Presentatie gemeente Heerlen

• Anders Doen in het Sociaal Domein Wmo en Jeugd Heerlen

1 visie, 1 opdracht, 1 contractpartij, 1 budget

Informatiebijeenkomst raadsleden

Almere 23 oktober 2023

Programma ‘werkbezoek’ Almere 23 oktober 2023 • Welkom door wethouder Peter van Zutphen • Anders Doen in het Sociaal Domein Heerlen (presentatie Sandra Pieroen en Jacqueline Goossens) • Toelichting op de vragen hoe dit politiek tot stand is gekomen en hoe we tot partnerschap zijn gekomen (Peter van Zutphen) • De praktijkervaringen: Sven Balk, directeur JENS zal o.a. verder ingaan op de gerealiseerde transformatie (en nog te realiseren transformatie) en de samenwerking met de gemeenten

Tijdpad • 2015 decentralisatie (nieuwe) Wmo en jeugdzorg • 2015 inkoop jeugdzorg via Zuid-Limburg • 2017 opdracht Wmo ondersteuning én Welzijn nieuwe stijl : 1 visie, 1 opdracht, 1 contractpartij, lumpsum • 2019 opdracht Basishulp Jeugd nieuwe stijl: 1 visie, 1 opdracht, 1 contractpartij, lumpsum • 2022 nieuwe opdracht Basishulp Jeugd • 2023 opdrachtverlening Bescherm Wonen (BW) • 2024 nieuwe opdracht Wmo ondersteuning én Welzijn • 2024 opdrachtverlening Hulp bij Huishouden (HbH) De opdrachten HbH en BW zijn volgens dezelfde uitgangspunten vormgegeven.

Aanleiding: het kan beter • Te weinig transformatie in het aanbod (dit werd ook door onze partners geconstateerd) • Sterk versnipperd aanbod • Samenwerking en partnerschap lastig • Hulp en ondersteuning meer in de buurt • Hulp zo licht en kortdurend als mogelijk, zo zwaar en langdurig als noodzakelijk • Betere kostenbeheersing • Burgers ontevreden over wachtlijsten (Wmo) • Zware administratieve lasten door P*Q (Wmo) • Meer maatwerk nodig en mogelijk (jeugd)

Wat willen we bereiken? Samenwerking i.p.v. marktwerking in de zorg

Cliënt centraal & versterken Ondersteuning: zelfredzaamheid integraler & eenvoudiger

Vertrouwen in én meer ruimte voor de professional Zorg dichtbij, in de wijk

Minder bureaucratie & administratieve lasten, Facilitering gedragsverandering kostenbeheersing burger, professional & gemeente

Hoe willen we dat bereiken?

• Partnerschap naast opdrachtgeverschap • 1 opdracht • 1 contractpartij • 1 lumpsum • Meerjarige (langdurige) contractafspraken • Ambulante jeugdhulp en lokaal preventieve activiteiten voor jeugd samen in 1 opdracht Basishulp Jeugd

Partnerschap als overtuiging ‘Maatschappelijk partnerschap’ van gemeenten en aanbieders wordt als dé manier gezien om effectief te werken aan duurzame oplossingen in het sociaal domein, ook in tijden van financiële schaarste.

Partnerschap vraagt dat je elkaar steeds weer opzoekt en in gesprek gaat en blijft over beleid en uitvoering, binnen de afgesproken financiële kaders. Daarbij is het noodzakelijk dat het contract tussen gemeente en aanbieder van langdurige aard is én gebaseerd is op wederzijds vertrouwen.

Transformeren lukt niet….. • Als je 50 of meer contractpartners hebt • Als je afrekent op trajecten en cliëntaantallen in plaats van op wat echt nodig is • Als je niet in een gelijkwaardig partnerschap werkt • Als je je als gemeente bemoeit met het ‘hoe’? • Als je geen prikkel inbouwt om meer preventief aanbod in te zetten/ anders gaat organiseren • Dus als je niet echt durft los te laten

Langdurige contractafspraken

• 2017: Heerlense opdracht Wmo en Welzijn, taakgerichte uitvoeringsvariant, contract voor 3 jaar, verlengingsopties 2 x 2 jaar. In 2020 is in 1 keer voor 4 jaar verlengd • 2019: opdracht Basishulp Jeugd, taakgerichte uitvoeringsvariant, gemeenten Heerlen, Landgraaf en Voerendaal, contract voor 4 jaar, verlengingsopties 4 x1 jaar • In de nieuwe contracten Wmo en Jeugd is de maximale contractduur 10/11 jaar

Opdracht Wmo ondersteuning én Welzijn t/m 2023 • Dagbesteding, begeleiding (individueel & groep) respijtzorg, welzijnswerk (evt. in getransformeerde vorm) en bemensing van de sociale buurtteams • Lumpsum financiering • Ondersteuning wordt in principe als algemene voorziening ingezet, dus indicatie-loos en zonder eigen bijdrage • Op basis van een gezamenlijke agenda • Gemeente bepaalt wat, de contractpartij hoe

Wijzigingen in de nieuwe opdracht per 2024 • Uitbreiding van de opdracht met onderdelen waar nu nog losse subsidies voor worden gegeven aan andere partijen (eenzaamheid, integratiemaatjes etc.) • Medeorganisatie (integrale) toegang • Aanbieden maatwerkvoorzieningen (ZIN en PGB) • Specifieke aandacht voor toename GGZ problematiek • Aanvullende opdrachten vanuit het RIJK (SPUK/GALA) via projectsubsidie

Basishulp Jeugd visie Ieder kind: • groeit op in een veilige en gezonde omgeving • Kan zich ontplooien en ontwikkelen tot een actief en zelfstandig burger • krijgt de bescherming en zorg die nodig is

• ouders zijn hiervoor eerstverantwoordelijk • de overheid komt in beeld als dit niet vanzelf gaat • dan moet het jeugdstelsel snel, goed en op maat functioneren

Opdracht Basishulp Jeugd Ambulante Jeugdhulp en lokaal preventieve activiteiten in 1 opdracht: • Ambulante vormen van jeugdhulp die voortvloeien uit de Jeugdwet: ambulante begeleiding en behandeling, logeren, acute hulp, doelgroeparrangementen op scholen (nieuw), deeltijd pleegzorg (nieuw) • Preventie gericht op opgroeien en opvoeden van jeugdigen: o.a. jeugd- en jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk, mbo-coach, knooppunten onderwijs-zorg en ondersteuning in de (voor)school). • Samenwerken in de toeleiding naar zorg • Integrale Vroeghulp

Basishulp Jeugd

• JENS is contractpartij • JENS is een coöperatie van 7 partijen • Gemeenten Heerlen, Landgraaf en Voerendaal hebben ieder een eigen, gelijkluidend, contract met de coöperatie JENS • Intensieve samenwerking tussen de drie gemeenten • Gezamenlijk partnerschap met de coöperatie JENS

Basishulp Jeugd per 2023

Wijzigingen in de nieuwe opdracht: • Inhoud opdracht geactualiseerd • Budget aangepast, inverdieneffecten geschrapt • Monitoring en sturing aangescherpt • Toeleiding naar hulp doorontwikkeld

Waar staan we nu?

• JENS is vanaf begin gestart met de transformatie, ondanks een moeizaam startjaar • Normaliseren waar dat kan en de sociale basis versterken en inzetten waar passend • Basishulp Jeugd vindt voor ruim 40% plaats in de buurten en wijken • Nauwe samenwerking met peuterspeelzalen en kinderopvang • Nauwe samenwerking met basis- en voortgezet onderwijs en met het MBO

Waar staan we nu?

• Steeds meer samenwerking met huisartsen • Ggz-hulpvragen blijven punt van aandacht • Verdere transformatie blijft noodzakelijk • Krapte op de arbeidsmarkt

Lessen om te delen

• Gewenste transformatie is op gang gekomen, we staan nog steeds achter onze keuze en geloven in de inhoudelijke beweging: normaliseren en hulp in de buurt • Voorbereiding van de opdracht en opdrachtverlening is een intensief traject • Opdrachtnemer heeft minimaal half jaar nodig voor implementatie, ingroeimodel is gewenst • Contractmanagement is zeer intensief, maar levert ook grote betrokkenheid op • Opdrachtgeverschap versus partnerschap

Lessen om te delen • Verandering van het zorglandschap roept reacties op van meerdere betrokken partijen • Het is een grote verandering die tijd nodig om tot wasdom te komen • Communicatie is en blijft cruciaal en vraagt om herhaling • Voordelen van samenwerking meerdere gemeenten (jeugd)