend. 7.3 Overige posten In de programmabegroting 2024-2027 is een voorlopige taakstelling verwerkt van €4,9 miljoen onder de overige posten. Daarmee was deze taakstelling niet toegedeeld aan de specifieke programma’s. De VrAA heeft de bedrijfsvoering daarop wel aangepast en binnen de programma’s bijgestuurd op lagere lasten. Hiermee is een belangrijk deel van de taakstelling opgelost.
De administratieve verwerking heeft leidt tot een hoger resultaat bij de andere programma’s.
28
Jaarverslag en jaarrekening 2024
8. Verplichte paragrafen BBV3 8.1 Paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing 8.1.1 Weerstandsvermogen (art. 11 lid 1 BBV) Het weerstandsvermogen wordt gedefinieerd als de weerstandscapaciteit in relatie tot de ongedekte risico’s (niet begrote kosten en kosten waarvoor geen voorziening is gevormd). Er is geen wettelijke norm voor het weerstandsvermogen, de relevantie van de resterende risico’s en wat mag worden meegeteld als weerstandscapaciteit. Het beleid en de ratio van het weerstandsvermogen is daarom iets dat door het bestuur van de gemeenschappelijke regeling zelf bepaald moet worden. In de notitie weerstandsvermogen van VrAA die op 25 september 2017 door het Veiligheidsbestuur is vastgesteld, is dit beleid uitgewerkt. De ratio van het weerstandsvermogen wordt bepaald door de bestaande weerstandscapaciteit te delen op de benodigde weerstandscapaciteit. In de notitie weerstandsvermogen wordt voorgesteld een ratio na te streven met een bandbreedte tussen de 1 en de 1,4 (categorie C). De algemene reserve staat na resultaatsbestemming ultimo 2024 op € 8,6 mln. De benodigde capaciteit op basis van een risicoanalyse is € 8,6 mln. Daarmee is de ratio weerstandsvermogen 1,01, dit is lager dan ultimo 2023 (ratio 1,49, categorie B).
De voornaamste oorzaak is het dalen van de algemene reserve binnen het weerstandsvermogen en een stijging van het risicoprofiel, met name door de kans op korting op de BDuR-gelden. De ratio valt binnen de categorie C (voldoende), deze categorie ligt op het streven uit de notitie weerstandsvermogen. De gedetailleerde risicoanalyse is opgenomen in de bijlage. bedragen x € 1.000
Weerstandscapaciteit
per 31-12-2023
per 31-12-2024
10.094
8.637
Benodigd (totale risico's)
6.781
8.553
Ratio
1,49
1,01
Beschikbaar (algemene reserve VrAA)*
*) na resultaatbestemming
8.1.2 Financiële kengetallen (art. 11 lid 2.d BBV) Het opnemen van de financiële kengetallen in de begroting en de jaarstukken geeft gemakkelijker inzicht in de financiële positie van VrAA. Dit inzicht is specifiek beoogd om de informatiepositie te versterken van het dagelijks bestuur, algemeen bestuur, de raden van de deelnemende gemeenten en de provincie. Het bestuur en de gemeenteraden geven op de onderlinge verhouding tussen deze kengetallen hun beoordeling van de financiële positie om daar een verantwoord oordeel over te geven. Voor veiligheidsregio’s zijn de volgende kengetallen relevant: Netto schuldquote (art. 11 lid 2.d.1a BBV); Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen (art. 11 lid 2.d.1b BBV); Solvabiliteitsratio (art. 11 lid 2.d.2 BBV); Structurele exploitatieruimte (art. 11 lid 2.d.4 BBV).
3
Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
29
Jaarverslag en jaarrekening 2024
8.1.2.1 Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De twee kengetallen 'netto schuldquote' en de 'netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen' zijn voor VrAA identiek aangezien zij geen leningen aan derden verstrekt. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van VrAA ten opzichte van de eigen middelen. Daarmee geeft dit kengetal een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De netto schuldquote (en ook de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) van VrAA zijn voor de rekening 2023: 34,4%, gewijzigde begroting 2024: 46,8% en rekening 2024: 30,4%. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De percentages van VrAA liggen ruim binnen de normen van de VNG. Bedragen x € 1.000
Rekening 2023
Omschrijving kengetal
Begroting 2024
Rekening 2024
Ratio netto schuldquote (A+B+C-D1-E-F-G)/H*100%
34,4%
46,8%
30,4%
Ratio netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen (A+B+C-D2-E-F-G)/H*100%
34,4%
46,8%
30,4%
A. Het totaal van de vaste schulden.
17.767
34.733
B. Het totaal van de netto vlottende schulden. C. Het totaal van de overlopende passiva.
15.656
43.540 7.854
7.884
7.884
8.561
D1. Het totaal saldo van de financiële vaste activa, genoemd in artikel 36, onderdelen d,e en f, van het BBV provincies en gemeenten. D2. Het totaal saldo van de financiële vaste activa, genoemd 36, onderdelen b,c,d,e en f, van het BBV provincies en gemeenten. E. Het totaal van de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. F. Het totaal van alle liquide middelen. G. Het totaal van de overlopende activa. H. Het totaal saldo van de baten, exclusief de mutaties reserves.
4.942
0
-
0
0
-
0
1.575
1.575
8.571
35
35
61
1.366
1.366
1.667
111.464
120.306
124.822
8.1.2.2 Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als een percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de veiligheidsregio in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de veiligheidsregio. De VNG classificeert gemeenten met een solvabiliteit lager dan 20% als onvoldoende. Voor een gemeenschappelijke regeling is er geen norm doordat deze gedekt wordt door de deelnemende gemeenten.
30
Jaarverslag en jaarrekening 2024
De solvabiliteitsratio’s van VrAA zijn voor de rekening 2023: 24,9%, gewijzigde begroting 2024: 20,7% en rekening 2024: 20,7%. Het daling komt voornamelijk door een hoger stand van de voorzieningen en het aantrekken van langlopende leningen. Het percentage van VrAA in de rekening 2024 is hoger dan 20% (norm Gemeenten). Rekening 2023
Omschrijving kengetal
Begroting 2024
Rekening 2024
Solvabiliteitsratio A/B*100%
24,9%
20,7%
20,7%
A. Het eigen vermogen.
21.905
21.302
20.706
B. Het totaal aan alle passiva.
88.123
103.118
99.908
8.1.2.3 Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door de optelsom van het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten, uitgedrukt in een percentage. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De ratio structurele exploitatieruimte van VrAA zijn voor de rekening 2023: -1,3%, gewijzigde begroting 2024: -0,1% en rekening 2024: -1,5%. Dit betekent dat de structurele baten in 2024 niet toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Eén van de verklaringen hiervoor is dat in 2024 incidenteel lasten gedekt uit de reserves. Deze lasten worden in de komende jaren structureel gedekt door stijgende baten vanuit het no-regretpakket. Die door stijgende baten in de toekomst (no-regretpakket) structureel gedekt worden. Bedragen x € 1.000
Rekening 2023
Omschrijving kengetal Ratio structurele exploitatieruimte ((B-A)+(D-C))/E*100% A. Structurele lasten = (het totaal van de lasten minus het totaal van de incidentele lasten per programma. B. Structurele baten = (het totaal van de baten minus het totaal van de incidentele baten per programma C. Het totaal van de structurele toevoegingen aan de reserves voor het overzicht. D. Het totaal van de structurele onttrekkingen aan de reserves voor het overzicht. E. Het totaal van de baten, exclusief de mutaties reserves.
31
Begroting 2024
Rekening 2024
-1,3%
-0,1%
-1,5%
115.090
113.732
124.321
111.752
113.189
123.122
434
782
1.734
2.275
1.257
1.028
111.464
120.306
124.822
Jaarverslag en jaarrekening 2024
8.2 Paragraaf Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering betreft de bedrijfsprocessen binnen een organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren evenals de sturing en beheersing daarvan (Artikel 14 BBV). In de onderstaande tabellen wordt de formatie, bezetting en het verschil per weergegeven. De bezettingsgegevens in de onderstaande tabel betreffen de bezettingscijfers van december 2023 en 2024. Personeel in loondienst VrAA (in fte)
einde 2023
einde 2024
Formatie
773,3
813,9
Bezetting
767,8
800,0
5,5
13,9
Verschil (onderbezetting)
Zowel de formatie als de bezetting stijgen ten opzichte van 2023 en dat heeft meerdere oorzaken. In 2024 heeft de VrAA (een deel van) de taken rondom bevolkingszorg overgenomen van de deelnemende gemeenten. Daarnaast zijn er extra taken bij de sector crisisbeheersing welke gefinancierd worden vanuit de BDuR-gelden. Tot slot zijn er vanuit het no-regretpakket extra formatieplekken toegewezen, waaronder de calamiteitencoördinatoren, juridische functies en diverse ondersteuningsfuncties. De bezetting groeit langzaam mee met de formatie, waarbij de groei wordt bemoeilijkt door de krappe arbeidsmarkt. Over 2024 is het gemiddelde ziekteverzuim uitgekomen op 10,1%. Dat is een stijging van 1,4% ten opzichte van 2023. De stijging wordt vooral bepaald door een stijging in het verzuim bij de beroeps brandweerprofessionals. Het percentage langdurig verzuim is onder deze groep toegenomen en ook dit jaar kent het vierde kwartaal de seizoensgebonden stijging die ook in de landelijke cijfers is te zien. Zoals bekend wordt een groot deel van het verzuim onder de beroeps veroorzaak door psychische overbelasting. Hiervoor is eind 2024 het Programma Duurzame Inzetbaarheid gestart. Doordat we extra aandacht voor de mentale belasting van het werk hebben zien wij nu wel een lichte stijging van het verzuim. Naar verwachting zal vanaf 2025 het verzuim weer dalen.
8.3 Paragraaf Financiering 8.3.1 Treasuryfunctie Leidend voor de treasuryfunctie is het Treasurystatuut van VrAA, met daarin de volgende uitgangspunten: Het risico wordt laag gehouden door gebruik te maken van een liquiditeitsplanning en niet toestaan van het gebruik van allerlei risicovolle financiële producten; Tijdelijke overschotten worden via Schatkistbankieren ondergebracht bij het ministerie van Financiën. Afhankelijk van de ontwikkelingen in daadwerkelijke investeringen en de ontwikkelingen van reserves en voorzieningen worden extra financiële middelen aangetrokken.
32
Jaarverslag en jaarrekening 2024
8.3.2 Renterisiconorm De Wet Fido (Wet financiering decentrale overheden) begrenst via de renterisiconorm het deel van de totale langlopende schuld dat in een gegeven jaar een renterisico mag hebben. De renterisiconorm bepaalt dat het bedrag van de langlopende schuld dat binnen een gegeven jaar verplicht moet worden afgelost, of waarvan de rente moet worden herzien, maximaal 20% (art. 2 lid 2.d uitvoeringsregeling FIDO) van het begrotingstotaal mag bedragen. Het doel van deze norm is dat de portefeuille van langlopende leningen zodanig over de jaren verdeeld is, dat het renterisico dat voortkomt uit herfinanciering en renteherzieningen gelijkmatig wordt gespreid. Het renterisico van VrAA bedraagt in 2024 € 3,0 miljoen en dit is € 21,7 miljoen onder de renterisiconorm van € 24,8 miljoen. Daarmee voldoet de VrAA aan de norm over het renterisico. bedragen x € 1.000
Renterisiconorm
2024
A. Renteherzieningen
-
B. Herfinanciering
3.033
C. Renterisico (A+B)
3.033
D. Begrotingstotaal
123.786
E.
Renterisiconorm (20% van D)
24.757
Ruimte (+)/ overschrijding (-) (E-C)
21.724
8.3.3 Kasgeldlimiet De Wet FIDO begrenst via het kasgeldlimiet de maximale kortlopende schuld. Dit limiet bepaalt dat de kortlopende schuld maximaal 8,2% (art. 2 lid 1.d uitvoeringsregeling FIDO) van het begrotingstotaal (het totaal van lasten) mag zijn. Het kasgeldlimiet van VrAA bedroeg in 2024 € 10,2 miljoen. De gemiddelde liquiditeitspositie van het 1e tot en met het 4e kwartaal in de onderstaande tabel betreft het gemiddelde van de begin- en eindsaldi van het desbetreffende kwartaal. bedragen x € 1.000
Kasgeldlimiet 2024
Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
A. Begrotingstotaal
123.786
123.786
123.786