2023-06-20 Transcript raadsvergadering

Voorzitter, ik wil toch ook eens beginnen met een weetje. U noemt er net weer eentje. Als we zo meteen naar huis gaan, en ik hoop dat het nog licht is, en je komt daar voorbij die hoek, daar staat een prachtige notenboom. Vijf jaar geleden geplant door onze toenmalige lijsttrekker, Theo Meijboom. En die staat in de volle glorie. Wij staan misschien niet altijd als de meest groene partij te boek, maar ondertussen dragen wij bomen zeker wel een warm hart toe. Maar eventjes weer naar de orde van de vergadering, voorzitter. Een pijnboom? Nee, het was een notenboom. Het voorstel van de ChristenUnie klinkt heel erg mooi, maar als ik het goed begrijp dan wilt u nu volledig gratis bomen verstrekken. Als ik een heel mooi landgoed heb en ik wil daar een oprijlaan met leilindes, ik noem maar even wat, dan kan ik aankloppen bij de gemeente en dan kan ik prachtig heel mijn oprijlaan inplanten. Volgens mij gaat u dan uw doel voorbij. Daar wil ik toch ook graag even onze aandacht voor. Nu ga ik gelijk naar Progressief Altena. Ja, natuurlijk. Kijk, meer bomen daar is de SGP niet op tegen inderdaad. Maar aan de andere kant weet ik ook hoe strak u erin zit. Als er een keer een bouwprojectje zit en er moet een boom om, onze vraag is, snijden we ons dan niet in de vingers? Dat we zeggen, er kan niks meer bouwen, want we hebben net alles vol geplant met bomen.

Wij willen wel daar in alle redelijkheid naar kijken. En natuurlijk als er midden in de kern of bij een zitje ... Zelf fiets ik graag door de gemeente of door andere gemeentes en dan zie je weleens van die zitjes waar je inderdaad onder een bladerdak zit. Prachtig. In de gemeente Altena mis ik ze nog. Wat dat betreft, dan kunnen we daar wel een heel eind in meegaan, maar wel alles in de redelijkheid. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Gammeren. Mijnheer Hoegee van AltenaLokaal. De heer Hoegee: Dank, voorzitter. Gloedvolle betogen voor een hoop groen in de gemeente. Maar het is niet dat we direct in de woestijn zitten hier natuurlijk. We hebben best al heel veel groen. Neemt niet weg dat voorstellen, zoals u al aangeeft, voor een plein in het groen en bomen erboven, hartstikke mooi, maar daar hangt natuurlijk een prijskaartje aan. En als dat past, prima. Voor wat betreft de CU, op zich ook een prima plan, maar zou je daar dan niet een verplichting tegenover zetten dat als je gratis bomen gaat verstrekken, dat mensen ook een bepaalde hoeveelheid vierkante meters verharding verwijderen? Want anders krijg je inderdaad van, gaan we de hele tuin aanleggen op kosten van de gemeente. En dat is ook niet de bedoeling natuurlijk. Op zich prima voorstel. Het verdient wat verdere uitwerking, denk ik. En dan horen we uw ideeën verder. Dank je.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Ik kijk even of er nog meer mensen zijn die zich in het debat willen mengen. Dat is niet het geval. Zullen we eerst naar het college gaan en dan u allebei de kans geven om af te ronden? Portefeuillehouder Van Vugt. De heer Van Vugt: Voorzitter, dank u wel. Ook dank aan de diverse fracties die aandacht vragen voor dit belangrijk thema, voorzitter. En inderdaad mijnheer Hoegee, we zitten niet in de woestijn. Ik zie Altena vooral als een oase, een eiland. Maar het is wel van belang dat we onze oase zo lang mogelijk ook in stand houden en daar ook aandacht aan besteden. Het thema bomen en vergroening is ook het college na aan het hart gelegen. Wij werken ook op heel veel fronten aan de vergroening van onze gemeente. We zijn nu bezig met de uitwerking van het bomenbeleidsplan. Daar staan ook hele mooie voorbeelden in, waarbij we samen met onze inwoners en samen met ook natuurorganisaties en ook boeren die vergroening van Altena verder nog willen vormgeven. Er staan hele mooie plannen in. Eén van de plannen, voorzitter, is ook dat we in elk dorp een boom realiseren die oeroud kan worden. Dat is misschien een mooi haakje naar ook een bankje eronder en dan kun je er ook nog, eeuwig niet, maar heel lang onder blijven zitten.

Wat u eigenlijk betoogt, stel gratis bomen beschikbaar, hebben wij ook in een initiatief genomen, een paar jaar geleden, samen met de woningcorporaties en het waterschap, om elke inwoner van Altena die verhuist ook een pakket aan te bieden, waarbij we mensen erop attenderen dat een tuin bij een nieuwbouwhuis niet per se volgelegd hoeft te worden met tegels. Er bestaat natuurlijk een hardnekkig misverstand dat als je een tuin met tegels vol legt, dat je weinig onderhoud hebt. Er zijn ook heel andere goede manieren om een heel aantrekkelijke tuin te hebben die groen is, maar die tegelijkertijd weinig onderhoud vergt. En daar hebben we echt een aantal handige tips voor op papier gezet. Die geven we ook mee aan de mensen die hier nieuw komen wonen, inclusief een bon voor een gratis boom. We zijn al op tal van fronten hiermee bezig. Bewustwording is denk ik essentieel bij dit thema, want je kan gratis bomen aanbieden wat je wil, maar als mensen niet intrinsiek gemotiveerd zijn om die bomen ook te planten en te koesteren en te onderhouden en niet bij het minste of geringste tegenwindje te vellen, dan heb je er eigenlijk ook niks aan. Want inderdaad, het duurt even voordat een boom echt tot wasdom komt en echt een bijdrage levert aan de CO2-reductie. Voorzitter, wij zijn ook bezig als college met de uitwerking van een beweegplaatsenplan.

Dat verwacht ik na de zomer dat dat ook richting de raad zou kunnen. En ook daar, dan heb je het over speelplaatsen, onder andere beweegplekken, plekken in de openbare ruimte die je ook nog verder kan vergroenen. Daar zien we ook echt wel kans om daar meer groen aan te brengen. Wij doen mee ook met het NK tegelwippen dit jaar. Ook weer om inwoners te motiveren om niet alleen te denken in tegels en in asfalt, maar ook vooral in groen en het liefst ook boom en struik en andere mooie planten om neer te zetten. Volgens mij doen we al veel. En ik zie uw agendering vooral ook als aanmoediging van het reeds enthousiast in gang gezette beleid wat het college voorstaat. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder. Dan mag de heer Alderliesten als eerste eindigen en dan de heer Nieuwenhuizen. De heer Alderliesten: Dank, voorzitter. Om toch even recht te doen aan de bijdrage van collega-raadsleden, waardering voor de steun, noem ik het maar even, voor de vergroening vanuit de ChristenUnie. We kunnen daar volgens mij elkaar de hand in schudden. Ook de VVA geeft niet alleen aan dat bomen belangrijk zijn, maar geeft ook nadrukkelijk aan dat het heel vaak eigenlijk het inboeten is van het aantal schaduwrijke plekken wanneer we één boom kappen en er weer zo'n fraai klein boompje terugplaatsen vanwege onze herplantingsplicht. Daar vinden we elkaar volgens mij ook.

De SGP is ook een partij die voorstaat op vergroening, hoor ik net. En dat gaat verder dan de enkele meiboom. Dat is ook fijn om te constateren. Hij verlaat meteen de zaal, zie ik al. De SGP geeft wel terecht aan van, eigenlijk waar de crux een beetje zit, heel vaak zijn bomen momenteel geplant op plekken waar ze uiteindelijk, wanneer ze tot wasdom dreigen te

komen, toch moeten verdwijnen. Dat is eigenlijk de kern van het punt waar ik wilde maken. Bomen worden zelden 33 jaar of ouder, waarna ze hun CO2 eigenlijk gecompenseerd hebben en een echte bijdrage gaan leveren aan die vele doelen die de bomen dienen. Vandaar dat we ook heel erg pleiten, en dat willen we ook gezamenlijk doen, aan de ene kant, we hebben ons duurzame groene college net aan het woord gehoord, met het gemeentebestuur, maar zeker ook met de inwoners, omdat die heel vaak veel meer locaties kennen waar een boom daadwerkelijk oud kan worden. Laten we die handschoen gezamenlijk oppakken. En dan hoeven we in ieder geval niet binnen afzienbare tijd weer te zeggen dat die boom een ontwikkeling in de weg staat of dat we bouwplannen niet door kunnen laten gaan, omdat er al bomen staan. Dat is eigenlijk de insteek van het agendapunt. Ik hoor heel veel goede dingen vanuit ... Ik heb het niet voor niks gezegd. Het duurzame, groene bestuur. We beraden ons even over wat we nog moeten doen, want elke kern een moeierboom, ik kan me er zomaar iets bij voorstellen. Er zijn al gedachten, er zijn al dingen die lopen. Ik denk dat dat voor de bewustwording, maar zeker ook voor de vergroening en de gezondheid van onze inwoners nog een prachtige aanvulling zou kunnen zijn. Maar we beraden ons even op dit punt. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten.

Mijnheer Nieuwenhuizen. De heer Nieuwenhuizen: Dank u wel, voorzitter. Het voert mij te ver om alle antwoorden of alle vragen nog een-voor-een langs te gaan. Uiteraard moet je als je zoiets uitzet bepaalde voorwaarden stellen misschien, maar het kan breder dan alleen maar die ene boom of in ene tuin. En uiteraard moet daar iets tegenover staan, op dat punt. Maar het gaat er vooral om dat mensen zich bewust worden. En dan moet je daar ook vertrouwen in hebben dat die mensen er ook wat positiefs mee doen. Ik zou niet vanuit wantrouwen willen redeneren naar onze inwoners toe, maar vanuit een stukje vertrouwen dat het ook een positieve uitwerking heeft. Kijk, het is mooi wat de wethouder zegt en dat zijn goede dingen, maar ik denk als om ons heen kijken in onze dorpen dat daar nog wel links en rechts wat winst te halen is en dat het nog behoorlijk versteend is. Wij zouden toch wel willen pleiten om daar als het kan nog wat versnelling aan te geven. En wat betreft de oprijlanen, zeker als je gebruik maakt van wat Urgenda biedt, kun je ook houtwallen aanbieden aan mensen en misschien ook wel bij die landgoederen dat er een houtwal komt die een hele positieve bijdrage kan leveren aan de biodiversiteit. Het is breder dan alleen maar die ene boom. Wij zouden 34 wel voor willen pleiten om die versnelling te doen.

En misschien dat we met de heer Alderliesten samen tot een voorstel kunnen komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Nieuwenhuizen. En dat zullen we over twee weken dan ook gaan merken. Dan gaan we naar agendapunt 4.3, het geboortebos. We waren nog niet helemaal uit de bomen. Het CDA, de heer Van Breugel. Ook vijf jaar Altena was eraan gekoppeld. De heer Van Breugel: Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk voordat ik begin had dit punt gewoon unaniem totaal geen vragen, want iedereen is hier voor bomen. Maar goed. Geen kleine. Grote dan. Dat kan ook. In 2024 vieren we het vijfjarig bestaan van onze gemeente Altena. Een bijzondere gelegenheid die we willen vieren met een uniek, betekenisvol initiatief, de geboorteboom van Altena. Deze boom symboliseert onze wens dat elk kind kan opgroeien in een gezonde, groene wereld. Waarom een geboorteboom? Wij geloven dat de natuur essentieel is voor het welzijn van onze kinderen en de toekomst van onze gemeente. Door elk kind een eigen geboorteboom te geven, recreëren we een tastbare herinnering aan de waarde van een gezonde en groene omgeving. Deze bomen zullen gedijen en groeien naarmate onze kinderen dat ook doen. En ze zullen een blijvende erfenis vormen voor toekomstige generaties. In ons jubileumjaar planten we een boom voor elk kind dat geboren wordt, inclusief een speciaal certificaat.

Ouders krijgen zelfs de mogelijkheid om de boom in

het plantseizoen, eind december 2024, te komen planten. Graag hoor ik van andere fracties en het college wat ze van dit idee van ons vinden. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Breugel. Dan kijk ik rond naar de andere fracties. Mijnheer Hoegee. De heer Hoegee: Op zich best een leuk idee, maar er zitten wat haken en ogen aan, denk ik. Want het is een beetje discriminerend ten opzichte van kinderen die dan in een ander jaar geboren worden als u zich beperkt tot één jaar. En het risico bestaat natuurlijk dat als je dat tot één jaar beperkt dat je in dat jaar een enorme geboortegolf creëert. Als u een dergelijk voorstel wil doen, dan zou dat wat ons betreft iets breder moeten zijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Mevrouw Maris. Mevrouw Maris: Dank je wel, voorzitter. Ik zal eens even kunnen kijken naar de geboortecijfers. Dat was inderdaad ook wel mijn vraag. 150? Dat is heel mooi, denk ik. Wij zijn natuurlijk een partij van de bomen. Wij vinden het eigenlijk ook een heel mooi initiatief. Ik was wel benieuwd, we hebben natuurlijk in de coronatijd ook coronabomen geplant. En ik vroeg me eigenlijk af, misschien dat het college nog kwam vertellen hoe het met die bomen gaat, want dat is ook een dergelijk initiatief. Ben ik ook wel heel benieuwd naar. Maar mooi idee. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris.

Mijnheer De Raad vanuit de SGP maakt een schijnbeweging. Loopt om de boom heen. Dan gaan we naar het college. Portefeuillehouder Van Vugt. De heer Van Vugt: Voorzitter, dank. Ik refereerde bij het vorige agendapunt al aan ons bomenbeleid. En het toeval wil, daar stond ook de ambitie van een geboortebos of levensbomenbos, of hoe je het ook wil benoemen, in vermeldt. En dat we dat sowieso willen oppakken. Ik vind de gedachte wel creatief om het te koppelen aan het vijfjarig bestaan van Altena. Als college zullen we die suggestie zeker serieus bekijken. En voor een geboortegolf ben ik niet bang, mijnheer Hoegee, want dan zou Altena natuurlijk nog groter worden. Zou natuurlijk heel mooi zijn als dat de bijvangst wordt. Wat zei je? Dat weet ik niet. Er moeten ook mensen zijn om voor onze ouderen te kunnen zorgen. En misschien minder arbeidsmigranten dan. Dat zou ook nog een bijvangst kunnen zijn. Maar de suggestie nemen we mee. Hij stond al genoemd in ons bomenbeleidsplan. En op de vraag hoe het gaat met de coronabomen, in de meeste dorpen zijn die inderdaad aangeplant. En volgens de laatste informatie gaat het goed met die bomen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Breugel, tot slot. De heer Van Breugel: Nog eventjes reageren op de heer Hoegee. Die zegt, één jaar is te kort. Misschien als het een succes wordt om het te verlengen.

Dank voor de suggestie en Progressief Altena, dank voor de steun. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar agendapunt 4.4. We zijn op de laatste pagina aangekomen, maar we hebben nog een aantal onderwerpen te gaan. De energiehubs op het industrieterrein. Door de ChristenUnie is dat aangegeven. De heer Nieuwenhuizen, gaat uw gang. De heer Nieuwenhuizen: Dank u wel, voorzitter. Een heel ander onderwerp dan het vorige onderwerp, maar heeft ook wel met duurzaamheid te maken. Het is bekend dat het stroomnet overbelast is of nog meer overbelast raakt in ons land. En we hebben toch de opgave om te verduurzamen en om dat te versnellen. En

daarvoor zijn er alternatieve voorzieningen nodig, vinden wij, met name om het netwerk van de nutsbedrijven verder te ontlasten. En er zijn allerlei experimenten in het land met energiehubs, smart energy hubs, om de energie op een efficiëntere manier onderling te verdelen en van elkaar te betrekken. En wij zouden ervoor willen pleiten dat we ook dat proces gaan versnellen in onze gemeente, dat we daar meer aandacht aan geven, meer energie in stoppen. En we zijn bezig met het nieuwe bedrijventerrein. En het zou heel goed zijn als daar ook in de uitgiftecriteria wat in wordt meegenomen rondom energievoorziening. Als je kijkt naar het bedrijventerrein in Giessen, daar zijn heel veel transportbedrijven. Transportbedrijven zullen ook moeten verduurzamen. Dat vraagt ook heel veel energie. En zonder creatieve oplossingen krijg je dat op redelijke termijn niet gerealiseerd. Daarom zouden wij ervoor willen pleiten om dat op die manier te versnellen en ook bij de uitgifte van bedrijventerreinen daar aandacht voor te hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Nieuwenhuizen. Ik zie mijnheer Alderliesten opstaan. De heer Alderliesten: Ik zit ernaast, voorzitter. Dit is echt, het is ideaal dit. Dank heer Nieuwenhuizen voor het agendapunt. Toeval bestaat niet, zeggen ze dan, maar toevallig zat ik vandaag in een overleg waar het eigenlijk over exact ditzelfde verhaal ging.

Ik bedoel, je ziet dat in den lande dat de netkrapte dusdanig is dat een grootschalige aansluiting lastig is. En we willen ook graag alle daken volleggen met zonnepanelen, maar mensen willen ... Er zitten heel veel kansen. Tegelijkertijd werd ik ook pijnlijk geconfronteerd met beperkingen daarin. Maar dat hoor ik graag vanuit ... Ik wijs naar de wethouder, maar er staat inmiddels de heer Hoegee. Het kan snel gaan. Dat er ook beperkingen liggen. Dat zelfs kavelscheidingen beperkingen levert voor het aankoppelen van netten aan elkaar. Er qua regelgeving zit er nog wel een enorme uitdaging. Ik weet ook dat er beweging in zit, maar op korte termijn ... Ik hoor graag van de wethouder hoe dat werkt? Maar ik voel ontzettend mee met deze problematiek. En het zou heel mooi zijn als we daar een versnelling in kunnen bieden, want het is ontzettend nodig. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. Mijnheer Hoegee. De heer Hoegee: Prima voorstel. Ik zou het dan wel graag zo breed mogelijk trekken, dat je ook gewoon buurten en dergelijke in de toekomst op die manier ... Kijken of dat het mogelijk is om daar gebruik van te maken. Want het geeft gewoon een voordeel voor zowel de aanbieder als de afnemer. Het zijn prima oplossingen.

En als wij daar wat meer aandacht aan kunnen besteden of wat meer publiciteit aan besteden aan de mogelijkheden, het zou kunnen zijn dat je daar dorpsraden voor benadert of dat die kijken. Op zich goed idee. Werk maar verder uit. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Ik kijk even rond of er nog andere fracties zijn? Dan gaan we naar het college. Portefeuillehouder Van Vugt. De heer Van Vugt: Voorzitter, dank u wel. Goed punt. U vraagt om snelheid. Sneller dan snel kan niet. Wij zijn reeds begonnen bij de Rietdijk om inderdaad te werken aan een energiehub. En voorzitter, ik denk dat dat ook de enige mogelijkheid is om naar de toekomst toe, want het net was al problematisch, maar binnenkort zullen we een aankondiging krijgen ook van Enexis dat het net gewoon echt op slot gaat. Dat betekent dat er ... Ik heb het vooral over de grote aansluitingen, dat er gewoon geen enkele ruimte meer is. Zullen we alle creativiteit uit de kast moeten trekken om toch te zorgen dat we het bedrijfsleven aan de praat krijgen en dat we creatieve oplossingen benutten om van elkaars warmte en energie gebruik te maken. Wij zijn al bezig op de Rietdijk om dit project te starten. We hebben, ik een week of vier geleden een bijeenkomst gehad met Ondernemersvereniging Den Alm, samen met het projectbureau en binnenkort ook met Enexis samen, om te kijken hoe we dat op de Rietdijk alvast kunnen gaan doen.

Volgens mij wordt u op uw wenken bediend. En ik

ben het met u eens dat dit echt nodig is. En niet alleen op de Rietdijk, maar ik denk dat dat voor alle bedrijventerrein voor Altena gaat gelden. Dat zal echt een nieuwe werkelijkheid worden. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Vugt: En misschien voor degenen die niet weten wat een duurzame energiehub is, dan kijk je op de schaal van een bedrijventerrein, ga je inventariseren welke bedrijven zitten daar, welke bedrijven gebruiken energie, op welke momenten. En je probeert eigenlijk onderling die energie maximaal te benutten, zonder dat je daarmee verder het net belast. En op die manier kun je inderdaad maximaal eruit halen wat erin zit. En dat is echt nodig, want nieuwe aansluitingen gaan nauwelijks meer gerealiseerd worden. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder. Mijnheer Alderliesten, bij interruptie denk ik. De heer Alderliesten: Ja, een interruptie op de wethouder, die snel naar zijn plek loopt, maar ook zo weer terug is. Ik ben ontzettend blij met de stappen. En ik hoor de wethouder ook zeggen, ik ga binnenkort praten met Enexis. Wat ik net aan de heer Nieuwenhuizen ook aangaf, zelf ben ik er ook mee bezig geweest in weliswaar een andere gemeente, maar liepen we tegen allerlei regeltjes aan, die ook vanuit hetzelfde Enexis kwamen.

Is Enexis hier al van op de hoogte en hebben wij een bijzondere positie om daar wat meer experimenteerruimte in te krijgen of komen we strakjes toch met een deksel op de neus weer terug? Wat ik niet hoop, want nogmaals, ik ondersteun alle creativiteit die dit mogelijk maakt. De voorzitter: Portefeuillehouder. De heer Van Vugt: Daar ga ik niet vanuit. En bovendien Enexis zal net zo goed moeten bewegen als ook de ondernemers. Niet alleen in Altena, maar in heel Nederland, want anders gaat BV Nederland gewoon op slot. Zo simpel is het. Ook qua regelgeving zullen er aanpassingen moeten komen. En ik kan u wel melden, dat waar het gaat om de Rietdijk Enexis gewoon partij is aan tafel. Ook aan tafel zit en meedenkt met oplossingen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Nieuwenhuizen. De heer Nieuwenhuizen: Dank je wel, voorzitter. Dank voor het antwoord van de wethouder. Is een helder verhaal. De voorzitter: Ik kijk even mijnheer Verbaarschot staat. Wilt u nog meedoen in dit debat? Ja? Gaat uw gang. De heer Verbaarschot: Als we het over het tempo hebben van de energietransitie, dan kan ik daar wel wat over kwijt. Ik denk dat we in plaats van moeten versnellen, moeten vertragen, want we jagen de economie over de clinch. En dat is niet alleen qua geld, maar ook qua verbruik van onze wegen. Ze lopen hartstikke dicht. Is het nodig om allemaal aan elektrificatie te doen? Ik denk het niet.

We hebben ook nog altijd gas. En dan denken we natuurlijk allemaal weer meteen van, oeps, Rusland. Er is op een andere manier ook wel aan gas te komen, maar we kunnen niet alles op elektriciteit zetten. Dat kan ons net niet aan. En ook die hubs verbruiken elektriciteit onderling, maar het net wordt gebruikt. En het is geen verschil of je de elektriciteit van een centrale afhaalt of van elkaar. Het gaat over de bedrading. En de bedrading is niet voldoende. Zul je op een gegeven moment wat meer spreiding moeten hebben in je aanbod van je energiesoorten. En dat is niet alleen elektriciteit. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Verbaarschot. Mijnheer Nieuwenhuizen, tot slot.

De heer Nieuwenhuizen: Dank u wel, voorzitter. Nogmaals herhaal ik, blij met wat de wethouder zegt over de initiatieven die al genomen worden. En wat de heer Alderliesten zegt, er zijn qua regelgeving nog wel wat problemen te overwinnen, maar in het oosten van het land zijn al voorbeelden dat er mogelijkheden zijn en dat het ook kan gaan werken. Wat ik dan wel nog als vraag heb, en wat misschien ook een voorstel zou kunnen zijn, dat we zelf in de begroting ook middelen opnemen om dat proces op gang te kunnen houden en misschien nog meer op gang te kunnen brengen. Want het gaat inderdaad niet alleen over één bedrijventerrein, dat gaat breder. Dat zou ons voorstel dan worden. De voorzitter: Het is aan u om daar over twee weken, al dan niet door middel van een motie, aandacht voor te vragen, mijnheer Nieuwenhuizen. Dank u wel. Dan gaan we naar agendapunt 4.5, de versnelling van de verduurzaming in samenwerking met de woningbouwcorporaties. Ook door de ChristenUnie. Dit keer de woordvoering door de heer Duizer. Gaat uw gang. De heer Duizer: Dank u voorzitter. Het blijft een beetje in hetzelfde thema. Maar goed, dat heb je onder dit kopje.

Wat mij de laatste tijd is overkomen, er kwam een keer een vraag, ik heb zonnepanelen op mijn dak en die mevrouw vroeg van, hoe gaat het allemaal en hoe kan ik dat regelen en levert dat wat op? Ik zeg, dat levert heel veel op, want ik betaal niet meer voor mijn stroom. Ik heb één keer die zonnepanelen erop gelegd en klaar. En daar kan ik vijftien jaar mee vooruit. Zegt ze, dat wil ik ook. Ik zeg, waar woont u? Ze zegt, ik woon in een huis van de woningbouwcorporatie. Ik zeg, gewoon even bellen, dan wellicht leggen die ze erop. Maar wat blijkt, de woningcorporatie heeft daar een termijn voor van tien, vijftien jaar voordat iedereen voorzien is van zonnepanelen. En dat gaat in een totale verduurzaming. Ik snap het vanuit de woningcorporatie dat zij niet alles nu kunnen doen, maar dat betekent wel als je in een huurhuis zit en je hebt niet zoveel inkomen, dan kan het zijn dat je nog vijftien jaar moet wachten voor je dat voordeel hebt van zonnepanelen op je dak en de andere verduurzamingen. Ik denk van, de woningbouwcorporatie huisvesten de mensen die het meest kwetsbaar zijn. Er zitten heel veel mensen bij die net rond kunnen komen of niet rond kunnen komen, die hulp nodig hebben, maar die laten we wel tien tot vijftien jaar wachten totdat ze meedelen in de voordelen die wij, als we wel voldoende geld hebben, gewoon nu kunnen regelen. Ik denk van, dat is gewoon niet eerlijk.

Laten we kijken of we die mensen mee kunnen helpen door die verduurzaming te versnellen. En ik had dit punt ingediend en ik zat er toch nog eens over door te denken en ik wil het gewoon open bij u neerleggen. Kunnen we niet op de een of andere manier naar een samenwerking met de corporaties om een coöperatie, waar je samen in deelt en dat je ook samen die verduurzaming de revenu ervan deelt? Je kunt niet elk dak komend jaar verduurzamen of van zonnepanelen voorzien of de woning isoleren, maar je kunt wel gezamenlijk investeren in die verduurzaming en ook samen delen in de winst die je ermee kunt maken. En dat is ons voorstel. Gewoon, laten we zorgen voor een coöperatie, dat we samen ook de lasten, maar ook de lusten delen met degenen die dat nodig hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Het is aan andere fracties om daarop te reageren. Mijnheer Timmermans van de VVA. De heer Timmermans: Dank u, voorzitter. Voorzitter, aan de heer Duizer, u had ook die vrouw kunnen beantwoorden, wacht even vijftien jaar, want de stroomtarieven zijn ernstig gedaald de afgelopen periode. En als je nu gaat uitrekenen, en zeker als het net op slot gaat en er komen steeds meer andere mensen bij die stroom gaan leveren aan het net, dan is maar de vraag of dat die stroomprijs weer gaat stijgen of dat die verder gaat zakken.

Het is maar de vraag, net wat mijn collega net zei, als iedereen overgaat op die verduurzaming van zonnepanelen, dan kan het weleens zijn dat die stroomprijs zwaar onder druk komt te staan en dat die mevrouw het misschien wel beter doet zonder panelen.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Mijnheer Alderliesten. De heer Alderliesten: Het zal de heer Duizer niet verrassen dat wij sympathiek staan tegenover het voorstel en graag meedenken over hoe we dat dan in welke vorm dan ook kunnen gieten, want het is een redelijk kromme gedachte dat we juist de mensen die het ras nodig hebben zo eigenlijk in de wachtstand zetten als het qua planning niet uitkomt. En als we dat naar voren kunnen trekken dan ... We zijn heel benieuwd, maar we denken graag mee. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. Mijnheer Bouman van het CDA. De heer A. Bouman: Dank je wel, voorzitter. Net als de heer Duizer waren ook wij aanwezig bij het bezoek aan de woningcorporatie, waar dit onderwerp inderdaad langskwam. Dat dat een van de uitdagingen is van de woningcorporaties op dit moment. Op zich vinden wij de gedachte die uitgesproken wordt, die snijdt hout. Laat ik iets anders zeggen als sympathiek, want dan ... Waar ik een beetje mee worstel, en dat is misschien, hoe maken we dit überhaupt praktisch haalbaar? En daar worstelen volgens mij die woningcorporaties ook mee. En ik ben ook benieuwd wat we hier eventueel met de woningcorporatie over kunnen afspreken, in combinatie met de prestatieafspraken die regelmatig gemaakt worden tussen gemeente en woningcorporatie.

Want zij gaven ook wel mee, en u heeft het over zonnepanelen, ik dacht hen ook te hebben horen zeggen van, het belangrijkste is eigenlijk het isoleren van de schil. Daar halen wij het meeste rendement mee, ook voor die bewoners van die panden. En wat dan de gemeente daarin concreet nu kan betekenen, ik zoek even nog naar de praktische handvatten, zal ik maar zeggen. En als die er zijn, als we die kunnen vinden, dan willen we daar best in meedenken om te kijken hoe we dat kunnen realiseren. Maar ik zie ze nog ... Ik heb ze zelf nog niet concreet in beeld. En dat zeg ik er ook heel eerlijk bij. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Andere mijnheer Bouman van de VVD. De heer P. Bouman: Dank u wel. Ik denk dat de gemeente er vrij weinig in kan betekenen. Als wij dat zo inschatten dan zit het probleem niet in geld, want die dingen verdienen zichzelf terug, in ieder geval nu nog wel, mijnheer Timmermans. Maar ik kan me niet voorstellen dat daar het probleem van de coöperatie zit. Het lijkt me meer een uitvoeringskwestie. En de vraag is of je als gemeente zijnde dan iets kan betekenen en of je daarin per se iets moet willen betekenen.

Kijk, het is prima om in het kader van de prestatieafspraken te praten met die coöperaties van, coöperaties, hoe gaat u ons helpen bij onze duurzaamheidsdoelstellingen? Maar ik denk niet dat wij moeten doen alsof wij de eigenaar van die huizen zijn en gaan investeren in de zonnepanelen die erbovenop liggen. En ik denk zelfs dat de coöperaties dat ook prima zelf kunnen. De vraag is alleen, hoe snel kunnen ze het? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mijnheer Siland van AltenaLokaal. De heer Siland: Dank je wel, voorzitter. De laatste woorden van de heer Bouman van de VVD zijn denk ik goed. In hoeverre zijn wij verantwoordelijk als gemeente om die huizen te gaan beheren en daarin ook te gaan verduurzamen? Ik denk dat die taak in beginsel bij de coöperatie zelf ligt. Er zijn ook verschillende subsidies die vanuit het Rijk worden aangeboden, waar ook huurders aanspraak op kunnen maken met een lichte verhoging van de huur. Dat daar ook verduurzamende werkzaamheden aan het huis worden gedaan, aan de woning. Wij willen daar wel in meedenken. Alleen we denken dat ten eerste die verantwoordelijkheid eigenlijk wel bij die coöperatie ligt. En het gaat inderdaad om de versnelling, wat u eigenlijk zegt. Zijn we ook wel benieuwd op welke termijn dat dan is. En op zonnepanelen was u duidelijk, tien, vijftien jaar.

Maar anderen, zoals isolatie, ben ik wel benieuwd welke termijn dat dan de versnelling zou zijn. Dank je wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Siland. Dan gaan we naar mijnheer Van Gammeren van de SGP. De heer Van Gammeren: Dank je wel, voorzitter. Ik denk dat de SGP zich wel kan aansluiten bij de laatste twee sprekers. Natuurlijk, we zijn niet tegen de verduurzaming, maar het is wel de vraag van, in hoeverre moet je op de stoel willen zitten van de woningbouwcorporaties? Wij hebben pas zelf ook een werkbezoek gehad, waarbij ook nadrukkelijk verteld werd dat er ook vanuit de gemeente en de woningbouwcorporaties veelvuldig gesprekken zijn geweest, en nog steeds, om die lat van de verduurzaming hoog te leggen. En niet alleen met zonnepanelen, maar ook met de isolatie. En dat er ook al hele mooie stappen gemaakt werden. Ook dat werd verteld. Ik denk dat we gewoon ook daar de tijd voor moeten gunnen om tot een mooie afronding te komen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Gammeren. Voor de rest zie ik niemand meer staan. Zullen we eerst naar het college luisteren? Mijnheer Duizer, dan mag u afsluiten. Naar het college, nog steeds portefeuillehouder Van Vugt. De heer Van Vugt: Dank u wel, voorzitter. Het toeval wil dat wij op dit moment in het gesprek zijn met de corporaties, onder andere over de prestatieafspraak, het bod wat zij gaan doen. Ik moet zeggen dat de corporaties in Altena stevig hun best doen om die duurzaamheidsslag te maken, op allerlei fronten.

Met name ook isolatie van de schil, maar ook op het gebied van het bedekken van de daken met zonnepanelen. Ik heb zelf vanuit het college aangegeven, ik zou daar nog een tandje bij willen, namelijk doe alle dakvlakken volleggen. Maar sinds de brand in Arnhem is daar ook discussie over ontstaan of dat wel verstandig is om dat te doen. Maar op dit moment zetten wij als gemeente Altena natuurlijk maximale druk op de corporaties om hun ambities scherp te houden. Maar ik moet eerlijkheidshalve zeggen dat ze best aardig op koers liggen richting 2030 om bijvoorbeeld de woningen op gemiddeld label A te hebben. In die zin voorzitter, denk ik dat dat toch op zich wel hele mooie stappen zijn die al gemaakt worden. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder. Mijnheer Alderliesten, bij interruptie weer? Moet de portefeuillehouder houden blijven staan, want anders ... De heer Alderliesten: Dank, voorzitter. Want het ging inderdaad ... Het kwam naar voren in de bijeenkomst bij de woonbouwcorporaties. En waar we ook de vraag stelden van, wat kan de gemeente betekenen om die zaken nog te versnellen, omdat heel vaak ook regelgeving een belemmerende factor is om te kunnen doorpakken. Nu weten we ook dat de natuurontheffing van de natuurvergunning die verleend moet worden als je bijvoorbeeld spouwisolatie gaat doen niet bij de gemeente ligt, maar bij de provincie.

Maar je kan als gemeente bijvoorbeeld wel een natuuronderzoek doen, waardoor mitigerende maatregelen aan de voorkant getroffen kunnen worden, zodat enzovoorts, enzovoorts, kan versnellen. Worden dat soort zaken nu ook extra opgepakt, zodat we daadwerkelijk niet alleen zonnepanelen, maar ook de schil, dat we die verduurzamingsslag juist bij de goedkopere woningen kunnen versnellen? De voorzitter: Portefeuillehouder. De heer Van Vugt: Ja, dat doen we inderdaad, want het is nu zo dat, dat wist ik ook niet, maar je wordt elke dag wijzer, dat op het moment dat je de spouw isoleert dat je inderdaad ook als particulier een ontheffing moet hebben in het kader van de Natuurbeschermingswet. En voor elk project nu is het zo dat de corporatie dat bij de provincie moet aanvragen. Wij hebben als Altena gezegd, laten we dat collectief doen voor de hele gemeente, het hele pakket in beeld brengen, dan hoeft de corporatie niet elke keer voor elk project wat ze voornemens zijn te gaan doen die ontheffing te hebben. Dan hebben we dat gewoon collectief geregeld. Dat

zijn we nu aan het in gang zetten. Tweede punt. Kijk, waar wij als gemeente en corporaties ook heel nadrukkelijk samenwerken is niet alleen de schil isoleren, niet alleen de opwek realiseren, maar ook de kleine maatregelen in huis. Inderdaad radiatorfolie, maar ook de tochtstrippen. En het college heeft vanmorgen besloten om daar ook verdere maatregelen in te nemen. U krijgt daar binnenkort een RIB over. En dan hebben we het ook concreet in Altena over het inzetten van de Klusbus, waarbij je echt wijk voor wijk, straat voor straat, ook mensen waar het lastiger is om binnen te komen, om die echt te ontzorgen en te helpen om ook dat soort kleine maatregelen, die bijdragen aan het terugdringen van de energiearmoede te ondersteunen. De voorzitter: Dank u wel. Blijf nog maar even staan, want mijnheer Timmermans heeft ook nog een interruptie. De heer Timmermans: Voorzitter, ik wil toch nog extra benadrukken dat we echt moeten oppassen voor die verduurzaming, waar ik ook wel een voorstander van ben. Alleen de overheid, en dan met name de landelijke overheid, die is aan het veranderen. Vanaf 2025 gaan de salderingsmogelijkheden ernstig achteruit met twintig procent per jaar tot 2030. Al komt het ergens naar boven en we gaan de minima helpen aan zonnepanelen, dan gaan we ze eigenlijk met kosten opzadelen, want dan gaan ze naar namelijk toch betalen voor het transporteren via het net.

Zijn ze nu het geld kwijt aan het verbruik aan energie, dan zijn ze dadelijk het geld kwijt aan het leveren van energie. Ik wil dat toch nog even benadrukken dat het niet slim is. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Dan gaan we naar een afronding van dit debat naar mijnheer Duizer. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. Ik heb niet willen zeggen dat de woningbouwcorporatie niet hun best doen. Dat geloof ik echt en dat zien wij ook wel. En ik wil ook niet zeggen dat wij de verantwoordelijkheid van die corporatie moeten overnemen. Maar waar de gemeente wel over gaat, is de verdeling van kosten en baten. Daar kunnen we wel in sturen en dat kan de corporatie niet. Zij kunnen niet zeggen van, wij gaan een totaalproduct waarin de verdeling van de winsten van de verduurzaming verdelen over al onze huurders. Iemand die aan het eind van de rit zit, heeft gewoon zeven jaar pech. En dat kan nog zeven, acht of tien jaar duren voordat hij minder gaat betalen in zijn vaste lasten. En daar kunnen we wel in sturen door met de corporatie en de burgers te zorgen dat we een coöperatie creëren, waarin we ook dat verdeelvraagstuk wel kunnen regelen. Want we hebben afgelopen jaren een enorme stijging gehad. De energieprijzen zullen wellicht dalen, maar de gasprijzen zullen ongetwijfeld ook weer enorm omhoogschieten. Die fluctuaties krijg je nog.

Je krijgt nog jarenlang de problemen van de laatste groep. En dat is de meest kwetsbare groep, die het meest gaat betalen voor de energie. En ik hoop dat we met elkaar toch kunnen kijken of we daar iets kunnen doen, om met elkaar die lasten te delen. De voorzitter: Mijnheer Bouman nog bij een interruptie. En anders dan denk ik dat mijnheer Duizer dit debat ook over twee weken nog wil vervolgen. Mijnheer Bouman. De heer P. Bouman: Niet vervelend bedoeld, mijnheer Duizer, maar corporaties doen altijd hun onderhoud in fases. Dan pakken ze een blok op en dan kan het wel X-jaar duren voordat jij aan de beurt bent met diezelfde maatregel. Je hebt bij huurders van corporaties altijd groepen met mensen die winnaars zijn en mensen zijn die misschien eventjes een verliezer zijn voordat ze aan de beurt zijn. Dat is nou eenmaal hoe het werkt met dit systeem. En dat wil niet zeggen dat we dat zielig vinden, dat we daarom maar in de bres moeten springen. De voorzitter: Mijnheer Duizer, tot slot.

De heer Duizer: U zult ook gemerkt hebben dat de gevolgen daarvan op dit moment veel groter zijn dan in het verleden. En dat juist de plek waar je woont, het huis waarin je woont, bepaalt of je veel geld kwijt bent of weinig geld. De voorzitter: Dank u wel. Het is afwachten waarmee u gaat komen, denk ik maar zo. Agendapunt 4.6. We hebben nog 9 onderwerpen te gaan, beste mensen. En we lopen nog op schema. We moeten wel ons best blijven doen om dat te blijven doen. De groene leges, door Progressief Altena aangekondigd. Mevrouw Vos. Mevrouw Vos: Dank je wel, voorzitter. Progressief Altena vindt dat mensen die hun best doen om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen daarvoor ook beloond mogen worden. De te heffen leges bij het aanvragen van vergunningen kunnen hiervoor een mooi middel zijn. Wij zaten daarom te denken aan groene leges. De aanvrager van de vergunning krijgt dan een X-percentage korting wanneer de vergunningsaanvraag voorziet in bepaalde verduurzaming en bijdraagt aan de klimaatdoelstellingen. De spelregels voor deze korting kunnen we uiteraard zelf vaststellen. Andere gemeentes zijn al ons al voorgegaan in dit initiatief. Zo heeft Enschede onderzocht dat negen van de twaalf projecten aan strengere duurzaamheidseisen is gaan voldoen om in aanmerking te komen voor korting op de leges. Per 1 januari komt, als het goed is, de nieuwe Omgevingswet.

Daarbij zal ook een nieuwe legesverordening meegenomen moeten worden. We zouden het college willen vragen om bij de nieuwe legesverordening van de Omgevingswet een voorstel op te willen nemen voor duurzame leges of wellicht het geven van een andere financiële prikkel die de verduurzaming stimuleert. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer P. Bouman: Dank u wel. Ik ga er even vanuit voorzitter, dat we de leges in totaal gewoon kostendekkend willen halen, want anders dan moeten we die diensten ergens anders uit betalen. Als daar negen van de twaalf aanvragen in aanmerking komen voor die korting, dat betekent dat die korting dan gedragen moet worden door drie van de twaalf, die niet voldoen aan die voorwaarden voor een korting. Dat betekent dat die een stuk stijgen. Dat is uw plan? De voorzitter: Ik kijk even of er nog andere mensen zijn die zich in dit debat willen mengen. Dan heeft u een vraag, mevrouw Vos. Mevrouw Vos: Tenzij wij dan afspreken dat we de leges niet kostendekkend houden. De voorzitter: Dat kan een antwoord zijn. Mijnheer Bouman. De heer P. Bouman: Dat is een antwoord, maar ik denk niet dat wij daar een voorstander van zijn. Laten we het hier maar even laten dan, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Gaan we naar het college, wethouder Tanis. De heer Tanis: Dank, voorzitter.

Ter voorbereiding van het debat op de Kadernota over veertien dagen daag ik eigenlijk de fractie van PA, en ik zal het maar heel kort houden, voorzitter, dan halen we weer wat tijd in, uit om even hoofdstuk 4 van de legesverordening door te nemen. En dan te kijken in hoeverre dat de ideeën die u nu heeft daar nog aanvulling op zijn. Want als ik eerlijk ben voorzitter, ik ben altijd redelijk direct, doe ik het ook maar even, begrijp ik het niet helemaal. Wij hebben namelijk gewoon in hoofdstuk ... Nee, dit is niet in een RIB gestuurd. Dit is de legesverordening die ieder jaar door de raad wordt voorgesteld. En in een hoofdstuk 4 staan een X-aantal duurzaamheidsmaatregelen die voor het overgrote deel leiden tot honderd

procent korting op de leges. Als u zegt, ik wil nog meer, dan krijgen we geld toe. Dat kan natuurlijk altijd. Ik bedoel, bijna alles is mogelijk. Maar tenzij u zegt van, ik wil meer dan dat er nu staat, maar dan moeten we daar over twee weken maar het gesprek over, voorzitter. De voorzitter: In ieder geval heeft ze er nu meer aandacht voor gekregen. Dat is sowieso helder. De heer Tanis: Dat is absoluut waar. De voorzitter: Mevrouw Vos, tot slot. Mevrouw Vos: Ik ga hoofdstuk 4 lezen. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we kijken of dat nog wat op gaat leveren over twee weken. Gaan we naar 4.7, de financiering van alternatieve woonvormen, door de ChristenUnie. Mijnheer Duizer. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. Ik citeer even een klein stukje uit de Kadernota, op bladzijde 15, 16, onder wonen. “Daarnaast willen we het gemeentelijk woningbouwimpulsgelden innovatieve woonvormen, zoals CPO, flexwonen en tiny houses stimuleren en faciliteren.” Daar zijn wij het van harte mee eens. Maar vervolgens staat erachter: “In 2024 kan dit nog een deel, maar daarna is het geld op. We hebben daarvoor geen dekking.” Mijn vraag is aan de rest van de raad, vinden we het ook belangrijk dat dit gebeurt? Zo ja, kunnen we daar dan ook gewoon een budget aan hangen? Want ik ben hem zelfs nog niet als PM-post tegengekomen.

Het is alleen een zinnetje, de wensen die we hebben, het beleid wat we hebben, maar volgens mij moeten we daar dan ook geld aan koppelen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Zijn er nog anderen die zich op dit punt willen roeren? Mijnheer Bouman van het CDA. De heer A. Bouman: Dank voor het mooie citaat, heer Duizer. Wij zijn eigenlijk wel benieuwd wat in we 2024 eindelijk eens echt gaan realiseren op dat gebied van die projecten die u noemt want, daar hebben wij eigenlijk in eerste instantie sowieso weleens behoefte aan om daar eens wat resultaten in te zien. En als dat inderdaad goed gaat lopen, dan neem ik ook aan inderdaad dat we een middel hebben om dat wellicht in 2025 en volgend een passend vervolg te geven. Maar wat ons betreft eerst even kijken. En binnenkort praten we ook weer over een tiny house-project. Even kijken hoe dat we de handen daarvoor wel of niet op elkaar kunnen krijgen en dat er ook daadwerkelijk iets gerealiseerd gaat worden in dat kader. Want dat is tot op heden een klein beetje achtergebleven, volgens mij. En dat vindt u ook jammer. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Anderen nog? Dan het college, wethouder Tanis. De heer Tanis: Deze kan ik kort houden, voorzitter, tenzij u iets anders bedoelt. Ik heb me ook gerealiseerd toen u de beantwoording van de vragen citeerde dat we dat niet helder hebben gecommuniceerd.

Want als je op pagina 17 kijkt van de van de Kadernota, dan staan daar ook voor de jaren ’25, ‘26 en ‘27 een bedrag van 100.000 euro opgenomen ter dekking van de post woningbouwimpulsgelden voor bijzondere woonvormen. Ik neem aan dat u dat bedoelt. En we hebben natuurlijk ... Hoe moet je dat zeggen? De formele lijn is dat we bij de begroting, de begroting van ‘24 vaststellen en ’25, ’26 en ‘27 ter informatie. En dat is denk ik de onderliggende reden dat de technische beantwoording op deze manier is voorgesteld. Formeel klopt dat natuurlijk, want wij stellen de begroting van ’25, ’26 en ’27 niet vast, maar we hebben dit bedrag wel meegenomen in het Meerjarenperspectief. Nog even los van de opmerking van de heer Bouman, die ik

onderstreep, dat ik oprecht hoop dat we nu buiten wat kunnen laten zien, maar die gesprekken, die discussie hebben we al meer gehad, is het wel absoluut de insteek van deze portefeuillehouder om deze bedragen in ieder geval ook in het Meerjarenperspectief te laten staan. De voorzitter: Mijnheer Duizer, tot slot. Nou kan hij weer. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. Dan heb ik dat tabelletje inderdaad over het hoofd gezien. Maar ik ben gevallen over de zin van, we hebben nog geen dekking. Maar blijkbaar heeft u dat toch al wel ergens in de achterzak zitten. Daar zijn we dan blij mee. De voorzitter: Dank u wel. Dan is daarmee dit punt voldoende behandeld. Gaan we naar 4.8, doen wat we beloven door Progressief Altena. Mijnheer Alderliesten. De heer Alderliesten: Dank, voorzitter. En we staat uiteraard tussen aanhalingstekens. Progressief Altena krijgt niet zelden berichten dat er, ondanks dat er overeengekomen is dat er bijvoorbeeld een groene afscherming zou komen, dit na jaren nog niet is gebeurd en volgens de eigenaar van het perceel of de ontwikkeling ook niet gaat gebeuren. Dat is pijnlijk, zeker wanneer je vanwege het zicht, dat door de voorgestelde of inmiddels gerealiseerde ontwikkeling, ontnomen wordt en vanwege de aanplant genuanceerd zou worden, van je wettelijke bezwaarmogelijkheden hebt afgezien.

Wat zich hier wreekt, is het simpele feit dat een bestemmingsplan een recht is om iets te ontwikkelen, maar geen verplichting geeft om dit ook volledig te doen. Zeker sinds het grotendeels afschaffen van welstand in onze gemeente is het hierdoor ontzettend lastig geworden om puur op basis van het bestemmingsplan een kwaliteit vast te leggen die overeenkomt met de fraaie groene plaatjes waarmee de omgevingsdialoog vaak wordt opgeluisterd. Grote bomen, afschermende hagen, een fraaie kapvorm, architectonische detaillering die de ontwikkeling verfraaien, soms zijn ze volledig voor de bühne en kunnen na het verkrijgen van de vergunning verder compleet genegeerd worden in de uitvoering. Fijn voor de ontwikkelende partij, maar niet voor eenieder die onze karaktervolle kernen een warm hart toedraagt en het buitengebied liever niet verder ziet verstenen, maar graag het groene karakter wil laten behouden. Graag zouden wij het voorstel willen doen om wanneer in de voorgestelde plannen kwalitatieve aspecten een rol spelen bij de uiteindelijke besluitvorming, deze ook standaard met een anterieure overeenkomst of voorwaardelijke verplichting vast te leggen, zodat deze ook daadwerkelijk gerealiseerd worden conform het voorstel. In feite komt het feitelijk uit de koker van de initiatiefnemer en moet je op geen enkel bezwaar rekenen vanuit die hoek.

Graag hoor ik vanuit de overige fracties hoe daar tegenaan gekeken worden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. Ik kijk even rond of er mensen zich willen melden. Mijnheer Timmermans van de VVA. De heer Timmermans: Ik wil mij wel gedeeltelijk aansluiten bij de heer Alderliesten. Je hebt natuurlijk, in heel veel industrieterreinen zie je dat voornamelijk voorkomen dat je ... Er worden inderdaad mooie plaatjes geschetst met groen van tevoren. En dan kom je erna en dan is in één keer alles beton. Ik weet niet of dat altijd met regelgeving op te lossen is, maar misschien moeten we daar toch weleens een keer naar kijken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans Mijnheer Hoegee van AltenaLokaal. De heer Hoegee: Herkenbaar wat u schetst, echter ik denk dat je het moet zoeken om dat dan aan vast te leggen in de omgevingsvergunning, als een bindende voorwaarde. En ook de instandhouding. Ik denk niet dat je dat moet koppelen aan het bestemmingsplan zelf. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Anderen nog op dit punt? Mijnheer Duizer. De heer Duizer: Dank u. Van harte mee eens. We hebben het er vaker over dat dingen inderdaad niet gebeuren. Of dat, zoals mijn voorganger zei, in de omgevingsvergunning moet worden vastgelegd, is een lastige, want de rechten geef je weg bij de bestemmingsplanwijziging. Eerst geef je de rechten weg. En eigenlijk moet je op dat moment ook de plichten met elkaar afspreken. Dan zal het in een anterieure overeenkomst moeten en niet in een omgevingsvergunning achteraf. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Volgens mij iedereen gehad. Portefeuillehouder Sheikkariem. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter. Ik snap wat u bedoelt, mijnheer Alderliesten. En gelukkig zien we ook dat als wij initiatieven zien en begeleiden dat we steeds vaker aan de voorkant gewoon een anterieure overeenkomst afsluiten. In tachtig procent van de gevallen hebben we dat in de afgelopen periode gedaan. En het is misschien een kans om dat door te zetten naar honderd. Overigens het punt wat mijnheer Hoegee aangeeft om in de omgevingsvergunning zaken genuanceerd ook vast te leggen, daar zijn we nog een beetje zoekende in.

Want we lopen als organisatie er ook tegenaan, en dat heb ik u tweeënhalve maand geleden verteld, is op het moment dat ze met een projectontwikkelaar bijvoorbeeld afspraken hebben gemaakt voor het ontwikkelen van een woningbouwproject, dan komen we in de fase dat ze echt operationeel worden. En dan zijn er ook wel situaties dat een aannemer of onderaannemer zich niet houdt aan de afspraken die gemaakt zijn. Bijvoorbeeld bij de starttijden, rijverkeer, overlast en dat soort zaken. Dat hebben we ook nog onvoldoende georganiseerd hier. We kunnen natuurlijk handhaving erop afsturen, maar het zijn weer kosten voor de gemeente. We zijn intern aan het nadenken hoe we aan de voorkant dit allemaal mee kunnen nemen. Uw suggesties neem ik graag mee om intern met elkaar te gaan kijken en kom ik zeker bij u terug. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder. Mijnheer Alderliesten, tot slot. De heer Alderliesten: Dank voor de beantwoording van de wethouder en dank voor het herkennen inderdaad ook bij andere fracties, want het is een pijnlijk iets dat we ergens van uitgaan, maar uiteindelijk weinig hebben om ook daadwerkelijk door te pakken als het niet of onvoldoende gebeurd is. Ik ben blij met de toezegging eigenlijk om hier nadrukkelijk naar te kijken en te zoeken naar een mogelijkheid om dat beter vast te leggen. Dank. De voorzitter: Mooi. Dank u wel.

Gaan we naar programma 5, bereikbaar Altena. En dankzij een paar korte beantwoordingen lopen we nu ietsjes voor op schema. En dat mag niet worden verspild, dat voorlopen. De ChristenUnie wil de Bergsche Maasveren aftrappen. De heer Van der Hoeven: Ik zal niet sneller gaan spreken. We hebben natuurlijk voor een paar weken terug met zijn allen een motie aangenomen dat de veren gratis zouden moeten blijven voor inwoners van Altena. We hebben inmiddels begrepen uit de krant, en misschien ook wel via een RIB, maar ik kan ze ook niet allemaal meer gelezen krijgen, zoveel zijn het er, dat de buurgemeentes dat niet steunen, dat idee. We staan daar alleen in. En de insteek van ChristenUnie is van, jongens we hebben dat gezegd dat we dat vinden, dan vinden we ook dat we daar in de Kadernota en de begroting gewoon ook financiële ruimte voor moeten hebben. Ik kijk even vanuit mijn eigen perspectief. Ik ga twee of drie keer per jaar met het pontje. Dat is eigenlijk meer omdat ik dan zeg van, ik heb de tijd om naar Waalwijk te rijden of naar Heusden, ik pak voor mijn plezier het pontje. Ik hoef echt geen gratis kaartje te hebben voor die overtocht. Maar de mensen die dat wel nodig hebben, die zouden wat ons betreft daar gewoon een aanvraag voor kunnen doen. En dan moeten we even nadenken over een systeem, want het gaat eigenlijk al heel snel beginnen, dat die mensen gewoon

die kosten kunnen declareren en dat wij die betalen. Dat is ons voorstel. En ik ben eigenlijk benieuwd of wat we in de motie laatst hebben gestemd, of we dat dan ook nu, als het ons geld gaat kosten, overeind houden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Hoeven. Mijnheer Bouman, u was als eerste. Gaat uw gang. De heer P. Bouman: Moeten ze niet verkeerd oppakken aan de overkant, maar wat ze daar vinden, maakt eigenlijk niet zo heel veel uit. Wat vooral belangrijk is, is die stichting zelf ervoor te porren. Want zolang Altena er geld voor over heeft om de inwoners van Altena gratis of met een korting of met een zeer aantrekkelijk amendement over te laten steken, dan maakt het eigenlijk niet zoveel uit of die andere gemeenten dat ook doen. Want je kan prima hebben dat alleen inwoners van Altena een abonnement hebben of een korting en dat mensen uit Waalwijk, omdat hun gemeente niet mee wil betalen, maar de volle mep moeten betalen. Ik zal daar niet meer zitten. Hadden ze daar ook maar de portemonnee moeten trekken. Uw opmerking dat dat geld kost, is terecht, maar dat wisten we toen ook al, toen we die motie aannamen, dat hetgeen wat wij voorstelden, dat het terecht is, want dat was volgens mij ook met een onderdeel aan de wethouder van, kom maar terug met wat het moet kosten. Kijk, als u zegt van, ik wil nu al iets opnemen, één of ander bedrag, in de Kadernota, dat mag.

Ik zou in al eerlijkheid niet weten wat. Maar we kunnen ook afspreken met elkaar van, we gaan richting de begroting, zodra we van de wethouder te horen hebben gekregen wat ons plan kost, nemen we gewoon dat op. Dat mag ook. Maar het mag van ons gewoon geld kosten. De voorzitter: Dank u wel, Mijnheer Bouman. Mijnheer Timmermans. De heer Timmermans: Dank u, voorzitter. Daarbij wil ik opmerken, wat de couranten zeggen, hoeft niet altijd waar te zijn, maar in dit geval zal het wel zo zijn, denk ik. Ik heb zelf de wethouder niet gehoord. Ik vind eigenlijk wel een beetje dat we die discussie nu van tevoren voeren, voordat de wethouder iets heeft kunnen zeggen. Voorzitter, zou alsjeblieft de wethouder even hier verduidelijking kunnen geven, want dan kunnen we misschien spijkers met koppen slaan. Het is eerst het woord aan de raad en daarna de wethouder, in deze. Mijnheer Van Breugel De heer Van Breugel: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit mijn eigen aan, aan de mede-indiener van de VVD, van de motie. En daar hebben we ook gewoon in opgenomen dat de kosten in de begroting verwerkt moeten worden. In wezen wat u voorstelt, hebben we eigenlijk al met zijn allen besloten. En in het stuk ter voorbereiding gaf u aan dat u eigenlijk invulling wilde gaan maken, maar goed, dat heeft u niet uitgesproken. Maar we moeten absoluut niet op de stoel van de wethouder gaan zitten.

Geef de wethouder de ruimte en ga hem niet beklemmen. Dat is het pleidooi wat ik wil houden hier. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Breugel. Mijnheer Meijboom. De heer Meijboom: Die motie is inderdaad aangenomen, maar die was wat ons betreft toch in de eerste plaats wel een heel duidelijk signaal ook om aan de wethouder mee te geven voor het stichtingsbestuur, dat zij ook op hun schreden zouden terugkeren. Want wat u nu aangeeft, ik ben benieuwd hoe je dat dan ... Dan kun je er wel vijf ambtenaren gaan aanstellen om al die declaraties, om al die bonnetjes te gaan administreren en te zorgen voor uitbetalingen en dergelijke. Hoe ziet u dat. De voorzitter: Dat zullen we zo direct horen. Dank u wel, Mijnheer Meijboom. Mijnheer Hoegee.

De heer Hoegee: Dank, voorzitter. Ik val misschien een beetje in herhalingen, maar we hebben het eigenlijk al besloten. We hebben al gezegd van, kom maar met een voorstel. Ik begrijp niet precies hoe u dat nu nog wil borgen, maar misschien kunt u dat uitleggen. Misschien is het mij niet helemaal duidelijk. Zou zomaar kunnen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Zullen we eerst naar het college gaan, mijnheer Van der Hoeven, of hoe ... Dan mag u tot slot afronden. Wethouder Tanis. De heer Tanis: Voorzitter, de raad heeft mij met de motie op pad gestuurd. Dat is één. De afgelopen periode hebben wij als leden van de Raad van Toezicht, zoals dat zo mooi heet, de vier portefeuillehouders, met het bestuur gesproken. Het zal u niet verrassen dat mijn andere drie collega's inderdaad niet in de modus zaten dat zij hetzelfde zouden moeten willen als de raad van Altena, omdat eigenlijk alleen vanuit Heusden er een opmerking gemaakt was over een deel van het landbouwverkeer, wat naar hun visie gratis zou moeten blijven. Dat is één. Het is wel zo dat het bestuur in de modus zit, wat ons betreft als Altena wat wil, dan zou er wat moeten kunnen, want uiteindelijk landt de rekening toch bij Altena. Wat dat betreft is het meer de hoe-vraag. Ik zeg wel heel eerlijk voorzitter, wij zijn nog niet zover, want het bestuur van de stichting is op dit moment even de broedende kip.

Ik kan u wel zeggen dat in het overleg wat wij gisteren hebben gehad, wij afgesproken hebben dat er aanstaande vrijdag een bericht naar buiten komt namens de stichting. En het zal u niet verrassen dat dat dan gaat over alleen maar de hoofdlijn van de motie in relatie tot de beoogde ingangsdatum. Dan kunt u zelf die conclusie wel trekken. En ik zeg wel eerlijk voorzitter, dat deze portefeuillehouder de motie meegenomen heeft. Maar we moeten ons twee dingen realiseren. Dat is A, dat dat een zogenaamde openeindregeling is. Als u aan mij gaat vragen, wat gaat dat de gemeente Altena kosten, ik heb geen idee. Ik zeg het gewoon eerlijk. En de andere kant heb ik wel een idee. En nou zet ik maar even mijn pet op als wethouder financiën. Ik weet niet of deze portefeuillehouder als wethouder financiën aan het college voor gaat stellen om de veerverbindingen gratis te houden. Misschien hebben we dan maar eens een keer een interessante discussie met het college of met raad. Nog 1 zin, voorzitter. Voor de beeldvorming, vorig jaar hebben ongeveer 450.000 auto's gebruik gemaakt van de 3 verbindingen. Er wordt niet bijgehouden van welke gemeente de auto's afkomstig zijn. Als je natuurlijk kijkt dat er vanuit Altena een drietal veerverbindingen zijn, heb ik maar eens een keer geroepen in een onbewaakt ogenblik, het zou zomaar 60 tot 70 procent kunnen zijn van de 450.000.

En is het 80? Wie het weet, mag het zeggen, want er wordt uitsluitend de aantallen geteld en die zijn niet afkomstig uit de diverse gemeenten. Die informatie hebben wij nog niet. Als je dan op die manier doorrekent, dan maak ik even een heel snel rekensommetje, voorzitter. In het voorstel wat nu op tafel ligt was er gezegd, een overzetting naar 1 kant zou 2,70 euro zijn. Op het moment dat je een soort kortingskaart zou kunnen kopen, zou je 25 procent korting krijgen. Ik rond het even af, dat is 2 euro per overzetting. Dan kunt u zelf rekenen, als mijn rekenvoorbeeld zou kloppen, dat bijvoorbeeld 60 procent van de 450.000 overzetting van mensen uit Altena zijn. En je rekent dan met 2 euro. Dan schiet je zomaar richting de 300.000 euro. En als dat de structurele last zou moeten zijn bij de 60 procent, en als het 70 procent is dan wordt een equivalent die dan doorstijgt, is in ieder geval voor mij als portefeuille mobiliteit en financiën de discussie in het college te voeren, in relatie tot het voorstel richting de raad. Dat is even wat meer beeld en geluid, maar even kort, voorzitter. Aanstaande vrijdag komt het bestuur in ieder geval met een formele reactie. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder. Blijf even staan, want er is behoefte aan interruptie. Mijnheer Bouman. De heer P. Bouman: Ik zocht naar een opening.

De wethouder hoeft gelukkig deze verantwoordelijkheid niet in zijn eentje te dragen, want die kan leunen op onze brede schouders. En u heeft gemerkt, de raad heeft hier

gewoon wat voor over. De raad heeft niet in absolute zin gezegd, het moet gratis. De raad heeft gezegd, gratis of zo goedkoop mogelijk. De heer Tanis: Weet ik. De heer P. Bouman: Dat is uw opdracht. Daar gaat u gewoon aan werken, want zo zit u in elkaar. En dan komt u bij ons terug. En als u merkt van, dat kost 83.000 miljoen, dan horen we dat. En dan gaan we erover nadenken. Maar hou ook in uw gedachten, en u weet dat ook gewoon, hoeveel wij al investeren in de noordkant van onze verbindingen. De heer Tanis: Weet ik. De heer P. Bouman: De zuidkant mag ook wat hebben. De voorzitter: Andere interrupties? Mijnheer Timmermans. De heer Timmermans: Dank u, voorzitter. Dan is het toch fijn dat er dan dertig, veertig procent betalend is van de andere kant, waar wij dan ook weer onze opbrengsten van hebben. Want we doen erin mee, zegt u net ook. Ik sluit mijn eigen aan bij de heer Bouman. We zien het voorstel wel tegemoet. En inderdaad, het zou de beste optie zijn, helemaal gratis is niet altijd gezegd in de raad, maar de goedkoopste manier. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog interruptie op de wethouder? Anders dan mag mijnheer Van der Hoeven afronden. Mijnheer Van der Hoeven, gaat uw gang. De heer Van der Hoeven: Een beetje met een dubbel gevoel, voorzitter. Eén kant hoor ik alle partijen staan voor wat ze uitgesproken hebben. Aan de andere kant, we praten over de Kadernota.