Document · PDF

2. Voorjaarsbrief 2025 GR Sociaal.pdf

Bijeenkomst Informatie & Opinie (BIO) 3 april 2025, gemeente Alblasserdam14.864 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsbrief 2025 GR Sociaal CONCEPT

1 INLEIDING .............................................................................................................. 3 2 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN .......................................................................... 3 3 MAATREGELEN EN OMBUIGINGEN .................................................................. 10 4 NIEUWE EN GEWIJZIGDE RISICO'S .................................................................. 11 5 OPGAVEN............................................................................................................. 12 5.1 DIENSTVERLENING ................................................................................................................... 12 5.2 BESTAANSZEKERHEID VERSTERKEN ................................................................................... 14 5.3 ONTWIKKELEN NAAR WERK.................................................................................................... 18 5.4 ZORGEN VOOR ONDERSTEUNING ......................................................................................... 24 5.5 BEDRIJFSVOERING ................................................................................................................... 28

6 BIJLAGEN ............................................................................................................ 31 6.1 VERWACHTE BIJDRAGEN PER GEMEENTE (o.b.v. voorjaarsbrief) ....................................... 31 6.2 RISICO'S ..................................................................................................................................... 34 6.3 DVO's .......................................................................................................................................... 36 6.4 BEGROTINGSSUBSIDIES ......................................................................................................... 38

7 ONTWIKKELING BEDRIJFSVOERING ............................................................... 39

1 INLEIDING Voor u ligt de Voorjaarsbrief 2025 van de GR Sociaal waarin we rapporteren over de voortgang en verantwoorden over de resultaten en we in belangrijke mate de primaire begroting 2025 actualiseren. Het moment van rapporteren en de werkwijze sluit aan op de gemeentelijke begrotingscyclus om zo de raden beter in staat te stellen om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De Voorjaarsbrief is financieel-technisch ingegeven en wordt vooral gebruikt om met de resultaten van het voorgaande jaar in ons achterhoofd én de punten uit de Uitgangspuntennotitie 2026 tot een actualisatie van de begroting 2025 te komen. De gehanteerde aantallen en percentages sluiten derhalve aan bij de ontwikkelingen die zijn gepresenteerd in de Uitgangspuntennotitie in aanloop naar de begroting 2026. Indien toch is afgeweken wordt dit nader toegelicht. Deze Voorjaarsbrief zoomt eerst in op Algemene trends en ontwikkelingen en gemaakte beleidskeuzes, die van invloed zijn op de resultaten van de GR-Sociaal. Vervolgens wordt per opgave stilgestaan bij ontwikkelingen welke noodzaken tot een actualisatie van de begroting over 2025 met een onderbouwing daarvan.

2 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN In de Voorjaarsbrief 2025 wordt op basis van de realisatie een jaarprognose gegeven ten opzichte van de actuele Begroting 2025. De actuele Begroting bestaat uit de primaire Begroting 2025, de 1ste Begrotingswijziging 2025 (aanpassing apparaatskosten n.a.v. wijziging van de DVO Beschermd Wonen en Opvang) en de 2de Begrotingswijziging 2025 (aanpassing Minimabeleid en de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo). De Voorjaarsbrief 2025 laat opnieuw een stijging zien van de gemeentelijke bijdrage. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan kosten die moeilijk door de GR Sociaal te beïnvloeden zijn. Dit betreft onder andere de autonome groei van klantenaantallen en de ontwikkeling van loon- en prijsindexaties binnen het huidige vastgestelde beleid. Gemeenten worden hiervoor (gedeeltelijk) gecompenseerd door het Rijk. Daarnaast werken de gemeenten momenteel gezamenlijk met de GR Sociaal aan voorstellen om het sociale domein verder te optimaliseren en verder te bouwen aan een 'toekomstbesteding sociaal domein'. De GR Sociaal blijft daarbij werken aan een zo efficiënt mogelijke uitvoering en bedrijfsvoering, waarbij de gemeenten de primaire verantwoordelijkheid dragen voor het maken van inhoudelijke beleidskeuzes.

Wij presenteren de voortgang en resultaten in de Najaarsbrief 2025 of via afzonderlijke begrotingswijziging(en) die in de begroting van de GR Sociaal worden verwerkt. In de uitgangspuntennotitie voor de Begroting 2026 is een inschatting gemaakt van de autonome ontwikkelingen in 2025 en de jaren verder (zoals de ambtenaren cao en de werkelijke ontwikkeling van de prijsindexen bij de zorgpartijen). De feitelijke ontwikkeling wordt verwerkt, volgens de P&Ccyclus, in deze Voorjaarsbrief 2025. Verschillen tussen de jaarprognose en de vastgestelde begroting worden toegelicht. Waar een grote mate van zekerheid is dat verschillen werkelijkheid worden, wordt een voorstel gedaan om de begroting te wijzigen. De Voorjaarsbrief 2025 GR Sociaal leidt tot een wijziging (verhoging) van de lasten en baten met € 18,3 mln. ten opzichte van de actuele Begroting 2025. Deze verhoging wordt voor € 5,0 mln. gedekt vanuit hogere baten derden, zoals baten ten behoeve van de Uitvoeringsagenda Arbeidsregio Drechtsteden en het Wijkcentrum Drechtsteden gefinancierd door de centrumgemeente Dordrecht en baten vanuit de Integratie uitkering Participatie onderdeel WSW inclusief de omzet. De resterende benodigde € 13,3 mln. leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Een deel van deze stijging is al beschreven in de Najaarsbrief 2024 en werkt door in de Begroting 2025.

Denk bijvoorbeeld aan autonome groei van klantenaantallen en de ontwikkeling van loon- en prijsindexaties binnen het huidige vastgestelde beleid (effect van € 8,6 mln.). De hogere lasten en baten van per saldo € 18,3 mln. zijn samengevat in onderstaande tabel.

(Bedragen x € 1.000) Begrotingspost

Bedrag

Prijsontwikkeling uitkering én ontwikkeling aantal klanten.

€ 7.320

Incidenteel/ structureel S

Toelichting

Loonkostensubsidie

€ 338

Maatregel uitstroom extra klanten.

-/- € 893

Prijsontwikkeling minimabeleid én ontwikkeling aantallen. Serviceteam bewindvoering. Groei aantal klanten en loon- en prijsontwikkeling Participatie.

€ 1.101

-/- € 225 -/- € 120

S S

Verhoging lasten Uitvoeringsagenda en het Werkcentrum Drechtsteden. Loon en prijsindexering Drechtwerk Autonomegroei en indexering Wmo Aanbesteding Huishoudelijke ondersteuning. Verschuiving groep klanten doelgroep Maatschappelijke Opvang naar de Wmo Individuele Begeleiding. Herstelgerichte ondersteuning en Wmo naar de voorkant. Nacalculatie loon en prijsindex Bedrijfsvoering

€ 1.145

€ 460

Niet beïnvloedbaar.

-/- € 115

Niet beïnvloedbaar.

€ 2.723

€ 1.735

Inclusief definitieve indeling bandbreedte model en besparing wasen strijkservice. Niet beïnvloedbaar.

-/- € 202

Aanpassing maatregelen.

-/- € 403

Aanpassing gehanteerde indexering primaire Begroting 2025. Niet beïnvloedbaar.

Gemiddelde prijs uit BUIG beschikking 2025. Deze is conform de toelichting op de voorlopige BUIG-budgetten 2025 met ruim € 1.000 per uitkering gestegen. O.b.v. circa 6.000 bijstandsuitkeringen ramen we de stijging op € 6,5 mln. voor 2025. N.B. De ontwikkeling van klantenaantallen is conform CPB/MEV. Gemeenten worden hiervoor gecompenseerd door het Rijk. Niet beïnvloedbaar voor GR Sociaal. De lasten loonkostensubsidie zijn o.b.v. de begrotingsstaat SZW 2025 geactualiseerd naar 2025. Niet beïnvloedbaar voor GR Sociaal. Daling van het aantal klanten a.g.v. aanvullende uitstroom bevorderende maatregelen. Beïnvloedbaar door de GR Sociaal. Autonome groei (incl. correctie besluit AB 11 juli 2024). Niet beïnvloedbaar. Ombuiging. Conform CPB Macro Economische Verkenning 2024 en de loon- en prijsontwikkeling uit de septembercirculaire 2024. Niet beïnvloedbaar. De financiering loopt via de centrumgemeente Dordrecht.

Projectkosten

€ 952

Actualisatie DVO's Inburgering en Beschermd Wonen & Opvang. Serviceteam bewindvoering.

€ 643

I/S

€ 222

Aanpassing presentatie lasten en baten in de begroting. Diverse kleinere posten

€ 2.838

€ 806

I/S

Met diverse partijen zijn afspraken gemaakt voor projecten waarbij de inzet wordt bekostigd door de betreffende partijen, waaronder budget realisatie ESF (voortzetting van de projecten jongerenteam, Overstap onderwijs naar werk, lifecoaching, Ontwikkelprogramma Drechtwerk en het Waterwiel), inkomsten uit detachering projectgeldzorgen en de ophoging van de baten SPUK Dordt West. Per saldo is dit neutraal voor de begroting. Betreft gemandateerde taken. Incidenteel of structureel is afhankelijk van de duur van de DVO. Ombuiging (investering om te komen tot een besparing bij Minimabeleid) Budgetneutraal gemeenten. Hiervan wordt € 0,6 mln. gefinancierd uit diverse inkomsten derden en € 0,2 mln. resulteert in een hogere bijdrage gemeenten. Zie voor verdere toelichting de Opgaven.

Als rode draad loopt het ravijnjaar, en de bijbehorende bestuurlijke opdracht, door alle P&C producten van de GR Sociaal heen. Maatregelen zijn voor de GR Sociaal al ingezet in de Primaire Begroting 2025 en lopen de komende jaren door. Ook hier is in voorliggende Voorjaarsbrief aandacht aan besteed. Vrijvallen bestemmingsreserve onderzoek naar sociale en zakelijke integriteit Het dagelijks bestuur van de GR Sociaal heeft begin december besloten een onderzoek te laten uitvoeren naar de sociale en zakelijke integriteit. Om dit onderzoek gedegen en zorgvuldig te laten verlopen, zijn o.a. een extern onderzoeksbureau en een externe procesbegeleider ingeschakeld. Ook wordt beroep gedaan op specialistische expertise. Op verzoek van het dagelijks bestuur is bij de jaarstukken 2024 het voorstel gedaan om € 700.000 van het positieve resultaat over 2024 te bestemmen voor de dekking van bovengemelde kosten en hiervoor een bestemmingsreserve te vormen. In deze voorjaarsbrief wordt het voorstel gedaan de betreffende middelen uit deze reserve vrij te laten vallen ter dekking van de kosten van en naar aanleiding van dit onderzoek. Aanpassing vastgestelde doelen Hoewel de Voorjaarsbrief vooral financieel-technisch is ingegeven om te komen tot een actualisatie van de begroting 2025 te komen is bij deze Voorjaarsbrief tevens gekeken naar de vastgestelde doelen bij de Primaire Begroting 2025.

Hierbij is de vraag gesteld of de huidige doelen nog actueel, dan wel misschien inmiddels achterhaald zijn. Uitgangspunt is dat de doelen realistisch en haalbaar zijn. Indien de doelen zijn gewijzigd is dit bij de afzonderlijke opgaven nader toegelicht.

Financieel beeld In het onderstaande overzicht zijn de geprognosticeerde wijzigingen ten opzichte van de actuele begroting (primair) per opgave weergegeven. Een positief bedrag betekent een verwachte verhoging van de baten of de lasten en een negatief bedrag betekent een verlaging van de baten of de lasten. Opgaven

Voorjaarsbrief

Actuele begroting

Afwijking

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Bestaanszekerheid versterken

138.231

146.544

8.313

Inkomensondersteuning

126.846

134.087

7.241

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.177

2.135

-42

Minimabeleid

9.208

10.322

1.114

Ontwikkelen naar werk

56.421

56.978

557

60.656

61.213

557

4.235

Statushouders

Participatie

8.532

9.023

491

9.469

9.960

491

937

Drechtwerk

47.889

51.187

3.298

Zorgen voor ondersteuning

87.786

91.927

4.141

Hulpmiddelen

6.131

5.581

-550

Vervoer

11.535

12.099

564

Huishoudelijke ondersteuning

33.623

36.204

2.581

Begeleiding en kortdurend verblijf

36.497

38.043

1.546

Bedrijfsvoering

68.086

67.529

-557

69.723

69.166

-557

1.637

Apparaatskosten

63.626

62.952

-674

64.502

63.945

-557

876

993

117

Apparaatskosten DVO's

4.245

4.362

117

5.006

761

644

-117

215

350.525

368.850

18.325

Treasury Totaal Bedragen x € 1.000

Per opgave zien we het volgende beeld: Opgave Bestaanszekerheid versterken Bij de opgave Bestaanszekerheid versterken stijgen de lasten en baten met bijna € 8,3 mln. Doordat ook de verwachte opbrengst debiteuren met € 0,5 mln. naar beneden wordt bijgesteld bedraagt de aanvullende bijdrage van gemeente circa € 8,9 mln. Hiervan komt € 8,0 mln. voor rekening van het product Inkomensondersteuning. De hogere lasten worden grotendeels verklaart doordat de gemiddelde prijs van een bijstandsuitkering circa € 1.000 meer dan de prijs waarmee in de Primaire Begroting 2025 is gerekend. Daarnaast is in 2024 het aantal klanten met een bijstandsuitkering minder hard gedaald dan we onszelf ten doel hadden gesteld, dit leidt tot een hoger vertrekpunt van het aantal klanten voor de Begroting 2025 en een toename van de daarmee samenhangende kosten. Als gevolg hiervan is de verwachte besparing voor 2025 en komende jaren naar beneden bijgesteld. Met ingang van 2025 worden de lasten en baten Individuele Studietoeslag voortaan verantwoord onder het product Inkomensondersteuning. Dit betreft een neutrale wijziging vanuit de opgave Ontwikkelen naar Werk. De gemeentelijke bijdrage Minimabeleid stijgt met € 0,9 mln. Bij de vaststelling van de Primaire Begroting 2025 heeft het Algemeen Bestuur besloten om de verwachte autonome groei 2025 niet te verwerken in de begroting.

Uit de jaarrekeningcijfers 2024 en de doorrekening voor 2025 blijkt de noodzaak om de groei alsnog te verwerken in de Begroting 2025. Daarnaast zijn de tarieven voor Minimabeleid geïndexeerd en is de ombuiging Serviceteam beschermingsbewind, als onderdeel van de bestuurlijke opdracht 'Een toekomstbestendig Sociaal Domein', opgenomen in de Begroting 2025. Opgave Ontwikkelen naar werk De lasten en baten binnen de opgave Ontwikkelen naar werk stijgen met € 4,2 mln. ten opzichte van de primaire Begroting 2025, bestaande uit een stijging van € 0,9 mln. voor het product Participatie en € 3,3 mln. voor Drechtwerk. De hogere lasten worden volledig bekostigd vanuit de toename van

inkomsten derden, oftewel overige financieringsbronnen. Hierdoor zal de bijdrage van de gemeenten met circa € 0,1 miljoen verlaagd worden. De stijging van de lasten Participatie zijn voornamelijk het gevolg van de toevoeging van de Uitvoeringsagenda en het Werkcentrum Drechtsteden aan dit onderdeel. In elke arbeidsmarktregio wordt er één gezamenlijk regionaal loket opgezet, het Werkcentrum, waarvan de financiering zal lopen via de centrumgemeente Dordrecht. Daarnaast is onder Participatie ook de tegenhanger zichtbaar van de overheveling van de lasten en baten Individuele Studietoeslag naar het product Inkomensondersteuning binnen de opgave Bestaanszekerheid versterken. Bij de primaire Begroting 2025 zijn de kosten en opbrengsten Drechtwerk gesaldeerd gepresenteerd onder de baten van Drechtwerk. In lijn met de regelgeving van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt met deze begrotingswijziging de juiste weergave van de financiële gegevens gerealiseerd. Dit houdt in dat de kosten nu verantwoord worden onder de lasten en de opbrengsten worden gepresenteerd onder de baten. Het betreft een budget neutrale wijziging en heeft daarom geen invloed heeft op de financiële bijdrage van de gemeenten aan Drechtwerk. Daarnaast is voor circa € 0,5 mln. de begroting van Drechtwerk bijgesteld in verband met loon- en prijsindexeringen.

Opgave Zorgen voor Ondersteuning Bij de opgave Zorgen voor Ondersteuning stijgen de lasten en baten met € 4,1 mln. De gevraagde aanvullende bijdrage van gemeenten bedraagt € 3,9 mln. en € 0,2 mln. wordt bekostigd vanuit de verwachte hogere opbrengst eigen bijdrage CAK. De hogere lasten zijn vooral het gevolg van de aanbesteding Wmo Huishoudelijke ondersteuning, waarvoor het klantenbestand is omgezet naar de definitieve bandbreedte binnen het nieuwe inkoopmodel. Ook komt vanaf 2025 een groep klanten over vanuit Maatschappelijke Opvang naar Individuele Begeleiding. Het gaat om een klanten die niet (langer) dakloos zijn en omgezet kunnen worden naar reguliere Wmo-begeleiding. Als gevolg hiervan stijgt de gemeentelijke bijdrage voor Begeleiding met € 1,7 mln. In de Begroting 2025 (en verder) is voor de Huishoudelijke ondersteuning rekening gehouden met klanten die deelnemen aan de voorziening herstelgerichte ondersteuning. Deze maatregel wordt nu uitgebreid met het effect dat klanten soms afzien van hun aanvraag huishoudelijke ondersteuning omdat zij geen gebruik willen maken van de voorziening herstelgerichte ondersteuning. De verwachte groei wordt hierdoor gedempt. Daarnaast is aan de hand van de resultaten 2024 een nieuwe inschatting gemaakt van de verwachte besparing.

Zo zien we bijvoorbeeld dat bij de voorziening Begeleiding de 'beweging naar de voorkant' vooral op de lichtere vormen van individuele begeleiding en dagbesteding van toepassing is en dat herstelgerichte ondersteuning (nog) niet of nauwelijks van toepassing is op de individuele vervoersvoorzieningen. Als gevolg hiervan is meerjarig de besparing naar beneden bijgesteld.

Opgave Bedrijfsvoering Binnen de opgave Bedrijfsvoering stijgen de lasten en baten met € 1,6 mln. Deze stijging wordt voor € 1,0 mln. gefinancierd uit meer inkomsten van derden. Het betreft voornamelijk inkomsten die gerelateerd zijn aan verschillende projecten binnen de opgave Ontwikkelen naar werk, zoals de voortzetting van de projecten jongerenteam, Overstap onderwijs naar werk, life-coaching, het ontwikkelprogramma Drechtwerk en het Waterwiel. De bijdrage gemeenten gaat met € 0,6 mln. omhoog als gevolg van de actualisatie van de DVO's gemandateerde taken Inburgering en Beschermd Wonen en Opvang. Bij opgave Bedrijfsvoering zien we ook de bijdrage terug voor de noodzakelijke investering Serviceteam Bewindvoering, waarvan de besparing landt bij de opgave Bestaanszekerheid. Tot slot is in de primaire Begroting 2025 rekening gehouden met een loonindex van 5,4%. Conform de Uitgangspuntennotitie 2026 is de loonindex voor 2025 bijgesteld naar 4,8%.

In onderstaande tabel zijn alle verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten in detail opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten): Omschrijving

Opgave: Bestaanszekerheid versterken Klant- en prijsontwikkeling van de Bijstand Autonome groei en begroten baten terugvordering Indexering 2025 BB, Bewindvoering en PMB Serviceteam bewindvoering Verlengen van het tijdelijk addendum minimabeleid m.b.t. witgoed en reserveringscapaciteit Autonome groei Ontwikkeling aantal klanten als gevolg van (te nemen) maatregelen IOAW, IOAZ en Bbz Individuele studietoeslag Loonkostensubsidie

Lasten Baten van Bijdrage derden gemeenten

7.893 706 437 -225 196

-739 200 0 0 0

8.632 506 437 -225 196

-42 -893

0 0

-42 -893

-573 476 338

0 0 0

-573 476 338

-476

-147

118

-120 1.145

0 1.145

-120 0

120

50 150 97 3.298

50 150 97 2.818

0 0 0 479

-550 -129 564 2.723 -142 -60 1.735

0 0 0 201 0 0 0

-550 -129 564 2.522 -142 -60 1.735

147

952 222 75 440 203 -387 -16

952 0 75 0 0 -4 0

0 222 0 440 203 -383 -16

18.326

5.065

13.260

Opgave: Ontwikkelen naar werk Individuele Studietoeslag over naar Opgave Bestaanszekerheid Versterken Budgetneutrale wijziging; Participatiemiddelen over naar apparaat Compensatie afschaffing lage-inkomensvoordeel Beschut werk Groei aantal klanten en loon- en prijsontwikkeling Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio en Werkcentrum Drechtsteden Werkcentrum Drechtsteden, overheveling overschot budget 2024 DU coördinatie jeugd arbeidsmarktregio Werkcentrum Drechtsteden, DU WIN (Work in NL) regeling Werkcentrum Drechtsteden, DU Cummunicatie 2025 Verhoging lasten en baten Drechtwerk 2025 Opgave: Zorgen voor ondersteuning Autonome groei en indexering 2025 Autonome groei Begeleiding en indexering 2025 Autonome groei en indexering 2025 Aabesteding HO autonome groei en indexering 2025 Aanpassing maatregel Herstelgerichte ondersteuning Wmo naar de voorkant Omzetting klanten van BW Opvang naar Individuele Begeleiding Opgave: Bedrijfsvoering Budgetneutrale wijziging; Participatiemiddelen over naar apparaat Projectkosten gedekt uit directe baten Serviceteam bewindvoering Praktijkinitiatief Overheidsbreed Loket SamenWerkplein Actualisatie DVO inburgering Actualisatie DVO beschermd wonen Nacalculatie loonindex 2025 Nacalculatie prijsindex 2025 Totaal Bedragen x € 1.000

Gemeentelijke bijdragen In de navolgende tabel is het verloop aangegeven in gemeentelijke bijdragen van de primaire begroting 2025 plus de wijzigingen op de begroting = Actuele begroting. De actuele begroting is afgezet tegen de prognose van de gemeentelijke bijdragen bij deze Voorjaarsbrief. A Opgaven

Prim. begroting 2025

C = (A + B)

Wijzigingen tot de voorjaarsbrief Actuele begroting 2025

D-C

Voorjaarsbrief

Afwijking

Bestaanszekerheid versterken

135.872

-555

135.317

144.169

8.852

Inkomensondersteuning

7.980

124.281

132.261

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.177

2.135

-42

Minimabeleid

9.413

-555

8.858

9.772

914

Ontwikkelen naar werk

43.212

43.066

-146

WSW

Statushouders

Participatie

8.533

7.908

-625

Inburgering

Drechtwerk

34.613

35.092

479

Zorgen voor ondersteuning

84.736

88.676

3.940

Hulpmiddelen

6.131

5.581

-550

Vervoer

11.085

11.649

564

Huishoudelijke ondersteuning

31.023

33.403

2.380

Begeleiding en kortdurend verblijf

36.497

38.043

1.546

Bedrijfsvoering

67.122

-310

66.812

67.426

614

Apparaatskosten

62.752

-302

62.450

62.420

-30

Apparaatskosten DVO's

4.370

-8

4.362

5.006

644

330.942

-866

330.077

343.337

13.260

Treasury Totaal bijdragen gemeenten Bedragen x € 1.000

3 MAATREGELEN EN OMBUIGINGEN De financiële positie van gemeenten staat onder druk als gevolg van de geplande korting door de rijksoverheid op het gemeentefonds. Dit zorgt ervoor dat gemeenten vanaf 2026 geen sluitende begroting meer kunnen opstellen, het zogenaamde 'ravijnjaar'. Om het tij te keren is in 2024 aan de hand van de bestuurlijke opdracht 'Toekomstbestendig Sociaal Domein' onderzocht welke mogelijkheden (knoppen) er binnen de verantwoordelijkheden van de GR Sociaal zijn om bij te dragen aan het beheersbaar houden van de kosten in het Sociaal Domein. Naast deze bestuurlijke opdracht, waarin we op zoek zijn naar structurele ombuigingen, waren er in de begroting voor 2024 en 2025 reeds een aantal maatregelen aangekondigd en de financiële consequenties hiervan verwerkt. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van Powerful Ageing bij de Wmo, de inzet richting het lokale voorveld, maar ook de inzet op het werk-fit maken van klanten die langer dan twee jaar in de bijstand zijn, meer inzet op parttime werk, het laten uitstromen van statushouders en een pilot LKS. Daarnaast geldt vanaf het jaar 2025 een nullijn voor groei van de formatie, ondanks stijgende aantallen. Indien aan de orde worden ombuigingen en maatregelen vermeld bij de betreffende opgaven. In deze voorjaarsbrief zijn de maatregelen en de bijbehorende besparingen geactualiseerd.

• Bij Inkomensondersteuning is de verwachte besparing in 2025 met € 3,2 mln. naar beneden bijgesteld tot een lagere besparing van € 2,7 mln. in 2029. Oorzaak van de lagere besparing is dat in 2024 het aantal klanten met een bijstandsuitkering minder hard is gedaald dan we onszelf ten doel hadden gesteld, dit leidt tot een hoger vertrekpunt van het aantal klanten voor de Begroting 2025 en een toename van de daarmee samenhangende kosten. Als gevolg hiervan is de verwachte besparing voor 2025 en komende jaren naar beneden bijgesteld • De verwachte besparing bij Zorgen voor Ondersteuning is voor het jaar 2025 met bijna € 1,0 mln. naar beneden bijgesteld. Aan de hand van de resultaten 2024 is een nieuwe inschatting gemaakt van de verwachte besparing. Zo zien we bij Begeleiding dat de 'beweging naar de voorkant' vooral op de lichtere vormen van individuele begeleiding en dagbesteding van toepassing is en dat herstelgerichte ondersteuning (nog) niet of nauwelijks van toepassing is op de individuele vervoersvoorzieningen. De verwachte besparing 2025 - 2029 ziet er hierdoor als volgt uit: Opgave

2025

2026

2027

2028

2029

Bestaanszekerheid versterken Zorgen voor Ondersteuning Bedrijfsvoering Totaal maatregelen

2.701 593 906 4.200

5.791 1.722 1.293 8.806

8.805 1.720 1.293 11.818

11.796 1.720 1.293 14.809

14.471 1.715 1.293 17.479

(bedragen x € 1.000) Powerful Ageing In 2024 startte Powerful Ageing als pilot binnen Herstelgerichte Ondersteuning, gericht op het verlengen van zelfstandig wonen en het verminderen van Wmo-aanvragen. De pilot wordt uitgevoerd in 6 Drechtstedengemeenten en kwam in de 2e helft van 2024 goed op gang. Inmiddels zijn er in twee gemeenteraden moties aangenomen met de oproep om deze pilot te stoppen en vroegtijdig te evalueren. Het Algemeen Bestuur zal hierover met elkaar in gesprek gaan. Dit staat eind maart op de planning. Bestuurlijke opdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein Naast de reeds genomen maatregelen zijn de ombuigingen uit de bestuurlijke opdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein veelal nog in ontwikkeling en daarom deels verwerkt in de voorliggende Voorjaarsbrief. Dit wordt hieronder toegelicht aan de hand van de drie lijnen van de Bestuurlijke Opdracht. Update over lijn 1: aanpassing van de uitvoering en bedrijfsvoering In deze eerste lijn ligt de focus op het streven naar een zo efficiënt mogelijke uitvoering. De verwachting is hier circa € 3 mln. mee te besparen. De verwachte besparing van het instellen van het

serviceteam bewindvoering is reeds opgenomen. Deze is verwerkt in hoofdstuk 4: bestaanszekerheid versterken. Voor het zomerreces komt de GR Sociaal met een voorstel om de hierboven genoemde besparing te kunnen halen. Hierin worden de verwachte besparingen van het procesherontwerp en robotisering in meegenomen. Tevens zal een analyse plaatsvinden op het overschot bij de Jaarstukken 2024, waarbij nader onderzocht zal worden of er structurele besparingen mogelijk zijn. Update over lijn 2: aanpassingen in het beleidsprogramma Om de kostenontwikkeling verder te kunnen beheersen, is aanpassing van het beleidsprogramma opgenomen als onderdeel van de Bestuurlijke Opdracht. Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor het maken van de inhoudelijke beleidskeuzes die invloed kunnen hebben op deze geldstroom. De GR Sociaal zal een coördinerende en adviserende rol spelen bij het voorbereiden van deze gemeentelijke beleidskeuzes en zal gemeenten die beleidskaders opnieuw aan gemeenteraden willen voorleggen begeleiden. De meeste gemeenten gaan in het eerste kwartaal van 2025, in voorbereiding voor de perspectiefnota’s, keuzes maken. Deze keuzes komen te laat voor de besluitvorming (en zienswijzeprocedure) over voorliggende Voorjaarsbrief en over de Begroting 2026.

We zullen gemaakte keuzes zo snel als mogelijk verwerken in de P&C-cyclus middels een begrotingswijziging op de Begroting 2025 en/of 2026. Update over lijn 3: Onderzoeken van kansen voor nadere samenwerking De maatregelen in lijn 3 gaan over kansen door op een andere manier samen te werken in het sociaal domein. De uitwerkingsopdrachten in lijn 3 geven inzicht in meer duurzame oplossingen. Deze kunnen uiteraard wel effect hebben op de uitvoering (lijn 1) en het beleid (lijn 2). Het helder krijgen van welke keuzes dat zijn en welke effecten dat oplevert is onderdeel van de uitwerkingsopdrachten in lijn 3. De eerste drie uitwerkingsopdrachten zijn gestart. Het streven is om deze uitwerkingsopdrachten dit jaar af te ronden, maar het is nog onbekend wanneer de concrete ombuiging zal plaatsvinden. Hierdoor zijn deze niet verwerkt in voorliggende Voorjaarsbrief. Tot slot, de GR Sociaal beseft zich terdege dat de meeste gemeenten van de Drechtsteden zich in kwetsbare financiële posities bevinden. We doen er dan ook alles aan om de kosten in het sociaal domein beheersbaar te houden. Hierin hebben de gemeenten en de GR Sociaal elkaar hard nodig en we hopen dan ook gezamenlijk constructief te blijven oplopen in de zoektocht naar ombuigingen, maatregelen en besparingen.

We stellen in dat kader dan ook voor om in de tweede helft van dit jaar te reflecteren op de behaalde resultaten van de bestuurlijke opdracht 'Toekomstbestendig Sociaal Domein'.

4 NIEUWE EN GEWIJZIGDE RISICO'S In de begroting 2025 is een risicoparagraaf opgenomen, en in deze Voorjaarsbrief wordt deze geactualiseerd. Gemeenten hebben de verplichting voor de opgenomen risico's middelen te reserveren, zodat -als een risico zich voordoet- deze middelen aangesproken kunnen worden ter dekking. De GR Sociaal heeft zelf geen weerstandscapaciteit. Alle risico's zijn geactualiseerd en opgenomen in de bijlage.

5 OPGAVEN Alle inwoners van de Drechtsteden kunnen zelfstandig en volwaardig leven, werken, wonen en meedoen. Waar dat niet lukt, helpen we die mogelijkheden vergroten. Hierin willen we werken aan een mensgericht, doelmatig en effectief sociaal beleid. Waarmee we doen wat nodig is voor inwoners én de publieke waarde. Dit vraagt om een verandering in al onze dienstverlening en taken die we uitvoeren, waarbij de inwoners altijd en continu centraal staat:

Vanuit die gedachte werken we als GR Sociaal intensief aan 5 opgaven: 1. Dienstverlening; 2. Bestaanszekerheid versterken; 3. Ontwikkelen naar werk; 4. Zorgen voor ondersteuning; 5. Bedrijfsvoering. Waarbij geldt dat 'Dienstverlening als opgave' feitelijk over de 3 inhoudelijke opgaven heen hangt en vanuit daar de integraliteit, samenwerking en verbeteringen continu vormgeeft en 'bedrijfsvoering als opgave' gezien moet worden als de opgave die de inhoud ondersteunt en optimaal faciliteert en de trekker is in de bestuurlijke processen.

5.1 DIENSTVERLENING In de begroting 2025 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

1.1

Faciliteren van inwoners, ketenpartners en collega’s bij het gemakkelijk, laagdrempelig en efficiënt zaken doen met de Sociale Dienst

1.2

Stress sensitief en in een keer goed afhandelen van inhoudelijke vragen aan de opgave dienstverlening Onze dienstverlening is eenduidig door de gehele organisatie heen en wordt continu geïnnoveerd en aangepast.

1.3

Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator

Doel

% gegronde bezwaren t.o.v. van het totaal

Daling 10%

% vragen dat in Eén keer is beantwoord door de kanalen

80%

Score tevredenheid over mensgerichte dienstverlening in de kanalen

% afhandeltijd besluitvorming aanvragen binnen de wettelijke termijn

100%

% aantal lokale (gemeenten) meldingen t.o.v. het totaal aantal meldingen

Passende dienstverlening (doelgroep bekend en proces ingericht) voor de meest kwetsbare inwoners met meervoudig en complexe vragen

Score op stress reductie (nu 3,7)

Toelichting - % gegronde bezwaren t.o.v. van het totaal: hoewel het totaal aantal bezwaren fors is afgenomen blijft het percentage gegrond met 39% onveranderd. Dit wordt met name veroorzaakt door bezwaren in de WMO en het RBZ. Er lopen acties op om dit te verbeteren. - % afhandeltijd besluitvorming aanvragen binnen de wettelijke termijn: er is nog geen KPI ingericht die dit meet. Op basis van andere data weten we wel dat we dit niet halen waarbij de beelden uiteenlopen per type aanvraag. Er moeten nog gesprekken plaatsvinden over de duiding van deze KPI. - % aantal lokale (gemeenten) meldingen t.o.v. het totaal aantal meldingen: Er zijn nog geen KPI ingericht die dit eenduidig meten. Op basis van andere data weten we wel dat we in staat zijn om een steeds groter percentage van de contacten lokaal af te handelen. Er moeten nog gesprekken plaatsvinden over de duiding van deze KPI. - Passende dienstverlening (doelgroep bekend en proces ingericht) voor de meest kwetsbare inwoners met meervoudig en complexe vragen: Deze dienstverlening is nu informeel ingericht. Dit betekent dat hij wel beschikbaar is in iedere gemeente maar dat er nog op basis van onderling overleg wordt gekeken wie in aanmerking komt. Harde formele criteria en ondersteunende werkprocessen kunnen pas worden ingericht wanneer er een doorstart plaatsvind van Samen Verbeteren.

- Score op stress reductie (nu 3,7): een nieuwe meeting is nog niet beschikbaar. Deze wordt in de loop van 2025 verwacht. Maatregelen en ombuigingen Ombuigingen zijn opgenomen in hoofdstuk 5.5 Bedrijfsvoering. Wat zijn de kosten? De lasten van deze opgave bestaan uit kosten van personeel en bedrijfsvoeringsmiddelen. Deze zijn onder de Opgave Bedrijfsvoering opgenomen.

5.2 BESTAANSZEKERHEID VERSTERKEN In de begroting 2025 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

2.1

Wij zetten ons samen met lokale partners in om financiële problematiek bij de inwoners van de Drechtsteden te voorkomen

2.2

Wij bieden hulp bij bestaanszekerheid vraagstukken

2.3

We werken aan duurzame financiële stabiliteit en perspectief voor inwoners die dat nodig hebben.

Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator Het aantal toekenningen PMB voor inwoners met P-wetuitkering * / **

Het aantal toekenningen bijzondere bijstand voor inwoners met P-wetuitkering * / **

Doel 3% stijging

10% stijging

Het aantal toekenningen PMB voor inwoners zonder P- wet uitkering *

5% stijging

Het aantal toekenningen bijzondere bijstand voor inwoners zonder P- wet uitkering *

5% stijging

Het aantal nieuw gestarte schuldhulpverleningstrajecten ***

10% stijging

% aandeel geslaagde schuldhulpverleningstrajecten ***

Minimaal 90%

aantal herinstroom schuldhulpverlening binnen 3 jaar ***

Max 10%

gemiddelde schuldenlast bij melding schuldhulpverlening ***

10% lager dan landelijk ≥4,4

Score klantbeleving, mensgerichtheid

Toelichting * PMB en bijzondere bijstand zijn cijfermatig uit elkaar getrokken, wat beter inzicht geeft in de ontwikkeling. ** De procentuele groei in het aantal toekenningen van het Persoonlijk Minima Budget (PMB) voor inwoners met een P-wet uitkering wijkt af van het in de begroting 2025 vastgestelde percentage van 10%. Het percentage is verlaagd van 10% naar 3%. De reden hiervoor is dat de indicator, als gevolg van de bestaanszekerheidsgesprekken in 2024, al grotendeels in dat jaar is gerealiseerd. *** Het beleidsplan Schuldhulpverlening moet nog worden vastgesteld door 7 gemeenten. Daaruit kan nog een aanpassing volgen op bovenstaande indicatoren

Maatregelen en ombuigingen Ombuigingen Bestaanszekerheid versterken Vastgestelde maatregelen Begroting 2025 Maatregelen om de uitstroom te bevorderen Maatregelen UPN 2026 Maatregelen om de uitstroom te bevorderen Serviceteam bewindvoering Maatregelen Voorjaarsbrief 2025 Correctie TOTAAL (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

€ 3.631

€ 5.326

€ 7.046

€ 8.854

€ 2.295

€ 3.503

€ 4.615

€ 5.569

€ 8.302

€ 225

€ 301

€ -3.450 € 2.701

€ -3.339 € 5.791

€ -3.157 € 8.805

€ -2.928 € 11.796

€ -2.686 € 14.471

Maatregelen genomen bij de Primaire Begroting 2025 / UPN 2026 Door de samenvoeging van de SDD met Drechtwerk zien wij mogelijkheden die we hebben vertaald in een aantal maatregelen die een positief effect hebben, zowel maatschappelijk als financieel. Deze maatregelen om de uitstroom te bevorderen zijn: - beschut werk met behulp van LKS - werk-fit maken van klanten die al langer dan 2 jaar in de bijstand zitten - pilot LKS - uitstroom van de Impulsdoelgroep via inburgering - meer klanten parttime laten werken. Maatregelen Voorjaarsbrief 2025 Maatregelen om de uitstroom te bevorderen De in de primaire begroting 2025 verwerkte bedragen hebben wij geactualiseerd. De lagere ombuiging (correctie) wordt vooral veroorzaakt door het niet realiseren van de beoogde extra uitstroom in 2024. Daarnaast heeft de herziene prognose van de klantontwikkeling van het CPB een effect op de uitkomst van de maatregelen. Bovengenoemde (cumulatieve) totaalbedragen betreffen een verlaging van de lasten als gevolg van geprognosticeerde lagere klantaantallen. Worden deze gerealiseerd, dan heeft dit lagere BUIGbudgetten tot gevolg. Serviceteam bewindvoering De ombuiging is onderdeel van de bestuurlijke opdracht "Een toekomstbestendig sociaal domein", uitwerkingsopdrachten spoor 2 onderdeel 1 "Aanpassing van de uitvoering en bedrijfsvoering".

Het serviceteam voor externe bewindvoering bundelt alle diensten en samenwerking rond beschermingsbewind. Dit zorgt voor passende, kwalitatieve ondersteuning van inwoners met financiële problemen en draagt bij aan het beheersen van de kosten van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind. Om de ombuiging te realiseren is een investering in de apparaatskosten noodzakelijk. In 2025 start het serviceteam bewindvoering. De besparing op de kosten van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind bedraagt € 225.000, maar door apparaatskosten van € 222.000 blijft de netto besparing in 2025 nihil.

Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2025

Bestaanszekerheid versterken

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Inkomensondersteuning

126.846

134.087

7.241

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.177

2.135

-42

Minimabeleid

9.208

10.322

1.114

138.231

146.544

8.313

Totaal

Voorjaarsbrief 2025

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen Minimabeleid Voor 2025 zijn de uitgaven voor de Alleenverdienersproblematiek nog niet in de begroting opgenomen; de definitieve bedragen worden vastgesteld bij de Meicirculaire 2025. Vervolgens zal een voorstel worden voorgelegd, inclusief het beleids- en uitvoeringskader, zodat de Alleenverdienersproblematiek in 2025 kan worden verwerkt en daarnaast de tegemoetkomingen met terugwerkende kracht over voorgaande jaren kunnen worden uitgekeerd. Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

7.241

-739

7.980

Ontwikkeling aantal klanten als gevolg van (te nemen) -893 maatregelen Afname van het aantal klanten als gevolg van extra maatregelen die worden genomen.

-893

IOAW, IOAZ en Bbz

-573

476

338

7.893

-739

8.632

Inkomensondersteuning

De lasten IOAW, IOAZ en Bbz van jaarrekening 2024 zijn o.b.v. de CPB prognose geactualiseerd naar 2025. Individuele studietoeslag Verantwoording van de lasten en baten Individuele Studietoeslag bij het programma Inkomensondersteuning (komt neutraal over van Ontwikkelen naar Werk). Loonkostensubsidie De lasten loonkostensubsidie van jaarrekening 2024 zijn o.b.v. de begrotingsstaat SZW 2025 geactualiseerd naar 2025. Klant- en prijsontwikkeling van de Bijstand

Door een hogere beginstand 2025 (t.o.v. primair 2025) nemen de bijstandslasten (o.b.v. hoeveelheid) toe met € 1,4 miljoen. BIj de berekening van de bijstandslasten is de gemiddelde prijs gehanteerd van de toelichting van het voorlopig BUIG-budget 2025. Deze laat een stijging zien van meer dan € 1.000 per uitkering op jaarbasis. Dit resulteert in hogere bijstandslasten (o.b.v. prijs) van € 6,5 miljoen. Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

-42

Autonome groei

-42

De realisatie van de jaarrekening 2024 leidt tot een bijstelling van de begroting.

Minimabeleid

1.114

200

914

706

200

506

437

-225

196

8.313

-539

8.852

Autonome groei en begroten baten terugvordering De autonome groei voor 2025 omvat ook de autonome groei uit de Begroting 2025-2028, aangezien deze in 2025 niet was doorgevoerd. Het Algemeen Bestuur van de GR Sociaal heeft de Begroting 2025-2028 hierop aangepast op 11 juli 2024. Hierdoor worden zowel de groei van 2024 als de verwachte groei van 2025 meegenomen, wat resulteert in een hogere autonome groei dan gebruikelijk. Daarnaast worden de verwachte opbrengsten uit terugvorderingen bijzondere bijstand begroot. Indexering 2025 BB, Bewindvoering en PMB De tarieven/normen voor het Persoonlijk Minimabeleid, de Bijzondere Bijstand en Bijzondere Bijstand Bewindvoering zijn geindexeerd. Serviceteam bewindvoering De mutatie is onderdeel van de bestuurlijke opdracht "Een toekomstbestendig sociaal domein", uitwerkingsopdrachten spoor 2 onderdeel 1 "Aanpassing van de uitvoering en bedrijfsvoering". Het serviceteam voor externe bewindvoering bundelt alle diensten en samenwerking rond beschermingsbewind. Dit zorgt voor passende, kwalitatieve ondersteuning van inwoners met financiële problemen en draagt bij aan het beheersen van de kosten van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind. Vanaf 2026 zal de ombuiging resulteren in een besparing, terwijl deze in 2025 nihil is. Verlengen van het tijdelijk addendum minimabeleid m.b.t.

witgoed en reserveringscapaciteit De gemeenten Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht hebben het tijdelijk addendum op de Beleidsregels minimabeleid Drechtsteden m.b.t. witgoed en reserveringscapaciteit tot en met 31 december 2025 verlengd. Totaal Bedragen x € 1.000

5.3 ONTWIKKELEN NAAR WERK In de begroting zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

3.1

Wij helpen klanten zich te ontwikkelen naar werk door te doen

3.2

Wij bieden klanten een (on)betaalde plaats die bij hen past

3.3

Wij houden klanten die betaald aan het werk zijn, aan het werk

Context profielen: Inwoners met relatief goede baankansen hebben al dan niet met hulp werk gevonden, waardoor het bijstandsbestand met name bestaat uit inwoners die meer en langer ondersteuning nodig hebben. Snel plaatsen is er niet meer bij. Het gaat om kleine stapjes zetten en inzetten op parttime werk, beschut werk, dagbesteding en maatschappelijke participatie. Ontwikkelen naar Werk werkt hiervoor aan een nieuw re-integratie ontwerp, waarbij onderscheid wordt gemaakt naar drie (dienstverlenings)profielen. Inwoners die gemotiveerd zijn of kunnen worden om (parttime) aan de slag te gaan in loonvormend werk (al dan niet met LKS) (profiel 1) worden aangemeld bij het centrale Werk Ontwikkel Punt. Het WOP brengt expertise op het gebied van arbeidsonderzoek, aanleren van werknemersvaardigheden, arbeidsgerichte vaktrainingen en het coachen op ontwikkeldoelen van willen en kunnen werken bij elkaar. In het WOP worden modulaire trainingen aangeboden. In de centrale werksetting draait het om het opdoen van werkervaring en werkbeleving. Verdere vakontwikkeling vindt plaats in Ontwikkelpaden in vijf kansrijke sectoren, die samen met bedrijven zijn ontwikkeld. Voor inwoners die mogelijk wel op termijn betaald werk kunnen doen (profiel 2) gaat OnW in elke gemeente lokale samenwerkingsafspraken maken. Bewoners werken dicht bij huis en in kleine stapjes aan hun ontwikkeling.

Hiervoor wordt intensief samengewerkt met o.a. lokale (ontwikkel)bedrijven. Profiel 3- tot slot- wordt ingevuld door inwoners voor wie betaald werk niet aannemelijk (meer) is en meedoen hoogstens een optie. Inwoners in dit profiel zullen langdurig in de bijstand verblijven en er mogelijk niet meer uitkomen. Deze inwoners ontvangen dienstverlening gericht op het zeker stellen van bestaanszekerheid (Opgave BZ) en worden vanuit Ontwikkelen naar Werk gewezen op mogelijkheden die er zijn voor lokale participatie of vrijwilligerswerk. Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator

Doel

Percentage klanten met een profiel

100%

Aantal klanten die kunnen re-integreren (profiel 1, 2) zitten binnen 3 maanden op een traject

100%

Aantal uitkeringen uitstroom naar werk of onderwijs

Percentage met parttime werk

450

Groei

Aantal klanten geplaatst op nieuw beschut

180

Percentage klanten dat minimaal 6 maanden aan het werk blijft

90%

Toelichting In de Uitgangspuntennotitie 2026 is ten aanzien van de speerpunten en indicatoren van de doelenboom OnW aangegeven dat "in de aanloop naar de begroting 2026 de speerpunten en de indicatoren van de doelenboom worden herijkt, zodat deze beter meetbaar zijn en haalbare resultaatverplichtingen opleveren. Mogelijk heeft dit ook effect voor de indicatoren in de begroting 2025. In de voorjaarsbrief 2025 wordt dit meegenomen.". De nieuwe speerpunten en indicatoren zijn in bovenstaande tabel geoperationaliseerd. Het gaat om de volgende aanpassingen: • Indicator ' Verhouding % inwoners met een uitkering een ontwikkeltraject of een opleiding volgen ten opzichte van totaal aantal inwoners met een uitkering' is vervangen door 'Percentage klanten met een profiel'. Een belangrijke stap in het nieuwe re-integratie ontwerp is de 'klant in beeld' te hebben. In de nieuwe indicator is dit uitgangspunt verwoord. • Indicator ' De gemiddelde score van het aantal respondenten dat aangeeft dat de dienstverlening helder is' is vervangen door ' Aantal klanten die kunnen re-integreren (profiel 1, 2) zitten binnen 3 maanden op een traject. '. Klanten in profiel 1 en 2 kunnen re-integreren en maken dus gebruik van ons ontwikkelaanbod. Uitgangspunt is dat alle klanten die kunnen re-integreren ook daadwerkelijk binnen 3 maanden ook gebruik maken van een ontwikkelaanbod/op traject zitten.

De nieuwe indicator brengt dat doel tot uitdrukking; • Indicator 'Gemiddelde uitkeringslast per uitkeringsgerechtigde met een uitkering per jaar' is gewijzigd in 'Aantal uitkeringen uitstroom naar werk of onderwijs'. De 'oude' indicator is niet meetbaar in de systemen van de SDD; • Indicator 'Aantal inwoners met een uitkering dat (partieel) uitstroomt naar regulier betaald werk' is gewijzigd in 'Percentage met parttime werk'. De nieuwe indicator sluit beter aan bij het veranderende bijstandsbestand en is complementair met de hiervoor genoemde indicator 'Aantal uitkeringen uitstroom naar werk of onderwijs'; • Indicator 'Aantal klanten geplaatst op nieuw beschut' is toegevoegd. Het aantal klanten dat is geplaatst op een werkplek nieuw beschut blijft achter ten opzichte van andere regio's. Daarom is specifiek voor deze doelgroep een doelstelling opgenomen. • Indicator '% inwoners met een uitkering en/of wsw / beschut dienstverband, die na plaatsing op betaald werk langer dan 1 jaar aan het werk blijft' is vervallen. Deze indicator wordt nog wel gemeten, maar is als speerpunt uit het overzicht weggelaten, omdat dezelfde indicator -maar dan voor 6 maanden- als is opgenomen. De voortgang op de indicatoren is in lijn met de gestelde doelen.

Maatregelen en ombuigingen In de begroting 2025 is, als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt en de veranderende samenstelling van het bijstandsbestand, een omslag gemaakt waarbij de focus is verlegd van volledige uitstroom naar betaald werk naar het ontwikkelen van inwoners naar alle vormen van betaald en onbetaald werk. Hiertoe zijn een aantal speerpunten benoemd om te komen tot het (door)ontwikkelen van een passend ontwikkelaanbod voor onze inwoners. Onze inzet richt zich op het bieden van ontwikkelmogelijkheden waarbij stapsgewijs wordt gewerkt aan het ontplooien van de zelfredzaamheid van de inwoner en in nauwere samenwerking tussen het regionale aanbod en de lokale maatschappelijke organisaties via een gemeentegerichte aanpak. Voor de ondersteuning van inwoners is daarbij de inzet nodig vanuit het brede scala binnen het sociaal domein (WMO, Jeugdwet, maatschappelijke participatie en welzijnswerk). De aansluiting van onze aanpak op de regionale arbeidsmarktinfrastructuren krijgt vorm in het Werkcentrum Drechtsteden (WC-D). Met het operationeel worden van het Werkcentrum Drechtsteden en de inzet van de gemeentegerichte inzet via de wijkaanpak wordt een grotere doelgroep inwoners bereikt dan alleen de inwoners onder de Participatiewet. Het gaat hierbij o.a. UWV-klanten, werkenden of inwoners zonder uitkering.

In de loop van 2025 wordt nader bekeken welke positie de GR Sociaal heeft ten aanzien van deze doelgroepen.

Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2025

Ontwikkelen naar werk

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Participatie

8.532

9.023

491

9.469

9.960

491

937

Drechtwerk

47.889

51.187

3.298

Totaal

56.421

56.978

557

60.656

61.213

557

4.235

Statushouders

Voorjaarsbrief 2025

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen Impuls statushouders In lijn met begroting. Inburgering De lasten en baten Wet inburgering 2021 lopen niet via de begroting van de GR Sociaal. De financiële verantwoording wordt periodiek rechtstreeks aan de gemeenten toegestuurd. Participatie Naar aanleiding van de Uitgangspuntennotitie begroting 2026 zijn de lasten en baten Participatie geactualiseerd.

Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio en Werkcentrum Drechtsteden Werkcentrum Drechtsteden is het loket waar inwoners advies en hulp krijgen bij al je vragen over werk, werk vinden en houden, loopbaanontwikkeling en om- en bijscholing. Wij zijn er voor werknemers, werkzoekenden en werkgevers. Het Werkcentrum Drechtsteden is het verzamelpunt, waar partners onder één dak samenwerken. Dit zijn UWV, Sociale Dienst Drechtsteden, gemeenten, werkgevers- en werknemersorganisaties (onder andere FNV en CNV), onderwijsinstellingen, SBB en private (opleidings)partijen. Het loket is per 2 januari 2025 geopend en is fysiek en digitaal te bereiken. De fysieke plekken bevinden zich aan de Spuiboulevard en in het leerpark in Dordrecht en in het Brughuis in Alblasserdam. Vanuit alle gemeenten zijn bovendien gidsen opgeleid.

De lasten en baten van de Uitvoeringsagenda en het Werkcentrum Drechtsteden zijn toegevoegd aan Participatie. In elke arbeidsmarktregio komt één gezamenlijk regionaal loket: het Werkcentrum. De financiering loopt via centrumgemeente Dordrecht. In de cyclische producten wordt over de voortgang van de financiën gerapporteerd.

Drechtwerk De voorliggende voorjaarsbrief 2025 geeft voor Drechtwerk t.o.v. van de vorig jaar afgegeven Begroting 2025 een stijging van de lasten en baten in de begroting van circa € 3,3 mln. Hiervan heeft circa € 2,8 mln. betrekking op een aanpassing van de wijze waarop de baten en lasten in de begroting worden gepresenteerd. Bij de Primaire Begroting 2025 zijn de kosten en opbrengsten gesaldeerd gepresenteerd onder de baten van Drechtwerk. In lijn met de regelgeving van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt met deze begrotingswijziging de juiste weergave van de financiële gegevens gerealiseerd. Dit houdt in dat de kosten nu verantwoord worden onder de lasten en de opbrengsten worden gepresenteerd onder de baten. Het betreft een budget neutrale wijziging en heeft daarom geen invloed heeft op de financiële bijdrage van de gemeenten aan Drechtwerk. Daarnaast is er een stijging van de lasten en baten van circa € 0,46 mln. het effect van loon en prijsindexeringen van de begroting op enig moment en daarmee een combinatie van verschillende lasten en baten, waaronder de bijstelling van: • • • • • •

Rijkssubsidie SW Detacheringen opbrengsten Salaris (Doelgroepen en ambtelijk) Overige personeelslasten, met name reiskosten SW, cao aanpassing Bedrijfsvoering kosten (incl. Drechtwerk bv) Overname van de activiteiten van Baanbrekend detacheren

Het geheel van deze bijstelling op o.a. loon- en prijsontwikkelingen en ook de verwerking van het exploitatie resultaat van de Drechtwerk bv werkt door in de gemeentelijke bijdrage aan Drechtwerk. De gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel Drechtwerk, t.o.v. de begroting, heeft een opwaartse bijstelling van € 0,38 mln. In deze bijstelling zit een incidentele post van € 0,13 mln. bestemd voor fase 3 van de implementatie van het HRM-pakket AFAS. De begrote gemeentelijke bijdrage gaat hiermee van € 5,48 mln. naar € 5,44 mln.

Tegemoetkoming sociaal ontwikkelbedrijven In de najaarsbrief 2024 is u gevraagd de eenmalige extra middelen die beschikbaar zijn gesteld in de meicirculaire 2024 en toegevoegd aan de Integratie-Uitkering Participatie onderdeel Wsw mee te nemen naar 2025 zodat deze kunnen worden opgenomen bij de voorjaarsbrief 2025 in de begroting van de GR Sociaal. Het transitieplan hiervoor is nog in wording, wij verwachten dit na de zomer te presenteren. Wij verzoeken de gemeente de beschikbaar gestelde middelen nog aan te houden om naar verwachting mee op te nemen bij de najaarsbrief 2025 in de begroting van de GR-Sociaal.

Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

937

1.562

-625

Individuele Studietoeslag over naar Opgave -476 Bestaanszekerheid Versterken Lasten en Baten Individuele Studietoeslag worden overgeheveld naar de Opgave Bestaanszekerheid Versterken. De bedoeling van de wet is om mensen met een arbeidshandicap te ondersteunen bij het behalen van een diploma om zo de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Het uitgangspunt is dat zij de studie niet met een bijbaan kunnen combineren. Het risico op uitval is daarom groot en het gaat hier om een doelgroep die anders terug zou vallen op een uitkering. De studietoeslag is daarmee ook een instrument om de instroom in de uitkering te voorkomen en door ze in staat te stellen de studie te volgen. Het betreft een budgetneutrale wijziging.

-476

Budgetneutrale wijziging; Participatiemiddelen over naar apparaat Het betreft een budgetneutrale wijziging (van Participatie naar Bedrijfsvoering).

-147

Participatie

-147

Compensatie afschaffing lage-inkomensvoordeel Beschut werk Als gevolg van de afschaffing lage-inkomensvoordeel (LIV) worden de gemeenten via een verhoging van IU Participatie Beschut Werk vanaf 2025 gecompenseerd. E.e.a. conform Septembercirculaire 2024.

118

Groei aantal klanten en loon- en prijsontwikkeling

-120

Werkcentrum Drechtsteden, overheveling overschot budget 2024 De lasten en baten worden verhoogd met het overschot Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 dat bij de jaarrekening 2024 is overgeheveld naar 2025 ten behoeve van de inzet op het Werkcentrum Drechtsteden.

120

DU coördinatie jeugd arbeidsmarktregio

150

Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio en Werkcentrum 1.145 Drechtsteden De lasten en baten van de Regionale verbinder statushouders (onderdeel van de Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden) zijn opgehoogd. Daarnaast is het Werkcentrum Drechtsteden toegevoegd. In elke arbeidsmarkregio komt één gezamenlijk regionaal loket: het Werkcentrum. De financiering loopt via centrumgemeente Dordrecht.

1.145

Drechtwerk

3.298

2.818

479

Verhoging lasten en baten Drechtwerk 2025

3.298

2.818

479

4.235

4.380

-146

Conform de uitgangspuntennotitie zijn de lasten en baten Participatie 2025 gewijzigd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de CPB Macro Economische Verkenning 2024 en de loon- en prijsontwikkeling uit de septembercirculaire 2024.

De centrumgemeente van de arbeidsmarktregio ontvangt middelen voor coördinatie jeugd. De taken worden uitgevoerd door de GR Sociaal. De lasten en baten zijn toegevoegd aan de Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2025. Werkcentrum Drechtsteden, DU WIN (Work in NL) regeling De lasten en baten van de Decentralisatie uitkering Work in NL, de zogenaamde WIN regeling, als onderdeel Werkcentrum Drechtsteden, zijn opgenomen in de begroting. De financiering loopt via centrumgemeente Dordrecht. Werkcentrum Drechtsteden, DU Cummunicatie 2025 De lasten en baten van de Decentralisatie uitkering Communicatie Werkcentrum Drechtsteden zijn opgenomen in de begroting. De financiering loopt via centrumgemeente Dordrecht.

Verhoging van de lasten en baten Drechtwerk 2025 Totaal Bedragen x € 1.000

5.4 ZORGEN VOOR ONDERSTEUNING In de begroting 2025 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

4.1

Wij indiceren en voeren we regie op de beoogde effecten van de ingezette maatwerkondersteuning

4.2

Wij zorgen voor de ondersteuning die nodig is om mee te doen naar vermogen en richten ons op ontwikkeling waar mogelijk. Wij zorgen voor ondersteuning voor klanten die nodig is om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen.

4.3

Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator Gemiddelde kosten per inwoner voor IB, gecorrigeerd voor indexatiecijfers

Gemiddelde kosten per inwoner voor DB, gecorrigeerd voor indexatiecijfers

Score klantbeleving

Doel 5% onder de referentielijn 2018 blijven onder de referentielijn 2023 ≥ 7,5

Score kwaliteitsmeting HO

≥ 7,5

% inwoners met IB dat afschaalt naar lagere maatwerkvoorziening of andere (algemene) voorziening.

≥ 15%

% meldingen IB/DB dat wordt opgelost via een andere oplossing dan een maatwerkvoorziening.

≥ 5%

% klanten met een ondersteuningsduur langer dan vier jaar

≤ 25%

Het aantal 65'plussers met een Wmo-maatwerkvoorziening ten opzichte van het totale aantal 65'plussers in de Drechtsteden daalt met 2%

≥ 2%

Toelichting De indicatoren zoals die waren opgenomen in de oorspronkelijke begroting zijn iets gewijzigd. De indicatoren waarin we de ontwikkeling meten van de inwoners met een dagbestedingsindicatie zijn komen te vervallen. Dit zijn de volgende indicatoren: - 50% van de inwoners met DB ontwikkelingsgericht stroomt binnen twee jaar uit naar een hogere stap op de participatieladder. - 5% van de inwoners met DB arbeidsmatig stroomt binnen twee jaar uit naar een hogere stap op de participatieladder. Toen deze indicatoren werden opgesteld, was de verwachting dat we hiervoor konden aansluiten bij de participatieladder zoals die ooit werd gebruikt bij de opgave Ontwikkelen naar Werk. Dit blijkt helaas niet mogelijk, omdat dit meetinstrument niet langer wordt gebruikt. Zodra we hiervoor een goede meet-methodiek hebben die beide opgaven aan elkaar verbindt, zullen we hiervoor nieuwe indicatoren formuleren.

Daarnaast is de laatste indicator gewijzigd qua formulering. We hadden hier oorspronkelijk het aantal voorzieningen ten opzichte van het aantal 65'plussers. Dit hebben we gewijzigd in het aantal 65'plussers met een voorziening ten opzichte van het totale aantal 65'plussers. Eén inwoner kan namelijk meerdere voorzieningen hebben. Maar de indicator wil de ontwikkeling meten van het aantal ouderen dat een beroep doet op de Wmo ten opzichte van de totale groep. Deze formulering sluit dus beter aan op hetgeen we beogen te bereiken. Naast de aanpassing van de formulering geldt voor de laatste indicator een onzekerheid op de realisatie. Dit wordt veroorzaakt door de twee moties die zijn aangenomen in Sliedrecht en Zwijndrecht om de pilot stop te zetten of aan te passen. Dit kan leiden tot een lager aantal fitte 65'plussers en een groter aantal 65'plussers met een maatwerkvoorziening. Dit zullen we de komende periode verder monitoren. De gemiddelde gedeclareerde kosten per inwoner per week voor inwoners met Individuele begeleiding of dagbesteding zijn tot en met eind 2024 stabiel. In 2025 zijn er nog onvoldoende declaraties om hier een nauwkeurig beeld van te geven. We monitoren dit en vanaf het tweede kwartaal ontstaat hier een nauwkeurig beeld van. Qua aantallen is er wel een verwachte groei voor het aantal inwoners met Individuele begeleiding.

Dit komt omdat de inwoners vanuit de Maatschappelijke Opvang met Individuele Begeleiding vanaf 2025 begeleiding ontvangen vanuit de maatwerkvoorzieningen Wmo. De verwachte toename is in ieder geval 137 inwoners met een indicatie, maar dit wordt mogelijk nog hoger, afhankelijk van de in-, dooren uitstroom. M.b.t. de laatste indicator zien we een feitelijke en procentuele daling van het aantal 65-plussers met een Wmo-voorziening. deze daling is het grootst in 2020 - 2022. Maar de daling zet zich langzaam door in de jaren daarna. De absolute daling lijkt zich sinds vorig jaar te stabiliseren. Maar deze daling is wel bijzonder, aangezien het aantal 65-plussers jaarlijks nog steeds stijgt. Dat betekent dat de laatste jaren de ouderen langer zelfstandig functioneren en minder vaak of pas op latere leeftijd een beroep doen op Wmo-ondersteuning. Maatregelen en ombuigingen Maatregelen en ombuigingen Zorgen voor ondersteuning Vastgestelde maatregelen Begroting 2025 Herstelgerichte ondersteuning Inzet Wmo naar de voorkant Maatregelen UPN 2026 Aanpassing (maatregel) Herstelgerichte ondersteuning Uitbreiding Wmo naar de voorkant begeleiding en dagbesteding Maatregelen Voorjaarsbrief 2025 en Begroting 2026 Correctie Herstelgerichte ondersteuning Correctie Inzet Wmo naar de voorkant TOTAAL

2025

2026

2027

2028

2029

€ 760 € 544

€ 790 € 857

€ 821 € 1.124

€ 852 € 1.396

€ 142

€ 186

€ 185

€ 181

€ 60

€ -471

€ -418

€-449

€-480

€ -480

€ -442

€ 247

€ -21

€ -293

€ -294

€ 593

€ 1.722

€ 1.720

€ 1.715

(bedragen x € 1.000)

Vastgestelde maatregelen Herstelgerichte ondersteuning is in 2024 van start gegaan voor bijna alle gemeenten en medio 2025 gaat Dordrecht ook van start. Bij de Uitgangspuntennotitie 2026 zijn nieuwe maatregelen toegevoegd: Aanpassing maatregel Huishoudelijke Ondersteuning Herstelgerichte ondersteuning In de begroting 2025 – 2028 is voor de voorziening huishoudelijke ondersteuning rekening gehouden met klanten die deelnemen aan de voorziening herstelgerichte ondersteuning. Deze maatregel wordt nu uitgebreid met het effect dat klanten soms afzien van hun aanvraag huishoudelijke ondersteuning omdat zij geen gebruik willen maken van de voorziening herstelgerichte ondersteuning. De verwachte groei wordt hierdoor gedempt. Uitbreiding Wmo naar de voorkant begeleiding en dagbesteding De 'beweging Wmo naar de voorkant' biedt vooral kansen bij de lichtere vormen van individuele begeleiding en dagbesteding. Vanaf 2025 en verder verwachten wij jaarlijks 1% lagere groei van het aantal klanten dat een beroep doet op deze "lichtere" vormen van begeleiding. Correctie Maatregelen Voorjaarsbrief 2025 en Begroting 2026 Bij herstelgerichte ondersteuning is de maatregel vanaf 2025 bij vervoer niet meer van toepassing.. Inzet Wmo naar de voorkant, bij de huishoudelijke ondersteuning is de was- en strijk voorziening m.i.v. 2026 bijgesteld naar een bezuiniging van € 1 mln.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.alblasserdam.nl/api/v1/meetings/688/documents/15427