Presentatie Technische Sessie 25 maart 2021 004

Technische sessie gemeenteraad Programma Grip op de Wmo Donderdag 25 maart 2021

Programma

• Opening

• Programma ‘Grip op de Wmo’ in het kort • Belangrijkste uitdagingen komende jaren • Opzet programma: zes pijlers

• Toelichting op vier van de zes pijler • Pijler Kwaliteit • Pijler Effectmeten • Pijler Transformatie • Pijler Huishoudelijke ondersteuning: indicatieprotocol

• In- en externe communicatie over het programma

Opening

Historisch overzicht 2018 2019 2020

DE START

Juli 2018: invoering ondersteuningsarrangementen met als doel:

• Meer flexibele inzet ondersteuning • Eén aanspreekpunt voor inwoner (regie) • Meer sturen op resultaat • Meer ruimte voor professionals om te doen wat nodig is • Meer kwaliteit door specialisme: werken met profielen • Minder administratieve lasten inwoner en zorgaanbieder

Historisch overzicht 2018 2019 2020

KNELPUNTEN KORT NA INVOERING

• Eind 2018: dreiging forse overschrijding begroting

• Maart 2019: onderzoek naar oorzaken overschrijding • Tarieven sluiten vermoedelijk niet goed aan bij feitelijke inzet • Profielen sluiten niet goed aan bij ondersteuningsbehoefte

• Juli 2019: gezamenlijke aanpak • Aankondiging tijdelijke tariefaanpassing • Gezamenlijke werkgroep herziening profielen

Historisch overzicht 2018 2019 2020

BASIS OP ORDE

• September – december 2019 • Onderzoek naar feitelijke inzet • Tarieven naar niveau feitelijke inzet, behoud van middelen • Tijdelijke vangnetregeling voor aanbieders met veel zware cliënten • Afronding gezamenlijke herziening profielen • Aankondiging ontwikkelprogramma vanaf 2020

Historisch overzicht 2018 2019 2020

AANPASSINGEN IN PRAKTIJK EN UITWERKING ONTWIKKELPROGRAMMA

• Scholing en deskundigheidsbevordering nieuwe profielen • Monitoring effecten nieuwe tarieven op zorgcontinuïteit • Analyse en aanpak ontwikkelprogramma • Ontwikkeling protocol huishoudelijke ondersteuning • Onderzoek en nieuwe tarieven huishoudelijke ondersteuning • Bespreking contouren ontwikkelprogramma met raad • Voorbereiding op start ontwikkelprogramma vanaf 2021

Belangrijkste opgave voor meer grip op Wmo

• Beter zicht op resultaten en effecten ondersteuning

• In partnerschap (blijven) werken aan verbetering kwaliteit dienstverlening (processen, inzet, samenwerking)

• Financiële beheersbaarheid Wmo-breed en in het bijzonder binnen ondersteuningsarrangementen

• Voorbereid zijn op uitdagingen Wonen met zorg (ambulantisering) voor cliënten, wijken, aanbieders en gemeente

Ontwikkelprogramma Grip op de Wmo

+

Inzetten op Kwaliteit Scherpe resultaten Betere koppeling adequate Doorontwikkeling ondersteuning en formuleren en tussen resultaat alternatieve Harde huishoudelijke processen effecten meten en bekostiging vormen van voorzieningen ondersteuning ondersteuning

Pijler 1: Kwaliteit bezien vanuit cliëntperspectief

Doel pijler Kwaliteit

Investeren in de kwaliteit van de ondersteuning en processen van zowel zorgaanbieders als de gemeente

Wat willen we hiermee bereiken? • Verbetering van interne kwaliteit Wmo-professionals • Kwalitatief goede ondersteuning door zorgaanbieders • Verbetering cliënttevredenheid

• Verbinden interne kwaliteitsverbetering en kwaliteit ondersteuning • Intensieve samenwerking met zorgaanbieders

Ontwikkelen kwaliteitskader

Onderdelen: • Kwaliteit gemeente • Kwaliteit zorgaanbieders • Cliëntbeleving

Met aandacht voor onderdelen kwaliteitsmanifest ASD: • Almeerder Centraal • Leren en verbeteren • Basis op orde • Professioneel en open • Samenwerken en een wakkere houding • Inspireren en instrueren • Zorgen dat kwaliteitsmanagement leeft

Kwaliteit gemeente

Werken aan continue verbetering

Interne organisatie • Hoe zijn we georganiseerd, hoe pakken we meldingen op? • Dienstverlening door gemeente

Processen optimaliseren • Beleidsregels individuele begeleiding en dagbesteding • Werkprocessen verder aanscherpen • Evaluatie systematiek

Kwaliteit zorgaanbieder

Aanscherpen kwaliteitseisen • Kwaliteitsmanagementsysteem • Inzet personeel • Veilige werkomgeving • Veiligheid cliënten • Samenwerking met andere aanbieders

Partnerschap • Inkoopstrategie • Inzet monitoringsinstrumenten

Cliëntbeleving

Meting cliënttevredenheid • Diversiteit onderzoeksmethoden en uitkomsten • Interpretatie uitkomsten, normscores

Dialoog cliëntvertegenwoordiging • Effecten verbetering processen gemeente • Effecten verbetering ondersteuning door zorgaanbieders

Pijler 2: Effectmeten

Hoe werkt het?

Aanleiding en insteek

Uitgangspunten ondersteuningsarrangementen • Ondersteuning flexibel aanpassen aan situatie cliënt • Aanbieders stimuleren doelen (hoe klein ook) te halen met cliënt • Gemeente monitort en gaat gesprek aan met aanbieders

Proefperiode: zicht • Leren hoe meet- en vooral aanspreeksystematiek eruit moet zien • Meer zicht op passendheid aanbod en stijgende Wmo-uitgaven • Effectiviteit een rol laten spelen bij selectie aanbieders en financiering

Proefperiode: handelingsperspectief • Het doel van meten is effect BEREIKEN • Werkelijke behoefte cliënt (binnen speelveld Wmo) is ijkpunt

145 unieke cliënten in proefperiode Eerste groep Tweede groep

Meten, spreken, LUISTEREN en verbeteren

Standaard doelen versus standaard in doelen

Gezamenlijke taal en doelen stellen

Fases 1. Zorgen maken 2. Bewust worden Doel 3. Zoeken 4. Doen Overnemen Gedrag 5. Volhouden Situatie en Support verander- vermogen

Onder- Aanleren steunen

Werken van systeem- naar leefwereld

Route nog Route duidelijk zonder Route duidelijk mét onduidelijk (veel) verandercapaciteit verandercapaciteit

Wat zien we dat het oplevert?

• Aantoonbaar betere samenwerking • Inwoners worden beter geholpen Wij-zij • Handzame gespreks- en meetmethodiek. • Vernieuwd opleidingsplan consulenten: beter maatwerk • Beter inzicht in kwaliteit en effectiviteit aanbieders • Meer, sneller, aansluitend en aanvullend voorliggend veld en eigen netwerk inzetten • Aanpassing profielen en pakketten

Team

Leerpunten inkoop-/pakketstrategie

• Samenhang persoonlijke ondersteuningsplannen, feitelijke acties en evaluaties • ‘Goede’ doelen leren stellen (ontwikkeling, verder in tijd) kost tijd en energie • Inzet van steunmaatregelen • Motiverende gesprekstechnieken, achterhalen werkelijke behoefte • Kwaliteit medewerkers en consulenten • Lerende organisatie gebaseerd op uitvoeringspraktijk • Opleidingsniveau, specialismes, verloop • Werkmethodieken • ‘Geprotocolleerd’ werken • Samenhang met medicatie en behandeling • Schoenmaker blijf bij je leest: wat doe je wél en niet? • ‘Ontbrekende’ producten • Waakvlamfuncties, lichte financiën en administratie, organisatie van het huishouden, specialismes

Pijler 4: Transformatie

Waarom transformeren?

Uit agendavoorstel november 2020: We geloven dat inwoners erbij gebaat zijn om hun dag zinvol te kunnen invullen in hun eigen omgeving, ook als ze lichte problemen hebben. Zo ontstaan sociale contacten in de eigen wijk. Dit vergroot de kans dat mensen elkaar blijven zien (en wellicht ook ondersteunen).

Dit willen we bereiken: • Werelden van de wijken/welzijn en die van ondersteuning dichter bij elkaar • Beweging die al gaande is versterken en versnellen

Korte en langere termijn

• Wisselwerking met andere programmalijnen

• Werken aan bekendheid van wat er al is

• Behoeften en ideeën verkennen en kleinschalig uitproberen in en met de stad

• Waar mogelijk al zaken verwerken in aanbesteding, maar ook flexibiliteit inbouwen

• Gezamenlijke beweging in stad, ook met andere domeinen

• Bij bespreking voortgang voor zomerreces uitgebreider stilstaan bij deze lijn

Pijler 5: Huishoudelijke ondersteuning en nieuw indicatieprotocol

Waarom een nieuw protocol?

• Motie gemeenteraad • Noodzaak van onafhankelijk en objectief normenkader • Duidelijkheid bieden bij indicatiestelling

Het nieuwe protocol: • heeft draagvlak en voldoet aan de Almeerse situatie • ondersteunt beweging resultaatgericht werken binnen uitvoering Wmo

Doel protocol: Het bieden van een helder en objectief normenkader dat de rechtszekerheid van inwoners vergroot en de individuele dienstverlening bij het inzetten van huishoudelijke ondersteuning verbetert.

Hoe ziet het normenkader eruit?

Hoe gaan we het normenkader toepassen? Blok 1 Ruimte Activiteit Uitvoering door Uitvoering door Frequentie inwoner zorgaanbieder Woonkamer Stof afnemen hoog X 1 x per twee weken Stof afnemen midden X 1 x per week Stof afnemen laag X 1 x per week Opruimen X 1 x per week Stofzuigen X 1 x per week Dweilen X 1 x per week

Op deze manier vullen inwoner en zorgaanbieder in samenspraak alle ruimtes en blokken in. Dit leidt tot een indicatieadvies.

Wat merkt de inwoner ervan?

• We gaan meer uit van wat inwoners zelf nog kunnen: het is normaal dat inwoners (waar realistisch) ook zelf bijdragen aan een schoon en leefbaar huis

• Van ‘recht op’ naar: ‘Wat kunt u zelf en wat is er aanvullend nodig’?

• Keuzevrijheid voor inwoner: ruimte voor meetbare afspraken

• Inspannings- en resultaatverplichting voor inwoner en zorgaanbieder in plan

• Steekproeven op afspraken en resultaten

• Aanpassing werkwijze Wmo-consulenten en zorgaanbieders

Wie doet wat?

• Onderzoek en indicatiestelling door gemeente

• Besluitvorming door gemeente (beschikking)

• Invulling normenkader door inwoner en zorgaanbieder

• Uitvoering huishoudelijke ondersteuning: daar waar mogelijk door inwoner en overige taken door zorgaanbieder

Het protocol in de praktijk brengen

Op basis van implementatieplan

Voor 1 mei: • Aanpassen werkprocessen, ICT, beschikkingen • Scholing en training en afstemming met zorgaanbieders • Heldere en toegankelijke communicatie, getoetst bij doelgroep • In stelling brengen telefonisten, consulenten, zorgaanbieders • Aanpassen website en andere bestaande uitingen • Publieksversie protocol • Klantreis om communicatie in alle fases indicatieproces te optimaliseren

Vanaf 1 mei: • Toepassen bij nieuwe aanvragen • Toepassen bij aflopende indicaties (natuurlijke momenten)

Doorontwikkeling huishoudelijke ondersteuning

• Instellen adviesgroep huishoudelijke ondersteuning: vertegenwoordigers van zorgaanbieders, cliëntorganisaties en gemeente

• Opdracht: kom voor zomerreces 2021 met concrete en realistische voorstellen voor kwalitatief en financieel duurzame huishoudelijke ondersteuning in komende jaren

• Uitkomst traject delen en bespreken met raad

Tot slot: Communicatie

Optimaal persoonlijk contact

• Belangrijke rol Wmo-consulenten, overige wijkwerkers, medewerkers zorgaanbieders die bij Almeerders thuis komen

• Belang heldere, toegankelijke en eenduidige informatie

• Continu meenemen, enthousiasmeren, ervaringen en signalen benutten

• Faciliteren in hun contact met Almeerders

• Ook management intern en bij aanbieders goed meenemen en betrekken

• Structureel overleg met Adviesraad Sociaal Domein, Breed Overleg Plus, onafhankelijke cliëntondersteuning

Uitingen toegesneden op de doelgroep

• Toegankelijkheid voorop

• Werkwijze: • Uitdenken, mede op basis van behoeften/signalen • Toetsen bij vertegenwoordigers van doelgroep, betrokkenheid cliëntorganisaties • In de praktijk brengen • Monitoren • Waar nodig aanscherpen

• Komende tijd vooral nadruk op inwoners die gebruikmaken van huishoudelijke ondersteuning en deelnemers proefperiode effectmeting