Presentatie Grondstoffenbeleid BIO 30 oktober 2025.pdf

23-10-2025

BIO Grondstoffenbeleid Informatie voor de BIO op 30 oktober 2025 1

Inleiding Meerdere keren hebben we elkaar gesproken over de noodzaak om te komen tot nieuw beleid voor afval en grondstoffen voor onze gemeente. In februari 2024 zijn de beleidskaders voor een nieuw grondstoffenbeleid vastgesteld en in juni 2024 is tijdens een BIO gesproken over de richting van het nieuwe beleid. Deze input heeft geleid tot een concept beleidsplan. De verdere uitwerking is stilgelegd in verband met de gesprekken voor het vinden van dekking om de begroting in 2026 sluitend te krijgen. Hierover hebben we u in januari ’25 geïnformeerd. Tegelijkertijd hebben de VNG en Verpact* een nieuwe overeenkomst voor verpakkingsafval gesloten en zijn er in september 2025 door het demissionaire kabinet besluiten genomen over het verhogen van de afvalstoffenbelasting. Inmiddels is in de afgelopen maanden de perspectiefnota vastgesteld en daarmee de richting voor de begroting. *Organisatie die namens de importeurs en producenten van Verpakking invulling geeft aan de uitvoering van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid mbt Verpakkingen (plastic, blik en drinkpakken)

2

1

23-10-2025

Inleiding (2) Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat wij opnieuw naar de manier van inzameling van afval en grondstoffen moeten kijken en dat de kosten voor de inzameling en verwerking van afval en grondstoffen de komende jaren fors gaan stijgen. Met andere woorden de urgentie voor nieuw beleid is toegenomen. Graag nemen wij u mee in deze ontwikkelingen en de mogelijkheden voor Alblasserdam om grip te kunnen houden op deze verwachte kostenstijging en hoe wij onze ambities op het gebied van duurzaamheid dichterbij kunnen brengen.

3

Programma • • • •

Korte terugblik en huidige situatie Landelijke ontwikkelingen en de invloed daarvan voor Alblasserdam (door afvalexpert van NVRD) Toelichting op de mogelijkheden voor Alblasserdam Input vanuit de raad voor het nieuwe grondstoffenbeleid

4

2

23-10-2025

Vervolgproces 

Tijdens deze BIO op 30 oktober gemeenteraadsleden informeren over de huidige ontwikkelingen en keuzes die gemaakt kunnen worden



Uitwerken nieuwe beleid: november 2025



Besluitvorming college: december 2025



Besluitvorming commissie en raad: januari/februari 2026

5

Kaders Het nieuwe beleid voor afval en grondstoffen wordt opgesteld binnen de kaders zoals die door de raad in februari 2024 zijn vastgesteld:   

Service: iedere inwoner moet zijn afval en grondstoffen gescheiden kunnen aanbieden en we bieden maatwerk waar nodig. Milieu: VANG-doelstelling van 75% afvalscheiding* en max. 100kg restafval per inwoner. Kosten: afvalstoffenheffing 100% kostendekkend en grip op ontwikkeling van de alsmaar stijgende afvalbeheerkosten.

* Binnen de VANG-doelstelling is 75% afvalscheiding vervangen door 65% recycling in 2035. Deze doelstelling kan met dezelfde methode/manieren van inzamelen gerealiseerd worden.

6

3

23-10-2025

Scenario’s Uitgangspunt is dat de inwoners conform de wet- en regelgeving afval en grondstoffen gescheiden aanbieden. Het verschil in de scenario’s die gepresenteerd zijn, zit in de manier van inzamelen van plastic, blik en drinkpakken (pbd). Voor deze grondstof is het mogelijk om deze samen met restafval in te zamelen en vervolgens machinaal te scheiden. Voor gft, oud papier, glas, textiel en grof huishoudelijk afval mag dat niet. Tijdens de vorige bijeenkomsten zijn 2 inzamelsystemen gepresenteerd: • Bronscheiding pbd voor de hele gemeente (huidige systeem) • Bronscheiding pbd voor de laagbouw en nascheiding voor de hoogbouw Beide systemen zijn uitgewerkt zonder en met een prijsprikkel. Daarmee komen we op 4 scenario’s. De wens vanuit de raad was om daar het systeem van ‘Nascheiding pbd voor de hele gemeente’ (zonder en met prijsprikkel) aan toe te voegen.

7

Scenario’s (2) In de nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Verpact is afgesproken dat de ondergrondse- en bovengrondse verzamelcontainers voor de inzameling van pbd moeten verdwijnen. Dat heeft te maken met de grote hoeveelheid vervuiling (geen pbd) in dit pbd. In Alblasserdam maken wij bij woningen zonder tuin (flat, appartement) gebruik van dergelijke containers. Omdat hiervoor geen passend alternatief voor bronscheiding is, vervalt het pbdbronscheidingsscenario voor de gehele gemeente. Samen met de wens van de gemeenteraad voor een scenario met volledige nascheiding van pbd zijn er dan wederom 2 inzamelsystemen mogelijk: • Bronscheiding pbd voor de laagbouw en nascheiding voor de hoogbouw • Nascheiding pbd voor de hele gemeente Beide zonder en met prijsprikkel. Dus wederom 4 scenario’s. Met de input van de raad uit deze BIO voor het grondstroffenplan worden in de week van 3 november bovenstaande scenario’s doorgerekend op hun milieu-impact en financiële effecten.

8

4

23-10-2025

Achtergrondinformatie Wij willen als gemeente de hoeveelheid huishoudelijk restafval in de komende jaren fors verlagen en wij willen de grondstoffen behouden voor hergebruik. Dit doen wij om twee belangrijke redenen: • Milieu: Helaas belanden er nog veel grondstoffen in de restafvalcontainers. In 2024 leverden de inwoners gemiddeld 163kg fijn huishoudelijk restafval in. Hiervan is slechts 47kg (29%) daadwerkelijk restafval. De overige kilo’s zijn grondstoffen. Deze kunnen nu niet worden hergebruikt. Dat is spijtig, zorgt voor onnodig materiaalgebruik en zorgt voor kosten die wij kunnen voorkomen. • Kosten: Het verbranden van restafval is zeer kostbaar en slecht voor het milieu. Op basis van kabinetsbeleid is de verwachting dat deze kosten bij een gelijkblijvende hoeveelheid restafval, de komende jaren sterk zullen stijgen 350K-425K per jaar vanaf 2030 (tussen de € 46,- en € 56,- per gezin). De eerste serieuze stijging wordt verwacht in 2028.

9

Achtergrondinformatie (2) •

Kortom betere afvalscheiding en daardoor reductie van hoeveelheid huishoudelijk restafval gaan samen op met grip houden op de kosten.

•

Voortzetten van het huidige beleid brengt onze duurzaamheidsambities niet meer dichterbij en zorgt er bovendien voor dat wij vanaf 2028 geconfronteerd gaan worden met een aanzienlijke stijging van de kosten.

10

5

23-10-2025

Achtergrondinformatie (3) In onderstaande figuren is weergegeven welke resultaten Alblasserdam gerealiseerd heeft. Hieronder ziet u de samenstelling van het restafval in Alblasserdam

Totaal 163 kilo fijn huishoudelijk restafval per persoon per jaar Kolom1 Gft + etensresten Papier + karton Plastic, blik en drinkpakken Glas Textiel Overige herbruikbaar Luiers Restafval

Conclusie: De richting die is ingezet is goed. Het tempo ligt te laag waardoor de doelen niet snel genoeg gerealiseerd kunnen worden.

2024 54 11 12 6 10 15 8 47

Maar een klein gedeelte is echt restafval. De rest zijn allemaal grondstoffen die we hadden kunnen recyclen, als ze goed waren gescheiden.

11

12

6