Bundel PM 20 april

626e Politieke Markt EXTRA Datum Aanvang Locatie 20-04-2021 19:00 Stadhuis

Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Politieke Markt Videobespreking Raadzaal) (Regie zaal Videobespreking (Regie zaal Hout) Videobespreking (Regie zaal Haven) Videobespreking (Regie zaal Buiten) Tijd 19:00 - 21:00 19:00 - 21:00 19:00 - 21:00 19:00 - 21:00

19:00 Consultatie raad door college Consultatie raad door college Consultatie raad door college: Consultatie raad door college 19:00 - 21:00 uur 19:00 - 21:00 uur 19:00 - 21:00 uur 19:00 - 21:00 uur

Agendavoorstel college: Agendavoorstel college: Agendavoorstel college: Agendavoorstel college: Werkconferentie Perspectief Werkconferentie Perspectief Werkconferentie Perspectief Werkconferentie Perspectief Almere (Handelingsperspectief Almere (Handelingsperspectief Almere (Handelingsperspectief Almere (Handelingsperspectief Oostflank MRA) - Oostflank MRA) - Oostflank MRA) - Oostflank MRA) - vervolggesprekken (RG-54) vervolggesprekken (RG-54) vervolggesprekken (RG-54) vervolggesprekken (RG-54) THEMA ECONOMIE EN THEMA RUIMTE THEMA SOCIAAL- THEMA MOBILITEIT VOORZIENINGEN MAATSCHAPPELIJK V E.M. Theunissen V S.V. van der Burg V W.A.T. van der Heijden G L. Baan V J. Deben G G.J. Broer G L. Baan G M. Drenthen

21:00

1

GESPREKSWIJZER | KEUZES EN DELEN

ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST

Agendavoorstel College: Werkconferentie Perspectief Almere – vervolg gesprekken RG-54/2021 20 april 2021

INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM

INW ONERS INFORMEREN Informeren en delen VERKENNEN • Fracties spreken zich uit over stellingen via Mentimeter RAAD VAN ALMERE • Fracties geven een mondelinge toelichting op hun standpunt KEUZES EN DELEN • Portefeuillehouder reageert op bijdrage fracties en wat PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN portefeuillehouder meeneemt uit bespreking COLLEGE B&W BESLUITEN • Conclusie voorzitter over vervolg

SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM

De Rijkstructuurvisie voor Amsterdam Almere Markermeer (RRAAM) wordt Op 18 & 25 maart is de werkconferentie gestart met de technische behandeling. geactualiseerd. Deze nieuwe actuele visie komt vast te liggen in wat het De presentaties van deze onderdelen zijn terug te vinden op het RIS bij de ‘Handelingsperspectief Oostflank MRA’ heet. Het opstellen van een nieuwe visie betreffende vergaderdatum. vraagt ook om een helder beeld van de lange termijn ontwikkeling van Almere. In aanloop naar het opstellen van het zogenoemde ‘Handelingsperspectief Oostflank In vervolg op de technische behandeling staat nu in vier aparte gesprekken telkens MRA’ wil het college met de raad in gesprek over de groei van Almere. één van de volgende onderwerpen centraal: economie & voorzieningen, ruimte, sociaal-maatschappelijk en mobiliteit. Op 18 en 25 maart is dit onderwerp tijdens de Politieke Markt op verzoek van de raad eerst technisch besproken. Op verzoek van de raad wordt het Perspectief De opbrengst van deze gesprekken verwerkt het college in een raadsvoorstel die Almere nu in vier aparte gesprekken politiek behandeld. voor de zomer aan de raad wordt aangeboden voor vaststelling.

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

INWONER

RAADSLEDEN

COLLEGE

DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

ONDERWERP

Agendavoorstel College: Werkconferentie Perspectief Almere (Handelingsperspectief Oostflank MRA) – vervolg gesprekken

INHOUD

1 december Raadsbrief inzake Uitkomsten BO-MIRT 2020 2020

30 juni 2020 Motie D66: Bouwen voor mensen, niet aantallen (RG-206)

30 juni 2020 Motie VVD: Randvoorwaarden ontwikkeling Pampus en IImeerverbinding (RG-202)

30 juni 2020 Motie PvdA SP: Schaarste plan in Stedelijk Woningbouw- programma (RG-199)

30 juni 2020 Woonvisie 2020-2030

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl

Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen

Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

INDIENER VOORSTEL RG-NUMMER DATUM PM J. Hoek RG-54/2021 20 april 2021

ONDERWERP

Werkconferentie Perspectief Almere (Handelingsperspectief Oostflank MRA) – vervolggesprekken

AARD VAN HET VOORSTEL INFORMEREND CONSULTEREND (Indien sprake is van een consulterend voorstel dienen consultatievragen te worden geformuleerd waaruit blijkt welke vragen of dilemma’s er zijn waarover de mening van de raad wordt gevraagd)

AANLEIDING

Aanleiding Voortbouwend op het agendavoorstel Werkconferentie Perspectief Almere – waarbij 4 onderwerpen in 2 technische sessies zijn toegelicht – is op basis van een ordevoorstel een vervolg ingericht. Het gesprek gaat over de lange termijn toekomst van Almere. Hoe ziet de stad er in 2050 uit? Wat vindt u dan belangrijk? Zowel in fysiek als sociaal-maatschappelijk opzicht?

Het ordevoorstel geeft de mogelijkheid om met meer tijd een aantal gerichte vragen over de toekomst van Almere te bespreken en dit mee te geven aan het college voor het – bij voorkeur voor de zomer - vast te stellen kader: Perspectief Almere.

Dit voorstel agendeert 4 aparte vervolggesprekken aan de hand van 4 onderwerpen - economie, ruimte, sociaal-maatschappelijk en bereikbaarheid. Ten behoeve van deze gesprekken is 1 agendavoorstel, in lijn met de werkconferentie opgesteld. In ieder gesprek vormt een aantal prikkelende vragen/ stellingen per onderwerp de start van het gesprek. De vragen zijn niet bedoeld om te kiezen tussen 2 uitersten, maar om richting te bepalen. De tool Mentimeter wordt ingezet om door de aanwezige raadsleden positie te bepalen op de bandbreedte van de vraag. Op basis van de uitkomsten wordt het gesprek gevoerd en kunnen raadsleden toelichting en duiding meegeven.

Op 18 en 25 maart zijn technische toelichtingen gegeven. De technische toelichtingen betrof een viertal onderwerpen die van belang zijn bij de lange termijn ontwikkeling van Almere, zijnde: - het bespreken van de huidige kernkwaliteiten van Almere; - op peil houden en door ontwikkelen van de stad die al is; - de ontwikkeling van Almere Centrum; - de ontwikkeling van Amsterdam Bay Area (inclusief Pampus).

Daarnaast is achtergrondinformatie terug te vinden in de eerste agendering op 18 maart (klik op hyperlink om te openen). Dit betreft het document Aanzet tot Perspectief Almere en een aantal achterliggende documenten uit diverse werkplaatsen en gesprekken met de stad.

Context proces Binnen het ‘Handelingsperspectief Oostflank MRA’ heeft Almere een belangrijke plaats. De wijze waarop de raad positie inneemt over de toekomst van Almere verankeren we in een concept Perspectief Almere, een actuele visie op de lange termijn ontwikkeling van Almere. Dit brengen we verder in het vervolgtraject van het Handelingsperspectief door afspraken te maken over hoe de samenwerkende overheden bijdragen aan een gezond groeiend Almere. Dat gebeurt in een uitvoeringsagenda, die dit jaar worden geladen met afspraken en waarover eind 2021 besluitvorming plaats vindt.

De vervolgbesprekingen in de raad vormen samen met verschillende gesprekken met de stad input voor het op te stellen Perspectief Almere.

Met het Perspectief Almere legt de raad de belangrijkste uitgangspunten en ambities voor de lange termijn vast. Daarmee geeft het Perspectief Almere een kader mee aan het handelen van het College. Dit handelen heeft op verschillende wijzen haar weerslag:

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

• Door toepassing in het gemeentelijk beleid (door het bijvoorbeeld te laten landen in een Omgevingsvisie); • Door de inzet van middelen (bijvoorbeeld via een volgende tranche van het Fonds Verstedelijking Almere); • Door het maken van afspraken met Rijk en regio (bijvoorbeeld in de MRA Verstedelijkingsstrategie en de Uitvoeringsagenda).

Eind van het jaar vindt besluitvorming plaats over de uitvoeringsagenda, waarmee het Perspectief Oostflank Metropoolregio Amsterdam (MRA) en Almere in samenwerking met de rijks-regio partners dichterbij moet worden gebracht.

Urgentie in planning Met het proces en de planning van het Handelingsperspectief sluiten we aan op belangrijke momenten van bestuurlijke besluitvorming op Rijksregio-tafels. We benutten het momentum dit najaar om te komen tot afspraken en besluiten over de Uitvoeringsagenda. Dit betreft onder andere het Bestuurlijk Overleg Almere 2.0 en het Bestuurlijk Overleg MIRT in oktober/ november van dit jaar.

Om de belangrijkste ambities en uitgangspunten van Perspectief Almere als kader van de raad een bouwsteen te laten zijn voor de Uitvoeringsagenda is het wenselijk dat de raad voor de zomer het Perspectief Almere vaststelt. Na de zomer komen we bij u terug over de voortgang die we boeken met de Uitvoeringsagenda. Het uiteindelijke resultaat leggen we ter besluitvorming aan de raad voor.

Om voor de zomer bespreking en besluitvorming door de raad over Perspectief Almere te kunnen hebben is het afronden van de gesprekken verbonden aan dit voorstel voor de meivakantie noodzakelijk. Met het oog op de verscheidenheid van thema’s die vaak is belegd bij verschillende woordvoerders is de wens geuit door de raad hierover in vier afzonderlijke gesprekken met elkaar door te spreken.

Doel werkconferentie Het voeren van verkennende en verdiepende gesprekken tussen raadsleden, het van gedachten wisselen aan de hand van een aantal vragen / stellingen per onderwerp. Hiermee geeft de gemeenteraad enerzijds richting en scherpte mee aan het college, anderzijds is het de voorbereiding van de gemeenteraad zelf op het politieke gesprek over het Perspectief Almere dat voor de zomer aan de raad wordt aangeboden ter vaststelling.

Vorm Een aantal prikkelende vragen vormen de basis voor het gesprek, in plaats van het klassieke ‘rondje’. Aan de hand van het programma Mentimeter wordt de stelling en/of vraag ingebracht aan het begin van het gesprek. Raadsleden kunnen vanuit huis op hun telefoon hun positie/antwoord invullen. Vervolgens verschijnen alle reacties tegelijkertijd op het scherm. En krijgt iedereen een eerste inzicht in hoe de Raadsleden over dit onderwerp denken. Waar komen meningen overeen, waar lopen ze uiteen. Op basis van de hiervan leidt de voorzitter het gesprek.

In elke deelsessie is naast een portefeuillehouder 1 of 2 ambtenaren/experts stand-by om desgewenst kort te kunnen antwoorden op vragen.

Te bespreken onderwerpen In het ordevoorstel zijn drie hoofdthema’s ingebracht die de thema’s van de MRA volgen – economie, ruimte en bereikbaarheid. Bij de bespreking van het ordevoorstel is ook aangegeven dat belang wordt gehecht aan het gesprek over de sociaal-maatschappelijke opgave van de stad. Tot slot is gevraagd om vanuit de kwaliteiten van het huidige Almere na te denken over de lange termijn toekomst van de stad.

De betekenis van de kwaliteiten van Almere voor de toekomst? Almere is uniek. De stad heeft specifieke kwaliteiten die Almere anders maken. Almere is een ruime, groene stad waar het buitengewoon prettig en veilig wonen is. Een stad met veel mogelijkheden voor buitenrecreatie en sport. Met een enorme variëteit aan mensen en aan woon- en leefmilieus. Een inclusieve stad met suburbane kwaliteiten. Een stad die goed ontsloten is en zich kenmerkt door het gescheiden verkeersysteem met de vrij liggende busbanen en fietspaden. Een stad die zich ontwikkelt, en staat voor vernieuwing en lef. En met een samenleving met enorm potentieel en initiatiefrijkheid. Almere is duidelijk anders dan de andere grotere steden in Nederland en dat onderscheidende karakter moeten wij zien te behouden en benutten.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

Wij vragen u dan ook om voorafgaand aan de bespreking na te denken over welke Almeerse kwaliteiten u belangrijk vindt bij het gesprek over de lange termijn toekomstperspectief van Almere. - Welke Almeerse kwaliteiten vindt u belangrijk? - Hoe verhoudt zich het Almere van 2050 tot die kwaliteiten? - Welke kwaliteiten houden we vast, welke laten we los en welke voegen we toe? En deze bevindingen te verbinden aan het gesprek bij de 4 genoemde onderwerpen hieronder.

De uitgebreide versie van de presentatie van Marinke Steenhuis kan daarbij behulpzaam zijn. openen): video Marinke Steenhuis over ‘de eigenschappen van Almere’(cultuur historisch /antropologisch onderzoek)

Hieronder staan kort de 4 thema’s met vragen/stellingen opgenomen met antwoorden in uitersten (zwart/wit). Raadsleden kunnen door een plek te kiezen tussen deze uitersten laten zien waar ze staan bij deze onderwerpen.

1. Economie en voorzieningen In Almere is de laagste verhouding wonen-werken van de hele Noordvleugel van de Randstad. Om de nabijheid van banen te verbeteren en balans tussen wonen, werken en bereikbaarheid te hebben is een forse groei van het aantal banen nodig.

Voor een robuuste werkgelegenheidsgroei is er meer nodig dan de ‘verzorgende’ bevolkingsvolgende werkgelegenheidsgroei. De zogenaamde ‘stuwende’ werkgelegenheid heeft dan een impuls nodig, waarbij andere sectoren en werkgelegenheid wordt aangetrokken. Bijvoorbeeld in kansrijke clusters ICT-Tech, voedseltechnologie, circulaire economie, toerisme & recreatie en logistiek. Dit is tevens van invloed op de in- en uitgaande pendel van het woon-werkverkeer.

Almere bungelt onderaan de lijst van vijftig grootste steden als het gaat om cultureel aanbod. In het hoger onderwijs heeft Almere ruim 4.000 HBO-studenten, maar gezien de bevolkingsomvang zou er ruimte moeten zijn voor 20.000 – 30.000 studenten op HBO en/of WO-niveau.

vragen a) Voor werkgelegenheid blijven we sterk afhankelijk van de regio of Almere krijgt een economische motor b) Bedrijventerreinen staan centraal bij het creëren van werkgelegenheid of de stadsdeelcentra en stationslocaties/ OV-knooppunten zijn de economische motoren van de toekomst? c) Voor hoger onderwijs en culturele voorzieningen blijven we behoorlijk afhankelijk van de regio of Almere krijgt een krachtig stedelijk voorzieningencentrum? d) Duurzaamheid (circulariteit, klimaatadaptatie, energietransitie, biodiversiteit) is een onnodige belemmering voor economische ontwikkeling of biedt kansen voor economisch ontwikkeling?

2. Ruimte Er zijn vijf gebiedsgericht integrale opgaven benoemd in Aanzet tot Perspectief Almere. De inzet voor de komende jaren is daarbij in eerste instantie gericht op de ontwikkeling van de stad die er al is (1), Almere Centrum (2) en doorzetten van Oosterwold (3). Voor de langere termijn is Almere Pampus (4) en Bay Area (IJmeer-gebied) (5) geagendeerd.

Het gebied Almere Centrum is ruwweg het gebied dat de huidige binnenstad, de werkgebieden rondom het stationskwartier en ook het gebied aan de zuidzijde van het Weerwater omvat. Er is plek voor een meer hoogstedelijk woonmilieu waar veel vraag naar is. Momenteel staat de binnenstad echter onder druk. Als één van de grote centrumgebieden in de regio en multimodaal knooppunt (met mogelijk zelfs een IJmeerlijn) is het een gebied vol potentie. Verdere ontwikkeling van het centrum is kansrijk en noodzakelijk voor een vitale binnenstad. Tot 2030 ligt er een duidelijke visie en programma: de eeuwig jonge binnenstad. Richting de verdere toekomst is het de vraag hoe het grotere centrum zich kan door ontwikkelen? Hoe zorgen wij ervoor dat wij met de doorontwikkeling van het Centrum recht doen aan de Almeerse kwaliteiten?

Onderdeel van de Rijksstructuurvisie RRAAM is dat 25.000 van de afgesproken 60.000 woningen in Almere Pampus gerealiseerd kunnen worden. Daarbij stelde de gemeente Almere de voorwaarde dat er zekerheid is over de aanleg van een IJmeerverbinding. Als college vinden wij het belangrijk dat de kwaliteit van de ontwikkeling van Almere Pampus gewaarborgd wordt. Het is van belang het gesprek te

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

voeren over hoe de ontwikkeling van Almere Pampus bijdraagt aan kwaliteiten van Almere als geheel. Daarbij behoeft de planontwikkeling van Almere Pampus nog niet de concreetheid met stedenbouwkundige randvoorwaarden, zoals bijvoorbeeld in delen van Almere Centrum. De ontwikkeling van Almere Pampus ligt verder in de tijd. Het is wel nodig om na te denken over de ambitie die we hebben voor Almere Pampus.

vragen a) Almere Pampus wordt een modern hoogstedelijk stadsdeel met wonen, werken en voorzieningen of Pampus is passend bij de huidige Almeerse suburbane kwaliteit vooral gericht op wonen? b) Almere Pampus en het IJmeer is een kans voor natuurontwikkeling of het biedt vooral een oplossing voor het woningtekort in Almere en de regio? c) De gebieden rondom het Weerwater zijn vooral gericht op toevoegen van woningen/ hoge woonkwaliteit of biedt vooral ruimte voor centrumfuncties en voorzieningen?

3. Sociaal-maatschappelijk Wij zien nu, met een stad van 45 jaar oud en met diverse sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen zoals vergrijzing, sociale verbinding en ontmoeting, meer alleen wonende mensen, het mee kunnen (blijven) doen. Maar ook het achterblijven van de economische ontwikkeling van de stad, opgaven als energietransitie en klimaatverandering hebben effect op het dagelijks leven van Almeerders. Dat betekent dat er inzet nodig is om de kwaliteit van de leefomgeving in stand te houden.

Deze meer dan 215.000 mensen geven identiteit aan de stad. Aandacht gaat vaak uit naar het nog te bouwen Almere terwijl die nu ook blijvend nodig is voor de stad die er al is en de mensen die daar wonen. Met name ook voor de sociale mobiliteit van de Almeerder. Wat heeft deze Almeerder de komende 10 jaar nodig in zijn of haar directe woon- en sociale omgeving en hoe blijven de verschillende wijken leefbaar en veerkrachtig?

vragen a) We geven met bewoners en partners in de wijken de veranderende behoeftes van wonen, werken en voorzieningen vorm of we gaan zonder maatwerk planmatig aan de slag en productie-eisen stellen aan de bestaande wijken? b) De aandacht gaat uit naar het verder ontwikkelen en groeien van het hoger onderwijs of er wordt vooral geïnvesteerd in de kwaliteit van het complete onderwijslandschap? c) Gaan we gebiedsgericht investeren in de veerkracht van mensen of wachten we tot meerdere problemen zich hebben opgestapeld?

4. Mobiliteit Almere is de eerste 35 jaar ontworpen vanuit perfecte netwerken voor OV en fiets met vrije busbanen, ongelijkvloerse kruisingen en een fijnmazig netwerk aan fietspaden. Bij verdere ontwikkeling en groei van Almere staat de bereikbaarheid onder druk. Voor Almere is het investeren in sterke netwerken en een goede bereikbaarheid naar alle windstreken essentieel. De maximale capaciteit op het OV-netwerk van de Flevolijn komt snel in zicht. Een IJmeerlijn zorgt er voor dat Almere kan blijven ontwikkelen en groeien en blijvend kan bijdragen aan de opgaven van de MRA. Daarnaast is investeren in regionale bereikbaarheid richting regio Utrecht en Lelystad-Zwolle van belang.

vragen a) Wordt Pampus alleen bereikbaar met het openbaar vervoer of wordt het mobiliteitsconcept vergelijkbaar met de andere stadsdelen? b) Ligt de grootste prioriteit in de verbinding met de Metropoolregio Amsterdam of is verbinding met Utrecht en Zwolle belangrijker? c) Het Stadshart is voor alle mobiliteitsvormen bereikbaar of wordt de auto geweerd?

Programma voorstel - Per onderwerp een apart gesprek. - Gelijk starten met positie kiezen op de bandbreedte van de 3/4 vragen in Mentimeter. Op basis daarvan het gesprek tussen raadsleden.

AGENDAVOORSTEL POLITIEKE MARKT

DOEL BESPREKING te Op basis van de verdiepende gesprekken een beeld krijgen van de wensen en richtingen van de raad, ten einde Aanzet tot Perspectief Almere te kunnen vervolmaken tot het Perspectief Almere welke voor de zomer ter besluitvorming wordt aangeboden aan de raad.

BESCHRIJF WANNEER DE BESPREKING NAAR UW MENING SUCCESVOL IS VERLOPEN

De bespreking is succesvol als de raad zich heeft uitgesproken over de visie op de lange termijn ontwikkeling van Almere (Perspectief Almere).

NB. Aan de informatie- uitwisseling en besprekingen worden geen besluitvormende of bindende uitspraken ontleend.